• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٢ی ئاوریلی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٢ی بانەمەڕی ١٣٩٧ی هەتاوی  

پەڵەیەكی ڕەش بە تەوێڵی چەند بەناو ڕۆژنامەنووسێكەوە

زایینی: ٢١-١٢-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/١٠/٠١ - ١٠:٣٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
پەڵەیەكی ڕەش بە تەوێڵی چەند بەناو ڕۆژنامەنووسێكەوە
ڕەزا فەتحوڵڵانژاد

ماوەیەك لەمەوپێش چەند بەناو ڕۆژنامەنووسێكی هەرێمی كوردستان كە سەرجەمیان لە سنووری سلێمانی كار دەكەن، بە فەرمی لە لایەن كۆماری ئیسلامییەوە بانگ كرانە ئێران و لە ماوەی دە ڕۆژ مانەوەیاندا لە سنەی كوردستانی ڕۆژهەڵاتدا، چەند لێدوانێكیان لەسەر كەشی ئازادیی ڕۆژنامەوانی لە ئێران دا. سەردانەكە بە پەڵەیەكی ڕەش بۆ ئەو بەناو ڕۆژنامەنووسانە لەقەڵەم دەدرێ كە لێرەدا هەوڵ دەدەین هۆكارەكانی ئەو لەقەڵەمدرانە بە كورتی بخەینەڕوو.

ـ سەردانی پێگەیەكی ئیتلاعات چ مانایەكی هەیە؟

ئەو بەناو ڕۆژنامەنووسانە لە ماوەی میوانبوونەكەیاندا، سەردانی نووسینگەی ماڵپەڕی "كوردپرێس"یان كردووە، ماڵپەڕێك كە سەر بە وەزارەتی ئیتلاعاتی ڕێژیمی ئیسلامییە، سەرجەم پێرسۆنێلەكەی لە كەسانی خۆفرۆش و جاش پێكهاتووە و سەرەكیترین ئامانجیشی بڵاوكردنەوەی پڕوپاگاندایە بە قازانجی ڕێژیم و بە زیانی كورد. ئەوانە میوانیی یەكێك لە پایەگا سیخوڕییەكانی ڕێژیمێكی داگیركەریان قەبووڵ كردووە، پایەگایەك كە كاری "espial broadcasting"، واتە "قسە بڵاوكردنەوەی سیخۆڕییە" ئەویش بە دژی كورد. ئەو كەسانە بە خۆیان دەڵێن ڕۆژنامەنووس و هاوكات سەردانی ئیتلاعاتیان كردووە كە بەرپرسی تیرۆر، ئێعدام، ئەشكەنجە و تاراوگەنشینی دەیان هەزار ڕۆژنامەنووسە لەو وڵاتەدا. بینرابوو كەسێك خۆی پێ ڕۆژنامەنووس بێت و سەردانی بنكەی شۆڕشگێڕان یان ماڵی زیندانییە سییاسییەكان بكات و بەم كارەی دژایەتی خۆی لەگەڵ سەركوتی ئازادییەكان و لەپێشدا سەركوتی ئازادیی ڕۆژنامەنووسی دەرببڕێ، بەڵام ئەوەی كە كەسێك بێت و سەردانی بنكە و سەرچاوەی سەركوتی ئازادییەكان بكات و بەم كارەی دوژمنایەتیی خۆی لەگەڵ سەركوتكراوان نیشان بدات و ئەم كارەش نەك بە شاراوەیی و نهێنی، بەڵكوو بە ڕۆژی ڕووناك و بە هاواروهوریایەكی تایبەتەوە ئەنجام بدات، دەبێ ناوی چی بێت جگە لە كەوتنە داوی دوژمنانی نیشتمان. بۆیە لە سەرەتاوە بە "بەناو ڕۆژنامەنووس" ناومان هێنان، چوونكە ڕۆژنامەنووسی تەنیا كاغەز ڕەشكردنەوە یان پڕكردنەوەی فەزای سایبێری نیە، بەڵكوو كۆمەڵە پرەنسیبێكی باوەڕی و ئەخلاقی، پێویستییەكی بێ‌ئەملاوئەولای هەر ڕۆژنامەنووسێكە كە لە سەرووی هەمووانە ئازادیخوازبوون جێی گرتووە. جا لێرەدایە كاتێك كەسێك لە ژێر ناوی ڕۆژنامەنووسیدا، نەتەنیا دژایەتی ئازادی و ئازادیخوازان دەكات، بەڵكوو بە ئاشكرا نیشان دەدا كە ئازادیی خۆی هەرزانفرۆش كردووە و بووەتە دەستەچیلەی دەستی دوژمنانی ئازادی، ئەو کەسە بەناو ڕۆژنامەنووسە، ئەگینا لە بنەڕەتدا بە كارێكی ترەوە خەریكە.

ـ جەهەندەمیان بە بەهەشت ناو برد

سەرۆكی ئەو بەناو ڕۆژنامەنووسانە لە پاش گەڕانەوەیان لە میوانییەكەی ئیتلاعات، بە ماڵپەڕی "PUKmedia" دەڵێ: "لە ماوەی دە ڕۆژی سەردانماندا، بۆمان دەركەوت بە پێچەوانەی بانگەشە خراپەكانی ڕاگەیاندنەكانی وڵاتانی ڕۆژئاوایی، ئێران زۆر جیاوازتر و كراوەترە لە بواری ڕۆژنامەوانی، وڵاتانی ڕۆژئاوایی چالاكییەكانی ئێران پێچەوانەی ڕاستییەكان بڵاو دەكەنەوە".

دیار نیە بە چ لۆژیكێك ئەو بەناو ڕۆژنامەوانانە دەیانهەوێ لە سەردانی ماڵپەڕێكی ئیتلاعاتدا بۆیان دەركەوێ ئێران وەك لە ڕاپۆرتی زۆربەی ناوەندە جیهانییەكانی داكۆكیكاری ئازادیی ڕۆژنامەوانیدا ساڵ نیە ئاماژەی پێ نەكرێ، گەورەترین زیندانی ڕۆژنامەنووسان نیە، تۆ بڵێی چاوەڕوان بووبێتن ئیتلاعات قەڵەمی یەكێك لە پیاوەكانی خۆی بشكێنێ، زیندانی، ئەشكەنجە و دواجار ئێعدامی بكات. سەیر ئەوەیە تەنانەت شێوەی لێدوان و هەڵبژاردنی وشەكانیشیان لاسایی‌كردنەوەیەكی دەقاودەقی شێوەی لێدوانەكانی سپای پاسداران و ئیتلاعاتی پێوە دیارە و دەڵێی بۆیان نووسیون.

ـ بانگهێشتكردنێك دژی یەكگرتوویی لە هەرێمی كوردستان

كۆماری ئیسلامی هیچكات بوونی كیانێكی سیاسی لە هیچ بەشێكی كوردستانی بە قازانجی خۆی نەبینیوە و وەكوو هەڕەشە بۆ سەر خۆی زانیوە و لەو چوارچێوەشدا خەونی گولیی بە هەرێمی كوردستانەوە بینیوە و هەردەم لە هەوڵی دووبەرەكی نانەوە لە نێوان هێزە سیاسییەكانی باشوور، دابەزاندنی ئاستی متمانەپێكراویی نێونەتەوەیی بە هەرێم و پێشگرتن بە گەشەی هەرێمی كوردستان لە سەرجەم بوارەكاندا بووە.

یەكێك لە ئامرازەكانی كۆماری ئیسلامی بۆ پێكانی مەبەستەكانی لەم بوارانەدا، ئامرازی تەبلیغاتی بووە كە جگە لە دانانی چەندین كاناڵی تەلەفزیۆنی و ماڵپەڕ و ڕۆژنامەی تایبەت ڕوو لە هەرێم، كۆمەڵێك لە بەناو ڕۆژنامەنووسانی باشووریشی كڕیوە تا لە نێو خودی ماڵی كوردیشدا پیلانەكانی لەو بوارانەدا بباتەپێش. سەرنجڕاكێش ئەوەیە زۆربەی بەناو ڕۆژنامەنووسە كڕدراوەكان كادری چەند حیزبێكی سیاسین، واتە ڕێژیمی تاران تەنیا بەوە نەوەستاوە كە لە حیزبە سیاسییەكانی ئەم بەشە نزیك بێتەوە و هەوڵ بدات بە جۆرێك ئاراستە بە سیاسەتەكانیان بدات كە لە لای خەڵك و لە دنیای دەرەوەش بێ‌ئێعتباریان بكات، بەڵكوو بەشێك لە كادرە ئاست مام ناونجییەكانیشیانی ڕاستەوخۆ ڕاكێشاوە تا بتوانێ بەو دیوەشدا گوشار بخاتە سەر حیزبە سیاسییەكان. پرسیار ئەوەیە بۆچی كۆماری ئیسلامی ئاوا بە ئاشكرا بانگهێشتی كردوون و لە ماڵپەڕی "كوردپرێس"ی ئیتلاعاتیشدا ڕاپۆرتی لێداون، لە كاتێكدا كاری تەبلیغی بۆ دەزگایەكی سیخوڕی، بە گشتی بە نهێنی دەكرێت. وەڵامی ئەم پرسیارە دەمانگەیەنێتە مەبەستە سەرەكییەكانی پشت ئەم بانگهێشتكردنە.

دەكرێ یەكێك لە مەبەستەكان جۆرێك هەڕەشەكردن بێت لە هێزە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان. لە دۆخی هەستیاری ئێستای هەرێمی كوردستاندا كە مەقبوول و لواوە، هێزە سیاسییە سەرەكییەكانی دواجار لە پێناو نزیكبوونەوەی كورد لە ئامانجە ئینسانی و نەتەوەییەكان و كورتكردنەوەی دەستی داگیركەران لە دەستێوەردانە دوژمنكارانەكانیان بە هاودەنگی و یەكگرتوویی بگەن، كۆماری ئیسلامی هەوڵ دەدا بەو بانگهێشتكردنە دوو پەیامی هەڕەشە لە بەرانبەر یەكگرتوویی كورددا بنێرێت، كە یەكەمیان ئەوەیە بڵێ كاریگەری لەسەر كادری حیزبەكان هەیە و خزیوەتە نێو تەشكیلاتی حیزبییان و دووەمیان ئەوەیە بڵێ نابێ لە پاش یەكگرتووبووندا، چاوەڕوانی بێدەنگیی ژمارەیەك میدیای ناڕازی بن.

ـ سەرەكیترین مەبەستی ڕێژیم دژایەتی کردنی ڕاسانە

سەرەكیترین مەبەستی ڕێژیم لەو بانگهێشت كردنە دەكرێ هەوڵێكی دوژمنكارانەی دیكە بە دژی ڕاسانی ڕۆژهەڵات بێت. كاتێك بانگهێشتكراوەكان باس لە دۆخی نێوخۆی ئێران دەكەن، خۆی لە خۆیدا دەرخەری مەبەستە سەرەكییەكەیە كە چ نیە جگە لە هەوڵێكی نەزۆك بۆ ڕووتووش كردنی ڕووی ڕاستەقینە و دژە مرۆیی ئەو ڕێژیمە. كۆماری ئیسلامی باش دەزانێ خەڵكی نیشتمانپەروەری هەرێمی كوردستان لەگەڵ ڕاسانی ڕۆژهەڵات و دژی كۆماری ئیسلامین، بۆیە هەوڵ دەدا بە وەڕێخستنی ئەو جۆرە نمایشانە، سەكۆیەكی تەبلیغی ـ سیخوڕی بەرانبەر ڕاگەیەنە دەروەست و نیشتمانییەكان درووست بكات، سەكۆیەك كە بە ئەگەری زۆرەوە، كاری تیرۆری كەسایەتی شۆڕشگێڕانی ڕۆژهەڵات، بڵاوكردنەوەی دەنگۆ و تەبلیغاتی ڕەش بە مەبەستی زانیاری كۆكردنەوە بۆ تاران و هەوڵدان لە پێناو دوورخستنەوەی هێزە سیاسییەكانی ڕۆژهەڵات و باشوور لە یەكتر دەبێت. دیارە كۆماری ئیسلامی هێشتا بە باشی دركی بەو ڕاستییە نەكردووە كە دەستی ڕەش و هەوڵە نگریسەكانی چۆن بۆ كوردانی ڕۆژهەڵات ئاشكرا و بەرچاوە، ئەوەندەش بۆ كوردانی بەشەكانی تری كوردستان و بەتایبەت هەرێمی كوردستان ئاشكرایە و وەها هەوڵگەلێك تەنیا دەبنە هۆی نەفرەت و بێزاریی زیاتر و زیاتر لە كوماری ئیسلامی.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٢٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
ــ تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
ــ کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
ــ د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
  • ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات
    مێژووی سەرهەڵدانی ئەدەبی جیهانی لەلایەن پاسکال کازانۆڤا لە کتێبی کۆماری جیهانیی ئەدەبیات(ز١٣٩٢) سێ رەوتی فۆرم، گەشەسەندن و رەوتی کێبڕکێی نێودەوڵەتی لەخۆ گرتووە و هەر رەوتێکی لەگەڵ گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە سەرهەڵدان و پەرەسەندنی زمانە رەسەنەکانی ئەورووپا لێکداوەتەوە و مانای کردۆتەوە.
  • د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
    مەسەلەی عەفرین جودایە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە؛ ئەجێندای سیاسیی گەورە لە پشت ئەو هێرشە هەبوو، بۆیە ئەورووپا ئامادە بوو هێرش بکات، بەڵام بۆ عەفرین نا.
  • کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
    ئەوەیکە لە گۆشە و کەناری وڵاتدا هێندێک خەمخۆری لەلایەن خەڵک یان خەڵکانێکدا دەبیندرێ یان هێندێک پێشکەوتن لە چەند بواری جیاجیادا دێتە ئاراوە، ئەوە هیممەت و بەرخۆدانی خەڵکە لە بەرامبەر کۆنەپەرەستی رێژیم و بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی بە رێژیمەوە نییە .
  • \ "هوزمانەوەن" نمونەی بەرچاوی له نێوبردنی سروشتی کوردستان
    کاتێک ئێمه دەڵێین حکوومەته داگیرکەرەکانی کوردستان به بەرنامەیەکی داڕێژراو، سەرەکیترین سەرچاوەی ژیانی نەتەوەی کوردیان کردووەتە ئامانجی هێرشەکەیان، تەنیا له ڕووی هەستی خۆشەویستی خاک و کوردبوونەوە نییه، بەڵکوو لەم ڕاستایه‌دا بەڵگه ئەوەنده زۆره که تەنیا لێکوڵینەوەیەکی کورت دەتوانێ زۆر شت ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەداخەوه لەم بوارەشدا ئێمەی کورد کەمکارییەکی ئێجگار زۆرمان کردووه.
  • دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە
    ئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی فەلسەفە و زۆربەی زانستە فیکرییەکان بدرێتەوە، هێندێ خاڵ بەرچاو دەکەوێت، کە وڵامی زۆربەی قەیرانە هزرییەکان دەدرێتەوە. ئەگەر لە بابەتێکدا دوو لایەن و هێڵی فیکری جیاواز دەکەونە ململانێیەوە، ئاکامەکەی یان دەبێتە هۆی بەزینی یەکیان، یان دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی فکرێکی سێهەم کە ڕەنگە دڵخوازی هیچ لایەکیان نەبێت، بەڵام کۆتاییهێنەری ململانێیەکانە.
  • تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
    بنەماییترین تایبەتمەندییەکانی فاشیزم بریتییە لە پیرۆزمەندیی پەتی و سەرۆکێکی بێ هەڵە. لەلای فاشیستەکان ئەوەی هەمیشە وەک داردەست ئاپۆرەی پێ کۆنترۆڵ دەکرێ، تارماییەکی تۆقێنەرە کە بەپێی هەڵکەوتەیەکی تایبەت ئەم تارماییە لە شێوازی دوژمن، لایەن یان ئەگەرێک خۆی دەردەخات.
  • نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
    مرۆڤێك كه له هەژاریدا ڕاگیراوه، مرۆڤێك كه نكۆڵی له ناسنامه ئێتنیكی، ئایینی یان نەتەوەییەكەی دەكرێ یان دەكەوێته بەر تەوژمی سیاسەتی تواندنەوه و سووكایەتی پێكردن یان لەژێر ستەمی جنسیدا دەژی، مرۆڤێكه كه كەرامەتی لێ زەوت كراوه.
  • شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن
    گۆڕانکارییەکانی ناو کابینەی ترامپ و کاریگەرییان لە سەر سیاسەت و رووداوەکانی ناوچە، تەوەری گفتوگۆی ئەم ژمارەیەی رۆژنامەی کوردستانە لەگەڵ شەریف هەژاری، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران
    لە دوو بابەتی پێشوودا، "شەڕی ئێران و ئیسرائیل"و بەشی یەکەمی "پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران"، هێڵی بەهێزی ڕێژیمی تاران (دەرەوەی سنوورەکان و کەڵک وەرگرتن لە ملیشیا و لایەنگرە شێعەکانی لە وڵاتانی ناوچە) و خاڵی لاوازی ئەو ڕێژیمە (خەڵکی ناڕازی و وەزاڵەهاتووی نێو شارەکانی ئێران) خرایە بەر باس و لێک درایەوە.
  • بێستوون، شوێنی خودای خوداکان بێستوون، شوێنی خودای خوداکان
    شاری بێستوون، یەکێک له شارەکانی کرماشانه که له باکووری رۆژهەڵاتی ئەو گەورەشاره جێگای خۆش کردووه و له سەر رێگای کرماشان - هەمەدان که سەردەمانێک پێتەختی ئیمپراتوری کوردان بوو، هەڵکەوتووه.
  • مانیفێستی ڕزگاری مانیفێستی ڕزگاری
    هەتا لاپەڕەکانی مێژووی کورد زیاتر هەڵدەدەینەوە، تابلۆی تراژێدیای کورد زیاتر دەردەکەوێت. لە پەنای ئەم تابلۆیە سەربوردەی قارەمانیەتی، فیداکاری، کاریگەری بلیمەت و ڕێبەرەکانمان لەسەر زیندوو مانەوەی کورد وەکوو نەتەوە زۆر ڕوونە. لە لایەک پرسیاری بۆچی تا ئێستا سەرنەکەوتووین دەبێتە خۆرەی مێشک، لە لایەک جێ داخە بۆچی ئەم ڕێبەرە زانا و لێهاتووانە بە ڕادەی پێویست لە لایەن تاکی کورد بەرجەستە نەکراون.
  • پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان
    ئەوان کۆتاییان بە کۆمار هێنا، بەڵام نەیانزانی ئامانجەکانی کۆمار و گیانفیدایی ڕێبەرەکانی، چ بەهایەکی مەزنن و چۆن بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێنەوە، دوای حەفتاو یەک ساڵ لەو ڕووداوە، داستانی مەرگی سەربەرزانەی پێشەوا، هێشتا خاوەنی بەهێزترین وانەی خۆنەویستی، خەڵکویستی، ئازادیخوازی و سەرفرازییە و ئەوینێکی بەهێزیشە بۆ بە چۆکداهێنانی هەموو مەترسی و ناخۆشییەکان.
  • سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە
    لە وڵاتێکدا کە چەند کەلتوور و نەتەوە و ئایینی جیاواز دەژین، حکوومەتی دەسەڵاتدار لەگەڵ هەڕەشە و دەرفەتی جۆربەجۆر بەرەوڕوویە؛ لەو جۆرە وڵاتانەدا، بەهۆی چەندنەتەوەیی و چەندکولتووری و پێکهاتەی ئاڵۆزی کۆمەڵگاوە، ژیانی کۆمەڵایەتی - سیاسی و هەروەها ئیدارەکردنی حکوومەت و دابەشکردنی دەسەڵات و سامان و ئیمتیازەکان لە نێو خەڵکدا ئەرکێکی ئاڵۆز و پڕمەترسییە، کە هەرجۆرە هەنگاو و کردارێک کە نیشان لە هەڵاواردن و بێبەشکردنی کەس و کەسانێک و پێکهاتەیەک بدا، دەبێتە هۆکارێک بۆ رووخانی ئێعتمادی خەڵک بەرامبەر بە دەسەڵاتدار و حکوومەت.
  • پانۆڕامای ساڵ پانۆڕامای ساڵ
    خوێنەرانی خۆشەویست، ڕۆژنامەی کوردستان وەک نەریتی ساڵانە لە دوایین ژمارەی ساڵدا پوختەیەک لە ڕووداو و هەواڵە گرینگە حیزبییەکانی ساڵ دەخاتە بەر دیدی ئێوەی ئازیز؛ لێرەدا بەشێک لەم هەواڵ و ڕووداوانە دەخەینە بەر چاوی ئێوەی هێژا: