• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رێبەندانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

هەنگاو به ‌هەنگاو بەرەو بەئێران کردنی عێراق

زایینی: ٠٦-١٢-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٩/١٦ - ١٠:٤٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
هەنگاو به ‌هەنگاو بەرەو بەئێران کردنی عێراق
ئەلبۆرز ڕووئین تەن

کاتێک دوو ساڵ لەوەبەر و تا بەر لە دروستبوونی داعش، بەڕێز مستەفا هیجری سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە چەند وتارێکدا ڕۆشنای تەواوی خستە سەر پلان و بەرنامەکانی کۆماری ئیسلامی لە عێراق بۆ دروستکردنی ڕێژیمێکی هاوشێوەی کۆماری ئیسلامیی ئێران، بڕوامان نەدەکرد تا ئەو ڕاده‌یه ‌پێشبینییەکان وه‌ڕاست بگه‌ڕێن. وێڕای ئاشکرا بوونی دەستێوەردانەکانی ئێران له‌و وڵاته‌، بەڵام بەو شێوە سیستماتیکە کارکردن بۆ ئەوەی پڕۆژەی بەئێران کردنی عێراق بە تەواوی سەربگرێت، وێڕای ئەوەی جێگەی پرسیاره‌، هاوكات زەنگێکی زۆر مەترسیداره‌ بۆ هەموو جیهان و دوایین هەنگاوی ئەو سیستماتیک کار کردنە، پەسند کردنی یاسای بەفەرمی ناسینی حەشدی شەعبیی شیعە بوو لە پەرڵەمانی عێراق. ئەوەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە به‌ جێگای ئەوەی عێراقی دوای دیکتاتۆری بەرەو عێراقێکی دێموکراتیکی فیدراڵی بڕوات، بەرەو ڕێژیمێکی دیکتاتۆریی ئایینی لە ژیر کۆنتڕۆڵی دیکتاتۆرێکی دیكه ‌که ‌بۆ هەموو جیهان و ناوچەكه‌ كێشه‌خوڵقێنه‌، دەڕوات.

ئه‌م ڕه‌وته‌ چه‌نده‌ شكستهێنانه‌ بۆ سیاسه‌توانانی عێراق و ڕۆژئاوا له‌هه‌مبه‌ر دامه‌زراندنی سیستمێكی دێموكراتیك له‌م وڵاته‌دا، هاوكات عێراقیش به‌ره‌و دۆخێكی ناله‌باری نێوخۆیی ده‌بات و بێگومان كاریگه‌رییه‌كانیشی له‌سه‌ر باشووری كوردستان ڕه‌نگدانه‌وه‌ی ده‌بێ.

لە هەموو وڵاتە دێموکراتیکەکان سوپایه‌ك بۆ پاراستنی وڵات و هاونیشتمانان هەیە، ئەو سوپایه ‌بوودجە لە دەوڵەتی ناوەندی وەردەگرێت و لە هەمانکاتدا دەکەوێتە ژێر کۆنتڕۆڵی دەوڵەتی هەڵبژێردراو لە لایەن خەڵکەوە. هەر هێزێکی دیكه‌ و بەتایبەتی لە وڵاتێکی وەکوو عێراقدا کە پێکهاتەی نه‌ته‌وه‌یی و ئایینیی جیاوازی هەیە، ئەگەر هێزێکی دەرەوەی ئەو سوپایه ‌هەبێت، ئەوە هێزێکی تەیار کراوی دەستی تاقمێکە بۆ بەکارهێنانی و بۆ جێبەجێ کردنی ئامانجه‌كانی.

دوای پەسەند کردنی یاسای حەشدی شەعبی لە پاڕلمان، وردبوونەوە لە پێکهاتەی حەشد و چۆنیەتیی دروستبوونی، بە جوانی ڕوون دەبێتەوە کە ئەو هێزە بە مەبەستی دابینکردنی خواستی تاقمێک دروست کراوە، پەرەی پێدراوە و ئێستاش به ‌یاسایی کراوە و دواتریش کار دەکات بۆ جێبەجێ کردنی بەرنامە و پلانەکانی ئەو تاقمە کە سەرچاوەکەی لە ئێرانە. بەو شێوەیە سوپای پاسدارانێکی دیكه ‌بە هەمان هێز، وزە و تواناوە وەک حیزبوڵڵایەکی دیكه ‌دەکەوێتە ژێردەستی ئێران بۆ ئەوەی ناوچە بە گوێرەی خواستی خۆی کە دوورە لە هەموو به‌ها مرۆییه‌كان و بەتایبەتی دێموکراسی، دیزاین بکات.

لێرەدایە کە مەترسیی ئەو یاسایە بە تەواوی دەردەکەوێ و نیشان دەدات ناوچە بەرەو ئاڵۆزییەکی چۆن دەڕوات کە تێیدا ئارامی و ژیانی مرۆڤەکان بە تەواوی نامێنێ و به‌ جێگای خەڵک تاقمێکی دیاریکراو بە ئامانجی خۆیان بۆ ده‌سه‌ڵاتداری و بەتاڵان بردنی سامانی ئه‌و نیشتمانه ‌دەگەن.

ئەو یاسایە و بە دەیان یاسای دیكه‌ی پاڕلمانی عێراق بۆ هەموو دێموکراتخواز و ئازادیخوازێک کە کوردیش دەگرێتەوە، پەیامێکی ئاشکرای پێیە، ئەویش پەیامی کۆتایی هاتنی هەوڵی کۆمارێکی فیدڕاڵە و بەرەو دیکتاتۆرییەکی هاوشێوەی ئێران دەڕوات کە هەر لە ئێستاوە بەشێک لە یاساکانی وەکوو قەدەغە کردنی مەشروب و دروستکردنی سوپای پاسدارانی تێدا بە یاسایی کراون.

هەربۆیەش وەکوو کورد دەبێت ئەو زەنگە مەترسییە زیاتر لە هەموو پێکهاتەیەکی دیكه ‌هەست پێ‌بکات. چوونکە هەر لە سەرەتای دروستبوونی ئەو هێزە و بوونیان لە ناوچەکانی وەک کەرکوک و ناوچەکانی دیكه‌ی نزیک لە خاکی کوردستان، بێ واتا نییە و پێده‌چێ بۆ ڕۆژێکی دیاریکراو لەو ناوچانە دانراون.

لە بواری نێوخۆیی عیراقیشدا، ئەو هێزە، هێزیکی نزیک لە نووری مالکی سەرۆک وەزیرانی پێشووی عێراقە و هەربۆیەش لەو هێزە وەک ئامرازیک بۆ دوبارە بەدەسەڵات گەیشتنی خۆی کەڵك وەردەگرێت. لە کاتی گەیشتن بە دەسەڵاتی ئەویشدا، دەسکەوت و ئەزموونی کوردستان زۆر دەکەوێتە مەترسی و هەر بۆیەش ئەو هەوڵە و بەیاسایی کردنە، لە چەند ڕەهەندەوە دژایەتی داهاتووی کورد دەکات.

هەروەها هەموو دونیا دەبی بزانێ، ئەگەر ئەو ڕەوتانە بەو شێوەیە بەردەوام بێت، ئەوا بەرەو ئیمپراتورییەکی نوێ لە جیهان دەڕۆین کە خۆی لە ئێران و ئەو وڵاتانەی لەژێر کۆنتڕۆڵی ئێراندان، وەکوو عێراق و لوبنان و سووریە و یەمەن دەگرێتەوە و بەرەبەرە بۆ پەرەپێدانی ئەو ئیمپراتووریەش تێدەکۆشێ، کە تێیدا کۆمەڵێک مەڵای شیعە ده‌سه‌ڵاتیان به‌ده‌ست بێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٧ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ ڕاسان و گۆڕان
ــ ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسەدا
ــ ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.
  • ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟ ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟
    ئەرکەواز لە باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵاتەوە پاڵی داوەتە داوێنی (پشتکێو)ەوە و لە باشوور و باشووری ڕۆژهەڵاتیشەوە دەبەسترێتەوە بە شاخی (بیورەواز) و لە باشوووری ڕۆژئاواشەوە پاڵی داوەتە شاخی (کەڵەک) کە بەرجەوەندی شار چەشنی دۆڵێکی بەرینی سەرسەوز بە بەرزی و نەوییەوە دەردەکەون و بینا و گەڕەک و کۆڵانەکانی لە نێوان دیمەنی سەرسەوز و داوێنی کێو و کەنار جۆگە و ئەو چەند کێوەدا بە جوانییەکی سەرنجڕاکێشەوە دەردەکەون.
  • سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟ سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟
    هیچ گیانلەبەرێک نییە کە بتوانێت بێبەش و دوورخراوە لە "پەروەردە و ڕاهێنان" بژیت و پێویستی بەو مەسەلەیە نەبێت، تەنانەت ئەگەر گیانلەبەرێک بە تەنیا لە هەر شوێنێک بژیت، بە تەنیا خۆی پەروەردە دەکات و "چۆنیەتی" ڕێڕەوی ژیانی خۆی دیاری دەکات بۆ ئەوەیکە بتوانێت لە بەردەم ئاستەنگ، کێشە و گرفتەکانی ژیاندا سەرکەوێ و ئەمنییەتی هەمەلایەنەی ژیانی دابین بکات.
  • ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا
    ڕاسان لە واتای وشەییدا بە مانای هەڕەشە بۆ لێدان و هەستانەوە و ڕاسبوونەوە بەرامبەر بە هێرشبەرێک بۆ تۆقاندن و دابەزاندنی ورەی دێت.
  • \ "ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی"
    ئەگەر تەنیا ئەو دوو ڕستەیەی ئەو رۆژنامەیە و سیاسەتی گشتی بەڕێوەبەرانی رۆژنامەکە و بە روونی سیاسەتی دەسەڵاتدارانی شۆڕشی سمکۆ سەیر بکەین و بیدەینە بەر سەرنج، بە روونی بۆمان دەردەکەوێت، کە خەڵکی کوردستان زۆر پێش ئەوەی ئەرتەشی سوور بۆ مەبەستی بەرگریکردن لە ئەگەری هێرشی ئاڵمان لە خاکی ئێرانەوە، رووبکاتە ئێران خۆی وەک نەتەوەیەک داناوە و باوەڕی بە بەرژەوەندی باڵای نەتەوەکەی هەبووە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    به‌ دوای رووخانی كۆماری كوردستان و له‌ سێداره‌درانی پێشه‌وا قازی مه‌حه‌ممه‌د له ١٠ی خاکەلێوەی ١٣٢٦ی هەتاوی‌(٣٠ی مارسی ١٩٤٧) خه‌باتی حیزبی دێموكرات كه‌وته‌ قۆناغێكی ئه‌سته‌مه‌وه‌، به‌ڵام حیزبی دێموكرات وه‌ك حیزبێكی ڕێنوێن، درێژه‌پێده‌ر و وه‌دیهێنه‌ره‌وه‌ی ئامانجه‌ به‌رزه‌كانی كۆماری كوردستان، ئه‌ركی رێكخستنی بزاڤی میللی- دێموكراتیكی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستانی درێژه‌ پێدا.
  • ڕاسان و گۆڕان ڕاسان و گۆڕان
    حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش وەک هەر حیزبێکی دیکە، لە قۆناخی نوێدا پێویستی بە هزری نوێ و هێزی نوێ و رۆئیای دووبارە پێناسەکراو و سیستمی کاری نوێ هەیە.
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".