• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٤ی ژوئەنی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٣ی پوشپەڕی ١٣٩٦ی هەتاوی  

دەقی پەیامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بۆ یادی کۆماری کوردستان لە ئامەد

زایینی: ٠٤-٠٢-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١١/١٦ - ٢٠:٢٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
دەقی پەیامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بۆ یادی کۆماری کوردستان لە ئامەد
دەقی پەیامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بۆ یادی کۆماری کوردستان لە ئامەد

پەیام بۆ یادی کۆماری کوردستان

هاوڕێیان و بەشداربووانی ئازیز

وێڕای ڕێز و سڵاو


كۆماری كوردستان ڕووداوێکی گەورە و گرینگی مێژوویی و سیاسییە، لە مێژووی نەتەوەی كورددا دەورێكی بەرچاوی هەیە. لە مێژووی نەتەوەیەكدا كە بە سەدان ساڵ چەوساوەتەوە و زیاتر لە سەدەیەكە بۆ گەیشتن بە ئازادی و بۆ گەیشتن بە مافەكانی تێدەكۆشێت و دەیهەوێت بیسەلمینێت كە نەتەوەیەكە كە بوونی هەیە و ناتوێتەوە.٧١ساڵ لەمەوبەر لە ٢ی ڕێبەنداندا كیانێكی سیاسی لەدایك دەبێت كە دەبێت بە هێمایەك، بۆ نەتەوەیەكی چەوساوە و ستەملێكراو كە لەسەر بنەمای ئەو هێما و ئەو پێگەیە بوونی نەتەوەیی خۆی دەسەلمێنێت.

دوژمنانی كورد هەوڵ دەدەن كە بڵێن كورد نەتەوە نیە، بەڵام كورد وەكوو نەتەوەیەك و كوردستان وەكوو كیانێكی سیاسی جوغرافی سەلماندوویانە كە نەتەوەیەكن كە خاوەنی مافی ئینسانی خۆیانن. خاوەنی مافێكی نەتەوەیین و كۆماریان دامەزراندووە و وەک دەسەڵاتێكی دێموكراتیك كە بڵێن لەگەڵ ئەوەی كە ستەممان لێ كراوە لەگەڵ ئەوەی كە سەدان ساڵە دیكتاتۆرەكان و سەرەڕۆكان لەسەرمان زاڵ بوون و بە هەموو شێوەیەك چەوساندوویانینەتەوە و هەوڵیان داوە لە نێو ئێمەدا خۆیان بەرهەم بهێننەوە و دیكتاتۆرمان تێدا بار بهێننەوە، بەڵام ئێمە وەكوو ئەوان نین ئێمەی كورد لەگەڵ خەبات و تێكۆشانی خۆماندا خەبات و تێكۆشان بۆ ئازادی مرۆڤایەتییش دەكەین. دەبین بە نموونەیەك كە هەرچەند ستەمان لێ دەكرێت، بەڵام دیكتاتۆر بەرهەم ناهێنینەوە دەسەڵاتێكی دێموكراتیك لە شێوازی كۆماریدا بەرهەم دێنینەوە.

لە گۆڕەپانی مەزنی چوارچرای مەهاباددا بە دەست و بە فكر و بە هێزی ئەندێشەی مرۆڤێكی تێكۆشەر، گەورە ڕێبەرێكی مێژووی كوردستان ئەو كۆمارە ڕادەگەیەندرێت، بە دەستی پێشەوای نەمر قازی محەممەد وەكوو ڕێبەرێكی كارامە و لێوەشاوە و شارەزا.

بە دەیان جار لە مێژووی نەتەوەی كورددا دەرەتان و هەڵكەوتەی سیاسی مێژووییمان بینیوە كە ڕەخساوە بۆ نەتەوەکەمان، بەڵام ئەو هەلانە لەكیس چوون، یان بە شێوازێكی نادرووست كەڵكیان لێ وەرگیراوە و بە زەرەری كورد و كوردستان شكاوەتەوە، بەڵام لە ١٩٤٦دا لەو دەرەتانە سیاسی و مێژووییەدا كە لە ناوچەكەدا دەڕەخسێت، ڕێبەرێكی كارامە و لێوەشاوە وەكوو پێشەوا قازی محەمەد ڕێبەرایەتی جەریانێكی سیاسیی بە دەستەوەیە و كیانێكی سیاسی نەتەوەیی دادەمەزرێنیت، كیانێك كە بۆ ئێستا و بۆ داهاتووی ئەو نەتەوەیە بووە بە بەڵگەی سەلماندنی نەتەوەیەك، بووە بە جێگای شانازیی ڕۆڵەكانی دوێنێ‌، ئەمڕۆ و سبەینێ‌.
باس لە كۆماری كوردستان و باس لە قازی محەممەد، بە بێ‌ باس كردن لە حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران باسێكی كورت و باسێكی ناتەواو و باسێكی ناكامڵە، حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران وەكوو ئۆراگانیزاسیۆنێكی مۆدێڕن كە خەڵك و هێزە تێكۆشەرەكان لە دەوری یەك كۆ دەكاتەوە و ڕێكیان دەخات و لە پێناوی یەك ئامانجی هاوبەشدا بەرنامەیان بۆ دادەڕێژێت، دەیكات بە خاوەنی ئۆرگانیزاسیۆنێكی داهێنەر، بە بێ حیزبێكی وەها كۆماری دێموکراتیکی كوردستان ناخوڵقێت، بۆیە دەڵێن كۆماری كوردستان، پێشەوای نەمر و حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران سێ ڕەهەندی تەواوكەری یەك دیاردەی مێژوویی سیاسین، نە لە یەك جیا دەكرێنەوە و نە بێ یەك لەوان دەکرێ باس لەو مێژوویە بكەین، بە تەواوەتی و بە كامڵی پێكەوە دەبن بە یەك دیاردەی گرینگ.

هەروەها یاد كردنەوە لە كۆماری كوردستان بە بێ یادكردنەوە لە ڕۆڵ و كاریگەریی كۆماری كوردستان لە سەر بیری نەتەوەیی لە بەشەكانی دیكەی كوردستان وەك كوردستانی عێراق، توركیە و سووریە و بە بێ ئاماژە كردن بە دەوری شۆڕشگێڕان و تێكۆشەرانی ئەو بەشانە لە كۆماری كوردستاندا، باس كردنێكی ناقس و ناكامڵ دەبێت. كۆماری كوردستان لەو چركەساتەی مێژوودا كە دادەمەزرێت لەناكاو و بێ پێشینەی مێژوویی نەبووە. هەر وەك دەزانین خەباتی نەتەوەیی لە كوردستاندا لە هەموو بەشەكانی كوردستاندا خەباتێكی دوور و درێژە لە كوردستانی باشوور، باكوور، ڕۆژهەڵات و ڕۆژئاوادا لە هەموو بەشەكاندا خەبات هەبووە، تێكۆشانی نەتەوەیی هەبووە و لە قۆناغی جۆربەجۆردا و لە هەر قۆناغێكدا یەك لە بەشەكان پێشەنگ و پێشەنگایەتی خەباتی كردووە.

كۆماری كوردستانیش دەتوانین لە درێژەی ئەو خەباتە نەتەوەییە لە سەرتاسەری كوردستاندا ببینین. بەڵام خودی دامەزرانی كۆماری كوردستان و ئەو هێما و سیمبولانە كە لە كۆماری كوردستاندا لەدایك دەبێت، كاریگەری لە سەر بیری خەباتگێڕانە و نەتەوایەتی تیكۆشەرانی كورد لە بەشەكانی دیكەدا دەبێت، كە دەبینین پێشمەرگە، سروود و ئاڵا و ناو و هێمای كۆماری كوردستان لە بەشەكانی دیكەی كوردستان دەنگ و ڕەنگ دەداتەوە، كە ئێستاشی لەگەڵدا بێت وەكوو هێمایەكی نەتەوایەتی كەڵكی لێ وەردەگیردرێ. هەروەها لە بەشەكانی دیكەی كوردستانیشدا لە دامەزرانی كۆماری كوردستاندا تێكۆشەرانی كورد دەور و ڕۆڵییان هەبووە و لە هەموو بەشەكانەوە تێكۆشەرانی كورد هاتونەتە مەهاباد و لە كۆماری كوردستاندا لە دامەزراندنیدا لە سەقامگیركردندا و لە شەڕكردن لە پێناو مانەوەیدا دەوریان هەبووە.

هاوڕێیان،

دوای باسکردن لە کۆماری کوردستان و باسکردن لە هەل و دەرەتانە مێژووییەکەی ئەو سەردەمە، دەگەینە ئەو خاڵە کە لە ئێستادا دۆخی کورد چۆنە و گوێگرتن لە وانەکانی کۆماری کوردستان چیمان پێ دەڵێن؟
لە ئێستادا کە شەڕ و کێشەیەکی قووڵ لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوین بەرقەرارە و لە هەموو بەشەکاندا کورد بەرەوڕووی دەرفەت و هەڕەشە دەبێتەوە، دۆخەکە چیمان لێدەخوازێ؟ ئێمەی ڕێبوارانی ڕێگای پێشەوا قازی محەممەد و ئۆگرانی کۆماری کوردستان دەبێ لەم دۆخە ئاڵۆزەدا خۆمان وەکوو کورد ببینینەوە. دەبێ بەرژەوەندی و مەترسییەکان لە چاوی نەتەوەی کوردەوە ببینین و ببینە فاکتەرێکی سەربەخۆی کوردی، نەک درێژکراوە و دارەدەستی دەوڵەتان و هێزە دژی کوردییەکان.

ئەرکە گرینگەکانمان لە پێشدا پێکەوە بوون و هاوهەڵوێستیی سیاسیی کوردییە کە هەموو بەشەکانی کوردستان پاڵپشتی یەک بین. لە دوایەشدا لە هەوڵی دەستخستنی مافەکانی نەتەوەکەماندا بین و لە ئامرازە بەردەستەکان بە شێوەی دروست بۆ دابینکردنی بەرژەوەندییەکانی کوردستان کەڵک وەر بگرین.

دواتریش هەر پارچەیەکی نیشتمان خۆی بڕیاردەری چارەنووسی خۆی بێ؛ دەستێوەردانی نابەجێ و دەستەوەستانیی سیاسی و بێدەنگی زەربەی ئەساسیمان لێدەدا.

ئێمە وەکوو حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، دامەزرێنەر و درێژەدەری کۆماری کوردستان لە مەهاباد، لە پێناوی کەڵک وەرگرتن لە دەرفەتە مێژووییەکان و لە پێناوی خولقاندنی دەرفەتی شۆڕشگێرانە و خەباتکارانەدا، دوو ساڵە کە لە ڕاسانی ڕۆژهەڵاتدا دەور دەگێڕین و دەمانەوێ، بە ئامادەیی پێشمەرگە لە نێو خەڵکدا و بە بەشداریی خەڵک لە خەباتدا، وەرزێکی دیکەی خەباتی نەتەوەیی دێموکراتیکی نەتەوەی کورد وەپێش بخەین و ڕێگە نەدەین فاکتۆری سەرەکیی کوردبوون و کوردستانی بوون، پەرواێز بخرێ و لە مێژوودا ون ببێ.

هەروەها هاوئاهەنگیی سیاسیی هەموو ڕێکخراوەکانی هەموو بەشەکانی نیشتمان بە گرینگیەکی مێژوویی دەزانین، تاکوو هەم لە نێو خۆماندا تەبا و ڕەبا بین و هەم بەرەوڕووی دوژمنانمان یەک هەلوێست بین تاکوو نەتوانن پەرتمان کەن و زاڵ بن بەسەرماندا.

لە کۆتاییدا بەبۆنەی ٧١ـه‌مین ساڵۆەگەڕی دامەزراندنی یەکەم کۆماری کوردستان پیرۆزبایی لە هەموو گەلی کورد دەکەین، پیرۆزبایی لە ئێوە خوشکان و برایانی باکوورمان.

پیرۆزبایی لە هەموو ئەمەکدارانی کۆمار، پێشمەرگە و ئالای کوردستان، و سڵاو لە گیانی پاکی هەموو ئەو شەهیدانەی کە بە گیانبازی و فیداکاریی خۆیان پاریزگارییان لەو دەسکەوتە بەنرخانەی کورد کرد.

یادی پێشەوا بەرز و پیرۆز،
بە هیوای وەدیهاتنی ئامانجەکانی کۆماری کوردستان لە هەموو بەشەکانی نیشتمان

حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران
دەفتەری سیاسی

٢٠ی ژانویەی ٢٠١٧
یەکی ڕێبەندانی ١٣٩٥
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان
ــ سیاسەتی شەرخوازیی ڕێژیمی ئێران
ــ هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
ــ ترس لە تەرەقە
  • \ "ئاسمیلاسیون فەرهەنگی" پڕۆسەیەک بۆ له نێوبردنی کورد
    رستەکانی ئەو پێش‌نووسه پیشان دەدەن که لە ڕوانگەی داڕێژەرانی ئەو پێش نووسەوە، " ئاسمیلاسیۆنی فەرهەنگی" وەکوو بەشێک لە "ژینۆسایدی فەرهەنگی" پێناسە کراوه و لەو پێشنووسەدا جێی گرتووە.
  • د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی
    بەرپرسانی هەرێمی کوردستان یەکەم مانگی وەرزی پاییزی ئەمساڵ ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان ئەنجام دەدەن و ئەوەش وەک هەمیشە کاردانەوەی دوو دەوڵەتی ئێران و تورکیەی لێکەوتەوە و بەتایبەتی ڕێژیمی ئێران بە توندی دژایەتی خۆی لەگەڵ ئەو پرسە دەربڕیوە.
  • بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ
    جیرانەکانی تورکیەش لە هێندێک شوێن سنووری وڵاتەکانیان لەگەڵ تورکیە بە نەردە و تێلدوور بەستووە. سنووری تورکیە- یوونان لەلایەن یوونانەوە لە ساڵی ٢٠١٢ ڕا بە حەسارێک لە تۆپەکانی سیمی خاردار قاییم کراوە. حکوومەتی بولغارستانیش بە دروستکردنی دیوارێک لە سیمی خاردار بە درێژایی ٣٠ کیلۆمێتر سنووری خۆیان لە گەڵ تورکیە قایمم کردووە.
  • شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک
    لەم پرسەی ئەمڕۆی ئێمەشدا تۆڕێک لە دەسەڵات بوونی هەیە کە زیاتر لە یەک سەدەیە کە پێوەندی کوردەکان و فارسەکان لە ئێران یان باشتر وایە بڵیێن (نواندنەوەکانی دیکەیان) لە رۆژهەلاتی ناڤیندا رێک و چوارچێوەیان بۆ دیاری کردووە.
  • هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
    ڕووداوی تاران پێچەوانەی زۆرینەی لێکدانەوەکان نەک لەجێ ڕوویدا و نە نەخوازراو بوو، نە بەو واتایە یەکلاکەرەوە کە بڵێین سێناریۆی پەتی بوو، بەڵکوو لەو ڕووەوە کە حاکمییەت ساڵانێکی زۆرە بەشێوازی داڕشتنی سیاسەتی سیستماتیک بەستێنی بۆ ڕووداوی ئەوتۆ خۆش کردووە.
  • منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران
    ئێران وڵاتێکی چەوسێنەر و گیرۆدە بە نەخۆشییە، برین لەسەر برین لە جەستەی کز و لاوازیی وەک دیکتاتۆری، شەڕ، کوشتار، هەژاری، منداڵفرۆشی و ... سەرهەڵ ئەداو هەموویان لە وڵاتێکی ژێر حوکمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا پێکەوە دەژین.
  • ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش) ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش)
    کەوایە لە ئێستادا ئەوەی لە هەنگاوی یەکەمدا ستراتێژی دوو داگیرکەری کوردستان واتە کۆماری ئیسلامی و تورکیا دیاری دەکات، لاواز کردنی دەسەڵاتی سیاسی کورد لە ناوچەکەدایە ، نەک سڕینەوەی شوناسی کوردستان.
  • ترس لە تەرەقە ترس لە تەرەقە
    خامنەیی کە هەیمەنەی درۆیینەی وەمەترسی کەوت، دەستی بە فڕوفیشاڵی زۆرتر کرد و گوایە دەیانەوێ لەگەڵ تیرۆریزمدا شەڕی کۆتایی بکەن، ئەمە لە کاتێکدایە کە تیرۆریزمی چ شیعی و چ سوننیەکەی لە لایەن کۆماری ئیسلامیەوە پەرەی پێ دراوە.
  • خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له \ خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له "باڵنده‌کانی ده‌م با"
    باڵنده‌کانی ده‌م با به زمانێکی زۆر شاعیرانه و ته‌كنیکێکی تێکه‌ڵاوی گێرانه‌وه، باسی وشکبوونی ئاره‌زەووه‌کانی پیاو له شۆره‌کاتی زیندان و مه‌نفا و ئاواره‌ییدا ده‌کا. باسی خه‌مێک که له ناخی پیاودا سه‌رهه‌ڵده‌دا و به‌دوای وەڵامی پرسیارێکدا د‌‌ه‌گه‌ڕێ، ئه‌وه‌ که: "له‌پێناوی کام تاواندا سزا دراوه ئه‌م پیاوه؟ له‌پێناوی کام تاواندا سزا ده‌درێین؟ له ئاگری کام تۆڵه‌دا ده‌سووتێن؟" (ل. ٢٩)
  • د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە
    وتووێژی ڕۆژنامەی کوردستان لەگەڵ د.عەبدولحەکیم خوسرەو، مامۆستای زانستە سیاسییەکانی زانکۆی سەلاحەدین لە پێوەندی لەگەڵ پرسی ڕێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی هەرێمی کورستان و مەترسی و هەڕەشەکانی حەشدی شەعبی بۆ سەر شنگال و ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان.
  • هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس
    زانایان و تئۆریسییەنەکان باس لە دوو هۆی سەرەکی دەکەن کە مافی جیابوونەوە بە گرووپێک دەدات تاکوو لە وڵاتی سەرەکیی خۆیان جیا ببنەوە و وڵاتێکی دیکەی سەربەخۆ بونیاد بنێن. ئەو دوو هۆیە ئەوەندە بەهێزن کە خواستی "تەواویەتی خاکیی" وڵاتان دەتوانرێ بە خاتریان وەلابنرێت. هۆی یەکم ئەوەیە کە ئەگەر وڵاتێک ڕێگری بکا لە گرووپێکی دیاریکراو کە لە بواری نێوخۆییدا کە مافی چارەی‌خۆنووسینی هەبێ و خۆی بەڕێوە ببات.
  • شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە
    شەریف فەلاح، شاعیر، وەرگێڕ و چالاکوانی فەرهەنگی، ساڵی ١٣٥٣ی هەتاوی لە گوندی (گەزنە)ی سەر بە چەمشاری سنە لەدایک بووە.
  • تاوتوێ کردنی پرسی \ تاوتوێ کردنی پرسی "بەشداریی خەڵکی کوردستان لە هەڵبژاردن"دا
    ئێمە لە هەڵبژاردنی ئێراندا لەگەڵ دیاردەیەک بەرەوڕووین بەناوی "هەڵسووڕی قەدەغەکراو"، چالاکێک یان بکەرێک کە دەتوانێ کارتێکەریی لەسەر ئاراستەی هەڵبژاردنەکان بێ، بەڵام چالاکییەکانی لە ڕێگای جۆراوجۆری یاسایی و نایاسایی قەدەغە و سنووردار کراوە.
  • ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک
    باوکی سەهیونیزم و دەوڵەتی یەهوود، تێئۆدۆر هێرتسێل بوو کە دەرچووی بەشی یاسای زانکۆی ڤییەن بووە و وەکو ڕۆژنامەوان کاری دەکرد. سەرچاوەی دروستبوونی ئەو بیرۆکەیە کە دەبێ دەوڵەتی یەهوود بۆ یەهوودییەکانی دونیا دروست بکات، لە نێوئاخنی بەڕێوەچوونی دادگای ئەفسەرێکی یەهوودی-فەڕانسەیی لە ساڵى ١٩٨٤کە بە تۆمەتی سیخوڕی بۆ ئەڵمانەکان دادگایی دەکرا دروست بوو.