• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٦ی ژوئەنی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٥ی پوشپەڕی ١٣٩٦ی هەتاوی  

یەکیەتیی لاوان، وەک یەکەم ڕێکخراوی تایبەت بە توێژی لاوی کورد

زایینی: ١٨-٠٢-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١١/٣٠ - ١٩:٤٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
یەکیەتیی لاوان، وەک یەکەم ڕێکخراوی تایبەت بە توێژی لاوی کورد
جەلال ڕەوانگەرد

یه‌کیه‌تیی لاوان وه‌کوو، یەكەم ڕێکخراوی تایبەت بە توێژی لاو له‌ سه‌رده‌می یه‌که‌م کیان و ده‌سه‌ڵاتی سیاسیی مۆدێڕنی کورد لە کۆماری کوردستاندا و بۆ كۆمەڵێك ئامانجی درێژخایەن، دامه‌زراوه‌ و تا ئێستا ڕێگایەكی بە درێژایی ٧١ ساڵی پڕ لە هەوراز و نشێوی بڕیوە و ئێستاش وه‌ک جاران قورس و قایم، لە گەڵ ئاڵوگۆڕە جیهانی و ناوچەییەكان بە هه‌وڵ و تێكۆشان بە مەبەستی گەیشتن بە ئامانجەكانی، درێژه‌ به‌ خه‌بات ده‌دا.

ئەمڕۆ لاوان چ لەبەر گرنگیی ڕێژەیان لە پێكهاتنی حەشیمەتدا، و چ بەو هۆیەوە كە لە ڕووی سروشتییەوە فیداكار و گۆڕانخوازن، گرنگترین هێزی مرۆیی ئێران به‌ئه‌ژمار دێن، دەبێ‌ لاوان زیاد لەوەی كە هەڵگری خواستێكی سێنفی و تایبەت بە توێژی خۆیان بن، هەڵگری بەرنامەیەكی پێكهاتەشكێنی دێموكراتیك بن. لەو ڕووەوە پاش دابینبوونی مافی نەتەوایەتی، بەستێن بۆ دابینبوونی مافی سێنفی ئەوانیش دێتە ئاراوە.

هەوڵدان بۆ ڕێكخستن و كۆكردنەوەی تواناكان لەم قۆناغە لە خەباتدا پێویستییەكی حاشاهەڵنەگرە. هەربۆیە کۆبوونەوە و یەکگرتوویی تاکەکانی کۆمەڵگا لە نێو ڕێکخراوێکی دێموکراتیکدا بزوێنەرێکی بەهێز دەبێت بۆ داکۆکی کردن لە ماف و ویستەکانیان و لە ڕێکخراوێکی دێموکراتیکدا هەل بۆ پەروەردە بوونی تاکەکان بەدی دێت و لە ئەنجامدا کۆمەڵێکی ئاگا و لێهاتوو لە چوارچێوەی ڕێکخراوێکی دێموکراتیکدا کۆ‌دەبنەوە. بۆیە ئێمە هەرچەندە لە ڕێكخستن و كۆكردنەوەی وزەكانماندا سەركەوتووتر بین، ئەوەندەش ئاسۆی بەرچاومان ڕوونتر و خەباتەكەشمان بە بەرهەمتر دەبێت.

هەر بە سەرنجدان بەم ڕاستییە حاشاهەڵنەگرەش بوو كە؛ یەكیەتیی لاوانی دێموكراتی كوردستانی ئێران له‌ یەكێك لە زێڕینترین قۆناغەكانی بزاڤی ڕزگاریخوازی نەتەوەی كورددا، دامەزرا.

مێژووی یەكیەتی لاوان بە سەر سێ‌ قۆناغدا دابەش دەبێ :

قۆناغی یەكەم :


لە سەرەتای دامەزرانی ئەو ڕێكخراوەیە لە ٣٠ی ڕێبەندانی ١٣٢٤ی هەتاوی لە سەردەمی كۆماری دێموكراتیكی كوردستان، تاكوو سەركەوتنی شۆڕشی گەلانی ئێران لە ساڵی ١٣٥٧ی هەتاوی، دەخایەنێت.

پێشەوا قازی محەممەد بیرمەند و ڕووناكبیری نەتەوەكەمان باش دەیزانی و هەستی بەوە كردبوو كە توێژی لاو توێژی بزوێنەری کۆمەڵگان و بایەخدان بە توێژی لاو، بایەخدانە بە پێشكەوتنی كۆمەڵگا و داهاتووی گه‌ش بۆ گەلی كورد. هەر لەسەر ئەو بنەمایەش بوو كە پاش دامەزرانی كۆماری كوردستان، به‌ مه‌به‌ستی زیاتر ئاشناکردنی لاوان بە ماف و ئەركەكانیان و کۆکردنەوەیان لە چوارچێوەی ڕێکخراوێکی دێموکراتیک و بەشدارییان لە خه‌بات و گرینگیدان به‌ ڕۆڵ‌گێڕانی توێژی لاو له‌ بڕیاردان و چارەنووسی خۆیاندا، هه‌ر دوای چەند ڕۆژ لە دامەزراندنی كۆمار، واتە لە ٣٠ی ڕێبەندانی ١٣٢٤ی هەتاوی و لە سەر پێشنیاری پێشەوا قازی محەممەد، بڕیاری دامەزرانی "یەكیەتیی لاوان" بۆ ڕاپەراندن و بەجێگەیاندنی ئەركەكانی لە ناوچەكانی ژێردەسەڵاتی كۆماری كوردستان، دەدرێت.

لەو سەردەمەدا، یەكیەتیی لاوان چەند ئەركێكی لە سەرشان بوو، کە بریتین لە:

• كۆكردنەوەی لاو لە دەوری ڕێكخراو، به‌ مه‌به‌ستی ڕاپەڕاندنی ئەركە نەتەوەیی- نیشتمانی و سێنفییەكانیان.

• بەشداری كردنی لاوان لە بنیادنانی كۆمەڵگایەكی پێشكەوتوو.

• ئاشنا كردنی زیاتری توێژی لاو بە ئه‌رک و مافه‌کانیان لە نێو كۆمەڵگادا و بەرزكردنەوەی هەستی نەتەوایەتییان.

• ئاشناكردنی لاوان بە خوێندن و نووسینی زمانی كوردی و ڕاهێنان و پەروەردەكردنی لاوان لە بوارە جۆراوجۆرەكاندا. هەر لەو پێوەندییەشدا "٦٠" كەس لە لاوان بە مەبەستی درێژه‌دان به‌ خوێندنی باڵا، ڕەوانەی "باكۆ" دەكرێن که‌ له‌ داهاتوودا بگه‌ڕێنه‌وه‌ و خزمه‌تی زیاتری کۆمه‌ڵگاکه‌یان بکه‌ن.

یەكیەتی لاوانی دێموكراتی كوردستانی ئێران پاش دامەزراندن و بەفەرمی دەست بە كاربوونی، گۆڤارێك بە نێوی "هاواری نیشتمان" که‌ بڵاڤۆکێکی "ئەدەبی و سیاسی و كۆمەڵایەتی" بووە و لە لایەن نه‌مر "سدیق ئەنجیری‌ئازه‌ر" سەرپەرەستی كراوە، وەك زمانحاڵی ئەو ڕێكخراوەیە چاپ و بڵاو دەکاتەوە کە یەكەم ژمارەی له‌ ڕۆژی ١ی خاكەلێوەی ١٣٢٥ی هەتاوی، دەرچووه‌.

بەدوای هەرەس پێ‌‌هێنانی "كۆماری كوردستان" لە مانگی سەرماوەزی ١٣٢٥ی هەتاوی و لەسێدارەدرانی ڕێبەرانی كۆمار و داگیركردنی ناوچەكانی ژێر دەسەڵاتی كۆمار، دەرەتان بۆ خەبات و تێكۆشانی "یەكیەتیی لاوان" ئەستەم دەبێت و بۆ ماوەیەك ئه‌و ڕێکخراوه‌یه‌ لە تێكۆشان دەكەوێت.

ڕێبەری ناودار و که‌موێنه‌ی نەتەوكەمان د. قاسملووی نەمر، تێكۆشانی سیاسیی خۆی لە یەكیەتیی لاوانی دێموكراتی كوردستانی ئێرانەوە دەست پێكرد و بە هەول و تێكۆشانی بێوچانی خۆی لە یەكیەتیی لاوان و پاشان لە حیزبی دێموكراتدا، سیاسەت و ئیستراتیژییەكی نوێی بۆ ئەم بزاڤە داڕشت، که‌ لە ساڵی ١٣٣٢ی هەتاوی که‌ جارێكیتر دەرەتان بۆ بووژانەوە و چالاکیی ڕێكخراوه‌کان دەڕەخسێت، ئەو هەلە دەقۆزێتەوە و لە شاری ورمێ‌ كۆمیتەی "یەكیەتی لاوان" دادەمەزرێنێ‌ و دەست بە كار و تێكۆشان و ڕێكخستنی لاوانی ئەو ناوچەیە لە ڕیزەكانی ئەو ڕێكخراوەیەدا، دەكات.

هه‌روه‌ها تێکۆشه‌رانی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ سه‌رده‌می خه‌باتی چه‌کداریی ٤٦-٤٧دا ڕۆڵی به‌رچاویان هه‌بووه‌ و له‌ تێکۆشه‌رانی دیار و به‌رچاوی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌و قۆناغه‌دا، ده‌توانین ئاماژه‌ به‌ شه‌هید "سمایل شه‌ریفزاده"‌ بکه‌ین.

قۆناغی دووهەم:

لە مانگی بەفرانباری ١٣٥٧ی هەتاویدا، بە بەشداریی ٣٢كەس لە تێکۆشه‌رانی یه‌کیه‌تیی لاوان و ٣ كەس لە نوێنه‌رانی حیزبی دێموكرات، لە مزگەوتی "شا‌دەروێش"ی شاری مەهاباد، كۆبوونەوەیەك پێكدێت. ئەو كۆبوونەوەیە وەك سه‌ر له‌ نوێ بووژاندنه‌وه‌ی قۆناغی دووهه‌می چالاكییه‌کانی یه‌کیه‌تیی لاوان پاش خەباتی سەخت و نهێنی لە مێژووی ئه‌و ڕێکخراوه‌یه‌ له‌قه‌ڵه‌م ده‌درێ و دەبێتە هەوێنی دووبارە ڕێكخستنەوەی ئەندام و لایەنگرانی و یه‌کیه‌تیی لاوانیش پاش ئەو ڕێكخستنەوەیە بە گڕوتینێكی پتر دەستیان بە خەبات و تێكۆشان كردەوە.

لە دەیه‌کانی ٦٠ و ٧٠ی هه‌تاویدا، ئەركی یەكیەتیی لاوان قورستر بوو، ئەویش بەهۆی هاتنی ئەو لاوە كەم تەمەنانەی كە بۆ پەیوەست بوون بە ڕیزی پێشمەرگەکانی حیزبی دێموكراتەوە ڕوویان لەو حیزبە دەکرد، ڕێبەریی ئەو حیزبە و لە سەرووی هەموویانەوە "دوكتور قاسملوو"ی نه‌مر، هەستی بەوە كرد كە دەبێ چارەیەك بۆ ئەو لاوە كەم تەمەنانەی كە ڕێبازی خزمەت بە نەتەوەكەیان هەڵدەبژێرن و دێنە ڕیزی پێشمەرگەكانەوە بدۆزێتەوە.

هەر بەو مەبەستە بنكە و بارەگاكانی یەكیەتیی لاوان، که‌ ئه‌و کات له‌ ژێر ناوی لاوانی حیزبی دێموکراتدا چالاکییان ده‌نواند، چالاك کرده‌وه‌ و ڕێکخراوی لاوان بوو بە پێگەیەك بۆ پەروەردە كردنی لاوانی كوردی کوردستانی ڕۆژهه‌ڵات.

له‌و کاته‌دا لاوان به‌ گڕوتینێکی تایبه‌تیی چ وه‌ک پێشمه‌رگه‌ و چ وه‌ک پشتیوانانی هێزی پێشمه‌رگه‌ و پارێزه‌رانی وڵات، ئه‌رکه‌ نیشتمانییه‌کانی خۆیان به‌جێ گه‌یاندوه‌.

جێگه‌ی ئاماژه‌یه‌ له‌م قۆناغه‌دا بڵاوکراوه‌ی فه‌رمیی ئه‌و ڕێکخراوه‌یه‌ به‌ ناوی گۆڤاری "لاوان" له‌ ده‌وری دووهه‌مدا ٥٦ ژماره‌ی لێ بڵاو کراوه‌ته‌وه‌.

قۆناغی سێهەم :

به‌ دوای ساڵی ١٣٧١ی هەتاوی دۆخێکی تایبەت و هەلومەرجی سیاسیی ناوچە، دەبێتە هۆی گواستنەوەی بارەگاكانی ئەو ڕێكخراوەیە لە سنوورەكان بۆ باشووری كوردستان، بۆ ماوەیەكی كورت تێكۆشانی یەكیەتیی لاوان بەرەو لاوازی دەڕوات، بەڵام دوای چه‌ند ساڵ و لە مانگی گەلاوێژی ١٣٧٨ به‌ درووشمی "لە دەوری یەكیەتیی لاوان كۆ ببنەوە" ئه‌م ڕێکخراوه‌یه‌ تێكۆشانی خۆی گڕوتین پێده‌دا و بۆ جارێكی تر ڕێکخستنی ئەندامانی ده‌ست‌پێده‌کاته‌وه‌.

بەڵام ئەمجارە ڕێکخراوی یه‌کیه‌تیی لاوان، بە تاكتیك و ئیستراتیژی تایبەت بە سەردەم درێژە بە تێكۆشان دەدات و لە وەرزی پاییزی ١٣٧٩دا، كۆمیتەكانی یەكیەتیی لاوان كۆنفڕانسەكانی خۆیان دەگرن و لە ڕۆژی ٤ی بەفرانباری ١٣٧٩ی هەتاوی یەكەم كۆنگرەی خۆی دەبەستێت.

‌ هه‌ر لەو کاته‌ به‌ دواوه‌ و وەك بڕیارێك، هەر دووساڵ جارێك ئەو ڕێكخراوەیە كۆنگرەی خۆی دەبەستێت و تا ساڵی ١٣٩٥ی هه‌تاوی "هه‌شت" كۆنگرەی به‌ستووه‌.

جێگه‌ی ئاماژه‌یه‌ ڕێکخراوی یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ سه‌رجه‌م قۆناغه‌کانی کار و تێکۆشانی، به‌ سه‌دان تێکۆشه‌ری نیشتمانپه‌روه‌ری پێشکه‌ش به‌ باره‌گای ئازادی کردووه‌ و ناویان له‌ کاروانی شه‌هیدانی کوردستاندا دره‌وشاوه‌یه‌ و یه‌کیه‌تیی لاوانیش شانازی به‌ درێژه‌ پێدانی ڕێبازه‌کەیانه‌وه‌ ده‌کات.

ئێستا كە سەردەمی بەجێهانی بوون و پەرەسەندنی تێكنۆلۆژییە، لەم قۆناغەدا یەكیەتیی لاوان زیاتر لە هەركات لە ڕاستای ناساندنی كێشەی نەتەوەیی و سەرجەم كێشەكانی لاوان لە كوردستان خۆی بە ئەركدار دەزانێت، بۆ ئەم مەبەستەش توانیویەتی کۆڕ و کۆمه‌ڵ و ناوه‌نده‌کانی تایبه‌ت به‌ لاوان به‌ خواست و ویسته‌کانی توێژی لاوی کورد ئاشنا بکات. لەو ڕاستایەشدا لە زۆربەی وڵاتانی ئورووپایی و ئامریکایی كۆمیتەی دامەزراندووه‌، لەگەڵ زۆر له‌ NGO و ڕێكخراوەكانی پارێزەری مافی مرۆڤ لە پێوەندیدایه و له‌ چه‌ند ڕێکخراوه‌یه‌کی جیهانیشدا وه‌کوو نوێنه‌ری لاوانی کورد ئه‌ندامه‌ ‌ و لەو ڕێگایەوە هەوڵی ناساندنی [دۆزی ڕه‌وای کورد و ڕەواییدان به‌ خه‌باته‌ ڕه‌واکه‌ی] له‌ کوردستانی ڕۆژهه‌ڵات، بە ڕێكخراوە جیهانییەكان دەدات و ئه‌و تێکۆشانه‌ش به‌ ئه‌رکێکی ڕێکخراوه‌یی خۆی ده‌زانێت.

یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ ڕێکه‌وتی ١ی گەلاوێژی ١٣٩٤ی هەتاوی، كۆنگرەی هەشته‌می خۆی لە ژێر ناوی "کۆنگرەی ٧٠ ساڵە" به‌ درووشمی "ئەمڕۆ خەبات دەکەین بۆ ئەوەی سبەی بە ئازاد بژین" بەست و بۆ جارێكی تر و بە بەرنامەیەكی سەردەمیانە درێژە بە خەبات و تێکۆشان ده‌دات.

كۆنگرەی هەشته‌می یەكیەتیی لاوان به‌ خوێندنه‌وه‌یه‌کی نوێ له‌ هه‌مبه‌ر ئەو ئاڵوگۆڕانەی لە ناوچه‌ و جیهاندا ڕووده‌ده‌ن و کاریگه‌ریی ده‌بێ له‌سەر لاوی كورد، به‌رنامه‌ و پلانی بۆ داڕشتووه‌ و درێژه‌ به‌ تێکۆشانی ڕێکخراوه‌یی ده‌دات.

هه‌ستکردن به‌ پێویستیی یەكڕیزیی زیاتری لاوانی كورد و به‌رپرسیاره‌تی به‌رانبه‌ر ئه‌و خاڵه‌ گرینگه‌، وێڕای ڕێزگرتن له‌ بیر‌ و ئه‌ندێشه‌ جیاوازه‌کان، بۆ له‌ده‌وری‌ یه‌ک کۆکردنه‌وه‌ی ڕێکخراوه‌کانی لاوان له‌ ئاستی هه‌رچوارپارچه‌ی کوردستان و به ‌تایبه‌تی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان، به‌رده‌وام له‌پلاندایه‌ و خاڵه‌ هاوبه‌شه‌کان ده‌کاته‌ بنه‌مایه‌ک بۆ لێک نزیک بوونه‌وه ‌و لێک تێگه‌یشتن، و بیر له‌ کار و تێکۆشانی هاوبه‌ش ده‌کاته‌وه‌.

یه‌کیه‌تیی لاوان شانازی به‌وه‌وه‌ ده‌کات که؛‌ له‌ هه‌رکام له‌ قۆناغه‌کان و به‌پێی شه‌رایه‌ت و هه‌لومه‌رج له‌ شێوه‌ جۆراوجۆره‌کانی خه‌بات، له‌وانه‌ خه‌باتی ته‌شکیلاتی و دیپلۆماسی و... هتد، که‌ڵکی وه‌رگرتوه‌ و تێکۆشانی هه‌بووه‌ و له‌ قۆناغی ئێستای چالاکییه‌کانیدا له‌ بواره‌کانی ته‌شکیلاتی و ڕاگه‌یاندن و پێوه‌ندی و دیپلۆماسی و په‌روه‌رده‌ کردنی لاوان، خەباتی پێشمەرگانە و ڕۆڵگێڕان لە گرێدانی خەباتی شار و شاخ و... هتد، له‌ تێکۆشان به‌رده‌وامه‌.

هەوڵه‌کانی یەكیەتیی لاوان لە دەرەوەی وڵات، زیاتر بۆ ناساندنی كێشەی كورد و بردنه‌ نێو كۆمەڵگای جیهانییه‌ و له‌و ڕاستایه‌دا خۆی بە دەروەست دەزانێ‌ و بەئەندام بوونیشی لە ڕێکخراوی نێونەتەوەیی لاوانی سۆسیالیست و ڕێكخراوە و ناوەندە جیهانییەکانی تایبەت بە لاوان، بە ڕێگایەكی باش و كارامە دادەنێ‌، لە هەمبەر دەستەبەركردنی ئەم ئامانجەدا.

ئەمڕۆ لاوان چ لە ئێران بە گشتی، و چ لە كوردستان بە تایبەتی، لە هەلومەرجێكی دژواردان و هەر ڕۆژەو زیاتر لە لایەن دیكتاتۆرانی حاكم بە سەر ئەو وڵاتە، هەوڵی لەنێوبردن و بێڕێزی و سووكایەتییان پێ‌ دەكرێ‌. ئەمەش دەرخەری ئەوەیە كە خەباتی لاوان و چالاكییەكانییان، دەتوانن مەترسییەكی گەورە بن بۆ نەمانی كۆنەپەرستی و دیكتاتۆرییەت.

كۆماری ئیسلامی ئەمڕِۆ زیاتر لە هەر كاتێكی‌ دیکە لە بیرۆکه‌ی ئازادیخوازی و چوونەسەری ئاستی وشیاریی نەتەوەیی لاوان دەترسێ‌.

لاوی ئەمڕۆ، لاوێكی بەهەست و ئارمانجخوازە، هەر بۆیە لە گەڵ گەشەكردنی كۆمەڵگا و پەرەسەندنی تێكنۆلۆژی، چاوەڕوان دەكرێ‌ بیری نوێخوازیی لاوان بەسەر بەستەڵەكی كۆنەپەرەستیدا زاڵ بێت.

ڕێکخراوی یه‌کیه‌تیی لاوان بە پێداگری لەسەر بنەما فیکرییەکانی، توانیویەتی پێگەیەکی بەهێز چ لە ئاستی جیهانی و چ لە ئاستی ناوچە و کوردستاندا بە دەست بێنێت و تەشکیلاتێکی بەرین و چالاک کە سنوورە جوغرافیاییەکانی بەزاندووە و لەنێو كوردەكانی ده‌ره‌وه‌ی وڵات، ئەندام و کۆمیتەی هەیە و پێوەندییە نێوخۆیی و جیهانییەکانی فراوان بوونێکی بەرچاوی بەخۆوە بینیوە، یه‌کیه‌تیی لاوان لە خزمەت کردن بە توێژی لاوی کورد ڕۆڵێکی بەرچاوی گێڕاوە. لەم ڕاستایەدا بڵاو کردنەوەی وشیاری و ئاگایی نەتەوەیی و گەیاندنی زانیاری لە بوارەکانی کۆمەڵایەتی، کولتووری، سیاسی و ڕۆشنبیری و... هتد، بەتایبەتی لە نێو توێژی لاوی کورد و بە گشتی لە کۆمەڵگای کوردستاندا، کردووە بە ئامانجی خۆی و هەوڵ دەدات تاکی وشیار و پێگەیشتوو و مافخواز بۆ کۆمەڵگایەکی ئازاد و دێموکراتیک و دادپه‌روه‌ر، پەروەردە بکات.

یه‌کیه‌تیی لاوان هەوڵ ده‌دات، لاوانی کورد لە ژێر چەتری ڕێکخراوه‌یی لاواندا، کۆ بکاتەوە و لە ئاسته‌ سەرتاسەرییه‌کاندا، چ لە کوردستان و ئێران و ناوچە و جیهان بە یەک دەنگ و گوتارەوە، دەربکەون و لە ئەزموونی کاری ڕێکخراوەیی یه‌کیه‌تیی لاوان بۆ بەئۆرگانیزە کردنی خواستەکانی توێژی لاو و گەشەکردنی کاری ڕێکخراوەیی لە نێو سەرجەم لاوانی کورددا هەنگاو هەڵبگرێت و هاندەر و پشتیوانی ڕێکخراوەکانی دیکەش بێت.

هەروەها یه‌کیه‌تیی لاوان له‌ هه‌وڵی ڕۆڵگێڕان و نزیک بوونەوە و گرینگی دان به‌ پێوەندی لە گەڵ لاوانی سەر بە نەتەوەکانی دیکەی ئێران‌، لە ڕاستای بەرەو پێش چوونی خەباتی ئەو گەلانەش لە دژی سیستمە دواکەوتووەکان بە تایبەتی کۆماری ئیسلامی ئێران، هەنگاوی جیدی هەڵده‌گرێت.

هیوا به‌ داهاتوو، به‌رده‌وامی‌ و نه‌دۆڕانی ئیراده‌، ژیاندۆستی‌ و مرۆڤدۆستی له‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌ به‌رزه‌کانی نه‌وه‌ی نوێی کوردن
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان
ــ سیاسەتی شەرخوازیی ڕێژیمی ئێران
ــ هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
ــ ترس لە تەرەقە
  • \ "ئاسمیلاسیون فەرهەنگی" پڕۆسەیەک بۆ له نێوبردنی کورد
    رستەکانی ئەو پێش‌نووسه پیشان دەدەن که لە ڕوانگەی داڕێژەرانی ئەو پێش نووسەوە، " ئاسمیلاسیۆنی فەرهەنگی" وەکوو بەشێک لە "ژینۆسایدی فەرهەنگی" پێناسە کراوه و لەو پێشنووسەدا جێی گرتووە.
  • د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی
    بەرپرسانی هەرێمی کوردستان یەکەم مانگی وەرزی پاییزی ئەمساڵ ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان ئەنجام دەدەن و ئەوەش وەک هەمیشە کاردانەوەی دوو دەوڵەتی ئێران و تورکیەی لێکەوتەوە و بەتایبەتی ڕێژیمی ئێران بە توندی دژایەتی خۆی لەگەڵ ئەو پرسە دەربڕیوە.
  • بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ
    جیرانەکانی تورکیەش لە هێندێک شوێن سنووری وڵاتەکانیان لەگەڵ تورکیە بە نەردە و تێلدوور بەستووە. سنووری تورکیە- یوونان لەلایەن یوونانەوە لە ساڵی ٢٠١٢ ڕا بە حەسارێک لە تۆپەکانی سیمی خاردار قاییم کراوە. حکوومەتی بولغارستانیش بە دروستکردنی دیوارێک لە سیمی خاردار بە درێژایی ٣٠ کیلۆمێتر سنووری خۆیان لە گەڵ تورکیە قایمم کردووە.
  • شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک
    لەم پرسەی ئەمڕۆی ئێمەشدا تۆڕێک لە دەسەڵات بوونی هەیە کە زیاتر لە یەک سەدەیە کە پێوەندی کوردەکان و فارسەکان لە ئێران یان باشتر وایە بڵیێن (نواندنەوەکانی دیکەیان) لە رۆژهەلاتی ناڤیندا رێک و چوارچێوەیان بۆ دیاری کردووە.
  • هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
    ڕووداوی تاران پێچەوانەی زۆرینەی لێکدانەوەکان نەک لەجێ ڕوویدا و نە نەخوازراو بوو، نە بەو واتایە یەکلاکەرەوە کە بڵێین سێناریۆی پەتی بوو، بەڵکوو لەو ڕووەوە کە حاکمییەت ساڵانێکی زۆرە بەشێوازی داڕشتنی سیاسەتی سیستماتیک بەستێنی بۆ ڕووداوی ئەوتۆ خۆش کردووە.
  • منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران
    ئێران وڵاتێکی چەوسێنەر و گیرۆدە بە نەخۆشییە، برین لەسەر برین لە جەستەی کز و لاوازیی وەک دیکتاتۆری، شەڕ، کوشتار، هەژاری، منداڵفرۆشی و ... سەرهەڵ ئەداو هەموویان لە وڵاتێکی ژێر حوکمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا پێکەوە دەژین.
  • ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش) ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش)
    کەوایە لە ئێستادا ئەوەی لە هەنگاوی یەکەمدا ستراتێژی دوو داگیرکەری کوردستان واتە کۆماری ئیسلامی و تورکیا دیاری دەکات، لاواز کردنی دەسەڵاتی سیاسی کورد لە ناوچەکەدایە ، نەک سڕینەوەی شوناسی کوردستان.
  • ترس لە تەرەقە ترس لە تەرەقە
    خامنەیی کە هەیمەنەی درۆیینەی وەمەترسی کەوت، دەستی بە فڕوفیشاڵی زۆرتر کرد و گوایە دەیانەوێ لەگەڵ تیرۆریزمدا شەڕی کۆتایی بکەن، ئەمە لە کاتێکدایە کە تیرۆریزمی چ شیعی و چ سوننیەکەی لە لایەن کۆماری ئیسلامیەوە پەرەی پێ دراوە.
  • خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له \ خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له "باڵنده‌کانی ده‌م با"
    باڵنده‌کانی ده‌م با به زمانێکی زۆر شاعیرانه و ته‌كنیکێکی تێکه‌ڵاوی گێرانه‌وه، باسی وشکبوونی ئاره‌زەووه‌کانی پیاو له شۆره‌کاتی زیندان و مه‌نفا و ئاواره‌ییدا ده‌کا. باسی خه‌مێک که له ناخی پیاودا سه‌رهه‌ڵده‌دا و به‌دوای وەڵامی پرسیارێکدا د‌‌ه‌گه‌ڕێ، ئه‌وه‌ که: "له‌پێناوی کام تاواندا سزا دراوه ئه‌م پیاوه؟ له‌پێناوی کام تاواندا سزا ده‌درێین؟ له ئاگری کام تۆڵه‌دا ده‌سووتێن؟" (ل. ٢٩)
  • د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە
    وتووێژی ڕۆژنامەی کوردستان لەگەڵ د.عەبدولحەکیم خوسرەو، مامۆستای زانستە سیاسییەکانی زانکۆی سەلاحەدین لە پێوەندی لەگەڵ پرسی ڕێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی هەرێمی کورستان و مەترسی و هەڕەشەکانی حەشدی شەعبی بۆ سەر شنگال و ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان.
  • هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس
    زانایان و تئۆریسییەنەکان باس لە دوو هۆی سەرەکی دەکەن کە مافی جیابوونەوە بە گرووپێک دەدات تاکوو لە وڵاتی سەرەکیی خۆیان جیا ببنەوە و وڵاتێکی دیکەی سەربەخۆ بونیاد بنێن. ئەو دوو هۆیە ئەوەندە بەهێزن کە خواستی "تەواویەتی خاکیی" وڵاتان دەتوانرێ بە خاتریان وەلابنرێت. هۆی یەکم ئەوەیە کە ئەگەر وڵاتێک ڕێگری بکا لە گرووپێکی دیاریکراو کە لە بواری نێوخۆییدا کە مافی چارەی‌خۆنووسینی هەبێ و خۆی بەڕێوە ببات.
  • شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە
    شەریف فەلاح، شاعیر، وەرگێڕ و چالاکوانی فەرهەنگی، ساڵی ١٣٥٣ی هەتاوی لە گوندی (گەزنە)ی سەر بە چەمشاری سنە لەدایک بووە.
  • تاوتوێ کردنی پرسی \ تاوتوێ کردنی پرسی "بەشداریی خەڵکی کوردستان لە هەڵبژاردن"دا
    ئێمە لە هەڵبژاردنی ئێراندا لەگەڵ دیاردەیەک بەرەوڕووین بەناوی "هەڵسووڕی قەدەغەکراو"، چالاکێک یان بکەرێک کە دەتوانێ کارتێکەریی لەسەر ئاراستەی هەڵبژاردنەکان بێ، بەڵام چالاکییەکانی لە ڕێگای جۆراوجۆری یاسایی و نایاسایی قەدەغە و سنووردار کراوە.
  • ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک
    باوکی سەهیونیزم و دەوڵەتی یەهوود، تێئۆدۆر هێرتسێل بوو کە دەرچووی بەشی یاسای زانکۆی ڤییەن بووە و وەکو ڕۆژنامەوان کاری دەکرد. سەرچاوەی دروستبوونی ئەو بیرۆکەیە کە دەبێ دەوڵەتی یەهوود بۆ یەهوودییەکانی دونیا دروست بکات، لە نێوئاخنی بەڕێوەچوونی دادگای ئەفسەرێکی یەهوودی-فەڕانسەیی لە ساڵى ١٩٨٤کە بە تۆمەتی سیخوڕی بۆ ئەڵمانەکان دادگایی دەکرا دروست بوو.