• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٨ی مارسی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٨ی خاکەلێوەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ژن له‌ ڕاساندا یان ڕاسانی ژن

زایینی: ٢٠-٠١-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١١/٠١ - ١١:١٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ژن له‌ ڕاساندا یان ڕاسانی ژن
ناهید حسێنی

به‌هاری ئه‌م ساڵ، به‌ چه‌كه‌ره‌ی ڕاسان ده‌ستی پێكرد. ڕاسانێك كه‌ كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان ساڵانێك بوو‌ چاوه‌ڕوانی بوون و به‌ حه‌سره‌ته‌وه‌ كاتژمێرییان بۆ ده‌كرد. به‌رنامه‌ی ڕاسان، ئامانجه‌كانی و شێوه‌ی خه‌بات له‌ چوارچێوه‌ی چه‌مكی ڕاساندا ته‌نیا له‌ لووله‌ی چه‌كی پێشمه‌رگه‌دا به‌رته‌سك ناكرێته‌وه و خه‌باتێكی فره‌ ڕه‌هه‌نده‌‌. خه‌باتی ژن، ژن له‌ ڕاساندا یان ڕاسانی ژن كۆڵه‌كه‌یه‌كی سه‌ره‌كیی ئه‌و ڕاسانه‌یه‌ كه‌ حیزبه‌كه‌مان له‌ سه‌ره‌تای ئه‌مساڵدا، مزگێنیی ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی دا و له‌ هاوینی ڕابردوودا به‌ به‌خشینی خوێنی ئاڵی بەجەرگترین ڕۆڵە قارەمانەکانی لە کادر و پێشمەرگە و سه‌ركرده‌خۆبه‌خشه‌كانی، وه‌كوو كاك كاوه‌ جه‌وانمه‌رد و هاوڕێیانی و بەگشتی شەهیدانی ڕاسان لە کێلەشین، قەرەسەقەل و کۆساڵان، ئاڵای به‌رده‌وامبوونی به‌رز كرده‌وه‌.

چه‌مكی ڕاسانی ژن یان به‌شداریی ژن له‌ ڕاساندا، وێڕای به‌شداریی چالاكانه‌ی ژن له‌ ڕیزه‌كانی پێشمه‌رگایه‌تی و خه‌باتی چه‌كدارانه له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستاندا، ئه‌و ڕه‌هه‌ند و لایه‌نانه‌ی خه‌باتی ژنانیش ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ به‌ شێوه‌ی ڕاسته‌وخۆ له‌ مه‌یدانه‌كانی دیكه‌ی تێكۆشانی سیاسی له‌ به‌رانبه‌ر ئایدیۆلۆژیی فه‌رمیی كۆماری ئیسلامی و پێوانه‌ سیاسی، كولتووری،‌ كۆمه‌ڵایه‌تی و ئه‌خڵاقیه‌كانی‌دا ڕاده‌وه‌ستێ. ئه‌و خه‌بات و خۆڕاگرییه‌ سنوور و قاڵب نه‌ناسه، له‌ ڕاپه‌ڕینی چالاكانه‌ له‌ دژی سیاسه‌ته‌ داپڵۆسێنه‌ره‌كانی ڕێژیم له‌ گوندێكی ته‌ریك كه‌وتووی سه‌رشاخانه‌وه‌‌ بگره‌‌ تا به‌شداری له‌ ڕێوڕه‌سمی ناشتنی دایكی شه‌هیدێك، وه‌ڕێخستنی كه‌مپێینێكی چالاكی مه‌ده‌نی، دانانی شه‌وی شێعر، مۆسیقا و گۆرانی بۆ ژنان یان پێشه‌نگایه‌تی بۆ گۆڕانی پێوانێكی دواكه‌وتوو له‌ كۆمه‌ڵگادا ده‌گرێته‌وه‌.

هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای بڕیاری حیزب بۆ پێكه‌وه‌ گرێدانی خه‌باتی شاخ و شار، ژنانی پێشمه‌رگه‌ی نێو ڕیزه‌كانی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران، به‌ ئاماده‌یی پته‌وه‌وه‌ هاتنه‌ گۆڕه‌پانی خه‌باته‌وه‌ و له‌ هه‌موو سه‌نگه‌ره‌كانی خه‌باتدا هه‌بوون و ئیراده‌ی خۆیان نیشان دا. له‌ پارێزگاری له‌ بنكه‌ و ناوه‌نده‌كانه‌وه‌ بگره‌ تا به‌شداریی مه‌یدانی له‌ به‌ره‌كانی خه‌باتی چه‌كدارانه‌دا، ژنان شان به‌ شانی لاوان و پیاوانی پێشمه‌رگه‌ هاتنه‌ پێشه‌وه‌ تا مزگێنی ڕاسانی نوێی ڕۆژهه‌ڵات بگه‌یه‌ننه‌ گوێی هه‌موو ویژدانه‌ وه‌خه‌به‌رهاتووه‌كانی كۆمه‌ڵگا. ئه‌و ئاماده‌ییه هه‌ڵمه‌تێكی چاوه‌ڕوان نه‌كراو نه‌بوو، چوونكه‌ ژنانی دێموكرات هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی خه‌باتی چه‌كدارانه‌ی حیزبی دێموكراته‌وه‌، پشكی خۆیان له‌ بزووتنه‌وه‌ی چه‌كدارانه‌ و له‌ دانی قوربانی له‌ پێناو ئازادیی گه‌ل و به‌خته‌وه‌ریی كۆمه‌ڵگادا بووه‌. هه‌بوونی شه‌هید، بریندار و كه‌مئه‌ندام له‌ ڕیزه‌كانی ژنانی پێشمه‌رگه‌دا، به‌ڵگه‌ی سه‌لمێنه‌ری ئه‌و ڕاستیه‌ن‌.

به‌ڵام به‌شداریی ژن له‌ گۆڕه‌پانی خه‌باتی چه‌كدارانه‌دا ته‌نیا، چالاكیی پێشمه‌رگانه‌ و به‌ ده‌سته‌وه‌گرتنی چه‌كی پێشمه‌رگایه‌تی ناگرێته‌وه‌. ڕاوه‌ستانی ژنان له‌ گۆڕه‌پانی پاراستنی ئه‌و داخوازی و ویسته‌ سیاسییانه‌ی كه‌ هێزی پێشمه‌رگه‌ بۆی تێده‌كۆشێ زۆر جار به‌ ڕاده‌ی خه‌باتی چه‌كدارانه‌ كاریگه‌ر و شوێندانه‌ره‌. وره‌ی به‌رزی ژنانی ناوچه‌ی شنۆ و پشتیوانییان له‌ پێشمه‌رگه‌ و حیزبی دێموكرات له‌ كاتی خۆڕاگریی حه‌ماسیی پێشمه‌رگه‌ ڕچه‌شكێنه‌كانی حیزبی دێموكرات له‌ یه‌كه‌م هه‌نگاوی ڕاسانی ئه‌وساڵ له‌ ناوچه‌ی شنۆدا، سه‌لمێنه‌ری ئه‌و ڕاستییه‌یه‌ كه‌ خه‌باتی چه‌كدارانه‌ش ده‌توانێ فره‌ ڕه‌هه‌ند بێ. پشتیوانیی ڕاشكاوانه‌ی ئه‌و ژنانه‌ی كه‌ له‌ به‌رگی فه‌رمیی پێشمه‌رگایه‌تیدا نه‌بوون، به‌ڵام هاواری ڕاسانیان به‌رز كرده‌وه‌، مزگێنیده‌ری پێگه‌یاندنی به‌ره‌یه‌كی نوێی پێشمه‌رگه‌ بۆ به‌رده‌وام كردنی ڕێبازی ئه‌و شه‌هیده‌ سه‌ربه‌رزانه‌ بوو كه‌ له‌ خۆڕاگرییه‌كانی ئه‌وساڵدا گیانیان به‌خت كرد.

ڕۆڵی ژنان له‌ ڕاسانی ئه‌وساڵدا وه‌رچه‌رخانێكی مێژوویی دیكه‌شی به‌ خۆیه‌وه‌ بینی، چوونكه‌ ئه‌مساڵ ژنانی دێموكرات نیشانیان دا كه‌ بەڵێ! ئه‌وان بۆخۆیان ئه‌كته‌ری گۆڕه‌پانی چالاكیین و چیدیكه‌ ڕێگا ناده‌ن كه‌ ته‌نیا وه‌ك یه‌ده‌ك و پاڵپشت، به‌ شێوه‌ی لاوه‌كی له‌ پشت پیاوان و له‌ ڕیزی دووهه‌می خه‌باتدا جێگایان بۆ دیاری بكرێ. ئه‌گه‌رچی له‌ ڕۆژی دامه‌زرانی كۆماری كوردستانه‌وه‌، بزووتنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یی كورد له‌ كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات هه‌میشه‌ ده‌رفه‌ت و ده‌ره‌تانی خه‌باتی بۆ ژنان ڕه‌خساندووه‌ و جێگه‌ و پێگه‌ی ژنانی هاوشان له‌ گه‌ڵ پێگه‌ی پیاو له‌ ڕیزه‌كانی بزووتنه‌وه‌دا پێناسە و مسۆگه‌ر كردووه‌، به‌ڵام به‌ هۆی تێكهه‌ڵكێشێكی نێوان داب و نه‌ریته‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان له‌ گه‌ڵ پاشماوه‌ سوننه‌تییەكانی پیاومه‌زنی له‌ ڕیزه‌كانی خه‌باتدا، ژنان، وێڕای فیداكاری و هه‌وڵی بێوچان، به‌ڵام به‌ ده‌گمه‌ن ده‌یانتوانی بگه‌نه‌ لووتكه‌. به‌ ڕاسانی ئه‌مساڵ ژنان سه‌لماندیان كه‌ جێگه‌ی ئه‌وان ده‌توانێ له‌ لووتكه‌ی سه‌روه‌ریدا بێ‌. به‌ شێوه‌یه‌ك كه‌ ئه‌و ئاسته‌نگه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیانه‌ی كه‌ به‌ كرده‌وه‌ ڕۆڵ و كاریگه‌ریی به‌شداریی ژنانیان له‌ تێكۆشانی نه‌ته‌وه‌ییدا كه‌مڕه‌نگ ده‌كرده‌وه‌، ده‌وریان كه‌متر بێ و به‌سته‌ڵه‌كه‌كانی ڕێگر له‌ سه‌ر ڕێی پێشكه‌وتنی ده‌وری ژنان له‌ شۆڕشدا بتوێنه‌وه‌.

چاڵه‌ڕه‌شه‌كانی كۆماری ئیسلامی یه‌كێكی دیكه‌ له‌ گۆڕه‌پانه‌كانی تێكۆشانی سه‌ربه‌رزانه‌ی ژنانی كورد بۆ ئازادی بوون‌ كه‌ له‌ مانگه‌كانی ڕابردوودا، پایه‌كانی كۆشكی زۆرداریی هه‌ژاند و ده‌نگی ڕاسانیان به‌رز كرده‌وه‌. ناوبانگی خۆڕاگریی ژنانی كورد له‌ زیندانه‌كانی كۆماری ئیسلامی‌دا هه‌میشه‌ به‌رز و جێگای شانای بووه‌. به‌ڵام له‌و‌ مانگانەی دوایی‌دا، ئه‌و خۆڕاگرییه‌ هێز و ئیڕاده‌یه‌كی له‌ شكان نه‌هاتووتری به‌ خۆیه‌وه‌ بینی و به‌ ده‌نگێكی به‌رزتر و بوێرانه‌تر، له‌ به‌رانبه‌ر دیكتاتۆریی كۆماری ئیسلامی‌دا هاواری كرد. هه‌ڵوێست و بانگه‌وازه‌ په‌یتا په‌یتاكانی ژنانی خۆڕاگری نیشتمان له‌ گرتووخانه‌ سه‌ده‌ نێوه‌ڕاستییه‌كانی كۆماری ئیسلامی‌دا، ده‌ری خست كه‌ ئیڕاده‌ی ئازادیخوازانه‌ی ژنانی ڕاپه‌ڕیوی كوردستان، زۆر له‌ به‌ند و زنجیره‌كانی زۆرداری به‌هێزتر و كاریگه‌رتره‌. ژنه‌ شۆڕشگێڕه‌ به‌ندكراوەكان، له‌ نێو قه‌فه‌سی زیندانیشدا سه‌لماندیان كه‌ ئه‌وان ده‌توانن پێشه‌نگ بن و بێ‌منه‌ت بژین. ئه‌و ڕاسانه‌ی ژنانی ده‌ست به‌ سه‌ركراو، ئه‌گه‌ر بێ‌وێنه‌ش نه‌بێ، له‌و ده‌گمه‌ن وێنانه‌یه‌ كه‌ له‌ مێژووی ئازادیخوازیی گه‌لانی جیهاندا بینراون و ئێستا ژنانی كورد له‌ كوردستانی ڕۆژهه‌ڵات ئاڵای پێشه‌نگایه‌تییان به‌ده‌سته‌وه‌ گرتووه‌ تا به‌ ده‌سه‌ڵاتداره‌ كۆنه‌په‌رسته‌كانی ئێران بسه‌لمێنن كه‌ ده‌توانن له‌ نێو قه‌فه‌سی زیندانیشه‌وه،‌ ببن به‌ مێعماری داهاتوویه‌كی گه‌شتر بۆ گه‌له‌كه‌یان.

به‌شداریی ڕاسته‌وخۆی ژنان له‌ خه‌باتی ئاشكرا له‌ دوو به‌ره‌ی خه‌باتی چه‌كدارانه‌ و خۆڕاگریی شۆڕشگێرانه‌ له‌ به‌ندیخانه‌دا، دوو بواری سه‌ره‌كیی خه‌باتی ژنان بوون كه‌ له‌ ڕاسانی ئه‌و جاره‌دا به‌ ڕوونی دیار بوون. به‌ڵام گۆڕه‌پانی ده‌ورگێڕانی ژنان له‌ شێوه‌كانی دیكه‌ی خه‌باتیشدا، وه‌كوو چالاكیی سیاسی، كۆمه‌ڵایه‌تی، كولتووری، وێژه‌ی نه‌ته‌وه‌یی، به‌ربه‌ره‌كانێ له‌گه‌ڵ نه‌ریته‌ دواكه‌وتووه‌كانی كۆمه‌ڵگا و خه‌بات بۆ یه‌كسانیی كۆمه‌ڵایه‌تی، هه‌روه‌ها تێكۆشانیان بۆ ئاماده‌كردنی بەستێن‌ بۆ دیالۆگی نه‌ته‌وه‌یی له‌ نێوان ئه‌كته‌ره‌ سیاسییه‌ به‌شدارەكان له‌ دیمه‌نی سیاسیی كوردستانیشدا‌ ڕاسانێكی سه‌رنج ڕاكێشی به‌ خۆیه‌وه‌ بینی‌.

له‌ مه‌رجه‌ سه‌خته‌كانی خه‌بات و خۆڕاگری له‌ نێوخۆی كوردستانه‌وه‌ بگره‌ تا چالاكییه‌ سیاسییه‌ سه‌ربه‌سته‌كانی ڕه‌وه‌ندی كورد له‌ ده‌ره‌وه‌ی و‌ڵات، له‌و مانگانه‌ی دواییدا، ژنانی كورد چالاكانه‌تر له‌ هه‌موو كاتێك ده‌وریان بووه‌ و ئیڕاده‌یان له‌ خۆیان نواندووه‌. به‌شێكی زۆری ئه‌و چالاكییه‌ سیاسییانه‌ی كه‌ بۆ پشتیوانی و به‌هێزكردنی ڕاسانی ئه‌وجاره‌ی ڕۆژهه‌ڵات ئه‌نجام دراون، به‌ به‌شداری و هێندێكیان به‌ پێشه‌نگایه‌تیی ڕاسته‌وخۆی ژنان ئه‌نجام دران. ژنان هه‌ر وه‌ها له‌ گۆڕه‌پانه‌كانی خه‌باتی مه‌ده‌نی، پێوه‌ندییه‌ سیاسی و نێونه‌ته‌وه‌ییه‌كان، نووسین و ڕاده‌ربڕین له‌ ماڵپه‌ره‌ ئینتێرنێتی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان و... هتد، چالاكانه‌ به‌شدار بوون و سه‌لماندیان كه‌ ئیدی ده‌توانن به‌ شێوه‌ی سه‌ربه‌خۆ، به‌ ویست و ئیڕاده‌ی خۆیان له‌ هه‌بوون و داخوازییه‌ سیاسی و نه‌ته‌وه‌ییه‌كانایان پشتیوانی بكه‌ن و هاوشانی پیاوان له‌ هه‌موو بواره‌كاندا چالاكانه‌ ده‌ور بگێڕن.

هه‌ر ئه‌و شێوه‌ چالاكیانه‌ی كه‌ باس كران، ڕێخۆشكه‌ری وه‌رچه‌رخانێك بوون له‌ شێوه‌ی تێڕوانین و هه‌ڵسوكه‌وتی كۆمه‌ڵگا له‌ گه‌ڵ ژنانی چالاك و چالاكیی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تیی ژنان. چوونكه‌ پێشه‌نگایه‌تیی كار و چالاكییه‌ سیاسییه‌كان، ڕاده‌ربڕین و به‌كارهێنانی چالاكانه‌ی ڕایه‌ڵكه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌ ئینتێرنێتییەكان و دامه‌زراندنی پێوه‌ندییه‌كی به‌ربڵاوتر و سنووربه‌زێنی كۆمه‌ڵایه‌تی، بوو به‌ یارمه‌تیده‌ر تا ژنان ده‌رگا به‌ره‌و ڕووی شێوه‌یه‌كی نوێی ئازادی و ئازادیخوازیدا بكه‌نه‌وه‌ كه‌ تا ئه‌و دواییانه‌ش وه‌كوو تەلیسم یان تابوو چاوی لێ ده‌كرا. ئه‌و شێوه‌ خه‌باته‌ ده‌توانێ ببێ به‌ به‌ردی بناغه‌ و کۆڵەکەیەکی قورس و قایمی به‌ره‌و پێش بردن و به‌ئه‌نجام گه‌یاندنی ڕاسان.

له‌ بواری چالاكییه‌ كولتوورییه‌كانیشه‌وه‌، ئێستا ژنانی ڕۆژهه‌ڵات خه‌ریكی ڕاسانێكی مێژوویین. ڕچه‌شكێنی ئه‌و ڕه‌هه‌نده،‌ كچان و ژنانی هونه‌رمه‌ند له‌ بواره‌ جیاوازه‌كانی كولتووریدان كه‌ خه‌ریكن قاڵبی نەریتە‌ كۆنه‌كانی كۆمه‌ڵگا ده‌شكێنن و هه‌ست و هه‌بوون و جوانیه‌كانی نێو دڵ و ده‌روونی كۆمه‌ڵگای ڕه‌سه‌نی كورده‌واری له‌ قاڵبێكی ئه‌مڕۆیی و هاوچه‌رخدا داده‌ڕێژنه‌وه‌. پێشكه‌وتنی ژنانی كورد له‌ بواری هونه‌ر و كولتووره‌وه‌، خه‌ریكه‌ گه‌شانه‌وه‌یه‌كی بێ‌وێنه‌ به‌ خۆیه‌وه‌ ده‌بینێ و ئه‌وه‌ش، حه‌ز و هیوای به‌ره‌ی نوێ و داهاتوو بۆ ڕه‌سه‌نیی و به‌رزیی كولتووری كورده‌واری، كه‌ به‌ردی بناغه‌‌ی ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌ییه‌ به‌هێزتر ده‌كا.

گه‌شه‌ پێدانی وێژه‌ی نه‌ته‌وه‌یی، یه‌كێكی دیكه‌ له‌ بواره‌كانی تێكۆشانی ژنان بۆ به‌هێز كردن و گه‌شه‌پێدانی ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی بوو كه‌ له‌و گۆڕه‌پانه‌ش دا، ڕاسانی وێژه‌ی نه‌ته‌وه‌یی له‌ به‌رهه‌م و ده‌وری ژنانی كورد بێبه‌ش نه‌بووه‌. ته‌نانه‌ت له‌ زۆر بواردا، شوێن په‌نجه‌ و قه‌ڵه‌می ژنانی نووسه‌ر و داهێنه‌ری كورد زیاتر و قووڵتر خۆی نواندوه‌ و كاریگه‌ریی به‌هێزتری داناوه‌. ده‌وری چالاكییه‌ هونەری، ڕۆشنبیری و ڕۆشنگه‌رییه‌كانی ژنان له‌ وشیاركردنه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگا و هارووژاندنی باس و خواسی پێوه‌ندیدار به‌ چاره‌نووس و مافی تاكه‌وه‌، بۆته‌ هۆكار كه‌ خه‌بات بۆ دادخوازی، یه‌كسانی و داواكردنی مافه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كان به‌ شێوه‌كی به‌ ڕێكخراوتر و له‌ قاڵبێكی ئه‌وڕۆییدا بكه‌وێته‌ ڕۆژه‌ڤی كۆمه‌ڵگایه‌وه‌. ئه‌و هه‌نگاوه‌ش ده‌وری ڕاسته‌وخۆی له‌ سه‌ر به‌ربه‌ركانێ له‌گه‌ڵ نه‌ریته‌ كۆنه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان و له‌و ڕێگایه‌شه‌وه‌ ئاماده‌ كردنی بەستێن‌ بۆ دێموكراتیزه‌ كردنی كۆمه‌ڵگا ده‌گێڕێ.

به‌شداریی چالاكانه‌تری ژنان له‌ هه‌موو بواره‌كانی خه‌باتدا، مه‌رجێكی سه‌ره‌كی بۆ به‌هێز كردنی ڕوانگه‌ی یه‌كسانیخوازی و قبووڵی چه‌مكی یه‌كسانیی كۆمه‌ڵایه‌تییه‌. به‌ كرده‌وه‌ش ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ هه‌ر ئایدیۆلۆژی و ڕێبازێکی سیاسی كه‌ خۆی به‌ پارێزه‌ر و به‌ره‌وپێشبه‌ری یه‌كسانیی كۆمه‌ڵایه‌تی ناساندووه‌، به‌ كرده‌وه‌ نه‌یتوانیوه‌ هه‌نگاوێك له‌و ئامانجه‌ نزیك بێته‌وه، به‌ بێ ئه‌وه‌ی كه‌‌ ڕێگای دابێ ژنان له‌ ئاسته‌كانی بڕیاردان و به‌ڕێوه‌به‌ری‌دا خاوه‌ن ده‌وری كاریگه‌ر بن. به‌شداریی چالاكانه‌ی ژنان له‌ ڕاساندا له‌و بواره‌شه‌وه‌ گرینگه‌ كه‌ ژن له‌و ڕێگایه‌وه‌، به‌ هێز و ئیڕاده‌ی خۆی بوار و بەستێنی‌ بۆ به‌شداری كردن له‌ بڕیاردان و به‌ڕێوه‌به‌ریی‌دا خۆش بكات و به‌ كرده‌وه‌ یه‌كسانیی كۆمه‌ڵایه‌تی جێگیر بكات.

هزری ڕاسان له‌ خه‌باتی ژناندا له‌ بواری یه‌كیه‌تیی نه‌ته‌وه‌ییشدا خاوه‌ن ده‌ور و پڕۆژه‌ بوو‌. ڕه‌نگه‌ دیارترین چالاكی بۆ نیشاندانی ده‌وری ژنان له‌ به‌هێز كردنی بەستێن‌ بۆ دیالۆگی نه‌ته‌وه‌یی، ئه‌و كۆڕ و كۆبوونه‌وه‌‌ سه‌ربه‌خۆیانه‌ی ژنان بووبێ كه‌ سنووری حیزبی، ناوچه‌یی و ئایدیۆلۆژیی تێپه‌ڕ كرد و ڕیزه‌ كۆبوونه‌وه‌ و چالاكیه‌كی بۆ ژنانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان وه‌ڕێ خست. هاوته‌ریب له‌ گه‌ڵ ئه‌و تێكۆشانه‌، ژنان ده‌ورێكی چالاكیان بۆ گۆڕینی زێهنیه‌تی پیاوناوه‌ندی و پیاوسالاری له‌ نێو ڕیزه‌كانی بزووتنه‌وه‌ی كوردستاندا گێڕا‌. ڕه‌نگه‌ له‌ قۆناغێكدا كاریگه‌ریی ئه‌و چالاكییانه‌ هێندێك هانده‌رانه‌ و كه‌م بێ، به‌ڵام له‌ ڕه‌وتی خه‌بات بۆ چاره‌سه‌ركردنی برینه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كاندا، ده‌وری ئه‌و شێوه‌ چالاكییانه‌ هه‌میشه‌ ئه‌رێنی و چاك‌كه‌ره‌وه‌یه‌. ئه‌و شێوه‌ ده‌ورگێڕانه‌، ئیڕاده‌یه‌كی نوێی پته‌و و خاوه‌ن كاریگه‌ری له‌ ژنان پێشان ده‌دا كه‌ ڕێگا بۆ گۆڕانكارییه‌كی جه‌وهه‌ری له‌ كۆمه‌ڵگا و خه‌باتی نه‌ته‌وایه‌تیی كوردستاندا خۆش ده‌كات.

به‌ كورتی ڕاسانی ژنان له‌ هه‌موو بواره‌كانی خه‌باتدا، كاریگه‌ریی به‌رچاوی له‌‌ سه‌ر چالاكتر كردنی هه‌موو پۆتانسیه‌له‌كانی كۆمه‌ڵگا له‌ خه‌بات بۆ وه‌ده‌ست هێنانی مافه‌ نه‌ته‌وایه‌تی و سیاسییه‌كاندا هه‌یه‌. وه‌گه‌ڕ خستنی ئه‌و پۆتانسیه‌لانه‌، به‌ بێ ڕاسانی ژنان یا به‌شداریی چالاكانه‌ی ژنان له‌ ڕاساندا ده‌سته‌به‌ر نه‌ده‌بوو. هه‌مووی ئه‌و چالاكییانه‌ ده‌كه‌ونه‌ به‌ره‌ی دژی پێوانه‌ داسه‌پێندراوه‌كانی كۆماری ئیسلامی له‌ بواره‌كانی سیاسی، كۆمه‌ڵایه‌تی، كولتووری، ئه‌خلاقی و ئایدیۆلۆژییه‌وه‌. كۆمه‌ڵێك پێوان و ڕێچكه‌ و ڕێباز كه‌ ئه‌گه‌ر له‌ بنه‌ڕه‌ت ڕا ڕیشه‌ كێش نه‌كرێن، ته‌نانه‌ت به‌ ڕووخاندنی ڕێژیمش، ده‌رگای گۆڕانكاری، دێموكراسی و یه‌كسانیی كۆمه‌ڵایه‌تی ناكرێته‌وه‌. بۆیه‌ ڕاسانی ژنان مزگێنیده‌ری داهاتوویه‌كی گه‌شتر بۆ نه‌ته‌وه‌كه‌مان و گه‌لانی ناوچه‌یه‌. ژن له‌ "ڕاسان"دا یان ڕاسانی ژن، ڕێخۆشكه‌ری ڕاسانی هه‌موو كۆمه‌ڵگا و وه‌ده‌ست هێنانی ئازادی و یه‌كسانییه‌.‌
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٦٩٧ لەم ژمارەیەدا:

ــ پەیامی نەورۆزیی سکرتێری گشتیی حیزب
ــ بۆ ناتوانین خۆمان به خۆمان بناسێنین
ــ نەورۆز، ڕسکانەوە و ڕاسان
ــ پانۆرامای ڕاسان
  • داهاتووى کورد لە پەنجەرەى نەورۆزەوە داهاتووى کورد لە پەنجەرەى نەورۆزەوە
    مێتولۆژیش وەک میژوو لە هەگبەى بیرەورىی هەر نەتەوەیەکدا جێگەى تایبەتی خۆى هەیە، تەنانەت بەشێک لەوانە بوونەتە بەشێکى دانەبڕاو لە پێناسەى نەتەوەکان. وەک هەر دابێکى دیکە کە لە ژیانى ڕۆژانەدا دووبارە دەبنەوە و فەرامۆش ناکرێن و پەرەیان پێ دەدرێن.
  • شان به شانی یەک بەرەو داهاتوویەکی ڕوون شان به شانی یەک بەرەو داهاتوویەکی ڕوون
    باشووری زاگرۆس له درێژەی یەک ساڵی ڕابردوودا، بیست و چوارەمین ژمارەی خۆی خستووەتە بەر ڕاو بووچۆنی خوێنەرانی بەڕێز و بیست و پێنجەمین ژمارە‌ی خۆیشی پێشکەشی هەموو ئەو کەسانە دەکات کە تەنانەت بە یەک ڕستەش له جێبەجێ کردنی ئەرکی ئەم لاپەڕەیەدا هاوبەش و هاوکار بوونه. بێ‌شک به بێ یارمەتیی ئەو بەڕێزانه لاپەڕەی باشووری زاگرۆس قەت نەیدەتوانی پێ بنێتە دووهەمین ساڵی چالاکیی خۆی و درێژه به ئەرکه نەتەوەییه‌کەی خۆی بدات.
  • بۆ ناتوانین خۆمان به خۆمان بناسێنین بۆ ناتوانین خۆمان به خۆمان بناسێنین
    هەڵبەت دەبێ ئاماژه بکرێت که؛ ئەمه تەنیا کێشەی چالاکی کرماشانی نیه، بەڵکوو به‌داخەوه به هۆی نەبوونی مێژوویەکی نووسراو، خەڵکانی ئەو ناوچانەش لەو فکره‌دان که له کرماشان و ئیلام بزاڤی کوردیمان نەبووه و شۆڕش لەوێ ڕنگ و بۆنی نەبووه، ڕاستییەک که نیشاندەری نامۆیی کورد له کورد و مێژووی خۆیەتی، پرسێک که تاڵیەکەی ئەوەندەیه که بووەته هۆی گەشه‌نەسەندنی بزاڤی ڕزگاریخوازانەی کوردستان له بست به بستی وڵاتەکەمان.
  • پانۆرامای ڕاسان (٢) پانۆرامای ڕاسان (٢)
    ٣ی ڕەزبەر: یەكیەتیی خوێندكارانی دێموكراتی كوردستانی ئێران داوای لە خوێندكاران كرد پشتگیریی لە ڕاسان بكەن.
  • پانۆرامای ڕاسان (١) پانۆرامای ڕاسان (١)
    ٢٨ی ڕەشەمەی ١٣٩٤: لە ڕێوڕەسمێكی پڕشكۆی نەورۆزیدا لە سنوورەكانی كوردستانی ڕوژهەڵات، بە ئامادەبوونی ئەندامانی ڕێبەری، كادر، پێشمەرگە و ئەندامانی ئاشكرا و ژمارەیەك لە ئەندامانی نهێنیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران و هەواڵنێرانی چەندین دەزگای میدیایی و تەلەڤیزیۆنی كوردی، بەڕێز مستەفا هیجری، سكرتێری گشتیی حیزبی دێموكرات دەستپێكی قۆناغێكی نوێی لە خەباتی خەڵكی كورد لە كوردستانی ڕوژهەڵات ڕاگەیاند كە دواتر بە "ڕاسان" ناوی دەركرد.
  • نەورۆز، ڕسکانەوە و ڕاسان نەورۆز، ڕسکانەوە و ڕاسان
    سروشت لە دیاردە دژبەر و پێکناکۆکەکاندا دەناسرێتەوە، ئەو کاتەی تاریکی و ڕووناکی، شین بوونەوە و وشکاندن، تینی هەتاو و سەهۆڵبەندان و سەرما، ڕەشەبا و شاخ، جووڵە و ڕاوەستان و .... لەبەرانبەر یەکدا ڕادەوەستن و پێکەوە و لە پێکهاتەیەکی پڕ لە داهێنان و نوێبوونەوەدا بە هەزاران سیماوە دەردەکەونەوە و ژیان دەنەخشێنن.
  • زانکۆ، یەکلاکەرەوی رەوتی سیاسی له کرماشان زانکۆ، یەکلاکەرەوی رەوتی سیاسی له کرماشان
    به بێ ناسینی سایکۆلۆژیای سیاسی‌-کۆمەڵایەتیی هەر کۆمەڵگایەک نه دەتوانین پلان و بەرنامەمان بۆی هەبێ، نه هیچ پلانێکی داڕێژراویش لەوێ سەردەکەوێ، ئەمه ئەسلێکی موتلەقه. ئێمەیش دەبێ ئەو ئەسله بۆ بەڕێوە بردنی چالاکییەکانمان و گەیشتن به ئامانجی دیاریکراومان لەبەرچاو بگرین و ڕەچاوی بکەین.
  • نیزامی پیاوسالار و پرسی ژن نیزامی پیاوسالار و پرسی ژن
    ئەوەی لە نووسراوە مێژووییەكاندا لەهەمبەر بابەتی فیمینیستیەوە بەرچاو دەكەوێ ‌‌و هەروەهاش لە قسە ‌و باسە فیمینیزمییەكاندا هەموو كاتێك بە شێوەیەكی جیدی ئاوڕی لێدەدرێتەوە، پێویستیی فێركردن ‌و بارهێنانی بوارە جۆراوجۆرەكان بۆ ژنان ‌و كچانە. مافی خوێندنیش گرینگترین مژار بووە ‌و ئیستاكەش هەر بەردەوامە.
  • مستەفا هیجری: با بیر بكه‌ینه‌وه‌ بۆ داهاتوومان مستەفا هیجری: با بیر بكه‌ینه‌وه‌ بۆ داهاتوومان
    دیاره‌ ئه‌وانه‌ باسێكی دوور و درێژن و ده‌كرێ كتێبیان له‌سه‌ر بنووسرێ، به‌ڵام ئه‌گه‌ر به‌ كورتی باسی بكه‌ین، ڕێكخستنی نوێ، به‌و واتایه‌ی كه‌ ئه‌و خه‌ڵكه‌ وه‌كوو هێزی تاك، تاكی ڕۆژهه‌ڵات، بتوانین كۆیان بكه‌ینه‌وه‌ و بیانكه‌ین به‌ هێزی شوێندانه‌ر. ئه‌وه‌ به‌ ڕێكخستن، ئه‌رك پێ ئه‌سپاردن، لێپرسینه‌وه‌ و زانیاری پێدانی ڕۆژ به‌ ڕۆژ ده‌چێته‌ پێشێ. ئه‌وه‌ ئه‌ركی بنه‌ڕه‌تیی حیزبی ئێمه‌ ده‌بێ.
  • ڕاسان، مۆتەكەی كۆماری ئیسلامیی ئێران! ڕاسان، مۆتەكەی كۆماری ئیسلامیی ئێران!
    واتە ئەگەر ئاژاوەنانەوەی ڕێژیم لە دەرەوە بۆ پاراستن و مانەوە و ئەمنییەتی ڕێژیم "تێز" بێت، ئەوە ڕاسان "ئانتی تێز"ە! لە پێكدادانی نێوان ئەم دوانەدا "سەنتێز" دێتە ئاراوە كە هەمان ڕزگاریی نەتەوەییە!
  • نیشانەناسیی ڕاسان وەک شەڕی نوێ نیشانەناسیی ڕاسان وەک شەڕی نوێ
    زمان وەک شتێکی دۆزراوە هەمان ئەمری بابەتێکی کۆمەڵایەتییە و زمانناسیی ڕاسان لە شەڕ "ساختارزدایی" (Deconstruit) لە خۆی دەکات و ئەو "ساختارزدایی"ە زمان ناسییە کە ئێمە بە نۆبەی خۆمان ئەوە وەک نیشانەشناسیی هەستانەوە دەزانین.
  • خورافە، ڕێگاخۆشکەرێک بۆ دواکەوتوویی کۆمەڵگا خورافە، ڕێگاخۆشکەرێک بۆ دواکەوتوویی کۆمەڵگا
    منداڵە ساواکەت لەسەر تاق دامەنێ شوومە و باش نییە! شەوان چاو لە ئاوێنە مەکە، تەمەنت لە غەریبی دەبەیتە سەر! شەوان بنێشت مەجاوە، شوومە و باش نییە! و....هتد.
  • ئەرکی تاکی کورد لە دژی خیانەت و جاشایەتی ئەرکی تاکی کورد لە دژی خیانەت و جاشایەتی
    خیانەت بە وڵات یانی خیانەت لە سەبەخۆیی و پاراستنی وڵات. خیانەت لە کاتی شەڕدا، یانی هاوکاری و بەشداری کردن لە گەڵ دوژمن لە کاتی شەڕدا.
  • مەرگی براکوژی مەرگی براکوژی
    بەڵام لەم سەردەمە نوێیەدا دۆخ و هەلومەرجی سیاسی و تێگەیشتنی کۆمەڵگا گەیشتۆتە ئاستێک کە چیدیکە ئەو جۆرە کردەوانە قبووڵ ناکا و هەرجۆرە پەنابردنە بەر شەڕێکی خۆکوژی مەحکووم دەکا.