• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٨ی ئوتی ٢٠١٧ی زایینی - ٢٧ی گەلاوێژی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ڕۆشنبیر؛ ویژدانی كۆمه‌ڵگا

زایینی: ١٨-٠٢-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١١/٣٠ - ١٩:٥٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ڕۆشنبیر؛ ویژدانی كۆمه‌ڵگا
شارام میرزایی

ڕۆشنبیر مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه كه ڕه‌خنه بگرێت و پرسیار له ته‌واوی لایه‌نگه‌لی كۆمه‌ڵایه‌تی بكات و به بیری كراوه شییان بكاته‌وه و به‌رچاویان بخات، ئه‌گه‌رچی ئه‌م كاره له گه‌ل "یه‌كگرتوویی بیری كۆمه‌ڵگا" دژایه‌تی هه‌بێت.

ئه‌مه بنه‌مایه‌كی ئیدواردییه (ئیدوارد سەعید ڕۆشنبیری عه‌ره‌ب)،
واته ڕۆشنبیر نابێت له هیچ كاتێك و له هیچ بارودوخێكدا ڕه‌خنه‌گه‌ری فیدای یه‌كگرتوویی بكات. ئه‌مه ڕادیكاڵترین تایبه‌تمه‌ندییه بۆ بیر و بۆچوونی ڕۆشنبیر. به ڕاستی چییه‌تی ڕۆشنبیر له‌گه‌ڵ هه‌ڵپچراندنی ئه‌م تایبه‌تمه‌ندییه تووشی گیر و گرفت نابێت؟ ئایا فیدا كردنی ڕه‌خنه‌گری به‌م بیانووه – كه ڕه‌خنه‌گری ده‌بێته هۆی له‌كیس‌چوونی یه‌كگرتوویی – ڕۆشنبیر ناكاته مرۆڤێكی سیاسی، كه دۆخه ڕامیاری – كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، بۆی دیاری ده‌كه‌ن كه سه‌باره‌ت به چ شتگه‌لێك باس بكات و سه‌باره‌ت به شتگه‌لێك باس نه‌كات؟

له ڕاستیدا، له ڕۆژهه‌ڵاتی ‌نێوه‌ڕاست به تایبه‌ت له ئێراندا، ئه‌م كێشه‌یه فراوانتر و ئه‌م پرسیارگه‌له به‌رچاوترن، ئه‌ویش له بارودۆخێكی نائاسایی كه ڕۆشنبیری ئه‌م ناوچه‌یه تووشی ده‌بێت و به شێوه‌گه‌لێك ناكۆكی له كردار و گوتاریان ده‌بینرێت كه ڕه‌نگه له كه‌متر شۆێنك له‌م دنیایه ببیندرێت و ئه‌مه دەرخەری ئەوەیە كه كاراكتری ڕۆشنبیری فیدای بارودۆخێكی ڕامیاری – كۆمه‌ڵایه‌تی بووه .

لێره‌دا گرنگترین تایبەتمەندیی ڕۆشنبیر واته "ڕه‌خنه‌گری" په‌راوێز ده‌خرێت و ڕۆشنبیر ده‌كاته هزروانێكی پارێزكار. به‌م هۆیه‌وە نابێت ڕۆشنبیر خۆی بخاته ژێر سێبه‌ری ئایدۆلوژیایه‌كی تایبه‌ت، واته خۆی به ئه‌ندیشه‌یه‌كی تایبه‌تەوە به‌رته‌سك ناكاتەوە و ڕاستییەکان له ڕوانگه‌ی مه‌كته‌بێكەوە نابینێت، به‌ڵكوو ئه‌مه "ڕاستییە" كه ده‌بێت به ئامرازی هه‌ڵسه‌نگاندنی هه‌موو شتێك .

له ڕاستیدا ڕۆشنبیر له هه‌رێمی "ڕاستی و دادوه‌ری و ئاشتی"دا بیر ده‌كاتەوە و ڕه‌خنه‌گه‌ریی ئامرازێكه بۆ شی كردنه‌وه و بیر كردنەوە له‌م سێ چه‌مكه سه‌ره‌كییه، به‌ڵام له كۆمه‌ڵگای كوردەواریدا به هۆی دۆخی نائاسایی ڕامیاری – كۆمه‌ڵایه‌تیی ئه‌م ناوچه‌یه، له لایێكه‌وه كۆمه‌ڵگا گوشارێكی ئه‌وتو ده‌خاته سه‌ر ڕۆشنبیر كه بۆ پاراستنی یه‌كگرتوویی ده‌س له ڕه‌خنه هەڵبگرێ، له لایێكی دیکەشه‌وه، ئه‌مه ڕۆشنبیره كه خۆ‌ی سانسۆر ده‌كات.

هۆكاره‌كانی ئه‌م دیاردە – خود سانسۆری له لایه‌ن ڕۆشنبیری كوردەوە –بریتین له:

١) پاراستنی یه‌كگرتووییه‌كی نادیار.

٢) ترس له‌وه‌ی كه له لایه‌ن دەسەڵات به خیانه‌تكار تومه‌تبار بكرێت.
له ڕاستیدا ئه‌م یه‌كگرتووییه كه له ئەتموسفێرێکی بەتاڵ له ڕه‌خنه پێكدێت، ته‌نیا هه‌ستێكی مالیخولیایی به كۆمه‌ڵگا ده‌به‌خشت و هێنده كۆمه‌ڵگا ده‌باته نێو وه‌هم، كه ده‌توانین بڵێین: به‌رچاوترین ڕاستییه‌كانی كۆمه‌ڵگا له ناخی ئه‌و وه‌همه شیرینه‌دا ده‌شارێته‌وه و له ئاكامدا كۆمه‌ڵگایه‌كی نه‌خۆش كه به‌ره‌و قه‌یرانێكی هه‌تا‌هه‌تایی ده‌چێت پێكدەهێنت. به‌داخه‌وە له ئێران به ڕوونی ده‌بینین كه چلۆن كۆمه‌ڵگا تووشی هه‌ڵه‌گه‌لی مێژوویی بووه و ڕۆشنبیر نه‌یتوانیوە ئه‌ركی خۆی جێ‌به‌جێ بكات.

پێویسته كۆمه‌ڵگای ڕۆشنبیری، ڕووداوه مێژووییه‌كان و كێشه‌گه‌لی كۆمه‌ڵایه‌تی و گیر‌و‌گرفته‌كانی بیر و ڕای خەڵک، له هه‌موو بوارێكەوە بخاته پێش‌چاو و به شێوه‌یه‌كی زانستی شییان بكاته‌وه، بۆئەوەی له داهاتوودا هه‌ڵه مێژووییه‌كان دووپات نه‌بنه‌وه و مرۆڤی كورد له ئه‌زموونی ڕابردووی نه‌ته‌وه‌كه‌ی بۆ داڕشتنی كۆمه‌ڵگایه‌كی مرۆڤ په‌سه‌ند كه‌ڵك وه‌ربگرێت.

ئه‌گه‌رچی ئه‌م كاره – پرسیار و ڕه‌خنه – ده‌بێته هۆی بەزاندنی سنووری تابۆه‌كان و به‌رچاوخستنی كێشه‌گه‌لی ڕامیاری – كۆمه‌لایه‌تی، كه كۆمه‌ڵگای ئه‌مڕۆی ئێمه‌یان تووشی قه‌یران كردووه و ئه‌گه‌ر چاره‌سه‌ر نه‌كرێن و بخرێنه پشتگوێ، بێشك قەیرانەکانی داهاتوو زیاتر دەکا.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ کوردی نوێنەر، نوێنەری کورد
ــ دۆستی خەباتێک
ــ پیلانی دابڕان لە زمانی کوردی پـــــووچـــەڵــە!
ــ گشتپرسی بۆ سەربەخۆیی لە باشووری کوردستان لە نێوان
دوو هێزی ناسیۆنالیستیی "ناوەندگەرا" و " ناوەندڕەتێن"