• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٥ی مەیی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٤ی جۆزەردانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

پەڵەیەكی ڕەش بە تەوێڵی چەند بەناو ڕۆژنامەنووسێكەوە

زایینی: ٢١-١٢-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/١٠/٠١ - ١٠:٣٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
پەڵەیەكی ڕەش بە تەوێڵی چەند بەناو ڕۆژنامەنووسێكەوە
ڕەزا فەتحوڵڵانژاد

ماوەیەك لەمەوپێش چەند بەناو ڕۆژنامەنووسێكی هەرێمی كوردستان كە سەرجەمیان لە سنووری سلێمانی كار دەكەن، بە فەرمی لە لایەن كۆماری ئیسلامییەوە بانگ كرانە ئێران و لە ماوەی دە ڕۆژ مانەوەیاندا لە سنەی كوردستانی ڕۆژهەڵاتدا، چەند لێدوانێكیان لەسەر كەشی ئازادیی ڕۆژنامەوانی لە ئێران دا. سەردانەكە بە پەڵەیەكی ڕەش بۆ ئەو بەناو ڕۆژنامەنووسانە لەقەڵەم دەدرێ كە لێرەدا هەوڵ دەدەین هۆكارەكانی ئەو لەقەڵەمدرانە بە كورتی بخەینەڕوو.

ـ سەردانی پێگەیەكی ئیتلاعات چ مانایەكی هەیە؟

ئەو بەناو ڕۆژنامەنووسانە لە ماوەی میوانبوونەكەیاندا، سەردانی نووسینگەی ماڵپەڕی "كوردپرێس"یان كردووە، ماڵپەڕێك كە سەر بە وەزارەتی ئیتلاعاتی ڕێژیمی ئیسلامییە، سەرجەم پێرسۆنێلەكەی لە كەسانی خۆفرۆش و جاش پێكهاتووە و سەرەكیترین ئامانجیشی بڵاوكردنەوەی پڕوپاگاندایە بە قازانجی ڕێژیم و بە زیانی كورد. ئەوانە میوانیی یەكێك لە پایەگا سیخوڕییەكانی ڕێژیمێكی داگیركەریان قەبووڵ كردووە، پایەگایەك كە كاری "espial broadcasting"، واتە "قسە بڵاوكردنەوەی سیخۆڕییە" ئەویش بە دژی كورد. ئەو كەسانە بە خۆیان دەڵێن ڕۆژنامەنووس و هاوكات سەردانی ئیتلاعاتیان كردووە كە بەرپرسی تیرۆر، ئێعدام، ئەشكەنجە و تاراوگەنشینی دەیان هەزار ڕۆژنامەنووسە لەو وڵاتەدا. بینرابوو كەسێك خۆی پێ ڕۆژنامەنووس بێت و سەردانی بنكەی شۆڕشگێڕان یان ماڵی زیندانییە سییاسییەكان بكات و بەم كارەی دژایەتی خۆی لەگەڵ سەركوتی ئازادییەكان و لەپێشدا سەركوتی ئازادیی ڕۆژنامەنووسی دەرببڕێ، بەڵام ئەوەی كە كەسێك بێت و سەردانی بنكە و سەرچاوەی سەركوتی ئازادییەكان بكات و بەم كارەی دوژمنایەتیی خۆی لەگەڵ سەركوتكراوان نیشان بدات و ئەم كارەش نەك بە شاراوەیی و نهێنی، بەڵكوو بە ڕۆژی ڕووناك و بە هاواروهوریایەكی تایبەتەوە ئەنجام بدات، دەبێ ناوی چی بێت جگە لە كەوتنە داوی دوژمنانی نیشتمان. بۆیە لە سەرەتاوە بە "بەناو ڕۆژنامەنووس" ناومان هێنان، چوونكە ڕۆژنامەنووسی تەنیا كاغەز ڕەشكردنەوە یان پڕكردنەوەی فەزای سایبێری نیە، بەڵكوو كۆمەڵە پرەنسیبێكی باوەڕی و ئەخلاقی، پێویستییەكی بێ‌ئەملاوئەولای هەر ڕۆژنامەنووسێكە كە لە سەرووی هەمووانە ئازادیخوازبوون جێی گرتووە. جا لێرەدایە كاتێك كەسێك لە ژێر ناوی ڕۆژنامەنووسیدا، نەتەنیا دژایەتی ئازادی و ئازادیخوازان دەكات، بەڵكوو بە ئاشكرا نیشان دەدا كە ئازادیی خۆی هەرزانفرۆش كردووە و بووەتە دەستەچیلەی دەستی دوژمنانی ئازادی، ئەو کەسە بەناو ڕۆژنامەنووسە، ئەگینا لە بنەڕەتدا بە كارێكی ترەوە خەریكە.

ـ جەهەندەمیان بە بەهەشت ناو برد

سەرۆكی ئەو بەناو ڕۆژنامەنووسانە لە پاش گەڕانەوەیان لە میوانییەكەی ئیتلاعات، بە ماڵپەڕی "PUKmedia" دەڵێ: "لە ماوەی دە ڕۆژی سەردانماندا، بۆمان دەركەوت بە پێچەوانەی بانگەشە خراپەكانی ڕاگەیاندنەكانی وڵاتانی ڕۆژئاوایی، ئێران زۆر جیاوازتر و كراوەترە لە بواری ڕۆژنامەوانی، وڵاتانی ڕۆژئاوایی چالاكییەكانی ئێران پێچەوانەی ڕاستییەكان بڵاو دەكەنەوە".

دیار نیە بە چ لۆژیكێك ئەو بەناو ڕۆژنامەوانانە دەیانهەوێ لە سەردانی ماڵپەڕێكی ئیتلاعاتدا بۆیان دەركەوێ ئێران وەك لە ڕاپۆرتی زۆربەی ناوەندە جیهانییەكانی داكۆكیكاری ئازادیی ڕۆژنامەوانیدا ساڵ نیە ئاماژەی پێ نەكرێ، گەورەترین زیندانی ڕۆژنامەنووسان نیە، تۆ بڵێی چاوەڕوان بووبێتن ئیتلاعات قەڵەمی یەكێك لە پیاوەكانی خۆی بشكێنێ، زیندانی، ئەشكەنجە و دواجار ئێعدامی بكات. سەیر ئەوەیە تەنانەت شێوەی لێدوان و هەڵبژاردنی وشەكانیشیان لاسایی‌كردنەوەیەكی دەقاودەقی شێوەی لێدوانەكانی سپای پاسداران و ئیتلاعاتی پێوە دیارە و دەڵێی بۆیان نووسیون.

ـ بانگهێشتكردنێك دژی یەكگرتوویی لە هەرێمی كوردستان

كۆماری ئیسلامی هیچكات بوونی كیانێكی سیاسی لە هیچ بەشێكی كوردستانی بە قازانجی خۆی نەبینیوە و وەكوو هەڕەشە بۆ سەر خۆی زانیوە و لەو چوارچێوەشدا خەونی گولیی بە هەرێمی كوردستانەوە بینیوە و هەردەم لە هەوڵی دووبەرەكی نانەوە لە نێوان هێزە سیاسییەكانی باشوور، دابەزاندنی ئاستی متمانەپێكراویی نێونەتەوەیی بە هەرێم و پێشگرتن بە گەشەی هەرێمی كوردستان لە سەرجەم بوارەكاندا بووە.

یەكێك لە ئامرازەكانی كۆماری ئیسلامی بۆ پێكانی مەبەستەكانی لەم بوارانەدا، ئامرازی تەبلیغاتی بووە كە جگە لە دانانی چەندین كاناڵی تەلەفزیۆنی و ماڵپەڕ و ڕۆژنامەی تایبەت ڕوو لە هەرێم، كۆمەڵێك لە بەناو ڕۆژنامەنووسانی باشووریشی كڕیوە تا لە نێو خودی ماڵی كوردیشدا پیلانەكانی لەو بوارانەدا بباتەپێش. سەرنجڕاكێش ئەوەیە زۆربەی بەناو ڕۆژنامەنووسە كڕدراوەكان كادری چەند حیزبێكی سیاسین، واتە ڕێژیمی تاران تەنیا بەوە نەوەستاوە كە لە حیزبە سیاسییەكانی ئەم بەشە نزیك بێتەوە و هەوڵ بدات بە جۆرێك ئاراستە بە سیاسەتەكانیان بدات كە لە لای خەڵك و لە دنیای دەرەوەش بێ‌ئێعتباریان بكات، بەڵكوو بەشێك لە كادرە ئاست مام ناونجییەكانیشیانی ڕاستەوخۆ ڕاكێشاوە تا بتوانێ بەو دیوەشدا گوشار بخاتە سەر حیزبە سیاسییەكان. پرسیار ئەوەیە بۆچی كۆماری ئیسلامی ئاوا بە ئاشكرا بانگهێشتی كردوون و لە ماڵپەڕی "كوردپرێس"ی ئیتلاعاتیشدا ڕاپۆرتی لێداون، لە كاتێكدا كاری تەبلیغی بۆ دەزگایەكی سیخوڕی، بە گشتی بە نهێنی دەكرێت. وەڵامی ئەم پرسیارە دەمانگەیەنێتە مەبەستە سەرەكییەكانی پشت ئەم بانگهێشتكردنە.

دەكرێ یەكێك لە مەبەستەكان جۆرێك هەڕەشەكردن بێت لە هێزە سیاسییەكانی هەرێمی كوردستان. لە دۆخی هەستیاری ئێستای هەرێمی كوردستاندا كە مەقبوول و لواوە، هێزە سیاسییە سەرەكییەكانی دواجار لە پێناو نزیكبوونەوەی كورد لە ئامانجە ئینسانی و نەتەوەییەكان و كورتكردنەوەی دەستی داگیركەران لە دەستێوەردانە دوژمنكارانەكانیان بە هاودەنگی و یەكگرتوویی بگەن، كۆماری ئیسلامی هەوڵ دەدا بەو بانگهێشتكردنە دوو پەیامی هەڕەشە لە بەرانبەر یەكگرتوویی كورددا بنێرێت، كە یەكەمیان ئەوەیە بڵێ كاریگەری لەسەر كادری حیزبەكان هەیە و خزیوەتە نێو تەشكیلاتی حیزبییان و دووەمیان ئەوەیە بڵێ نابێ لە پاش یەكگرتووبووندا، چاوەڕوانی بێدەنگیی ژمارەیەك میدیای ناڕازی بن.

ـ سەرەكیترین مەبەستی ڕێژیم دژایەتی کردنی ڕاسانە

سەرەكیترین مەبەستی ڕێژیم لەو بانگهێشت كردنە دەكرێ هەوڵێكی دوژمنكارانەی دیكە بە دژی ڕاسانی ڕۆژهەڵات بێت. كاتێك بانگهێشتكراوەكان باس لە دۆخی نێوخۆی ئێران دەكەن، خۆی لە خۆیدا دەرخەری مەبەستە سەرەكییەكەیە كە چ نیە جگە لە هەوڵێكی نەزۆك بۆ ڕووتووش كردنی ڕووی ڕاستەقینە و دژە مرۆیی ئەو ڕێژیمە. كۆماری ئیسلامی باش دەزانێ خەڵكی نیشتمانپەروەری هەرێمی كوردستان لەگەڵ ڕاسانی ڕۆژهەڵات و دژی كۆماری ئیسلامین، بۆیە هەوڵ دەدا بە وەڕێخستنی ئەو جۆرە نمایشانە، سەكۆیەكی تەبلیغی ـ سیخوڕی بەرانبەر ڕاگەیەنە دەروەست و نیشتمانییەكان درووست بكات، سەكۆیەك كە بە ئەگەری زۆرەوە، كاری تیرۆری كەسایەتی شۆڕشگێڕانی ڕۆژهەڵات، بڵاوكردنەوەی دەنگۆ و تەبلیغاتی ڕەش بە مەبەستی زانیاری كۆكردنەوە بۆ تاران و هەوڵدان لە پێناو دوورخستنەوەی هێزە سیاسییەكانی ڕۆژهەڵات و باشوور لە یەكتر دەبێت. دیارە كۆماری ئیسلامی هێشتا بە باشی دركی بەو ڕاستییە نەكردووە كە دەستی ڕەش و هەوڵە نگریسەكانی چۆن بۆ كوردانی ڕۆژهەڵات ئاشكرا و بەرچاوە، ئەوەندەش بۆ كوردانی بەشەكانی تری كوردستان و بەتایبەت هەرێمی كوردستان ئاشكرایە و وەها هەوڵگەلێك تەنیا دەبنە هۆی نەفرەت و بێزاریی زیاتر و زیاتر لە كوماری ئیسلامی.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠١ لەم ژمارەیەدا:

ــ کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانەی بەلارێ‌دا چوون
ــ لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی
ــ ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک
ــ ژێستی سیاسی و خەباتکاری
  • هەڵبژاردن لە ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی، ئەزموونێكی ئەزموون كراو هەڵبژاردن لە ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی، ئەزموونێكی ئەزموون كراو
    یەكەم: ئەوەی كە كۆڵەكە ڕووخاوەكانی ئابووری و سیاسی نۆژن كەنەوە تا شانۆگەریی هەڵبژاردنێكی هێمن و بێ‌كێشە وە پشت سەر بنێن.
  • کورد فاکتەرى یەکلاکەرەوە لە ئاڵۆزییەکانى ڕۆژهەڵاتى نێوەڕاست کورد فاکتەرى یەکلاکەرەوە لە ئاڵۆزییەکانى ڕۆژهەڵاتى نێوەڕاست
    لەبەرچاوگرتنى ئەو هەنگاوانە بۆ دەستەبەرکردنى مافى کورد پێویستە و زۆر ڕوونە ئەگەر خۆمان پێشقەدەم نەبین لە کار کردن لە ئاراستەى ئەو ستراتیژییە، سەرکەوتنى کاتى یا بانگەشەى ڕاگەیاندن ناتوانن داهاتوویەکى ڕوون بۆ کورد دابین بکەن.
  • پەرویز ڕەحیم قادر: ڕاسان، پێویستی به‌ هاتنه‌ئارای عه‌قڵیه‌تێكی فره‌ڕه‌هه‌ند و نوێ و مۆدێڕنه‌ پەرویز ڕەحیم قادر: ڕاسان، پێویستی به‌ هاتنه‌ئارای عه‌قڵیه‌تێكی فره‌ڕه‌هه‌ند و نوێ و مۆدێڕنه‌
    یه‌كێك له‌ كێشه‌كانی كورد نه‌بوونی یه‌كگرتووییه‌كی عه‌ینی له‌ چوارچێوه‌ی ده‌سه‌ڵات، دامه‌زراوه‌ یاخود ڕێكخراوێكی سه‌راسه‌ری بووه‌. له‌ ڕاستیدا ئه‌مه‌ش بۆ نه‌بوونی ڕه‌گه‌زه‌ مۆدێڕنه‌ ناسنامه‌ییه‌كان(مادی و نامادی) ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ له‌و سه‌رده‌مه‌دا كه‌ درێژكراوه‌ی میژووی سیاسی-كولتووری و كۆمه‌ڵایه‌تی بارودۆخی كورد/كوردستان بووه‌ له‌ هه‌موو به‌شه‌كاندا، به‌تایبه‌ت له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان.
  • سەرۆک کۆمارێکی کۆیلە یان تەداروکاتچی؟ بە چ نرخێک؟ سەرۆک کۆمارێکی کۆیلە یان تەداروکاتچی؟ بە چ نرخێک؟
    ڕۆمییەکان لە نیوان کۆیلەکان و بەکرێگیراواندا جیاوازی دادەنێن و بە گوێرەی بیر و باوەڕی ئەوان، کۆیلە کە کەرەستەیەکە، لە نووسینی وەسیەتنامە بێ‌بەشە و ناتوانێ وەک شاهێد لە دۆسیەیەکدا شاهێدی بدات یان سکاڵا تۆمار بکات، بەڵام ئەگەر سەرپێچییەک بکات یان یاسایەک بخاتە ژێ پێ، دەبێ سزا بدرێ.
  • ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک
    ڕۆژنامەی کەیهان لە ژمارەی چەند ڕۆژ پێشی خۆیدا ڕایگەیاند؛ کەسانێک لە گوند و شار و شارۆچکە بێبەش کراوەکانی ئێراندا، هەڕەشەیان لە خەڵکی بێ‌دەرەتان و کەم‌داهات و هەژار کردووە کە ئەگەر دەنگ بە ڕۆحانی نەدەن بوودجە و یارانەکانتان لێ دەبڕین.
  • کۆماری ئیسلامی – حەتمیەتی لە ناوچوون کۆماری ئیسلامی – حەتمیەتی لە ناوچوون
    ستراتیژی ئیدارەدانی نێوخۆییان بۆ جڵەوگیرکردنی کۆمەڵگا لەسەر دوو بنەمای سەرەکی خۆی دەبینێتەوە، یەکەم : سیاسەتی زەبر و زەنگ و تێرۆری دەوڵەتی. دووەم : کارکردن لەسەر ستراتیژێکی پەروەردەیی زەمینەساز بۆ بێ‌ئاگاکردن و جڵەوگیرکردن و دەستەمۆکردنی کۆمەڵگا لەڕێگای خستنەگەڕی فاکتەرە فەرهەنگی و ئابوورییەکان.
  • لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی
    لە کۆماری ئیسلامی‌دا بەناو "پەروەردەی ئیسلامی"یان بەرز کردوەتەوە، هەموو شتێکیان بەستووەتەوە بەو تەوەرە لە بەر ئەوەی تەنیا بە خەڵکی بسەلمێن کە "وەلی فەقیهـ"، نوێنەری خودایە لە سەر زەوی.
  • کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانە کە بە لارێ‌دا چوون کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانە کە بە لارێ‌دا چوون
    ڕەنگە بەئەنجام گەیشتنی ئەم پڕۆسە ماوەیەکی زەمەنیی زۆری پێویست بێت کە بە ئاکام گەیشتنی زۆر ئەستەم دەبێت، بەڵام لە ئاکامدا بیر و هزری داگیرکەر تووشی ڕەپاڵدان (فرافکنی) دەبێت کە تەنانەت خۆیشی لە تەنیایی خۆیدا ناتوانێت کارە ناڕەواکەی ڕۆژی یەکەمی خۆی بە ناڕەوا بزانێت!!!
  • ژێستی سیاسی و خەباتکاری ژێستی سیاسی و خەباتکاری
    ئەم جۆرە سیمایانە کە ڕەنگە لێرە و لەوێ نموونەیان پەیدا ببێ، دەیانەوێ هەم لە ئاسوودەیی کایەکردن لە چوارچێوەی ڕێژیم بەشدار بن و هەم سیمای خەباتکارییان هەبێ، کە لە ڕاستیدا بوونەوەرێکن کە سیمای خەباتیان پێ ناشیرین دەکرێ و لە کاتی هەڵهاتنی هەتاوی ئازادی‌دا دۆڕاوییان زیاتر دەردەکەوێ.
  • ‌ئامانجی ئێمە ‌ئامانجی ئێمە
    ئەم قەڵایە کە حیزبی دێموکراتی کوردستان دایمەزراند و بناغەی دانا، ٧٠ ساڵە کە بەپێوەیە و نەک مەترسیی ڕووخانی لەسەر نیە، بەڵکوو لەگەڵ تێپەڕینی ڕۆژ و مانگ و ساڵدا، پتەوتر و قایمتر لە جاران، دەبێ بە قەڵای بەرخۆدانی ڕووناکبیری و هزری و چاوی وشیار و تیژی کۆمەڵگای کوردستان.
  • ئەمریکای ترامپ و دیکتاتۆرەکانی سەردەم ئەمریکای ترامپ و دیکتاتۆرەکانی سەردەم
    سەرەڕای تێپه‌ڕبوونی ماوەیەکى کورت لە ده‌سه‌ڵاتداریی ترامپ، پەیوەندیی نێوان ئەمریکا و دیکتاتۆرەکانی سەردەم زۆر ئاڵۆز بووە و تەنانەت زۆر لایەن كاتژمێری سفری ده‌ستپێكی شەڕی جیهانی کە لایەکی ئەمریکا بێت، ڕادەگەینن. ئەو جیاوازییەکی زۆری لەگەڵ حکوومەتی پێشووی ئۆباما هەیە کە خه‌ڵاتی نۆبێلی ئاشتیی وه‌رگرتبوو، بەڵام زۆر کێشەی چارەسه‌ر نەکراوی لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا بەجێهشت.
  • تاوتوێ کردنی هەڵبژاردن لە چەند پرسیاردا تاوتوێ کردنی هەڵبژاردن لە چەند پرسیاردا
    بابەتی هەڵبژاردن وەک چەمکێک کە لە دەسەڵاتێکی دێموکراتیکەوە، چۆتە نێو کۆماری ئیسلامی و هەر وەها بوونی دوو باڵی جیاواز لە پێكهاتەی سیاسی ڕێژیمدا، وای کردووە، کە لە ئێراندا هەم کۆمەڵگا و هەم لایەنە سیاسییەکانی دەرەوەی پێکهاتەی ڕێژیم لە هەڵوێست گرتن، لەسەر هەڵبژاردن تووشی جۆرێک دڕدۆنگی و ڕاڕایی بێن، و دەرئەنجامی ئەو ڕاڕا بوونەش، دەبێتە ئاوێک و دەچێتە ئاشێ کۆماری ئیسلامییەوە.
  • ڕۆستەم جەهانگیری: کورد بە بێ پارێزگاکانی ورمێ، کرماشان و ئیلام جەستەیەکی كه‌مئه‌ندامه‌ ڕۆستەم جەهانگیری: کورد بە بێ پارێزگاکانی ورمێ، کرماشان و ئیلام جەستەیەکی كه‌مئه‌ندامه‌
    کاتێک ئێمه باسی "ستەمی نەتەوەیی" دەکەین، ئاماژه به مێژوویەکی زۆرتر له ٢٥٠٠ساڵ لێوانلێو له داگیرکاری، ژینۆساید، ئاسمیلاسیۆن، داگیرکەر،چەوساندنەوه، هەڵداشتن، زیندان و له‌نێوبردنی ژینگەی نه‌ته‌وه‌یه‌ك دەکەین که وێڕای ئەو هەموو جینایەته، مێژوویه‌کی لێوانلێو له بەرخۆدان و شۆڕشی بۆ مانەوە و به‌دەستهێنانی ژیانێکی ئینسانی و سەروەریی سیاسی له بازنەی جوگرافیای خۆیدا تۆمار کردووه.
  • دەنگ‌دان بۆ بەردەوامیی ڕاووڕووت و جینایەت؟ دەنگ‌دان بۆ بەردەوامیی ڕاووڕووت و جینایەت؟
    بۆ شی کردنەوەی وەڵامی ئەو دوو پرسیارە سەرەکییە، پێویستە کە لە پێشدا بە کورتی لە سەر مانای هەندێک کۆنسێپتی سەرەکی کە لەو وتارەدا بە کار دەبردرێن، ڕاوەستین؛ بۆ نموونە: دێموکراسی، هەڵبژاردن، بەشداری کردن، سیستمی تەواویەتخواز، تێۆلۆژی.