• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٨ی ژوئەنی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٧ی پوشپەڕی ١٣٩٦ی هەتاوی  

نیشانەناسیی ڕاسان وەک شەڕی نوێ

زایینی: ٠٤-٠٢-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١١/١٦ - ١٩:٥٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
نیشانەناسیی ڕاسان وەک شەڕی نوێ
دووبارە پێناسەکردنی مانای ڕاسان

ن: دیاکۆ مورادی

و: جەماڵ ڕەسوڵ دنخه


ڕاسان وەک ڕووناکیی هومێد، وەک هۆکارێکی ڕووناکبیرانە، وێنای مرۆیی خۆی وەک پێوەندییەکی بابەتی ڕاستی و بنیاتنەر دەخاتە ڕوو. ڕاسان بە سەرنجدان بە شرۆڤەی مانای هێز، کۆی گشتیی پێکهاتەکەی بە ئاستێکی جیاواز لە هۆکارێکی پێکهاتەهێنەر دابەش دەکات کە لە بنەڕەتدا ئەو دابەشکردنە، وێنایەک لە ئیدئۆلۆژی لە قاڵبی حەقیقەت و باتڵ‌دا دێنێتە بەر باس. پشکی جیاواز و زەقی ڕاسان لە بەیانی ئامانجە درێژماوەکانی، بە شێوەی گشتی، ئەو کارکردەی دەبێت کە لە بابەتی بەرهەست و تاکەکان، ڕەخنەیەک درووست بکات کە بە کەڵک‌وەرگرتن لە "آماس فرنچ تئوریک" ڕەنێوهانین و هەمدیس ڕەنێوهانین (تولید و بازتولید) بیردۆزیی کۆمەڵەناسی، بە تایبەت مرۆڤ‌ناسیی سیاسی پێشکەوتن بدات. تێگەیشتنی ڕاسان لە هەربوونی (جاودانگی) ژیانی مرۆڤ، جێگایەک لە نێو مێژوو دایە و هەر ئەو بوون لە ناو مێژوویەدا، بەرهەمی بابەت لە ڕێگای ئیدئۆلۆژی لا دەبات.

ڕاستی ئەوەیە کە ئێمە، لێکۆڵینەوەکانی خۆمان بە ئاشکرابوون و ڕسکانی نیشانەناسیی (تکوین نشانە شناسی) شەڕ گرێ داوەتەوە تا بەرهەمی خوێندنەوەکانمان دوور لە هێزە نامۆکانی مۆدێرنیته، پێشکەش بە بارەگای دەسەڵاتی زانستی سیاسی و ناسین و پتەوبوونێکی ڕێکخراو بکەین.

ڕاسان بەردەوام لە یادی‌دا هەیە کە شانازی، بۆ هەر کەسێک نیه، بەڵام شادی و خۆشی بۆچی! ئەو هەستانەوە دووبارەیە بە سەرنجدان بە پێکهاتەی نوێی زانستییەکی، لە هەوڵی ئەوە دایە که زانستە مرۆییەکان بەهێزتر بکات. ئەوە هەمان پێوەندیی سۆزداری و یەکگرتوویی بیری ڕاسانە. ئەمڕۆ بەڵام شادیی ئێمە لە چەشنێکی دیکە. شادی لە قوولایی ناخ و لە هەمان کاتدا بەرپرسیانەتر.

بوتیقای هێز بە ڕوانگەیەکی ئێنتۆلۆژیک:

پلانی ئێمە، پلانێک لە هێز، لە دەرەوەی هێز، بۆ شانازیی پێکەوەژیانی شادتر لەگەڵ مرۆڤەکانە، لە دەرەوەی زۆنی هێز، بۆ دابەشکردنی عادڵانەی پشکی ژیان و شادی!

کەوابوو هەوڵی ئێمە لەم دۆخە چوار دەور گیراوەدا، نە قازی بوونی دەوێت و نە هەڵبژاردەگەر، بەڵکوو کەماڵ بەخشین بە یەکیەتییەکە کە قانی ناعادڵانە لە لایەک وێران و لە لایەکی دیکەوە مەیل و حەزە شۆڕشگێرەکان بە شێوەیەکی عەقڵانی هاوڕێ لەگەڵ هیدایەت‌کردنی "برون متنی" تا سەر حەدی سەرنیا کردنەوە ئامادە دەکات. بەڵام ئەوەش باس دەکەم کە گفتوگۆی نوێی ئێمە، جیا قەید و بەندی نەهادینەگی، کردەوەیەک نیە کە ئیدعای مەودا لە "کمپلکس لیبدوی" دەسەڵات و هێزی هەبێت. چۆنکە ڕاسان بەردەوام پرسیار لە خۆی دەکات کە کە چە دۆخێکدا وەدوای شەڕ دەکەوێت کە لە گێژاوی هەر جۆرە کەڵکاژۆیەک لە ئەماندا بمێنێتەوە؟ ئەمڕۆ ئەگەر بمانهەوێت شرۆڤەیەکی غەیری ئابووری لە هێز بکێشینەوە پێویستیمان بە کام کەرەستەکانی ڕەخنە هەیە؟

بە لە بەرچاوگرتنی کەم‌وکوڕتیی کەرەستەەکان، ئێمە وێنایەکی ئیجابی دەدۆزینەوە کە هێز نە دراوە، نە دەستاودەست دەکرێت و تەنانەت وەبەر دەهێنرێتەوە؛ بەڵکوو تەنیا و تەنیا ئیعمال دەکرێت. هەستانەوەی دووبارەی ئێمە ئیدعای ئەوە دەکات کە ئەو هێزه، لە بنەڕەتدا پاراستن و سەرلەنوێ بەرهەمهێنانی پێوەندییە ئابوورییەکان نیە؛ بەڵکوو پێش هەموو شتێک جۆرێک پێوەندیی نەدواندنه (قهر). بۆیە ئەم پرسیارە دێتە گۆڕێ کە ئەگەر هێز بەکار دەهێنرێت، کام جۆر هێز دەبێت؟ ڕێو و شوێنەکانی کامەنەن؟ وڵامێکی دەستبەجێ هەیە کە هێز لە ئەسەڵدا ئەو شتەیە کە سەرکوت دەکرێت؟ جۆری بەڕۆژبوونەوەی زانستیی ڕاسان، بەردەوام پێداگری دەکات کە ئەگەر مانای هێز بە مانای واقیعیی وشە(چۆنیەتیی بەکارهێنانی پێوەندی نەدواندن تا خۆدەرخستنی تەجەللی عەینی) لە نەزەر بگرین یا ئەوی بە واتایەکی دیکە، شرۆڤەیەک بەپێی پێدان (واگذاری)، قەرارداد، یا دان (تفویض) و یا لە مانای جۆرێک کە کارکردی لە پاراستنی پێوەندییەکانی بەرهەم بێت بزانین، نابێ هێز بەپێی خەبات، ململانێ و شەڕ شرۆڤه بکەین؟

بەڵێ، وڵامێكی ڕاسته، هێز، گریمانەیەکی دووهەمی شەڕ و شەڕ هەمان درێژەی سیاسەتی نیزامی کۆماری ئیسلامیی بە جۆرەکانی دیکە بۆ درێژەی مانەوەی خۆیەتی.

ئەمڕۆکە ئێمە لەگەڵ پاکیەکی مۆدێڕن ڕووبەڕووین کە لە هێز، بە چەشنێک بوونی یەکپارچەیی قسە دێنێتە سەر زمان. لەم سەرەی هێزدا، خاون هێزەکانن و لە سەری دیکەدا، دەستە کورەتەکان لە هێز. هەر بەم جۆرەی کە ''هایدیگێر"، بە نموونەی پێکهاتەشکێنی خۆی، بڵاوبوونەی هێزی دژی مرۆڤ‌تەوەری دەزانی، ڕاسان لە دەستبەرکردنی ئامانجە نوێیەکانی خۆی بە کەڵک وەرگرتن لە نموونەی پێکهاتەشکێنی هایدیگێر "Deconstruction" هێزی نە تەنیا وەک شتێکی سیاسیی نموونەوار، بەڵکوو هێزی بوونێکی چەند بەش دەزانێت کە "بن مایەهای "Gemeinschaft" کۆمەڵگا و نەتەوە بنیات دەنێت.

لەوانەیە پرسیارێکی گرینگ وەک خۆی بە هێز مابێتەوە کە ئەگەر هێز، بوونێکی چەندجۆری هەبێت؟ ئیدعای ئەو دەبێ چ لێ بکەی؟ هێنانەگۆڕی ئەم مەسەلەیە، پێویستیی کردەوەیەکە کە مەنتقی ڕەوایی گوتاری هێزی ڕەها(مطلق) بکێشێتە بنەوە.

کردەوەیەک کە فام ئاکامی کۆنبوون و پەستی نەزانێت و ئامادە بێت کە نە هەرای غرور بنێتەوە و نە هەرای لەخۆبایی بوون. درووست هەر وەک ڕێژیمی ئێستا کە بە خۆ وەسف‌کردنی گەورە و ناڕەخنەگرانەی، تەواو لە سەر بنەمای سەرکوتی پێداویستی هەقیقییەکانی تاکەکان شرۆڤه کراوه.

لە هەر لاوە، لە هەموو ڕەهەندەکانەوە، لە بەرپرسان و دەزگا و کۆمەڵانەوە بگره تا هەموو بەشەکان و گرووپەکانی سەرکوت و گوشار لەژێر ئاڵای ئینتێرناسیۆناڵ، دەنگی مەجازی ئیزنیان هەیە کە ئێمە هێزمان بە دووبارە خولقاندنی گفتوگۆی ئیدئۆلۆژیک، جیاواز لە نموونەی ڕەخنە لە دەست‌دا هەیە. بەم چەشنە دەزانین کە هێز لە هەموو ڕێوشوێنەکان، تەنانەت له بچوکترین ڕێوشوێنەکانی ئاڵووێری کۆمەڵایەتی ئەمڕۆی ئێمەدا ڕێشەی هەیە. نە تەنیا دەوڵەت، چین و گرووپەکان، بەڵکوو هەروەها لە بیچمە سەرزەنشتکارانەی "سانتی مانتالیسم"، باوەڕە باوەکان، نمایش‌نامەکان، گەمە وەرزشییەکان، ئیتلاعات، پێوەندیی بنەماڵەیی و تایبەت و تەنانەت ڕاپەڕێنە ئازادیخوازەکان کە گوتاری هێز له دوای سەرکوتی ئەوە.

مەبەستی ئێمە له گوتاری هێز، گوتارێکه کە هەستی تاوان بە هەڵە لە تاک‌دا دروست بکات. دەسپێکەری هێز، هەمان درووستکردنی ئەو هەسته بە گوناحه. شەڕی ئێمە، شەڕێکی سەخت دژی هەموو هێزەکانە و ئەو شەڕە، وەرگیراو لە زات جەوهەریی کردەوە و پێکهاتەشکەنیی دەبێت.

چونکه هێز، لە فەزای کۆمەڵایەتیدا، ڕۆڵێکی کاریگەری هەیە و لە ڕەهەندی مێژوویی، بوونی دایمی و وێکچوو دەبێت. لە هەر جێگایەک هێز ڕابگیرێت، لە جێگایەکی دیکەوە سەر دەر دەخات و هەرگیز لەناو ناچێت: شۆڕش دەکەین تا ڕیشەکەی وشک بکەین، بەڵام بەدوای ئەو دا خۆد پەیدا دەکاتەوە و لە شوێنێکی نوێوە چرۆ دەکات.

هۆکاری ئەم سەرسەختی و بوونی هەمە لایەنە دەگەڕێتەوە بۆ ناوەڕۆکی کردەوەی "انگل‌وار" هێز لە پێوەندی لەگەڵ ژیانی ژیانەکانی "Existanse" کۆمەڵایەتی و بان کۆمەڵایەتیی مرۆڤ لە هەمووی مێژوودا و نە تەنیا مێژووی سیاسیی ڕاسان، ڕووحی هێژمۆنیی "پساساختگرا" بە هاندەری مانا لە خزمەتی هێز کەمڕەنگتر دەکات.

پۆزیتیسویسمی مەنتقیی زمانناسیی ڕاسان

زمان، قەرارداد و داتایەکە کە لە ناخی مرۆڤ‌دا، ڕیشەی داکوتاوە. توانایی قسەکردن، لە حوکمی یاساداڕێژیه "Legislation" کە زمان ڕەمزەکانی ئەوە. ئێمە توانای دیتنی هێزی شاراوە لە زماندا نین. ڕاسان باوەڕی وایه کە هەر زمانێک یەک جۆر پۆلێن بەندییە و هەر پۆلێن‌بەندیەکیش، سەرکوتکەرە.

"یاکوبسن" پیشان دەدات کە یەک وشه، زیاتر لەوەیکه لەگەڵ مانای خۆی تاریف بکرێت، لەگەڵ ئەو شتەی کە ئێمە وادار بە قسەکردن دەکات، هەڵدەسنگێندرێت. نموونەی حەرەکەتی زمانی دێموکراتیزەی ڕاسان، بە جێگرتن لە شوێنی بابەتیانە، تەنیا کردەوە بەوی نیسبەت دەدات، کردەوەیەک کە مەقامی زمان لە هێز لابدات و لایەنی وابەستەکراوی گشتیی بە باتڵ دەزانێت. چونکە دێموکراتیزەکردنی زمانی ئێمە هەوڵ دەدات لە نێوئاخی پێکهاتەی خۆیدا، سەپاندنی پێوەندیی جەبری لە خۆدی بێگانەساز لە بەرنامەی زمانی حەزف دەکات.

زمانی سیستەمی توتالیتەری ئێرانی لەگەڵ دواکەوتوویی و چەقبەستوویی بێگانە نیه. نیشانەناسیی زمانی هایدیگر، تێگەیشتنی ڕاسان لە زمانی شەڕ، بۆ ئاقارێک دەبات کە شێوەی سانترالیزمەکەی، یەقینی هەبێت کە زمان بە پەیام بێ توانا ناکرێت. واتا بەقای زمان، سەربەخۆ لە پەیامه و لە دەنگدانەوەیەکی ڕەوشەن‌دا، شتێکی دەڵێت کە پەیام لە بەیانکردنی ئەو کورته. بە واتایەکی دیکە، زمانی ڕاسان لە سەر دەنگدانەوەی ئاگاهانە و عەقڵانییەکەی، بابەتی دەنگێک بەکار دێنێت کە یەکسەره لەگەڵ لە ناکۆکی دایه.

دەنگی زاڵ، سەرسەخت و نەبەز کە هەڵقووڵاو لە دڵی پێکهاتەی زمانه. هەمان چوارچێوەی کە بە زمان قسەی پێ دەکەن. چونکە زمانی ڕاسان لە ژینگەیەکی عەقڵانیدا گەورە بووە، بۆیه پەیڤی ژێرکەوتەی عەقڵانیەتی سیاسیی دەزانێت. لەو ڕوانگەیەوە ئێمە باوەڕمان هەیە. ئەو عەقڵانیەتە، ڕێگە بە زمانە نادێموکراتیکەکان نادات. ئەو لە حاڵێک دایە کە زمانە نادێموکراتیکەکان، نه تەنیا چەقبەستوو و پێشڕەو نیین، بەڵکوو تەواو فاشیستین. زمانی فاشیزم، بەرەبەستی گوتن یا بەستنی پەیڤ نیه، بەڵکوو تەنیا ئیجبارکردن بە گوتنه. هەر ئەم جۆرە کە دەبینین زمانی فاشیستیی کۆماری ئیسلامیی جیا لە دەنگی ناخۆشی، تەنانەت لە ناخی هەڵکەوتە دۆستانەکان لە بابەتێکدا لە چوارچێوەی دەسەڵاتدا جێی دەبێتەوە. بەم شێوەیە، زمانی زانستیی ڕاسان، لە هەوڵ دایه، گەلانی جیهان بە ئیجبار لەگەڵ دوو هونەر(موتیف) بەرەوڕوو بکات.

یەکەم، توانایی و ‌هێزی ڕستە ئەرێنییەکان و کۆکردنەوە "Gregarite". زمان لە لایەکەوە، بە بێ هیچ نێوبژیوانێک، ئەرێنیه. نەفی، شەک و هەڵپەساردن لە داوەری، ئەو بکەرانەن کە گەمەی شاراوەی زمانیی تایبەت بە خۆیان هەیە. لایەنێک لە زمان‌ناسی ئەو وەک بڕیار و نەزمێک دەزانێت، هەمان نیشانە کە نیزامی سەپێنەری(سلطه گر) کۆماری ئیسلامی یەک زمانی تەکمیل‌کەر وەک نموونەیەک لە پێکهاتەی نیوە دێسانتراڵی خۆی هەڵدەبژێرێت تا وەکوو کەرستەیەکی یارمەتیدەر هەوڵ بدات کە لە باری چاولێکردن کەم بکاتەوە. نموونەی ئەویش دەتوانین لە دوایین شەڕی سیستەم لە سووریه، بە تایبەت شاری حەلەب بە ڕوونی ببینین.

شەڕێک کە ڕاسان لە سەر پیرۆزبوونی مافەکەی پێداگری دەکات، زمانی شەڕێکە کە نیشانەکانی درووستکردنی ئەو زمانه، تەنیا تا شوێنێکی تایبەت، بازشناسی نەکرێت. لە ئاکامدا (فوسیس) "سروشت" و هێزی بوونی ئێمە لەم جۆرە زمان‌ناسییە، قسەیەک سەرووتر لە کەڵک وەرگرتن لە ماناکانی "پیشی گیرندە" لە زمان دایە.

هەر بۆیە لە نێو زماندا، بەندەگی و هێز، هاوژینی یەکترین و ئەگەر باس لە ئازادی دەکەن، هێزی ئەوەمان هەیە کە هێزی سەرپێ ئەسپێردارو بە دەسەڵات بە پێچەوانەی ئەو بەکار دێنین و هەر ئەوەش، شوێنی دەسەڵاتداریی زانستیی ڕاسان لە بیاڤی خۆڕاگریی نوێی سیاسی دەر دەخات. ئێمە لە بیاڤی بونیادین و جیهانیی نیشانەناسیی زمانی شەڕ، سەرنج و بیرمان لە سەر بواری دەرەکیی توانینی بێژەری پاڵی داوەتەوە و جلی دواکەوتوانەی دیوار زمان ئیسلاح و پێداچوونەوە دەکەین. بواری ناولێنانی ئەویش، هەمان گەوەریی خەباتی حەفتا و چەند ساڵەی ئێمە کە بە بەشی خۆی ئەمڕۆ ناوی ئەدەبیاتی ڕاسان‌مان لە سەر داناوە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان
ــ سیاسەتی شەرخوازیی ڕێژیمی ئێران
ــ هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
ــ ترس لە تەرەقە
  • \ "ئاسمیلاسیون فەرهەنگی" پڕۆسەیەک بۆ له نێوبردنی کورد
    رستەکانی ئەو پێش‌نووسه پیشان دەدەن که لە ڕوانگەی داڕێژەرانی ئەو پێش نووسەوە، " ئاسمیلاسیۆنی فەرهەنگی" وەکوو بەشێک لە "ژینۆسایدی فەرهەنگی" پێناسە کراوه و لەو پێشنووسەدا جێی گرتووە.
  • د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی
    بەرپرسانی هەرێمی کوردستان یەکەم مانگی وەرزی پاییزی ئەمساڵ ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان ئەنجام دەدەن و ئەوەش وەک هەمیشە کاردانەوەی دوو دەوڵەتی ئێران و تورکیەی لێکەوتەوە و بەتایبەتی ڕێژیمی ئێران بە توندی دژایەتی خۆی لەگەڵ ئەو پرسە دەربڕیوە.
  • بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ
    جیرانەکانی تورکیەش لە هێندێک شوێن سنووری وڵاتەکانیان لەگەڵ تورکیە بە نەردە و تێلدوور بەستووە. سنووری تورکیە- یوونان لەلایەن یوونانەوە لە ساڵی ٢٠١٢ ڕا بە حەسارێک لە تۆپەکانی سیمی خاردار قاییم کراوە. حکوومەتی بولغارستانیش بە دروستکردنی دیوارێک لە سیمی خاردار بە درێژایی ٣٠ کیلۆمێتر سنووری خۆیان لە گەڵ تورکیە قایمم کردووە.
  • شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک
    لەم پرسەی ئەمڕۆی ئێمەشدا تۆڕێک لە دەسەڵات بوونی هەیە کە زیاتر لە یەک سەدەیە کە پێوەندی کوردەکان و فارسەکان لە ئێران یان باشتر وایە بڵیێن (نواندنەوەکانی دیکەیان) لە رۆژهەلاتی ناڤیندا رێک و چوارچێوەیان بۆ دیاری کردووە.
  • هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
    ڕووداوی تاران پێچەوانەی زۆرینەی لێکدانەوەکان نەک لەجێ ڕوویدا و نە نەخوازراو بوو، نە بەو واتایە یەکلاکەرەوە کە بڵێین سێناریۆی پەتی بوو، بەڵکوو لەو ڕووەوە کە حاکمییەت ساڵانێکی زۆرە بەشێوازی داڕشتنی سیاسەتی سیستماتیک بەستێنی بۆ ڕووداوی ئەوتۆ خۆش کردووە.
  • منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران
    ئێران وڵاتێکی چەوسێنەر و گیرۆدە بە نەخۆشییە، برین لەسەر برین لە جەستەی کز و لاوازیی وەک دیکتاتۆری، شەڕ، کوشتار، هەژاری، منداڵفرۆشی و ... سەرهەڵ ئەداو هەموویان لە وڵاتێکی ژێر حوکمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا پێکەوە دەژین.
  • ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش) ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش)
    کەوایە لە ئێستادا ئەوەی لە هەنگاوی یەکەمدا ستراتێژی دوو داگیرکەری کوردستان واتە کۆماری ئیسلامی و تورکیا دیاری دەکات، لاواز کردنی دەسەڵاتی سیاسی کورد لە ناوچەکەدایە ، نەک سڕینەوەی شوناسی کوردستان.
  • ترس لە تەرەقە ترس لە تەرەقە
    خامنەیی کە هەیمەنەی درۆیینەی وەمەترسی کەوت، دەستی بە فڕوفیشاڵی زۆرتر کرد و گوایە دەیانەوێ لەگەڵ تیرۆریزمدا شەڕی کۆتایی بکەن، ئەمە لە کاتێکدایە کە تیرۆریزمی چ شیعی و چ سوننیەکەی لە لایەن کۆماری ئیسلامیەوە پەرەی پێ دراوە.
  • خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له \ خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له "باڵنده‌کانی ده‌م با"
    باڵنده‌کانی ده‌م با به زمانێکی زۆر شاعیرانه و ته‌كنیکێکی تێکه‌ڵاوی گێرانه‌وه، باسی وشکبوونی ئاره‌زەووه‌کانی پیاو له شۆره‌کاتی زیندان و مه‌نفا و ئاواره‌ییدا ده‌کا. باسی خه‌مێک که له ناخی پیاودا سه‌رهه‌ڵده‌دا و به‌دوای وەڵامی پرسیارێکدا د‌‌ه‌گه‌ڕێ، ئه‌وه‌ که: "له‌پێناوی کام تاواندا سزا دراوه ئه‌م پیاوه؟ له‌پێناوی کام تاواندا سزا ده‌درێین؟ له ئاگری کام تۆڵه‌دا ده‌سووتێن؟" (ل. ٢٩)
  • د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە
    وتووێژی ڕۆژنامەی کوردستان لەگەڵ د.عەبدولحەکیم خوسرەو، مامۆستای زانستە سیاسییەکانی زانکۆی سەلاحەدین لە پێوەندی لەگەڵ پرسی ڕێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی هەرێمی کورستان و مەترسی و هەڕەشەکانی حەشدی شەعبی بۆ سەر شنگال و ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان.
  • هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس
    زانایان و تئۆریسییەنەکان باس لە دوو هۆی سەرەکی دەکەن کە مافی جیابوونەوە بە گرووپێک دەدات تاکوو لە وڵاتی سەرەکیی خۆیان جیا ببنەوە و وڵاتێکی دیکەی سەربەخۆ بونیاد بنێن. ئەو دوو هۆیە ئەوەندە بەهێزن کە خواستی "تەواویەتی خاکیی" وڵاتان دەتوانرێ بە خاتریان وەلابنرێت. هۆی یەکم ئەوەیە کە ئەگەر وڵاتێک ڕێگری بکا لە گرووپێکی دیاریکراو کە لە بواری نێوخۆییدا کە مافی چارەی‌خۆنووسینی هەبێ و خۆی بەڕێوە ببات.
  • شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە
    شەریف فەلاح، شاعیر، وەرگێڕ و چالاکوانی فەرهەنگی، ساڵی ١٣٥٣ی هەتاوی لە گوندی (گەزنە)ی سەر بە چەمشاری سنە لەدایک بووە.
  • تاوتوێ کردنی پرسی \ تاوتوێ کردنی پرسی "بەشداریی خەڵکی کوردستان لە هەڵبژاردن"دا
    ئێمە لە هەڵبژاردنی ئێراندا لەگەڵ دیاردەیەک بەرەوڕووین بەناوی "هەڵسووڕی قەدەغەکراو"، چالاکێک یان بکەرێک کە دەتوانێ کارتێکەریی لەسەر ئاراستەی هەڵبژاردنەکان بێ، بەڵام چالاکییەکانی لە ڕێگای جۆراوجۆری یاسایی و نایاسایی قەدەغە و سنووردار کراوە.
  • ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک
    باوکی سەهیونیزم و دەوڵەتی یەهوود، تێئۆدۆر هێرتسێل بوو کە دەرچووی بەشی یاسای زانکۆی ڤییەن بووە و وەکو ڕۆژنامەوان کاری دەکرد. سەرچاوەی دروستبوونی ئەو بیرۆکەیە کە دەبێ دەوڵەتی یەهوود بۆ یەهوودییەکانی دونیا دروست بکات، لە نێوئاخنی بەڕێوەچوونی دادگای ئەفسەرێکی یەهوودی-فەڕانسەیی لە ساڵى ١٩٨٤کە بە تۆمەتی سیخوڕی بۆ ئەڵمانەکان دادگایی دەکرا دروست بوو.