• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ئاوریلی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی بانەمەڕی ١٣٩٧ی هەتاوی  

هەنگاو به ‌هەنگاو بەرەو بەئێران کردنی عێراق

زایینی: ٠٦-١٢-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٩/١٦ - ١٠:٤٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
هەنگاو به ‌هەنگاو بەرەو بەئێران کردنی عێراق
ئەلبۆرز ڕووئین تەن

کاتێک دوو ساڵ لەوەبەر و تا بەر لە دروستبوونی داعش، بەڕێز مستەفا هیجری سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە چەند وتارێکدا ڕۆشنای تەواوی خستە سەر پلان و بەرنامەکانی کۆماری ئیسلامی لە عێراق بۆ دروستکردنی ڕێژیمێکی هاوشێوەی کۆماری ئیسلامیی ئێران، بڕوامان نەدەکرد تا ئەو ڕاده‌یه ‌پێشبینییەکان وه‌ڕاست بگه‌ڕێن. وێڕای ئاشکرا بوونی دەستێوەردانەکانی ئێران له‌و وڵاته‌، بەڵام بەو شێوە سیستماتیکە کارکردن بۆ ئەوەی پڕۆژەی بەئێران کردنی عێراق بە تەواوی سەربگرێت، وێڕای ئەوەی جێگەی پرسیاره‌، هاوكات زەنگێکی زۆر مەترسیداره‌ بۆ هەموو جیهان و دوایین هەنگاوی ئەو سیستماتیک کار کردنە، پەسند کردنی یاسای بەفەرمی ناسینی حەشدی شەعبیی شیعە بوو لە پەرڵەمانی عێراق. ئەوەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە به‌ جێگای ئەوەی عێراقی دوای دیکتاتۆری بەرەو عێراقێکی دێموکراتیکی فیدراڵی بڕوات، بەرەو ڕێژیمێکی دیکتاتۆریی ئایینی لە ژیر کۆنتڕۆڵی دیکتاتۆرێکی دیكه ‌که ‌بۆ هەموو جیهان و ناوچەكه‌ كێشه‌خوڵقێنه‌، دەڕوات.

ئه‌م ڕه‌وته‌ چه‌نده‌ شكستهێنانه‌ بۆ سیاسه‌توانانی عێراق و ڕۆژئاوا له‌هه‌مبه‌ر دامه‌زراندنی سیستمێكی دێموكراتیك له‌م وڵاته‌دا، هاوكات عێراقیش به‌ره‌و دۆخێكی ناله‌باری نێوخۆیی ده‌بات و بێگومان كاریگه‌رییه‌كانیشی له‌سه‌ر باشووری كوردستان ڕه‌نگدانه‌وه‌ی ده‌بێ.

لە هەموو وڵاتە دێموکراتیکەکان سوپایه‌ك بۆ پاراستنی وڵات و هاونیشتمانان هەیە، ئەو سوپایه ‌بوودجە لە دەوڵەتی ناوەندی وەردەگرێت و لە هەمانکاتدا دەکەوێتە ژێر کۆنتڕۆڵی دەوڵەتی هەڵبژێردراو لە لایەن خەڵکەوە. هەر هێزێکی دیكه‌ و بەتایبەتی لە وڵاتێکی وەکوو عێراقدا کە پێکهاتەی نه‌ته‌وه‌یی و ئایینیی جیاوازی هەیە، ئەگەر هێزێکی دەرەوەی ئەو سوپایه ‌هەبێت، ئەوە هێزێکی تەیار کراوی دەستی تاقمێکە بۆ بەکارهێنانی و بۆ جێبەجێ کردنی ئامانجه‌كانی.

دوای پەسەند کردنی یاسای حەشدی شەعبی لە پاڕلمان، وردبوونەوە لە پێکهاتەی حەشد و چۆنیەتیی دروستبوونی، بە جوانی ڕوون دەبێتەوە کە ئەو هێزە بە مەبەستی دابینکردنی خواستی تاقمێک دروست کراوە، پەرەی پێدراوە و ئێستاش به ‌یاسایی کراوە و دواتریش کار دەکات بۆ جێبەجێ کردنی بەرنامە و پلانەکانی ئەو تاقمە کە سەرچاوەکەی لە ئێرانە. بەو شێوەیە سوپای پاسدارانێکی دیكه ‌بە هەمان هێز، وزە و تواناوە وەک حیزبوڵڵایەکی دیكه ‌دەکەوێتە ژێردەستی ئێران بۆ ئەوەی ناوچە بە گوێرەی خواستی خۆی کە دوورە لە هەموو به‌ها مرۆییه‌كان و بەتایبەتی دێموکراسی، دیزاین بکات.

لێرەدایە کە مەترسیی ئەو یاسایە بە تەواوی دەردەکەوێ و نیشان دەدات ناوچە بەرەو ئاڵۆزییەکی چۆن دەڕوات کە تێیدا ئارامی و ژیانی مرۆڤەکان بە تەواوی نامێنێ و به‌ جێگای خەڵک تاقمێکی دیاریکراو بە ئامانجی خۆیان بۆ ده‌سه‌ڵاتداری و بەتاڵان بردنی سامانی ئه‌و نیشتمانه ‌دەگەن.

ئەو یاسایە و بە دەیان یاسای دیكه‌ی پاڕلمانی عێراق بۆ هەموو دێموکراتخواز و ئازادیخوازێک کە کوردیش دەگرێتەوە، پەیامێکی ئاشکرای پێیە، ئەویش پەیامی کۆتایی هاتنی هەوڵی کۆمارێکی فیدڕاڵە و بەرەو دیکتاتۆرییەکی هاوشێوەی ئێران دەڕوات کە هەر لە ئێستاوە بەشێک لە یاساکانی وەکوو قەدەغە کردنی مەشروب و دروستکردنی سوپای پاسدارانی تێدا بە یاسایی کراون.

هەربۆیەش وەکوو کورد دەبێت ئەو زەنگە مەترسییە زیاتر لە هەموو پێکهاتەیەکی دیكه ‌هەست پێ‌بکات. چوونکە هەر لە سەرەتای دروستبوونی ئەو هێزە و بوونیان لە ناوچەکانی وەک کەرکوک و ناوچەکانی دیكه‌ی نزیک لە خاکی کوردستان، بێ واتا نییە و پێده‌چێ بۆ ڕۆژێکی دیاریکراو لەو ناوچانە دانراون.

لە بواری نێوخۆیی عیراقیشدا، ئەو هێزە، هێزیکی نزیک لە نووری مالکی سەرۆک وەزیرانی پێشووی عێراقە و هەربۆیەش لەو هێزە وەک ئامرازیک بۆ دوبارە بەدەسەڵات گەیشتنی خۆی کەڵك وەردەگرێت. لە کاتی گەیشتن بە دەسەڵاتی ئەویشدا، دەسکەوت و ئەزموونی کوردستان زۆر دەکەوێتە مەترسی و هەر بۆیەش ئەو هەوڵە و بەیاسایی کردنە، لە چەند ڕەهەندەوە دژایەتی داهاتووی کورد دەکات.

هەروەها هەموو دونیا دەبی بزانێ، ئەگەر ئەو ڕەوتانە بەو شێوەیە بەردەوام بێت، ئەوا بەرەو ئیمپراتورییەکی نوێ لە جیهان دەڕۆین کە خۆی لە ئێران و ئەو وڵاتانەی لەژێر کۆنتڕۆڵی ئێراندان، وەکوو عێراق و لوبنان و سووریە و یەمەن دەگرێتەوە و بەرەبەرە بۆ پەرەپێدانی ئەو ئیمپراتووریەش تێدەکۆشێ، کە تێیدا کۆمەڵێک مەڵای شیعە ده‌سه‌ڵاتیان به‌ده‌ست بێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٢٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
ــ تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
ــ کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
ــ د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
  • ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات
    مێژووی سەرهەڵدانی ئەدەبی جیهانی لەلایەن پاسکال کازانۆڤا لە کتێبی کۆماری جیهانیی ئەدەبیات(ز١٣٩٢) سێ رەوتی فۆرم، گەشەسەندن و رەوتی کێبڕکێی نێودەوڵەتی لەخۆ گرتووە و هەر رەوتێکی لەگەڵ گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە سەرهەڵدان و پەرەسەندنی زمانە رەسەنەکانی ئەورووپا لێکداوەتەوە و مانای کردۆتەوە.
  • د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
    مەسەلەی عەفرین جودایە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە؛ ئەجێندای سیاسیی گەورە لە پشت ئەو هێرشە هەبوو، بۆیە ئەورووپا ئامادە بوو هێرش بکات، بەڵام بۆ عەفرین نا.
  • کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
    ئەوەیکە لە گۆشە و کەناری وڵاتدا هێندێک خەمخۆری لەلایەن خەڵک یان خەڵکانێکدا دەبیندرێ یان هێندێک پێشکەوتن لە چەند بواری جیاجیادا دێتە ئاراوە، ئەوە هیممەت و بەرخۆدانی خەڵکە لە بەرامبەر کۆنەپەرەستی رێژیم و بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی بە رێژیمەوە نییە .
  • \ "هوزمانەوەن" نمونەی بەرچاوی له نێوبردنی سروشتی کوردستان
    کاتێک ئێمه دەڵێین حکوومەته داگیرکەرەکانی کوردستان به بەرنامەیەکی داڕێژراو، سەرەکیترین سەرچاوەی ژیانی نەتەوەی کوردیان کردووەتە ئامانجی هێرشەکەیان، تەنیا له ڕووی هەستی خۆشەویستی خاک و کوردبوونەوە نییه، بەڵکوو لەم ڕاستایه‌دا بەڵگه ئەوەنده زۆره که تەنیا لێکوڵینەوەیەکی کورت دەتوانێ زۆر شت ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەداخەوه لەم بوارەشدا ئێمەی کورد کەمکارییەکی ئێجگار زۆرمان کردووه.
  • دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە
    ئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی فەلسەفە و زۆربەی زانستە فیکرییەکان بدرێتەوە، هێندێ خاڵ بەرچاو دەکەوێت، کە وڵامی زۆربەی قەیرانە هزرییەکان دەدرێتەوە. ئەگەر لە بابەتێکدا دوو لایەن و هێڵی فیکری جیاواز دەکەونە ململانێیەوە، ئاکامەکەی یان دەبێتە هۆی بەزینی یەکیان، یان دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی فکرێکی سێهەم کە ڕەنگە دڵخوازی هیچ لایەکیان نەبێت، بەڵام کۆتاییهێنەری ململانێیەکانە.
  • تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
    بنەماییترین تایبەتمەندییەکانی فاشیزم بریتییە لە پیرۆزمەندیی پەتی و سەرۆکێکی بێ هەڵە. لەلای فاشیستەکان ئەوەی هەمیشە وەک داردەست ئاپۆرەی پێ کۆنترۆڵ دەکرێ، تارماییەکی تۆقێنەرە کە بەپێی هەڵکەوتەیەکی تایبەت ئەم تارماییە لە شێوازی دوژمن، لایەن یان ئەگەرێک خۆی دەردەخات.
  • نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
    مرۆڤێك كه له هەژاریدا ڕاگیراوه، مرۆڤێك كه نكۆڵی له ناسنامه ئێتنیكی، ئایینی یان نەتەوەییەكەی دەكرێ یان دەكەوێته بەر تەوژمی سیاسەتی تواندنەوه و سووكایەتی پێكردن یان لەژێر ستەمی جنسیدا دەژی، مرۆڤێكه كه كەرامەتی لێ زەوت كراوه.
  • شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن
    گۆڕانکارییەکانی ناو کابینەی ترامپ و کاریگەرییان لە سەر سیاسەت و رووداوەکانی ناوچە، تەوەری گفتوگۆی ئەم ژمارەیەی رۆژنامەی کوردستانە لەگەڵ شەریف هەژاری، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران
    لە دوو بابەتی پێشوودا، "شەڕی ئێران و ئیسرائیل"و بەشی یەکەمی "پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران"، هێڵی بەهێزی ڕێژیمی تاران (دەرەوەی سنوورەکان و کەڵک وەرگرتن لە ملیشیا و لایەنگرە شێعەکانی لە وڵاتانی ناوچە) و خاڵی لاوازی ئەو ڕێژیمە (خەڵکی ناڕازی و وەزاڵەهاتووی نێو شارەکانی ئێران) خرایە بەر باس و لێک درایەوە.
  • بێستوون، شوێنی خودای خوداکان بێستوون، شوێنی خودای خوداکان
    شاری بێستوون، یەکێک له شارەکانی کرماشانه که له باکووری رۆژهەڵاتی ئەو گەورەشاره جێگای خۆش کردووه و له سەر رێگای کرماشان - هەمەدان که سەردەمانێک پێتەختی ئیمپراتوری کوردان بوو، هەڵکەوتووه.
  • مانیفێستی ڕزگاری مانیفێستی ڕزگاری
    هەتا لاپەڕەکانی مێژووی کورد زیاتر هەڵدەدەینەوە، تابلۆی تراژێدیای کورد زیاتر دەردەکەوێت. لە پەنای ئەم تابلۆیە سەربوردەی قارەمانیەتی، فیداکاری، کاریگەری بلیمەت و ڕێبەرەکانمان لەسەر زیندوو مانەوەی کورد وەکوو نەتەوە زۆر ڕوونە. لە لایەک پرسیاری بۆچی تا ئێستا سەرنەکەوتووین دەبێتە خۆرەی مێشک، لە لایەک جێ داخە بۆچی ئەم ڕێبەرە زانا و لێهاتووانە بە ڕادەی پێویست لە لایەن تاکی کورد بەرجەستە نەکراون.
  • پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان
    ئەوان کۆتاییان بە کۆمار هێنا، بەڵام نەیانزانی ئامانجەکانی کۆمار و گیانفیدایی ڕێبەرەکانی، چ بەهایەکی مەزنن و چۆن بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێنەوە، دوای حەفتاو یەک ساڵ لەو ڕووداوە، داستانی مەرگی سەربەرزانەی پێشەوا، هێشتا خاوەنی بەهێزترین وانەی خۆنەویستی، خەڵکویستی، ئازادیخوازی و سەرفرازییە و ئەوینێکی بەهێزیشە بۆ بە چۆکداهێنانی هەموو مەترسی و ناخۆشییەکان.
  • سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە
    لە وڵاتێکدا کە چەند کەلتوور و نەتەوە و ئایینی جیاواز دەژین، حکوومەتی دەسەڵاتدار لەگەڵ هەڕەشە و دەرفەتی جۆربەجۆر بەرەوڕوویە؛ لەو جۆرە وڵاتانەدا، بەهۆی چەندنەتەوەیی و چەندکولتووری و پێکهاتەی ئاڵۆزی کۆمەڵگاوە، ژیانی کۆمەڵایەتی - سیاسی و هەروەها ئیدارەکردنی حکوومەت و دابەشکردنی دەسەڵات و سامان و ئیمتیازەکان لە نێو خەڵکدا ئەرکێکی ئاڵۆز و پڕمەترسییە، کە هەرجۆرە هەنگاو و کردارێک کە نیشان لە هەڵاواردن و بێبەشکردنی کەس و کەسانێک و پێکهاتەیەک بدا، دەبێتە هۆکارێک بۆ رووخانی ئێعتمادی خەڵک بەرامبەر بە دەسەڵاتدار و حکوومەت.
  • پانۆڕامای ساڵ پانۆڕامای ساڵ
    خوێنەرانی خۆشەویست، ڕۆژنامەی کوردستان وەک نەریتی ساڵانە لە دوایین ژمارەی ساڵدا پوختەیەک لە ڕووداو و هەواڵە گرینگە حیزبییەکانی ساڵ دەخاتە بەر دیدی ئێوەی ئازیز؛ لێرەدا بەشێک لەم هەواڵ و ڕووداوانە دەخەینە بەر چاوی ئێوەی هێژا: