• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٠ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٣٠ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

نیشانەناسیی ڕاسان وەک شەڕی نوێ

زایینی: ٠٤-٠٢-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١١/١٦ - ١٩:٥٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
نیشانەناسیی ڕاسان وەک شەڕی نوێ
دووبارە پێناسەکردنی مانای ڕاسان

ن: دیاکۆ مورادی

و: جەماڵ ڕەسوڵ دنخه


ڕاسان وەک ڕووناکیی هومێد، وەک هۆکارێکی ڕووناکبیرانە، وێنای مرۆیی خۆی وەک پێوەندییەکی بابەتی ڕاستی و بنیاتنەر دەخاتە ڕوو. ڕاسان بە سەرنجدان بە شرۆڤەی مانای هێز، کۆی گشتیی پێکهاتەکەی بە ئاستێکی جیاواز لە هۆکارێکی پێکهاتەهێنەر دابەش دەکات کە لە بنەڕەتدا ئەو دابەشکردنە، وێنایەک لە ئیدئۆلۆژی لە قاڵبی حەقیقەت و باتڵ‌دا دێنێتە بەر باس. پشکی جیاواز و زەقی ڕاسان لە بەیانی ئامانجە درێژماوەکانی، بە شێوەی گشتی، ئەو کارکردەی دەبێت کە لە بابەتی بەرهەست و تاکەکان، ڕەخنەیەک درووست بکات کە بە کەڵک‌وەرگرتن لە "آماس فرنچ تئوریک" ڕەنێوهانین و هەمدیس ڕەنێوهانین (تولید و بازتولید) بیردۆزیی کۆمەڵەناسی، بە تایبەت مرۆڤ‌ناسیی سیاسی پێشکەوتن بدات. تێگەیشتنی ڕاسان لە هەربوونی (جاودانگی) ژیانی مرۆڤ، جێگایەک لە نێو مێژوو دایە و هەر ئەو بوون لە ناو مێژوویەدا، بەرهەمی بابەت لە ڕێگای ئیدئۆلۆژی لا دەبات.

ڕاستی ئەوەیە کە ئێمە، لێکۆڵینەوەکانی خۆمان بە ئاشکرابوون و ڕسکانی نیشانەناسیی (تکوین نشانە شناسی) شەڕ گرێ داوەتەوە تا بەرهەمی خوێندنەوەکانمان دوور لە هێزە نامۆکانی مۆدێرنیته، پێشکەش بە بارەگای دەسەڵاتی زانستی سیاسی و ناسین و پتەوبوونێکی ڕێکخراو بکەین.

ڕاسان بەردەوام لە یادی‌دا هەیە کە شانازی، بۆ هەر کەسێک نیه، بەڵام شادی و خۆشی بۆچی! ئەو هەستانەوە دووبارەیە بە سەرنجدان بە پێکهاتەی نوێی زانستییەکی، لە هەوڵی ئەوە دایە که زانستە مرۆییەکان بەهێزتر بکات. ئەوە هەمان پێوەندیی سۆزداری و یەکگرتوویی بیری ڕاسانە. ئەمڕۆ بەڵام شادیی ئێمە لە چەشنێکی دیکە. شادی لە قوولایی ناخ و لە هەمان کاتدا بەرپرسیانەتر.

بوتیقای هێز بە ڕوانگەیەکی ئێنتۆلۆژیک:

پلانی ئێمە، پلانێک لە هێز، لە دەرەوەی هێز، بۆ شانازیی پێکەوەژیانی شادتر لەگەڵ مرۆڤەکانە، لە دەرەوەی زۆنی هێز، بۆ دابەشکردنی عادڵانەی پشکی ژیان و شادی!

کەوابوو هەوڵی ئێمە لەم دۆخە چوار دەور گیراوەدا، نە قازی بوونی دەوێت و نە هەڵبژاردەگەر، بەڵکوو کەماڵ بەخشین بە یەکیەتییەکە کە قانی ناعادڵانە لە لایەک وێران و لە لایەکی دیکەوە مەیل و حەزە شۆڕشگێرەکان بە شێوەیەکی عەقڵانی هاوڕێ لەگەڵ هیدایەت‌کردنی "برون متنی" تا سەر حەدی سەرنیا کردنەوە ئامادە دەکات. بەڵام ئەوەش باس دەکەم کە گفتوگۆی نوێی ئێمە، جیا قەید و بەندی نەهادینەگی، کردەوەیەک نیە کە ئیدعای مەودا لە "کمپلکس لیبدوی" دەسەڵات و هێزی هەبێت. چۆنکە ڕاسان بەردەوام پرسیار لە خۆی دەکات کە کە چە دۆخێکدا وەدوای شەڕ دەکەوێت کە لە گێژاوی هەر جۆرە کەڵکاژۆیەک لە ئەماندا بمێنێتەوە؟ ئەمڕۆ ئەگەر بمانهەوێت شرۆڤەیەکی غەیری ئابووری لە هێز بکێشینەوە پێویستیمان بە کام کەرەستەکانی ڕەخنە هەیە؟

بە لە بەرچاوگرتنی کەم‌وکوڕتیی کەرەستەەکان، ئێمە وێنایەکی ئیجابی دەدۆزینەوە کە هێز نە دراوە، نە دەستاودەست دەکرێت و تەنانەت وەبەر دەهێنرێتەوە؛ بەڵکوو تەنیا و تەنیا ئیعمال دەکرێت. هەستانەوەی دووبارەی ئێمە ئیدعای ئەوە دەکات کە ئەو هێزه، لە بنەڕەتدا پاراستن و سەرلەنوێ بەرهەمهێنانی پێوەندییە ئابوورییەکان نیە؛ بەڵکوو پێش هەموو شتێک جۆرێک پێوەندیی نەدواندنه (قهر). بۆیە ئەم پرسیارە دێتە گۆڕێ کە ئەگەر هێز بەکار دەهێنرێت، کام جۆر هێز دەبێت؟ ڕێو و شوێنەکانی کامەنەن؟ وڵامێکی دەستبەجێ هەیە کە هێز لە ئەسەڵدا ئەو شتەیە کە سەرکوت دەکرێت؟ جۆری بەڕۆژبوونەوەی زانستیی ڕاسان، بەردەوام پێداگری دەکات کە ئەگەر مانای هێز بە مانای واقیعیی وشە(چۆنیەتیی بەکارهێنانی پێوەندی نەدواندن تا خۆدەرخستنی تەجەللی عەینی) لە نەزەر بگرین یا ئەوی بە واتایەکی دیکە، شرۆڤەیەک بەپێی پێدان (واگذاری)، قەرارداد، یا دان (تفویض) و یا لە مانای جۆرێک کە کارکردی لە پاراستنی پێوەندییەکانی بەرهەم بێت بزانین، نابێ هێز بەپێی خەبات، ململانێ و شەڕ شرۆڤه بکەین؟

بەڵێ، وڵامێكی ڕاسته، هێز، گریمانەیەکی دووهەمی شەڕ و شەڕ هەمان درێژەی سیاسەتی نیزامی کۆماری ئیسلامیی بە جۆرەکانی دیکە بۆ درێژەی مانەوەی خۆیەتی.

ئەمڕۆکە ئێمە لەگەڵ پاکیەکی مۆدێڕن ڕووبەڕووین کە لە هێز، بە چەشنێک بوونی یەکپارچەیی قسە دێنێتە سەر زمان. لەم سەرەی هێزدا، خاون هێزەکانن و لە سەری دیکەدا، دەستە کورەتەکان لە هێز. هەر بەم جۆرەی کە ''هایدیگێر"، بە نموونەی پێکهاتەشکێنی خۆی، بڵاوبوونەی هێزی دژی مرۆڤ‌تەوەری دەزانی، ڕاسان لە دەستبەرکردنی ئامانجە نوێیەکانی خۆی بە کەڵک وەرگرتن لە نموونەی پێکهاتەشکێنی هایدیگێر "Deconstruction" هێزی نە تەنیا وەک شتێکی سیاسیی نموونەوار، بەڵکوو هێزی بوونێکی چەند بەش دەزانێت کە "بن مایەهای "Gemeinschaft" کۆمەڵگا و نەتەوە بنیات دەنێت.

لەوانەیە پرسیارێکی گرینگ وەک خۆی بە هێز مابێتەوە کە ئەگەر هێز، بوونێکی چەندجۆری هەبێت؟ ئیدعای ئەو دەبێ چ لێ بکەی؟ هێنانەگۆڕی ئەم مەسەلەیە، پێویستیی کردەوەیەکە کە مەنتقی ڕەوایی گوتاری هێزی ڕەها(مطلق) بکێشێتە بنەوە.

کردەوەیەک کە فام ئاکامی کۆنبوون و پەستی نەزانێت و ئامادە بێت کە نە هەرای غرور بنێتەوە و نە هەرای لەخۆبایی بوون. درووست هەر وەک ڕێژیمی ئێستا کە بە خۆ وەسف‌کردنی گەورە و ناڕەخنەگرانەی، تەواو لە سەر بنەمای سەرکوتی پێداویستی هەقیقییەکانی تاکەکان شرۆڤه کراوه.

لە هەر لاوە، لە هەموو ڕەهەندەکانەوە، لە بەرپرسان و دەزگا و کۆمەڵانەوە بگره تا هەموو بەشەکان و گرووپەکانی سەرکوت و گوشار لەژێر ئاڵای ئینتێرناسیۆناڵ، دەنگی مەجازی ئیزنیان هەیە کە ئێمە هێزمان بە دووبارە خولقاندنی گفتوگۆی ئیدئۆلۆژیک، جیاواز لە نموونەی ڕەخنە لە دەست‌دا هەیە. بەم چەشنە دەزانین کە هێز لە هەموو ڕێوشوێنەکان، تەنانەت له بچوکترین ڕێوشوێنەکانی ئاڵووێری کۆمەڵایەتی ئەمڕۆی ئێمەدا ڕێشەی هەیە. نە تەنیا دەوڵەت، چین و گرووپەکان، بەڵکوو هەروەها لە بیچمە سەرزەنشتکارانەی "سانتی مانتالیسم"، باوەڕە باوەکان، نمایش‌نامەکان، گەمە وەرزشییەکان، ئیتلاعات، پێوەندیی بنەماڵەیی و تایبەت و تەنانەت ڕاپەڕێنە ئازادیخوازەکان کە گوتاری هێز له دوای سەرکوتی ئەوە.

مەبەستی ئێمە له گوتاری هێز، گوتارێکه کە هەستی تاوان بە هەڵە لە تاک‌دا دروست بکات. دەسپێکەری هێز، هەمان درووستکردنی ئەو هەسته بە گوناحه. شەڕی ئێمە، شەڕێکی سەخت دژی هەموو هێزەکانە و ئەو شەڕە، وەرگیراو لە زات جەوهەریی کردەوە و پێکهاتەشکەنیی دەبێت.

چونکه هێز، لە فەزای کۆمەڵایەتیدا، ڕۆڵێکی کاریگەری هەیە و لە ڕەهەندی مێژوویی، بوونی دایمی و وێکچوو دەبێت. لە هەر جێگایەک هێز ڕابگیرێت، لە جێگایەکی دیکەوە سەر دەر دەخات و هەرگیز لەناو ناچێت: شۆڕش دەکەین تا ڕیشەکەی وشک بکەین، بەڵام بەدوای ئەو دا خۆد پەیدا دەکاتەوە و لە شوێنێکی نوێوە چرۆ دەکات.

هۆکاری ئەم سەرسەختی و بوونی هەمە لایەنە دەگەڕێتەوە بۆ ناوەڕۆکی کردەوەی "انگل‌وار" هێز لە پێوەندی لەگەڵ ژیانی ژیانەکانی "Existanse" کۆمەڵایەتی و بان کۆمەڵایەتیی مرۆڤ لە هەمووی مێژوودا و نە تەنیا مێژووی سیاسیی ڕاسان، ڕووحی هێژمۆنیی "پساساختگرا" بە هاندەری مانا لە خزمەتی هێز کەمڕەنگتر دەکات.

پۆزیتیسویسمی مەنتقیی زمانناسیی ڕاسان

زمان، قەرارداد و داتایەکە کە لە ناخی مرۆڤ‌دا، ڕیشەی داکوتاوە. توانایی قسەکردن، لە حوکمی یاساداڕێژیه "Legislation" کە زمان ڕەمزەکانی ئەوە. ئێمە توانای دیتنی هێزی شاراوە لە زماندا نین. ڕاسان باوەڕی وایه کە هەر زمانێک یەک جۆر پۆلێن بەندییە و هەر پۆلێن‌بەندیەکیش، سەرکوتکەرە.

"یاکوبسن" پیشان دەدات کە یەک وشه، زیاتر لەوەیکه لەگەڵ مانای خۆی تاریف بکرێت، لەگەڵ ئەو شتەی کە ئێمە وادار بە قسەکردن دەکات، هەڵدەسنگێندرێت. نموونەی حەرەکەتی زمانی دێموکراتیزەی ڕاسان، بە جێگرتن لە شوێنی بابەتیانە، تەنیا کردەوە بەوی نیسبەت دەدات، کردەوەیەک کە مەقامی زمان لە هێز لابدات و لایەنی وابەستەکراوی گشتیی بە باتڵ دەزانێت. چونکە دێموکراتیزەکردنی زمانی ئێمە هەوڵ دەدات لە نێوئاخی پێکهاتەی خۆیدا، سەپاندنی پێوەندیی جەبری لە خۆدی بێگانەساز لە بەرنامەی زمانی حەزف دەکات.

زمانی سیستەمی توتالیتەری ئێرانی لەگەڵ دواکەوتوویی و چەقبەستوویی بێگانە نیه. نیشانەناسیی زمانی هایدیگر، تێگەیشتنی ڕاسان لە زمانی شەڕ، بۆ ئاقارێک دەبات کە شێوەی سانترالیزمەکەی، یەقینی هەبێت کە زمان بە پەیام بێ توانا ناکرێت. واتا بەقای زمان، سەربەخۆ لە پەیامه و لە دەنگدانەوەیەکی ڕەوشەن‌دا، شتێکی دەڵێت کە پەیام لە بەیانکردنی ئەو کورته. بە واتایەکی دیکە، زمانی ڕاسان لە سەر دەنگدانەوەی ئاگاهانە و عەقڵانییەکەی، بابەتی دەنگێک بەکار دێنێت کە یەکسەره لەگەڵ لە ناکۆکی دایه.

دەنگی زاڵ، سەرسەخت و نەبەز کە هەڵقووڵاو لە دڵی پێکهاتەی زمانه. هەمان چوارچێوەی کە بە زمان قسەی پێ دەکەن. چونکە زمانی ڕاسان لە ژینگەیەکی عەقڵانیدا گەورە بووە، بۆیه پەیڤی ژێرکەوتەی عەقڵانیەتی سیاسیی دەزانێت. لەو ڕوانگەیەوە ئێمە باوەڕمان هەیە. ئەو عەقڵانیەتە، ڕێگە بە زمانە نادێموکراتیکەکان نادات. ئەو لە حاڵێک دایە کە زمانە نادێموکراتیکەکان، نه تەنیا چەقبەستوو و پێشڕەو نیین، بەڵکوو تەواو فاشیستین. زمانی فاشیزم، بەرەبەستی گوتن یا بەستنی پەیڤ نیه، بەڵکوو تەنیا ئیجبارکردن بە گوتنه. هەر ئەم جۆرە کە دەبینین زمانی فاشیستیی کۆماری ئیسلامیی جیا لە دەنگی ناخۆشی، تەنانەت لە ناخی هەڵکەوتە دۆستانەکان لە بابەتێکدا لە چوارچێوەی دەسەڵاتدا جێی دەبێتەوە. بەم شێوەیە، زمانی زانستیی ڕاسان، لە هەوڵ دایه، گەلانی جیهان بە ئیجبار لەگەڵ دوو هونەر(موتیف) بەرەوڕوو بکات.

یەکەم، توانایی و ‌هێزی ڕستە ئەرێنییەکان و کۆکردنەوە "Gregarite". زمان لە لایەکەوە، بە بێ هیچ نێوبژیوانێک، ئەرێنیه. نەفی، شەک و هەڵپەساردن لە داوەری، ئەو بکەرانەن کە گەمەی شاراوەی زمانیی تایبەت بە خۆیان هەیە. لایەنێک لە زمان‌ناسی ئەو وەک بڕیار و نەزمێک دەزانێت، هەمان نیشانە کە نیزامی سەپێنەری(سلطه گر) کۆماری ئیسلامی یەک زمانی تەکمیل‌کەر وەک نموونەیەک لە پێکهاتەی نیوە دێسانتراڵی خۆی هەڵدەبژێرێت تا وەکوو کەرستەیەکی یارمەتیدەر هەوڵ بدات کە لە باری چاولێکردن کەم بکاتەوە. نموونەی ئەویش دەتوانین لە دوایین شەڕی سیستەم لە سووریه، بە تایبەت شاری حەلەب بە ڕوونی ببینین.

شەڕێک کە ڕاسان لە سەر پیرۆزبوونی مافەکەی پێداگری دەکات، زمانی شەڕێکە کە نیشانەکانی درووستکردنی ئەو زمانه، تەنیا تا شوێنێکی تایبەت، بازشناسی نەکرێت. لە ئاکامدا (فوسیس) "سروشت" و هێزی بوونی ئێمە لەم جۆرە زمان‌ناسییە، قسەیەک سەرووتر لە کەڵک وەرگرتن لە ماناکانی "پیشی گیرندە" لە زمان دایە.

هەر بۆیە لە نێو زماندا، بەندەگی و هێز، هاوژینی یەکترین و ئەگەر باس لە ئازادی دەکەن، هێزی ئەوەمان هەیە کە هێزی سەرپێ ئەسپێردارو بە دەسەڵات بە پێچەوانەی ئەو بەکار دێنین و هەر ئەوەش، شوێنی دەسەڵاتداریی زانستیی ڕاسان لە بیاڤی خۆڕاگریی نوێی سیاسی دەر دەخات. ئێمە لە بیاڤی بونیادین و جیهانیی نیشانەناسیی زمانی شەڕ، سەرنج و بیرمان لە سەر بواری دەرەکیی توانینی بێژەری پاڵی داوەتەوە و جلی دواکەوتوانەی دیوار زمان ئیسلاح و پێداچوونەوە دەکەین. بواری ناولێنانی ئەویش، هەمان گەوەریی خەباتی حەفتا و چەند ساڵەی ئێمە کە بە بەشی خۆی ئەمڕۆ ناوی ئەدەبیاتی ڕاسان‌مان لە سەر داناوە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.