• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٨ی ژوئەنی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٧ی پوشپەڕی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ڕۆژئاوای کوردستان لە بەردەم مەترسیی گەورەدایە

زایینی: ٢١-١٢-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/١٠/٠١ - ١٠:٤٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ڕۆژئاوای کوردستان لە بەردەم مەترسیی گەورەدایە
ئەلبۆرز ڕووئین‌تەن

بەرگێکی دیکەی مێژووی پڕ لە قوربانی و چەوساوەیی نەتەوەی کورد، ڕۆژئاوای کوردستانە چوونکە وێڕای خەباتی چەندین ساڵە هەر بە بێ‌مافی و تەنانەت بە بێ‌ ناسنامە و مافی خاوەنداریەتی ماون. یەکەم چریسکای گەیشتن بە مافەکانی دوای ئاڵۆزییەکانی چەند ساڵ پێش ئێستا لە سووریە هاتە ئاراوە.

لاواز بوونی ئەسد وای کرد کە ئەو بەشە لە خاکی کوردستان بکەوێتە ژێر دەستی کورد و هیوایەکی یەکجار زۆر دروست بوو بۆ ئەوەی کە ڕۆژئاوا بەرەو مودێلێکی وەکوو باشووری کوردستان بڕوات، لەوێدا وێڕای دێموکراسی و گەیشتن بە مافە نەتەوەییەکانی خۆی، ببێت بە پشتیوانێک بۆ هەموو بەشەکانی تری کوردستان. تەنانەت بە نێوانگیریی سەرکردە سیاسییەکانی باشوری کوردستان هەنگاو بۆ پەیوەندی نێوان پەیەدە و تورکیە بۆ دروست کردنی وەها مودێڵیک هاویشتران و ساڵح موسلیم چەندین سەفەری بۆ تورکیە کرد.

بەڵام هەر زوو دوای بەدەسەڵات گەیشتنی پەیەدە، کورد لە جیاتی ئەوەی نزیک بکەویتەوە، لە خەون و مافەکانی دوورکەوتەوە. چەندین هۆکار هەیە بۆ دوورکەوتنەوەی کورد لە مافەکانی و بگرە ئەزموونی کورد لەو بەشە کەوتۆتە مەترسی. سەرچاوەی هۆکارەکانیش دەگەڕێتەوە بۆ پارتی دەسەڵاتدار کە بەڕێوەبەریی ئەو بەشەی کوردستانی لەئەستۆدایە.

سەرەتا جیا لەوەی کە دەسەڵاتێکی هەمە لایەنەی کوردی دروست بێت، دەسەڵاتێکی تاک لایەنە دروست بوو، کە تێیدا تەنیا ڕێگە بە سیاسەت کردنی ئەو لایەنە درا و تەنانەت چالاکوانانی لایەنەکانی دیکە زیندانی کران کە ژمارەیان کەم نیە و ئێستاش لە زینداندان.

پاشان ئەو مۆدێلەی کە بۆ بەڕێوەبەریی و حوکمڕانی لەو بەشە لە کوردستان لە لایەن تەیاری دەسەڵاتدارەوە هاتە ئارا، مۆدێڵێکی ناڕوونە و قازانجەکانی بۆ دەوڵەتی ناوەندی زیاترە لە خودی کورد، چوونکە داوای قەوارەیەکی سیاسی، مافی نەتەوایەتی، یا دێموکراسییەکی گشتی و یان ئازادی ناکات، بەڵکوو بە ناو خۆسەری دێموکراتیکە، و بە کردەوە هەمان ئیدارەی سووریەی کۆنە.

ئەوە لە کاتێکدایە کە ئەو ئەزمەنە بە تەواوی پشتی بە بلۆکی شیعە بەستووە، پشت بەستن بەو بلۆکە لە بەر هەبوونی دیکتاتۆرەکانی وەک ئێران و سووریە ناتوانێ تا سەر لە خزمەت کورددا بێ، بەڵکوو ئەزموونێکی کورتخایەن لە بەرژەوەندیی ئەو هێزانە دەبێت.

هەر ئەو پشت‌بەستنە کاریگەریی لە سەر باکووری کوردستانیش دانا وبوو بە یەکێک لە هۆکارەکانی لەنێو چوونی پرۆسەی ئاشتی لەو ناوچەیە، چوونکە یەکەمین ساردی کە لە نێوان هەدەپە و ئاکەپە دروست بوو، دەرئەنجامی ئەو خۆپیشاندانانەی باکووری کوردستان بۆ پشتیوانی لە ڕۆژئاوا بە دژی تورکیە بوو.

بەو مێژوویە و ئەو ڕووداوانەی ئەو دوایانە وەکوو سووتاندنی ئاڵای کوردستان و وتەکانی ساڵح موسلیم لە پاڕلەمانی ئورووپا کە جەختی لە سەر دژایەتیی ئەوان بۆ دەوڵەت نەتەوە، پەیوەندی بە ڕێژیمی ئەسەد و لێدوانەکانی کاربەدەستانی ڕێژیمی ئەسەد سەبارەت بە ماف و کانتۆنەکانی کورد، زەنگی مەترسی لە سەر ئەزموونی کورد لەو بەشە لە کوردستان لێدراوە.

لە کاتێکدا کە ئەو مەترسیە هەیە، تەنیا ڕێگەی ڕزگاری یەکێتی و برایەتی هەموو هێز و لایەنەکانە. ئەگەر بێتو دەرگای یەکێتی نەکرێتەوە بۆ بەشداری کردنی هەموو هێز و لایەنەکان لە حوکمڕانی و بڕیارداندا، ئەوا بەرەو هەڵدێرێکی تر دەڕۆین کە تێیدا دیسان تراژێدیای کورد بوون دووبارە دەبێتەوە. لەبیرمان نەچێت کە ئەو دەرفەتە مێژووییە بە یەکڕێزی دەکرێتە مودێڵێک بۆ کۆتایی هێنان بە چەوساوەیی نەتەوەیەکی بێبەش کراو لە مافەکانی.

لە هەمان کاتدا بەڕێوە بردنی حوکمڕانیەکی دێموکراتیک و هەمە ڕەنگ، گارانتی بەردەوامیی ئەزموونی کوردە، چوونکە ئێمە ناتوانین داوای ئازادی بکەین، داوای دێموکراسی بکەین، تەنانەت ناوی مودێلی حوکمڕانی خۆمان خۆسەریی دێموکراتیک بنێین، بەڵام خۆمان دێموکراتیک نەبین نەتوانین بەشداریی لایەنەکان و بێر و ڕای جیاواز تەحەمول بکەین، هەر بۆیەش دەبێ لەو بوارەدا هەنگاوی جیدی بهاوێژرێت ئەگەر نا، ڕۆژگارێکی دیکەی چەوساندنەوەی کورد دووبار دەبێتەوە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان
ــ سیاسەتی شەرخوازیی ڕێژیمی ئێران
ــ هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
ــ ترس لە تەرەقە
  • \ "ئاسمیلاسیون فەرهەنگی" پڕۆسەیەک بۆ له نێوبردنی کورد
    رستەکانی ئەو پێش‌نووسه پیشان دەدەن که لە ڕوانگەی داڕێژەرانی ئەو پێش نووسەوە، " ئاسمیلاسیۆنی فەرهەنگی" وەکوو بەشێک لە "ژینۆسایدی فەرهەنگی" پێناسە کراوه و لەو پێشنووسەدا جێی گرتووە.
  • د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی
    بەرپرسانی هەرێمی کوردستان یەکەم مانگی وەرزی پاییزی ئەمساڵ ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان ئەنجام دەدەن و ئەوەش وەک هەمیشە کاردانەوەی دوو دەوڵەتی ئێران و تورکیەی لێکەوتەوە و بەتایبەتی ڕێژیمی ئێران بە توندی دژایەتی خۆی لەگەڵ ئەو پرسە دەربڕیوە.
  • بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ
    جیرانەکانی تورکیەش لە هێندێک شوێن سنووری وڵاتەکانیان لەگەڵ تورکیە بە نەردە و تێلدوور بەستووە. سنووری تورکیە- یوونان لەلایەن یوونانەوە لە ساڵی ٢٠١٢ ڕا بە حەسارێک لە تۆپەکانی سیمی خاردار قاییم کراوە. حکوومەتی بولغارستانیش بە دروستکردنی دیوارێک لە سیمی خاردار بە درێژایی ٣٠ کیلۆمێتر سنووری خۆیان لە گەڵ تورکیە قایمم کردووە.
  • شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک
    لەم پرسەی ئەمڕۆی ئێمەشدا تۆڕێک لە دەسەڵات بوونی هەیە کە زیاتر لە یەک سەدەیە کە پێوەندی کوردەکان و فارسەکان لە ئێران یان باشتر وایە بڵیێن (نواندنەوەکانی دیکەیان) لە رۆژهەلاتی ناڤیندا رێک و چوارچێوەیان بۆ دیاری کردووە.
  • هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
    ڕووداوی تاران پێچەوانەی زۆرینەی لێکدانەوەکان نەک لەجێ ڕوویدا و نە نەخوازراو بوو، نە بەو واتایە یەکلاکەرەوە کە بڵێین سێناریۆی پەتی بوو، بەڵکوو لەو ڕووەوە کە حاکمییەت ساڵانێکی زۆرە بەشێوازی داڕشتنی سیاسەتی سیستماتیک بەستێنی بۆ ڕووداوی ئەوتۆ خۆش کردووە.
  • منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران
    ئێران وڵاتێکی چەوسێنەر و گیرۆدە بە نەخۆشییە، برین لەسەر برین لە جەستەی کز و لاوازیی وەک دیکتاتۆری، شەڕ، کوشتار، هەژاری، منداڵفرۆشی و ... سەرهەڵ ئەداو هەموویان لە وڵاتێکی ژێر حوکمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا پێکەوە دەژین.
  • ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش) ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش)
    کەوایە لە ئێستادا ئەوەی لە هەنگاوی یەکەمدا ستراتێژی دوو داگیرکەری کوردستان واتە کۆماری ئیسلامی و تورکیا دیاری دەکات، لاواز کردنی دەسەڵاتی سیاسی کورد لە ناوچەکەدایە ، نەک سڕینەوەی شوناسی کوردستان.
  • ترس لە تەرەقە ترس لە تەرەقە
    خامنەیی کە هەیمەنەی درۆیینەی وەمەترسی کەوت، دەستی بە فڕوفیشاڵی زۆرتر کرد و گوایە دەیانەوێ لەگەڵ تیرۆریزمدا شەڕی کۆتایی بکەن، ئەمە لە کاتێکدایە کە تیرۆریزمی چ شیعی و چ سوننیەکەی لە لایەن کۆماری ئیسلامیەوە پەرەی پێ دراوە.
  • خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له \ خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له "باڵنده‌کانی ده‌م با"
    باڵنده‌کانی ده‌م با به زمانێکی زۆر شاعیرانه و ته‌كنیکێکی تێکه‌ڵاوی گێرانه‌وه، باسی وشکبوونی ئاره‌زەووه‌کانی پیاو له شۆره‌کاتی زیندان و مه‌نفا و ئاواره‌ییدا ده‌کا. باسی خه‌مێک که له ناخی پیاودا سه‌رهه‌ڵده‌دا و به‌دوای وەڵامی پرسیارێکدا د‌‌ه‌گه‌ڕێ، ئه‌وه‌ که: "له‌پێناوی کام تاواندا سزا دراوه ئه‌م پیاوه؟ له‌پێناوی کام تاواندا سزا ده‌درێین؟ له ئاگری کام تۆڵه‌دا ده‌سووتێن؟" (ل. ٢٩)
  • د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە
    وتووێژی ڕۆژنامەی کوردستان لەگەڵ د.عەبدولحەکیم خوسرەو، مامۆستای زانستە سیاسییەکانی زانکۆی سەلاحەدین لە پێوەندی لەگەڵ پرسی ڕێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی هەرێمی کورستان و مەترسی و هەڕەشەکانی حەشدی شەعبی بۆ سەر شنگال و ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان.
  • هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس
    زانایان و تئۆریسییەنەکان باس لە دوو هۆی سەرەکی دەکەن کە مافی جیابوونەوە بە گرووپێک دەدات تاکوو لە وڵاتی سەرەکیی خۆیان جیا ببنەوە و وڵاتێکی دیکەی سەربەخۆ بونیاد بنێن. ئەو دوو هۆیە ئەوەندە بەهێزن کە خواستی "تەواویەتی خاکیی" وڵاتان دەتوانرێ بە خاتریان وەلابنرێت. هۆی یەکم ئەوەیە کە ئەگەر وڵاتێک ڕێگری بکا لە گرووپێکی دیاریکراو کە لە بواری نێوخۆییدا کە مافی چارەی‌خۆنووسینی هەبێ و خۆی بەڕێوە ببات.
  • شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە
    شەریف فەلاح، شاعیر، وەرگێڕ و چالاکوانی فەرهەنگی، ساڵی ١٣٥٣ی هەتاوی لە گوندی (گەزنە)ی سەر بە چەمشاری سنە لەدایک بووە.
  • تاوتوێ کردنی پرسی \ تاوتوێ کردنی پرسی "بەشداریی خەڵکی کوردستان لە هەڵبژاردن"دا
    ئێمە لە هەڵبژاردنی ئێراندا لەگەڵ دیاردەیەک بەرەوڕووین بەناوی "هەڵسووڕی قەدەغەکراو"، چالاکێک یان بکەرێک کە دەتوانێ کارتێکەریی لەسەر ئاراستەی هەڵبژاردنەکان بێ، بەڵام چالاکییەکانی لە ڕێگای جۆراوجۆری یاسایی و نایاسایی قەدەغە و سنووردار کراوە.
  • ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک
    باوکی سەهیونیزم و دەوڵەتی یەهوود، تێئۆدۆر هێرتسێل بوو کە دەرچووی بەشی یاسای زانکۆی ڤییەن بووە و وەکو ڕۆژنامەوان کاری دەکرد. سەرچاوەی دروستبوونی ئەو بیرۆکەیە کە دەبێ دەوڵەتی یەهوود بۆ یەهوودییەکانی دونیا دروست بکات، لە نێوئاخنی بەڕێوەچوونی دادگای ئەفسەرێکی یەهوودی-فەڕانسەیی لە ساڵى ١٩٨٤کە بە تۆمەتی سیخوڕی بۆ ئەڵمانەکان دادگایی دەکرا دروست بوو.