• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٢ی ئاوریلی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٢ی بانەمەڕی ١٣٩٧ی هەتاوی  

یەکیەتیی لاوان، وەک یەکەم ڕێکخراوی تایبەت بە توێژی لاوی کورد

زایینی: ١٨-٠٢-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١١/٣٠ - ١٩:٤٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
یەکیەتیی لاوان، وەک یەکەم ڕێکخراوی تایبەت بە توێژی لاوی کورد
جەلال ڕەوانگەرد

یه‌کیه‌تیی لاوان وه‌کوو، یەكەم ڕێکخراوی تایبەت بە توێژی لاو له‌ سه‌رده‌می یه‌که‌م کیان و ده‌سه‌ڵاتی سیاسیی مۆدێڕنی کورد لە کۆماری کوردستاندا و بۆ كۆمەڵێك ئامانجی درێژخایەن، دامه‌زراوه‌ و تا ئێستا ڕێگایەكی بە درێژایی ٧١ ساڵی پڕ لە هەوراز و نشێوی بڕیوە و ئێستاش وه‌ک جاران قورس و قایم، لە گەڵ ئاڵوگۆڕە جیهانی و ناوچەییەكان بە هه‌وڵ و تێكۆشان بە مەبەستی گەیشتن بە ئامانجەكانی، درێژه‌ به‌ خه‌بات ده‌دا.

ئەمڕۆ لاوان چ لەبەر گرنگیی ڕێژەیان لە پێكهاتنی حەشیمەتدا، و چ بەو هۆیەوە كە لە ڕووی سروشتییەوە فیداكار و گۆڕانخوازن، گرنگترین هێزی مرۆیی ئێران به‌ئه‌ژمار دێن، دەبێ‌ لاوان زیاد لەوەی كە هەڵگری خواستێكی سێنفی و تایبەت بە توێژی خۆیان بن، هەڵگری بەرنامەیەكی پێكهاتەشكێنی دێموكراتیك بن. لەو ڕووەوە پاش دابینبوونی مافی نەتەوایەتی، بەستێن بۆ دابینبوونی مافی سێنفی ئەوانیش دێتە ئاراوە.

هەوڵدان بۆ ڕێكخستن و كۆكردنەوەی تواناكان لەم قۆناغە لە خەباتدا پێویستییەكی حاشاهەڵنەگرە. هەربۆیە کۆبوونەوە و یەکگرتوویی تاکەکانی کۆمەڵگا لە نێو ڕێکخراوێکی دێموکراتیکدا بزوێنەرێکی بەهێز دەبێت بۆ داکۆکی کردن لە ماف و ویستەکانیان و لە ڕێکخراوێکی دێموکراتیکدا هەل بۆ پەروەردە بوونی تاکەکان بەدی دێت و لە ئەنجامدا کۆمەڵێکی ئاگا و لێهاتوو لە چوارچێوەی ڕێکخراوێکی دێموکراتیکدا کۆ‌دەبنەوە. بۆیە ئێمە هەرچەندە لە ڕێكخستن و كۆكردنەوەی وزەكانماندا سەركەوتووتر بین، ئەوەندەش ئاسۆی بەرچاومان ڕوونتر و خەباتەكەشمان بە بەرهەمتر دەبێت.

هەر بە سەرنجدان بەم ڕاستییە حاشاهەڵنەگرەش بوو كە؛ یەكیەتیی لاوانی دێموكراتی كوردستانی ئێران له‌ یەكێك لە زێڕینترین قۆناغەكانی بزاڤی ڕزگاریخوازی نەتەوەی كورددا، دامەزرا.

مێژووی یەكیەتی لاوان بە سەر سێ‌ قۆناغدا دابەش دەبێ :

قۆناغی یەكەم :


لە سەرەتای دامەزرانی ئەو ڕێكخراوەیە لە ٣٠ی ڕێبەندانی ١٣٢٤ی هەتاوی لە سەردەمی كۆماری دێموكراتیكی كوردستان، تاكوو سەركەوتنی شۆڕشی گەلانی ئێران لە ساڵی ١٣٥٧ی هەتاوی، دەخایەنێت.

پێشەوا قازی محەممەد بیرمەند و ڕووناكبیری نەتەوەكەمان باش دەیزانی و هەستی بەوە كردبوو كە توێژی لاو توێژی بزوێنەری کۆمەڵگان و بایەخدان بە توێژی لاو، بایەخدانە بە پێشكەوتنی كۆمەڵگا و داهاتووی گه‌ش بۆ گەلی كورد. هەر لەسەر ئەو بنەمایەش بوو كە پاش دامەزرانی كۆماری كوردستان، به‌ مه‌به‌ستی زیاتر ئاشناکردنی لاوان بە ماف و ئەركەكانیان و کۆکردنەوەیان لە چوارچێوەی ڕێکخراوێکی دێموکراتیک و بەشدارییان لە خه‌بات و گرینگیدان به‌ ڕۆڵ‌گێڕانی توێژی لاو له‌ بڕیاردان و چارەنووسی خۆیاندا، هه‌ر دوای چەند ڕۆژ لە دامەزراندنی كۆمار، واتە لە ٣٠ی ڕێبەندانی ١٣٢٤ی هەتاوی و لە سەر پێشنیاری پێشەوا قازی محەممەد، بڕیاری دامەزرانی "یەكیەتیی لاوان" بۆ ڕاپەراندن و بەجێگەیاندنی ئەركەكانی لە ناوچەكانی ژێردەسەڵاتی كۆماری كوردستان، دەدرێت.

لەو سەردەمەدا، یەكیەتیی لاوان چەند ئەركێكی لە سەرشان بوو، کە بریتین لە:

• كۆكردنەوەی لاو لە دەوری ڕێكخراو، به‌ مه‌به‌ستی ڕاپەڕاندنی ئەركە نەتەوەیی- نیشتمانی و سێنفییەكانیان.

• بەشداری كردنی لاوان لە بنیادنانی كۆمەڵگایەكی پێشكەوتوو.

• ئاشنا كردنی زیاتری توێژی لاو بە ئه‌رک و مافه‌کانیان لە نێو كۆمەڵگادا و بەرزكردنەوەی هەستی نەتەوایەتییان.

• ئاشناكردنی لاوان بە خوێندن و نووسینی زمانی كوردی و ڕاهێنان و پەروەردەكردنی لاوان لە بوارە جۆراوجۆرەكاندا. هەر لەو پێوەندییەشدا "٦٠" كەس لە لاوان بە مەبەستی درێژه‌دان به‌ خوێندنی باڵا، ڕەوانەی "باكۆ" دەكرێن که‌ له‌ داهاتوودا بگه‌ڕێنه‌وه‌ و خزمه‌تی زیاتری کۆمه‌ڵگاکه‌یان بکه‌ن.

یەكیەتی لاوانی دێموكراتی كوردستانی ئێران پاش دامەزراندن و بەفەرمی دەست بە كاربوونی، گۆڤارێك بە نێوی "هاواری نیشتمان" که‌ بڵاڤۆکێکی "ئەدەبی و سیاسی و كۆمەڵایەتی" بووە و لە لایەن نه‌مر "سدیق ئەنجیری‌ئازه‌ر" سەرپەرەستی كراوە، وەك زمانحاڵی ئەو ڕێكخراوەیە چاپ و بڵاو دەکاتەوە کە یەكەم ژمارەی له‌ ڕۆژی ١ی خاكەلێوەی ١٣٢٥ی هەتاوی، دەرچووه‌.

بەدوای هەرەس پێ‌‌هێنانی "كۆماری كوردستان" لە مانگی سەرماوەزی ١٣٢٥ی هەتاوی و لەسێدارەدرانی ڕێبەرانی كۆمار و داگیركردنی ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی كۆمار، دەرەتان بۆ خەبات و تێكۆشانی "یەكیەتیی لاوان" ئەستەم دەبێت و بۆ ماوەیەك ئه‌و ڕێکخراوه‌یه‌ لە تێكۆشان دەكەوێت.

ڕێبەری ناودار و که‌موێنه‌ی نەتەوكەمان د. قاسملووی نەمر، تێكۆشانی سیاسیی خۆی لە یەكیەتیی لاوانی دێموكراتی كوردستانی ئێرانەوە دەست پێكرد و بە هەول و تێكۆشانی بێوچانی خۆی لە یەكیەتیی لاوان و پاشان لە حیزبی دێموكراتدا، سیاسەت و ئیستراتیژییەكی نوێی بۆ ئەم بزاڤە داڕشت، که‌ لە ساڵی ١٣٣٢ی هەتاوی که‌ جارێكیتر دەرەتان بۆ بووژانەوە و چالاکیی ڕێكخراوه‌کان دەڕەخسێت، ئەو هەلە دەقۆزێتەوە و لە شاری ورمێ‌ كۆمیتەی "یەكیەتی لاوان" دادەمەزرێنێ‌ و دەست بە كار و تێكۆشان و ڕێكخستنی لاوانی ئەو ناوچەیە لە ڕیزەكانی ئەو ڕێكخراوەیەدا، دەكات.

هه‌روه‌ها تێکۆشه‌رانی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ سه‌رده‌می خه‌باتی چه‌کداریی ٤٦-٤٧دا ڕۆڵی به‌رچاویان هه‌بووه‌ و له‌ تێکۆشه‌رانی دیار و به‌رچاوی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌و قۆناغه‌دا، ده‌توانین ئاماژه‌ به‌ شه‌هید "سمایل شه‌ریفزاده"‌ بکه‌ین.

قۆناغی دووهەم:

لە مانگی بەفرانباری ١٣٥٧ی هەتاویدا، بە بەشداریی ٣٢كەس لە تێکۆشه‌رانی یه‌کیه‌تیی لاوان و ٣ كەس لە نوێنه‌رانی حیزبی دێموكرات، لە مزگەوتی "شا‌دەروێش"ی شاری مەهاباد، كۆبوونەوەیەك پێكدێت. ئەو كۆبوونەوەیە وەك سه‌ر له‌ نوێ بووژاندنه‌وه‌ی قۆناغی دووهه‌می چالاكییه‌کانی یه‌کیه‌تیی لاوان پاش خەباتی سەخت و نهێنی لە مێژووی ئه‌و ڕێکخراوه‌یه‌ له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێ و دەبێتە هەوێنی دووبارە ڕێكخستنەوەی ئەندام و لایەنگرانی و یه‌کیه‌تیی لاوانیش پاش ئەو ڕێكخستنەوەیە بە گڕوتینێكی پتر دەستیان بە خەبات و تێكۆشان كردەوە.

لە دەیه‌کانی ٦٠ و ٧٠ی هه‌تاویدا، ئەركی یەكیەتیی لاوان قورستر بوو، ئەویش بەهۆی هاتنی ئەو لاوە كەم تەمەنانەی كە بۆ پەیوەست بوون بە ڕیزی پێشمەرگەکانی حیزبی دێموكراتەوە ڕوویان لەو حیزبە دەکرد، ڕێبەریی ئەو حیزبە و لە سەرووی هەموویانەوە "دوكتور قاسملوو"ی نه‌مر، هەستی بەوە كرد كە دەبێ چارەیەك بۆ ئەو لاوە كەم تەمەنانەی كە ڕێبازی خزمەت بە نەتەوەكەیان هەڵدەبژێرن و دێنە ڕیزی پێشمەرگەكانەوە بدۆزێتەوە.

هەر بەو مەبەستە بنكە و بارەگاكانی یەكیەتیی لاوان، که‌ ئه‌و کات له‌ ژێر ناوی لاوانی حیزبی دێموکراتدا چالاکییان ده‌نواند، چالاك کرده‌وه‌ و ڕێکخراوی لاوان بوو بە پێگەیەك بۆ پەروەردە كردنی لاوانی كوردی کوردستانی ڕۆژهه‌ڵات.

له‌و کاته‌دا لاوان به‌ گڕوتینێکی تایبه‌تیی چ وه‌ک پێشمه‌رگه‌ و چ وه‌ک پشتیوانانی هێزی پێشمه‌رگه‌ و پارێزه‌رانی وڵات، ئه‌رکه‌ نیشتمانییه‌کانی خۆیان به‌جێ گه‌یاندوه‌.

جێگه‌ی ئاماژه‌یه‌ له‌م قۆناغه‌دا بڵاوکراوه‌ی فه‌رمیی ئه‌و ڕێکخراوه‌یه‌ به‌ ناوی گۆڤاری "لاوان" له‌ ده‌وری دووهه‌مدا ٥٦ ژماره‌ی لێ بڵاو کراوه‌ته‌وه‌.

قۆناغی سێهەم :

به‌ دوای ساڵی ١٣٧١ی هەتاوی دۆخێکی تایبەت و هەلومەرجی سیاسیی ناوچە، دەبێتە هۆی گواستنەوەی بارەگاكانی ئەو ڕێكخراوەیە لە سنوورەكان بۆ باشووری كوردستان، بۆ ماوەیەكی كورت تێكۆشانی یەكیەتیی لاوان بەرەو لاوازی دەڕوات، بەڵام دوای چه‌ند ساڵ و لە مانگی گەلاوێژی ١٣٧٨ به‌ درووشمی "لە دەوری یەكیەتیی لاوان كۆ ببنەوە" ئه‌م ڕێکخراوه‌یه‌ تێكۆشانی خۆی گڕوتین پێده‌دا و بۆ جارێكی تر ڕێکخستنی ئەندامانی ده‌ست‌پێده‌کاته‌وه‌.

بەڵام ئەمجارە ڕێکخراوی یه‌کیه‌تیی لاوان، بە تاكتیك و ئیستراتیژی تایبەت بە سەردەم درێژە بە تێكۆشان دەدات و لە وەرزی پاییزی ١٣٧٩دا، كۆمیتەكانی یەكیەتیی لاوان كۆنفڕانسەكانی خۆیان دەگرن و لە ڕۆژی ٤ی بەفرانباری ١٣٧٩ی هەتاوی یەكەم كۆنگرەی خۆی دەبەستێت.

‌ هه‌ر لەو کاته‌ به‌ دواوه‌ و وەك بڕیارێك، هەر دووساڵ جارێك ئەو ڕێكخراوەیە كۆنگرەی خۆی دەبەستێت و تا ساڵی ١٣٩٥ی هه‌تاوی "هه‌شت" كۆنگرەی به‌ستووه‌.

جێگه‌ی ئاماژه‌یه‌ ڕێکخراوی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ سه‌رجه‌م قۆناغه‌کانی کار و تێکۆشانی، به‌ سه‌دان تێکۆشه‌ری نیشتمانپه‌روه‌ری پێشکه‌ش به‌ باره‌گای ئازادی کردووه‌ و ناویان له‌ کاروانی شه‌هیدانی کوردستاندا دره‌وشاوه‌یه‌ و یه‌کیه‌تیی لاوانیش شانازی به‌ درێژه‌ پێدانی ڕێبازه‌کەیانه‌وه‌ ده‌کات.

ئێستا كە سەردەمی بەجێهانی بوون و پەرەسەندنی تێكنۆلۆژییە، لەم قۆناغەدا یەكیەتیی لاوان زیاتر لە هەركات لە ڕاستای ناساندنی كێشەی نەتەوەیی و سەرجەم كێشەكانی لاوان لە كوردستان خۆی بە ئەركدار دەزانێت، بۆ ئەم مەبەستەش توانیویەتی کۆڕ و کۆمه‌ڵ و ناوه‌نده‌کانی تایبه‌ت به‌ لاوان به‌ خواست و ویسته‌کانی توێژی لاوی کورد ئاشنا بکات. لەو ڕاستایەشدا لە زۆربەی وڵاتانی ئورووپایی و ئامریکایی كۆمیتەی دامەزراندووه‌، لەگەڵ زۆر له‌ NGO و ڕێكخراوەكانی پارێزەری مافی مرۆڤ لە پێوەندیدایه و له‌ چه‌ند ڕێکخراوه‌یه‌کی جیهانیشدا وه‌کوو نوێنه‌ری لاوانی کورد ئه‌ندامه‌ ‌ و لەو ڕێگایەوە هەوڵی ناساندنی [دۆزی ڕه‌وای کورد و ڕەواییدان به‌ خه‌باته‌ ڕه‌واکه‌ی] له‌ کوردستانی ڕۆژهه‌ڵات، بە ڕێكخراوە جیهانییەكان دەدات و ئه‌و تێکۆشانه‌ش به‌ ئه‌رکێکی ڕێکخراوه‌یی خۆی ده‌زانێت.

یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ ڕێکه‌وتی ١ی گەلاوێژی ١٣٩٤ی هەتاوی، كۆنگرەی هەشته‌می خۆی لە ژێر ناوی "کۆنگرەی ٧٠ ساڵە" به‌ درووشمی "ئەمڕۆ خەبات دەکەین بۆ ئەوەی سبەی بە ئازاد بژین" بەست و بۆ جارێكی تر و بە بەرنامەیەكی سەردەمیانە درێژە بە خەبات و تێکۆشان ده‌دات.

كۆنگرەی هەشته‌می یەكیەتیی لاوان به‌ خوێندنه‌وه‌یه‌کی نوێ له‌ هه‌مبه‌ر ئەو ئاڵوگۆڕانەی لە ناوچه‌ و جیهاندا ڕووده‌ده‌ن و کاریگه‌ریی ده‌بێ له‌سەر لاوی كورد، به‌رنامه‌ و پلانی بۆ داڕشتووه‌ و درێژه‌ به‌ تێکۆشانی ڕێکخراوه‌یی ده‌دات.

هه‌ستکردن به‌ پێویستیی یەكڕیزیی زیاتری لاوانی كورد و به‌رپرسیاره‌تی به‌رانبه‌ر ئه‌و خاڵه‌ گرینگه‌، وێڕای ڕێزگرتن له‌ بیر‌ و ئه‌ندێشه‌ جیاوازه‌کان، بۆ له‌ده‌وری‌ یه‌ک کۆکردنه‌وه‌ی ڕێکخراوه‌کانی لاوان له‌ ئاستی هه‌رچوارپارچه‌ی کوردستان و به ‌تایبه‌تی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان، به‌رده‌وام له‌پلاندایه‌ و خاڵه‌ هاوبه‌شه‌کان ده‌کاته‌ بنه‌مایه‌ک بۆ لێک نزیک بوونه‌وه ‌و لێک تێگه‌یشتن، و بیر له‌ کار و تێکۆشانی هاوبه‌ش ده‌کاته‌وه‌.

یه‌کیه‌تیی لاوان شانازی به‌وه‌وه‌ ده‌کات که؛‌ له‌ هه‌رکام له‌ قۆناغه‌کان و به‌پێی شه‌رایه‌ت و هه‌لومه‌رج له‌ شێوه‌ جۆراوجۆره‌کانی خه‌بات، له‌وانه‌ خه‌باتی ته‌شکیلاتی و دیپلۆماسی و... هتد، که‌ڵکی وه‌رگرتوه‌ و تێکۆشانی هه‌بووه‌ و له‌ قۆناغی ئێستای چالاکییه‌کانیدا له‌ بواره‌کانی ته‌شکیلاتی و ڕاگه‌یاندن و پێوه‌ندی و دیپلۆماسی و په‌روه‌رده‌ کردنی لاوان، خەباتی پێشمەرگانە و ڕۆڵگێڕان لە گرێدانی خەباتی شار و شاخ و... هتد، له‌ تێکۆشان به‌رده‌وامه‌.

هەوڵه‌کانی یەكیەتیی لاوان لە دەرەوەی وڵات، زیاتر بۆ ناساندنی كێشەی كورد و بردنه‌ نێو كۆمەڵگای جیهانییه‌ و له‌و ڕاستایه‌دا خۆی بە دەروەست دەزانێ‌ و بەئەندام بوونیشی لە ڕێکخراوی نێونەتەوەیی لاوانی سۆسیالیست و ڕێكخراوە و ناوەندە جیهانییەکانی تایبەت بە لاوان، بە ڕێگایەكی باش و كارامە دادەنێ‌، لە هەمبەر دەستەبەركردنی ئەم ئامانجەدا.

ئەمڕۆ لاوان چ لە ئێران بە گشتی، و چ لە كوردستان بە تایبەتی، لە هەلومەرجێكی دژواردان و هەر ڕۆژەو زیاتر لە لایەن دیكتاتۆرانی حاكم بە سەر ئەو وڵاتە، هەوڵی لەنێوبردن و بێڕێزی و سووكایەتییان پێ‌ دەكرێ‌. ئەمەش دەرخەری ئەوەیە كە خەباتی لاوان و چالاكییەكانییان، دەتوانن مەترسییەكی گەورە بن بۆ نەمانی كۆنەپەرستی و دیكتاتۆرییەت.

كۆماری ئیسلامی ئەمڕِۆ زیاتر لە هەر كاتێكی‌ دیکە لە بیرۆکه‌ی ئازادیخوازی و چوونەسەری ئاستی وشیاریی نەتەوەیی لاوان دەترسێ‌.

لاوی ئەمڕۆ، لاوێكی بەهەست و ئارمانجخوازە، هەر بۆیە لە گەڵ گەشەكردنی كۆمەڵگا و پەرەسەندنی تێكنۆلۆژی، چاوەڕوان دەكرێ‌ بیری نوێخوازیی لاوان بەسەر بەستەڵەكی كۆنەپەرەستیدا زاڵ بێت.

ڕێکخراوی یه‌کیه‌تیی لاوان بە پێداگری لەسەر بنەما فیکرییەکانی، توانیویەتی پێگەیەکی بەهێز چ لە ئاستی جیهانی و چ لە ئاستی ناوچە و کوردستاندا بە دەست بێنێت و تەشکیلاتێکی بەرین و چالاک کە سنوورە جوغرافیاییەکانی بەزاندووە و لەنێو كوردەكانی ده‌ره‌وه‌ی وڵات، ئەندام و کۆمیتەی هەیە و پێوەندییە نێوخۆیی و جیهانییەکانی فراوان بوونێکی بەرچاوی بەخۆوە بینیوە، یه‌کیه‌تیی لاوان لە خزمەت کردن بە توێژی لاوی کورد ڕۆڵێکی بەرچاوی گێڕاوە. لەم ڕاستایەدا بڵاو کردنەوەی وشیاری و ئاگایی نەتەوەیی و گەیاندنی زانیاری لە بوارەکانی کۆمەڵایەتی، کولتووری، سیاسی و ڕۆشنبیری و... هتد، بەتایبەتی لە نێو توێژی لاوی کورد و بە گشتی لە کۆمەڵگای کوردستاندا، کردووە بە ئامانجی خۆی و هەوڵ دەدات تاکی وشیار و پێگەیشتوو و مافخواز بۆ کۆمەڵگایەکی ئازاد و دێموکراتیک و دادپه‌روه‌ر، پەروەردە بکات.

یه‌کیه‌تیی لاوان هەوڵ ده‌دات، لاوانی کورد لە ژێر چەتری ڕێکخراوه‌یی لاواندا، کۆ بکاتەوە و لە ئاسته‌ سەرتاسەرییه‌کاندا، چ لە کوردستان و ئێران و ناوچە و جیهان بە یەک دەنگ و گوتارەوە، دەربکەون و لە ئەزموونی کاری ڕێکخراوەیی یه‌کیه‌تیی لاوان بۆ بەئۆرگانیزە کردنی خواستەکانی توێژی لاو و گەشەکردنی کاری ڕێکخراوەیی لە نێو سەرجەم لاوانی کورددا هەنگاو هەڵبگرێت و هاندەر و پشتیوانی ڕێکخراوەکانی دیکەش بێت.

هەروەها یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ هه‌وڵی ڕۆڵگێڕان و نزیک بوونەوە و گرینگی دان به‌ پێوەندی لە گەڵ لاوانی سەر بە نەتەوەکانی دیکەی ئێران‌، لە ڕاستای بەرەو پێش چوونی خەباتی ئەو گەلانەش لە دژی سیستمە دواکەوتووەکان بە تایبەتی کۆماری ئیسلامی ئێران، هەنگاوی جیدی هەڵده‌گرێت.

هیوا به‌ داهاتوو، به‌رده‌وامی‌ و نه‌دۆڕانی ئیراده‌، ژیاندۆستی‌ و مرۆڤدۆستی له‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌ به‌رزه‌کانی نه‌وه‌ی نوێی کوردن
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٢٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
ــ تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
ــ کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
ــ د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
  • ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات
    مێژووی سەرهەڵدانی ئەدەبی جیهانی لەلایەن پاسکال کازانۆڤا لە کتێبی کۆماری جیهانیی ئەدەبیات(ز١٣٩٢) سێ رەوتی فۆرم، گەشەسەندن و رەوتی کێبڕکێی نێودەوڵەتی لەخۆ گرتووە و هەر رەوتێکی لەگەڵ گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە سەرهەڵدان و پەرەسەندنی زمانە رەسەنەکانی ئەورووپا لێکداوەتەوە و مانای کردۆتەوە.
  • د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
    مەسەلەی عەفرین جودایە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە؛ ئەجێندای سیاسیی گەورە لە پشت ئەو هێرشە هەبوو، بۆیە ئەورووپا ئامادە بوو هێرش بکات، بەڵام بۆ عەفرین نا.
  • کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
    ئەوەیکە لە گۆشە و کەناری وڵاتدا هێندێک خەمخۆری لەلایەن خەڵک یان خەڵکانێکدا دەبیندرێ یان هێندێک پێشکەوتن لە چەند بواری جیاجیادا دێتە ئاراوە، ئەوە هیممەت و بەرخۆدانی خەڵکە لە بەرامبەر کۆنەپەرەستی رێژیم و بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی بە رێژیمەوە نییە .
  • \ "هوزمانەوەن" نمونەی بەرچاوی له نێوبردنی سروشتی کوردستان
    کاتێک ئێمه دەڵێین حکوومەته داگیرکەرەکانی کوردستان به بەرنامەیەکی داڕێژراو، سەرەکیترین سەرچاوەی ژیانی نەتەوەی کوردیان کردووەتە ئامانجی هێرشەکەیان، تەنیا له ڕووی هەستی خۆشەویستی خاک و کوردبوونەوە نییه، بەڵکوو لەم ڕاستایه‌دا بەڵگه ئەوەنده زۆره که تەنیا لێکوڵینەوەیەکی کورت دەتوانێ زۆر شت ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەداخەوه لەم بوارەشدا ئێمەی کورد کەمکارییەکی ئێجگار زۆرمان کردووه.
  • دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە
    ئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی فەلسەفە و زۆربەی زانستە فیکرییەکان بدرێتەوە، هێندێ خاڵ بەرچاو دەکەوێت، کە وڵامی زۆربەی قەیرانە هزرییەکان دەدرێتەوە. ئەگەر لە بابەتێکدا دوو لایەن و هێڵی فیکری جیاواز دەکەونە ململانێیەوە، ئاکامەکەی یان دەبێتە هۆی بەزینی یەکیان، یان دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی فکرێکی سێهەم کە ڕەنگە دڵخوازی هیچ لایەکیان نەبێت، بەڵام کۆتاییهێنەری ململانێیەکانە.
  • تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
    بنەماییترین تایبەتمەندییەکانی فاشیزم بریتییە لە پیرۆزمەندیی پەتی و سەرۆکێکی بێ هەڵە. لەلای فاشیستەکان ئەوەی هەمیشە وەک داردەست ئاپۆرەی پێ کۆنترۆڵ دەکرێ، تارماییەکی تۆقێنەرە کە بەپێی هەڵکەوتەیەکی تایبەت ئەم تارماییە لە شێوازی دوژمن، لایەن یان ئەگەرێک خۆی دەردەخات.
  • نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
    مرۆڤێك كه له هەژاریدا ڕاگیراوه، مرۆڤێك كه نكۆڵی له ناسنامه ئێتنیكی، ئایینی یان نەتەوەییەكەی دەكرێ یان دەكەوێته بەر تەوژمی سیاسەتی تواندنەوه و سووكایەتی پێكردن یان لەژێر ستەمی جنسیدا دەژی، مرۆڤێكه كه كەرامەتی لێ زەوت كراوه.
  • شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن
    گۆڕانکارییەکانی ناو کابینەی ترامپ و کاریگەرییان لە سەر سیاسەت و رووداوەکانی ناوچە، تەوەری گفتوگۆی ئەم ژمارەیەی رۆژنامەی کوردستانە لەگەڵ شەریف هەژاری، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران
    لە دوو بابەتی پێشوودا، "شەڕی ئێران و ئیسرائیل"و بەشی یەکەمی "پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران"، هێڵی بەهێزی ڕێژیمی تاران (دەرەوەی سنوورەکان و کەڵک وەرگرتن لە ملیشیا و لایەنگرە شێعەکانی لە وڵاتانی ناوچە) و خاڵی لاوازی ئەو ڕێژیمە (خەڵکی ناڕازی و وەزاڵەهاتووی نێو شارەکانی ئێران) خرایە بەر باس و لێک درایەوە.
  • بێستوون، شوێنی خودای خوداکان بێستوون، شوێنی خودای خوداکان
    شاری بێستوون، یەکێک له شارەکانی کرماشانه که له باکووری رۆژهەڵاتی ئەو گەورەشاره جێگای خۆش کردووه و له سەر رێگای کرماشان - هەمەدان که سەردەمانێک پێتەختی ئیمپراتوری کوردان بوو، هەڵکەوتووه.
  • مانیفێستی ڕزگاری مانیفێستی ڕزگاری
    هەتا لاپەڕەکانی مێژووی کورد زیاتر هەڵدەدەینەوە، تابلۆی تراژێدیای کورد زیاتر دەردەکەوێت. لە پەنای ئەم تابلۆیە سەربوردەی قارەمانیەتی، فیداکاری، کاریگەری بلیمەت و ڕێبەرەکانمان لەسەر زیندوو مانەوەی کورد وەکوو نەتەوە زۆر ڕوونە. لە لایەک پرسیاری بۆچی تا ئێستا سەرنەکەوتووین دەبێتە خۆرەی مێشک، لە لایەک جێ داخە بۆچی ئەم ڕێبەرە زانا و لێهاتووانە بە ڕادەی پێویست لە لایەن تاکی کورد بەرجەستە نەکراون.
  • پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان
    ئەوان کۆتاییان بە کۆمار هێنا، بەڵام نەیانزانی ئامانجەکانی کۆمار و گیانفیدایی ڕێبەرەکانی، چ بەهایەکی مەزنن و چۆن بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێنەوە، دوای حەفتاو یەک ساڵ لەو ڕووداوە، داستانی مەرگی سەربەرزانەی پێشەوا، هێشتا خاوەنی بەهێزترین وانەی خۆنەویستی، خەڵکویستی، ئازادیخوازی و سەرفرازییە و ئەوینێکی بەهێزیشە بۆ بە چۆکداهێنانی هەموو مەترسی و ناخۆشییەکان.
  • سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە
    لە وڵاتێکدا کە چەند کەلتوور و نەتەوە و ئایینی جیاواز دەژین، حکوومەتی دەسەڵاتدار لەگەڵ هەڕەشە و دەرفەتی جۆربەجۆر بەرەوڕوویە؛ لەو جۆرە وڵاتانەدا، بەهۆی چەندنەتەوەیی و چەندکولتووری و پێکهاتەی ئاڵۆزی کۆمەڵگاوە، ژیانی کۆمەڵایەتی - سیاسی و هەروەها ئیدارەکردنی حکوومەت و دابەشکردنی دەسەڵات و سامان و ئیمتیازەکان لە نێو خەڵکدا ئەرکێکی ئاڵۆز و پڕمەترسییە، کە هەرجۆرە هەنگاو و کردارێک کە نیشان لە هەڵاواردن و بێبەشکردنی کەس و کەسانێک و پێکهاتەیەک بدا، دەبێتە هۆکارێک بۆ رووخانی ئێعتمادی خەڵک بەرامبەر بە دەسەڵاتدار و حکوومەت.
  • پانۆڕامای ساڵ پانۆڕامای ساڵ
    خوێنەرانی خۆشەویست، ڕۆژنامەی کوردستان وەک نەریتی ساڵانە لە دوایین ژمارەی ساڵدا پوختەیەک لە ڕووداو و هەواڵە گرینگە حیزبییەکانی ساڵ دەخاتە بەر دیدی ئێوەی ئازیز؛ لێرەدا بەشێک لەم هەواڵ و ڕووداوانە دەخەینە بەر چاوی ئێوەی هێژا: