• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٤ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ژن، داینامۆیەکی گرینگی ڕاسان

زایینی: ١٠-٠٢-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١١/٢٢ - ١١:٣٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ژن، داینامۆیەکی گرینگی ڕاسان
کەژاڵ حاجی میرزایی

ڕزگاری گەلان لە بندەستی و دەستەبەربوونی مافەکانیان پێویستییەکی حاشاهەڵنەگری بە بەشداری هەموو چین و توێژەکان و بەتایبەتی ژنانی کۆمەڵگاکە هەیە. ئەو ڕاستییە تەنانەت لە قۆناغەکانی دوای سەربەخۆیی و لە ڕەوتی پێشکەوتنی کۆمەڵگاکەشدا هەر بوونی هەیە. هەر وەک شەهید دوکتور قاسملوو دەڵێ، "ڕادەی پێشکەوتنی هەر کۆمەڵگایەک بە ڕادەی بەشداریی ژنانی ئەو کۆمەڵگایە هەڵدەسەنگێندرێت".لە لایەکی ترەوە "خەباتی ژنان بۆ یەکسانی و دەستەبەربوونیی مافەکانیان هیچ دژایەتییەکی لەگەڵ خەبات بۆ دیمۆکراسی و مافی نەتەوایەتی نییە" و تەنانەت بۆ وێنە، یەکێک لە پێناسە سەرەکییەکانی خەباتی نەتەوایەتیی کورد، خەبات بۆ یەکسانی ڕەگەزی و مافی ژنانە. کەوابوو تێکچنراوییەکی وەها لە نێوان ئەو دوو خەباتەدا هەیە کە جیاکردنەوەیان تا ڕادەیەکی زۆر ئاستەمە.

لە مێژووی خەباتی کوردستانیشدا لەگەڵ ئەوەیکە بە هۆی دواکەوتوویی و سووننەتیی بوونی کۆمەڵگای کوردەواری ژنان نەیانتوانیوە بە ڕادەیەکی ئیدەئاڵ ڕۆڵی خۆیان بگێڕن، بەردەوام جێگە پەنجەیان لە شۆڕش و بزووتنەوە جەماوەرییەکاندا دیار بووە و دیارە. هاوکات، ڕاستییەکیش کە لە ڕەوتی مێژوویی بەشداری ژنان لە خەباتدا بەدی دەکرێت ئەوەیە کە پێ بە پێی پێشکەوتن و مۆدێڕنیزە بوونیی پێوەندییە کۆمەڵایەتییەکان، وشیاری و تێکەڵاویی ژنان لەگەڵ کاروباری کۆمەڵایەتی و بەتایبەت خەبات بۆ ئازادی و ڕزگاری نەتەوەیی بەرفراوانتر بووە. یەکێکی دیکە لە ڕاستییەکانی مێژووی کۆمەڵایەتیمان ئەوەیە کە ئەو هەستیاری و ڕۆڵگێرییەی ژنی کورد هاوکات بەستراوەییەکی قوڵیی لەگەڵ گوڕوتینی کورەی خەباتی نەتەوەیی-دێموکراتیکی کورد هەبووە. هۆکارەکەشی ئەوە بووە کە بە پێچەوانەی تایبەتمەندیی پیاوسالارانە و کۆنەپارێزانەی دەسەڵاتە داگیرکەرەکان لە ئێران، جووڵانەوەی نەتەوەیی-دێموکراتیکی کوردستان بەردەوام هەڵگری بەها مۆدێڕن و پێشکەوتووە ئینسانییەکان و یەک لەوان داکۆکی لە یەکسانیی ژن و پیاو بووە. بۆیە هەر کات کوورەی جوڵانەوە بە تین بووە بزووتنەوەی ژنانیش لە سۆنگەی پشتیوانی ئەو جووڵانەوەیە، بەهێزتر بووە.

ئەمجارە خەباتێکی نوێ بە نێوی ڕاسان بەرامبەر بە ڕژیمی داگیرکەری کۆماری ئیسلامی دەستی پێکردووە. ڕاسان خەباتێکی گشتگیر و هەمەلایەنەی رزگاریخوازانەیە لە درێژەی خەباتی چەندین ساڵەی مۆدێڕنی کورد بە هەندێک تایبەتمەندی بەرچاوتر. لە ڕاسان‌دا، ڕاسان و ڕابوونی گشت ئەندامانی کۆمەڵ بە هەموو خواست و پێگەیەکیانەوە بە دژی داگیرکاریی و دواکەوتوویی کۆماری ئیسلامی مەبەستە. کارگێڕ(کارگوزار)ی ڕاسان نەک تەنیا پێشمەرگە، بەڵکوو هەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵی کوردەوارییە. ئەگەر ڕوویەکی ئەو دراوە ڕۆڵگێڕیی هەموو ئەندامانی کۆمەڵ لە ڕاساندایە، ڕوویەکەی تری، لەخۆگرتن و ڕەنگدانەوەی هەموو خواستە مۆدێڕنەکانی کۆمەڵ لەو خەباتەدایە. واتا ڕاسان چەترێکی بەربڵاوی ڕزگاریخوازانەیە کە هەموو خواستە پێشکەوتووەکانی مرۆڤی کورد وێڕای خواستی نەتەوەیی لە خۆ دەگرێ و بۆی تێدەکۆشێ. لەو نێوەدا، ڕۆڵ و مافی ژن، پێکەوە، گرینگییەکی تایبەتی هەیە. بێ گومان ڕۆڵگێری ژنانی کورد لە ڕاساندا یەکێک لە کۆڵەکە سەرەکییەکانی سەرکەوتنی درێژخایەنی ئەو شۆڕشە دەبێ. لە لایەکی ترەوە بەشداری بەرچاوی ژنان دەبێتە زامنی قورسایی گوتاری ژنانە(یەکسانیی رەگەزی) لە نێو ڕاسانداو مسۆگەر بوونی کۆمەڵگایەکی مرۆڤتەوەری پێشکەوتوو.

دیارە لە نێو ریزەکانی حیزب و رێکخراوەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵاتدا، بەردەوام ژنان شان بە شانی پیاوان چ لە سەنگەرەکانی بەرگریدا و چ لە مێدیا و ڕاگەیاندنەکانیشدا ڕۆڵیان هەبووە و هەیە. بەڵام ڕاسان هەرواکە خاڵ¬وەرچەرخانێکی ستراتیژیکە لە جووڵانەوەی رزگاریخوازیی کورددا، بازدانێکی گرینگیشە لە شکڵ و ناوەڕۆکی رۆڵگێڕی ژن هەم لە بزووتنەوە نەتەوەیی-دیمۆکراتیکەکەی کورد و هەم لە کاروبارە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی دیکەی کوردستانی ڕۆژهەڵاتدا. ئەوەش هەر وەکوو ئاماژەی پێکرا لە بەرفراوانیی چەتر و مەیدانی خەبات و مێتۆدی ڕاسان سەرچاوە دەگرێ. بە واتایەکی تر، قۆناغی نوێی خەبات نەک تاک ڕەهەندی بەڵکوو فرەڕەهەند و فرەتوێژە و تا ڕادەیەکی زۆر خاوەنی تایبەتمەندیی پێوەندیی ئاسۆییە. لەوەوە کە ڕاسان بە مانای هەستانەوە و ڕاپەڕین لە خەو و بە گژ باری باودا چوونەوەیە، کە وابوو هەموو کۆمەڵ بە تێكڕا و چین بە چین و توێژ بە توێژ و هەرکەسەو لە جێگای خۆی دەتوانێ ئەرکی ڕاسانی خۆی و دەورووبەری ڕاپەڕێنێ.

ژنی کورد، هەم دەنگ و هەم بەردەنگی ڕاسان دەبێ. دەنگی ڕاسان دەبێ چوون سەرچاوەی ژین و وێنای چەوساوەترین مرۆڤی کوردە کە زۆرترین پێویستیی بە هەستانەوە هەیە و زۆرترین رەوایی بۆ بەگژداچوونەوەی داگیرکەریی هەیە. بەردەنگی ڕاسان دەبێ چوون ئاڕمانی ڕاسان مزگێنیی بەختیاری و ڕزگاری ژن دەدا. هەروەها ژن کە ڕاسا، کۆمەڵ ڕادەبێ؛ کەوابوو ژن زۆر لە نیوەی کۆمەڵ زۆرترە. بۆیە لە لایەک حەقانییەتی ئازادیخوازی ژن یەکێک لە داینامۆ سەرەکییەکانی ڕاسانە و لە لایەکی ترەوە ژیانی ئازاد و سەربەستی ژن دەرەنجامی لۆژیکیی ڕاسان دەبێ.

کۆبەند:

بە چاوخشاندنێک بە مێژووی کورد و گەلانی ناوچەدا بۆمان دەردەکەوێ کە لە کۆنەوە ژنی کورد رۆڵی بەرچاوی هەبووە لە بزووتنەوە ڕزگاریخوازانەکانی کورد و بەرەنگاربوونەوەی زوڵم و زۆرداریی؛ کە ئەوە خۆی یەکێک لە شانازییە کولتووریی و سیاسییەکانی کورد بووە و ئێستاش بۆتە جێگەی سرنج و ستایشی جیهانی مۆدێڕن.

ڕاسانی نوێ، ئەو دەرفەت و گۆڕەپانەیە کە ژنی کورد جارێکی تر و ئەو جار هەستیارانەتر و لێبڕاوانەتر لە جاران ڕۆڵی خۆی تێدا دەگێڕێ و بە ئیرادە و کردەوەی خۆی ئەو هیوا و هۆمێدەی کە چەند ساڵ بوو لێی بزر ببوو دەبووژێنێتەوە و مزگێنی دەستەبەربوونیی یەکسانی و مرۆڤتەوەری دەداتەوە. لەو گۆڕەپانەدا، بەستێنی خەبات بۆ سەرجەم ژنانی کۆمەڵگا ڕەخساوە و هەر کەس لە هەر شوێنێکەوە دەتوانێ یارمەتیدەری ئەو خەباتە بێت. رێژەی ئەو ژنانەی ناوخۆی وڵات کە بۆیان دەگونجێ شانازیی بەشداری لە ریزەکانی پێشمەرگەیان وەبەر بکەوێ رەنگە زۆر کەم بێت بەڵام باقی ژنان لە ناوخۆ پێویستە بە پشتگەرمی بە ئیرادەی لەشکان-نەهاتووی ڕاسان لە سەر ویست و خواستە نەتەوەیی و دێموکراتیکەکانیان سوور بن و لە هەموو دەرفەتێک کەڵک وەربگرن و بە گژ داگیرکەردا بچنەوە. ژنان لە هەموو جێگە و پێگەیەک، لە ماڵدا، لە قوتابخانەدا، لە ئیدارەدا، لە ناوەندەکاندا و تەنانەت لە دەرەوەی وڵاتیش و بە گشتی لە هەر جێگایەک کە هەن دەتوانن بە بڵاوکردنەوەی پەیامی ڕاسان و بە هۆشیار کردنەوەی دەورووبەریان و لەقاودانی پیلانەکان و ڕەواندنەوەی ترس لە ڕژیم و بردنەسەرێی ورە و ئیرادەی خەڵک لە ڕووبەڕوو بوونەوە لە گەڵ داگیرکەر وخۆتەیارکردنی خۆیان بۆ یارمەتیدان بە پێشمەرگە و...هتد بەشدار ویارمەتیدەری ڕاسان بن. ڕاسانێک کە ئاکامەکەی بریتییە لە بەختەوەری و ئازادی هەموو چین و توێژەکانی کوردستان و بە تایبەت ژنانی کورد.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.