• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٥ی مەیی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٤ی جۆزەردانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ڕۆژئاوای کوردستان لە بەردەم مەترسیی گەورەدایە

زایینی: ٢١-١٢-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/١٠/٠١ - ١٠:٤٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ڕۆژئاوای کوردستان لە بەردەم مەترسیی گەورەدایە
ئەلبۆرز ڕووئین‌تەن

بەرگێکی دیکەی مێژووی پڕ لە قوربانی و چەوساوەیی نەتەوەی کورد، ڕۆژئاوای کوردستانە چوونکە وێڕای خەباتی چەندین ساڵە هەر بە بێ‌مافی و تەنانەت بە بێ‌ ناسنامە و مافی خاوەنداریەتی ماون. یەکەم چریسکای گەیشتن بە مافەکانی دوای ئاڵۆزییەکانی چەند ساڵ پێش ئێستا لە سووریە هاتە ئاراوە.

لاواز بوونی ئەسد وای کرد کە ئەو بەشە لە خاکی کوردستان بکەوێتە ژێر دەستی کورد و هیوایەکی یەکجار زۆر دروست بوو بۆ ئەوەی کە ڕۆژئاوا بەرەو مودێلێکی وەکوو باشووری کوردستان بڕوات، لەوێدا وێڕای دێموکراسی و گەیشتن بە مافە نەتەوەییەکانی خۆی، ببێت بە پشتیوانێک بۆ هەموو بەشەکانی تری کوردستان. تەنانەت بە نێوانگیریی سەرکردە سیاسییەکانی باشوری کوردستان هەنگاو بۆ پەیوەندی نێوان پەیەدە و تورکیە بۆ دروست کردنی وەها مودێڵیک هاویشتران و ساڵح موسلیم چەندین سەفەری بۆ تورکیە کرد.

بەڵام هەر زوو دوای بەدەسەڵات گەیشتنی پەیەدە، کورد لە جیاتی ئەوەی نزیک بکەویتەوە، لە خەون و مافەکانی دوورکەوتەوە. چەندین هۆکار هەیە بۆ دوورکەوتنەوەی کورد لە مافەکانی و بگرە ئەزموونی کورد لەو بەشە کەوتۆتە مەترسی. سەرچاوەی هۆکارەکانیش دەگەڕێتەوە بۆ پارتی دەسەڵاتدار کە بەڕێوەبەریی ئەو بەشەی کوردستانی لەئەستۆدایە.

سەرەتا جیا لەوەی کە دەسەڵاتێکی هەمە لایەنەی کوردی دروست بێت، دەسەڵاتێکی تاک لایەنە دروست بوو، کە تێیدا تەنیا ڕێگە بە سیاسەت کردنی ئەو لایەنە درا و تەنانەت چالاکوانانی لایەنەکانی دیکە زیندانی کران کە ژمارەیان کەم نیە و ئێستاش لە زینداندان.

پاشان ئەو مۆدێلەی کە بۆ بەڕێوەبەریی و حوکمڕانی لەو بەشە لە کوردستان لە لایەن تەیاری دەسەڵاتدارەوە هاتە ئارا، مۆدێڵێکی ناڕوونە و قازانجەکانی بۆ دەوڵەتی ناوەندی زیاترە لە خودی کورد، چوونکە داوای قەوارەیەکی سیاسی، مافی نەتەوایەتی، یا دێموکراسییەکی گشتی و یان ئازادی ناکات، بەڵکوو بە ناو خۆسەری دێموکراتیکە، و بە کردەوە هەمان ئیدارەی سووریەی کۆنە.

ئەوە لە کاتێکدایە کە ئەو ئەزمەنە بە تەواوی پشتی بە بلۆکی شیعە بەستووە، پشت بەستن بەو بلۆکە لە بەر هەبوونی دیکتاتۆرەکانی وەک ئێران و سووریە ناتوانێ تا سەر لە خزمەت کورددا بێ، بەڵکوو ئەزموونێکی کورتخایەن لە بەرژەوەندیی ئەو هێزانە دەبێت.

هەر ئەو پشت‌بەستنە کاریگەریی لە سەر باکووری کوردستانیش دانا وبوو بە یەکێک لە هۆکارەکانی لەنێو چوونی پرۆسەی ئاشتی لەو ناوچەیە، چوونکە یەکەمین ساردی کە لە نێوان هەدەپە و ئاکەپە دروست بوو، دەرئەنجامی ئەو خۆپیشاندانانەی باکووری کوردستان بۆ پشتیوانی لە ڕۆژئاوا بە دژی تورکیە بوو.

بەو مێژوویە و ئەو ڕووداوانەی ئەو دوایانە وەکوو سووتاندنی ئاڵای کوردستان و وتەکانی ساڵح موسلیم لە پاڕلەمانی ئورووپا کە جەختی لە سەر دژایەتیی ئەوان بۆ دەوڵەت نەتەوە، پەیوەندی بە ڕێژیمی ئەسەد و لێدوانەکانی کاربەدەستانی ڕێژیمی ئەسەد سەبارەت بە ماف و کانتۆنەکانی کورد، زەنگی مەترسی لە سەر ئەزموونی کورد لەو بەشە لە کوردستان لێدراوە.

لە کاتێکدا کە ئەو مەترسیە هەیە، تەنیا ڕێگەی ڕزگاری یەکێتی و برایەتی هەموو هێز و لایەنەکانە. ئەگەر بێتو دەرگای یەکێتی نەکرێتەوە بۆ بەشداری کردنی هەموو هێز و لایەنەکان لە حوکمڕانی و بڕیارداندا، ئەوا بەرەو هەڵدێرێکی تر دەڕۆین کە تێیدا دیسان تراژێدیای کورد بوون دووبارە دەبێتەوە. لەبیرمان نەچێت کە ئەو دەرفەتە مێژووییە بە یەکڕێزی دەکرێتە مودێڵێک بۆ کۆتایی هێنان بە چەوساوەیی نەتەوەیەکی بێبەش کراو لە مافەکانی.

لە هەمان کاتدا بەڕێوە بردنی حوکمڕانیەکی دێموکراتیک و هەمە ڕەنگ، گارانتی بەردەوامیی ئەزموونی کوردە، چوونکە ئێمە ناتوانین داوای ئازادی بکەین، داوای دێموکراسی بکەین، تەنانەت ناوی مودێلی حوکمڕانی خۆمان خۆسەریی دێموکراتیک بنێین، بەڵام خۆمان دێموکراتیک نەبین نەتوانین بەشداریی لایەنەکان و بێر و ڕای جیاواز تەحەمول بکەین، هەر بۆیەش دەبێ لەو بوارەدا هەنگاوی جیدی بهاوێژرێت ئەگەر نا، ڕۆژگارێکی دیکەی چەوساندنەوەی کورد دووبار دەبێتەوە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠١ لەم ژمارەیەدا:

ــ کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانەی بەلارێ‌دا چوون
ــ لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی
ــ ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک
ــ ژێستی سیاسی و خەباتکاری
  • هەڵبژاردن لە ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی، ئەزموونێكی ئەزموون كراو هەڵبژاردن لە ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی، ئەزموونێكی ئەزموون كراو
    یەكەم: ئەوەی كە كۆڵەكە ڕووخاوەكانی ئابووری و سیاسی نۆژن كەنەوە تا شانۆگەریی هەڵبژاردنێكی هێمن و بێ‌كێشە وە پشت سەر بنێن.
  • کورد فاکتەرى یەکلاکەرەوە لە ئاڵۆزییەکانى ڕۆژهەڵاتى نێوەڕاست کورد فاکتەرى یەکلاکەرەوە لە ئاڵۆزییەکانى ڕۆژهەڵاتى نێوەڕاست
    لەبەرچاوگرتنى ئەو هەنگاوانە بۆ دەستەبەرکردنى مافى کورد پێویستە و زۆر ڕوونە ئەگەر خۆمان پێشقەدەم نەبین لە کار کردن لە ئاراستەى ئەو ستراتیژییە، سەرکەوتنى کاتى یا بانگەشەى ڕاگەیاندن ناتوانن داهاتوویەکى ڕوون بۆ کورد دابین بکەن.
  • پەرویز ڕەحیم قادر: ڕاسان، پێویستی به‌ هاتنه‌ئارای عه‌قڵیه‌تێكی فره‌ڕه‌هه‌ند و نوێ و مۆدێڕنه‌ پەرویز ڕەحیم قادر: ڕاسان، پێویستی به‌ هاتنه‌ئارای عه‌قڵیه‌تێكی فره‌ڕه‌هه‌ند و نوێ و مۆدێڕنه‌
    یه‌كێك له‌ كێشه‌كانی كورد نه‌بوونی یه‌كگرتووییه‌كی عه‌ینی له‌ چوارچێوه‌ی ده‌سه‌ڵات، دامه‌زراوه‌ یاخود ڕێكخراوێكی سه‌راسه‌ری بووه‌. له‌ ڕاستیدا ئه‌مه‌ش بۆ نه‌بوونی ڕه‌گه‌زه‌ مۆدێڕنه‌ ناسنامه‌ییه‌كان(مادی و نامادی) ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ له‌و سه‌رده‌مه‌دا كه‌ درێژكراوه‌ی میژووی سیاسی-كولتووری و كۆمه‌ڵایه‌تی بارودۆخی كورد/كوردستان بووه‌ له‌ هه‌موو به‌شه‌كاندا، به‌تایبه‌ت له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان.
  • سەرۆک کۆمارێکی کۆیلە یان تەداروکاتچی؟ بە چ نرخێک؟ سەرۆک کۆمارێکی کۆیلە یان تەداروکاتچی؟ بە چ نرخێک؟
    ڕۆمییەکان لە نیوان کۆیلەکان و بەکرێگیراواندا جیاوازی دادەنێن و بە گوێرەی بیر و باوەڕی ئەوان، کۆیلە کە کەرەستەیەکە، لە نووسینی وەسیەتنامە بێ‌بەشە و ناتوانێ وەک شاهێد لە دۆسیەیەکدا شاهێدی بدات یان سکاڵا تۆمار بکات، بەڵام ئەگەر سەرپێچییەک بکات یان یاسایەک بخاتە ژێ پێ، دەبێ سزا بدرێ.
  • ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک
    ڕۆژنامەی کەیهان لە ژمارەی چەند ڕۆژ پێشی خۆیدا ڕایگەیاند؛ کەسانێک لە گوند و شار و شارۆچکە بێبەش کراوەکانی ئێراندا، هەڕەشەیان لە خەڵکی بێ‌دەرەتان و کەم‌داهات و هەژار کردووە کە ئەگەر دەنگ بە ڕۆحانی نەدەن بوودجە و یارانەکانتان لێ دەبڕین.
  • کۆماری ئیسلامی – حەتمیەتی لە ناوچوون کۆماری ئیسلامی – حەتمیەتی لە ناوچوون
    ستراتیژی ئیدارەدانی نێوخۆییان بۆ جڵەوگیرکردنی کۆمەڵگا لەسەر دوو بنەمای سەرەکی خۆی دەبینێتەوە، یەکەم : سیاسەتی زەبر و زەنگ و تێرۆری دەوڵەتی. دووەم : کارکردن لەسەر ستراتیژێکی پەروەردەیی زەمینەساز بۆ بێ‌ئاگاکردن و جڵەوگیرکردن و دەستەمۆکردنی کۆمەڵگا لەڕێگای خستنەگەڕی فاکتەرە فەرهەنگی و ئابوورییەکان.
  • لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی
    لە کۆماری ئیسلامی‌دا بەناو "پەروەردەی ئیسلامی"یان بەرز کردوەتەوە، هەموو شتێکیان بەستووەتەوە بەو تەوەرە لە بەر ئەوەی تەنیا بە خەڵکی بسەلمێن کە "وەلی فەقیهـ"، نوێنەری خودایە لە سەر زەوی.
  • کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانە کە بە لارێ‌دا چوون کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانە کە بە لارێ‌دا چوون
    ڕەنگە بەئەنجام گەیشتنی ئەم پڕۆسە ماوەیەکی زەمەنیی زۆری پێویست بێت کە بە ئاکام گەیشتنی زۆر ئەستەم دەبێت، بەڵام لە ئاکامدا بیر و هزری داگیرکەر تووشی ڕەپاڵدان (فرافکنی) دەبێت کە تەنانەت خۆیشی لە تەنیایی خۆیدا ناتوانێت کارە ناڕەواکەی ڕۆژی یەکەمی خۆی بە ناڕەوا بزانێت!!!
  • ژێستی سیاسی و خەباتکاری ژێستی سیاسی و خەباتکاری
    ئەم جۆرە سیمایانە کە ڕەنگە لێرە و لەوێ نموونەیان پەیدا ببێ، دەیانەوێ هەم لە ئاسوودەیی کایەکردن لە چوارچێوەی ڕێژیم بەشدار بن و هەم سیمای خەباتکارییان هەبێ، کە لە ڕاستیدا بوونەوەرێکن کە سیمای خەباتیان پێ ناشیرین دەکرێ و لە کاتی هەڵهاتنی هەتاوی ئازادی‌دا دۆڕاوییان زیاتر دەردەکەوێ.
  • ‌ئامانجی ئێمە ‌ئامانجی ئێمە
    ئەم قەڵایە کە حیزبی دێموکراتی کوردستان دایمەزراند و بناغەی دانا، ٧٠ ساڵە کە بەپێوەیە و نەک مەترسیی ڕووخانی لەسەر نیە، بەڵکوو لەگەڵ تێپەڕینی ڕۆژ و مانگ و ساڵدا، پتەوتر و قایمتر لە جاران، دەبێ بە قەڵای بەرخۆدانی ڕووناکبیری و هزری و چاوی وشیار و تیژی کۆمەڵگای کوردستان.
  • ئەمریکای ترامپ و دیکتاتۆرەکانی سەردەم ئەمریکای ترامپ و دیکتاتۆرەکانی سەردەم
    سەرەڕای تێپه‌ڕبوونی ماوەیەکى کورت لە ده‌سه‌ڵاتداریی ترامپ، پەیوەندیی نێوان ئەمریکا و دیکتاتۆرەکانی سەردەم زۆر ئاڵۆز بووە و تەنانەت زۆر لایەن كاتژمێری سفری ده‌ستپێكی شەڕی جیهانی کە لایەکی ئەمریکا بێت، ڕادەگەینن. ئەو جیاوازییەکی زۆری لەگەڵ حکوومەتی پێشووی ئۆباما هەیە کە خه‌ڵاتی نۆبێلی ئاشتیی وه‌رگرتبوو، بەڵام زۆر کێشەی چارەسه‌ر نەکراوی لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا بەجێهشت.
  • تاوتوێ کردنی هەڵبژاردن لە چەند پرسیاردا تاوتوێ کردنی هەڵبژاردن لە چەند پرسیاردا
    بابەتی هەڵبژاردن وەک چەمکێک کە لە دەسەڵاتێکی دێموکراتیکەوە، چۆتە نێو کۆماری ئیسلامی و هەر وەها بوونی دوو باڵی جیاواز لە پێكهاتەی سیاسی ڕێژیمدا، وای کردووە، کە لە ئێراندا هەم کۆمەڵگا و هەم لایەنە سیاسییەکانی دەرەوەی پێکهاتەی ڕێژیم لە هەڵوێست گرتن، لەسەر هەڵبژاردن تووشی جۆرێک دڕدۆنگی و ڕاڕایی بێن، و دەرئەنجامی ئەو ڕاڕا بوونەش، دەبێتە ئاوێک و دەچێتە ئاشێ کۆماری ئیسلامییەوە.
  • ڕۆستەم جەهانگیری: کورد بە بێ پارێزگاکانی ورمێ، کرماشان و ئیلام جەستەیەکی كه‌مئه‌ندامه‌ ڕۆستەم جەهانگیری: کورد بە بێ پارێزگاکانی ورمێ، کرماشان و ئیلام جەستەیەکی كه‌مئه‌ندامه‌
    کاتێک ئێمه باسی "ستەمی نەتەوەیی" دەکەین، ئاماژه به مێژوویەکی زۆرتر له ٢٥٠٠ساڵ لێوانلێو له داگیرکاری، ژینۆساید، ئاسمیلاسیۆن، داگیرکەر،چەوساندنەوه، هەڵداشتن، زیندان و له‌نێوبردنی ژینگەی نه‌ته‌وه‌یه‌ك دەکەین که وێڕای ئەو هەموو جینایەته، مێژوویه‌کی لێوانلێو له بەرخۆدان و شۆڕشی بۆ مانەوە و به‌دەستهێنانی ژیانێکی ئینسانی و سەروەریی سیاسی له بازنەی جوگرافیای خۆیدا تۆمار کردووه.
  • دەنگ‌دان بۆ بەردەوامیی ڕاووڕووت و جینایەت؟ دەنگ‌دان بۆ بەردەوامیی ڕاووڕووت و جینایەت؟
    بۆ شی کردنەوەی وەڵامی ئەو دوو پرسیارە سەرەکییە، پێویستە کە لە پێشدا بە کورتی لە سەر مانای هەندێک کۆنسێپتی سەرەکی کە لەو وتارەدا بە کار دەبردرێن، ڕاوەستین؛ بۆ نموونە: دێموکراسی، هەڵبژاردن، بەشداری کردن، سیستمی تەواویەتخواز، تێۆلۆژی.