• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٦ی ژوئەنی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٥ی پوشپەڕی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ئاستەنگەکانی بەردەم سەربەخۆیی باشووری کوردستان

زایینی: ١٨-٠٢-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١١/٣٠ - ١٩:٥٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ئاستەنگەکانی بەردەم سەربەخۆیی باشووری کوردستان
ئەلبۆرز ڕووئین تەن

بۆ گەلێکی وەکوو گەلی کورد، کە مێژووی ژینۆساید و کیمیابارانەکەی لە سەردەمی نوێدا زۆر دوور نیە، لە ژێر هەوڵ و خەبات و تێکۆشانی خۆیدا گەیشتبێ بە قوناغێک لە خەبات کە نزیک بووبێتەوە لە بڕیاردان بۆ چارەنووسی هەمیشەیی خۆی و درووست کردنی دەوڵەتێکی سەربەخۆ، کە بەر لە هەموو شتێک پێشگیری بکات لە ژینوسایدی دووبارەی خۆی و پاشان شوێندانەریی هەبێت لە سەر هەموو ڕەهەندە کۆمەڵایەتی و سیاسی و ئابوورییەکانی خۆی نە تەنیا بۆ ئێستا، بەڵکوو بۆ سەد ساڵی داهاتووش هەر بەردەوام دەبێت.

ئەگەر بێت و کورد لەو قوناغە هەستیارەدا بە دەرس وەرگرتن لە مێژوو و هەبوونی تێڕوانینێکی ڕوون بۆ داهاتوو نەجووڵێتەوە، ئەوە ئەگەری دووبارە ڕوودانی هەموو نەهامەتییەکانی سەد ساڵی ڕابردوو لە ئارادا هەیە، و بە پێچەوانەش دەتوانێ سەد ساڵی داهاتوو بە شێوەیەک بۆ کورد درووست بکات کە، بەر لە هەمووشتێک کەرامەت و ئازادی بۆ خۆی بگەڕێنێتەوە، و پاشانیش لە جێگای شەڕ و گیانفیداکردن بۆ نیشتمان، بیاڤەکانی وەکوو پێشکەوتنی ئابووری و کۆمەڵایەتی بکاتە ئەرکە سەرەکییەکانی خۆی.

بەڵام بە چاوپێداخشاندنێکی خێرا بە دۆخی ئێستای باشووری کوردستان، زۆر بە ڕوونی دەبینین کە هەرێمی کوردستان خاوەنی حکوومەتێکی یاساییە کە حوکمڕانیی کوردستان دەکات، و خاوەنی لەشکرێکی فراوانە کە دەتوانێ بەرگری لە نیشتمان بکات، و خاوەنی ئابووریەکە کە دەتوانێ سەربەخۆ گرێبەست لە گەڵ دونیای دەرەوە ببەستێ، و لە هەمانکاتدا خاوەن پەیوەندی دیپلۆماسییە کە شوێن و پێگەی تایبەتیی خۆی هەیە لە لای زلهێزەکانی ناوچەیی و جیهانی، و هەروەها زۆر بابەتی دیکە کە بەشێکن لە پێویستییەکانی هەر دەوڵەتێکی سەربەخۆ. دیارە دەتوانین لەسەر کوالێتی ئەو فاکتەرانەی سەرەوە باس بکەین کە چەند پێشکەوتوون یا لە ئاستی پێویستدا هەن یا نە، بەڵام ئەوەی گومانی لە سەر نیە ئەوەیە کە، هەموو ئەو فاکتەرە پێویستانە، ئامادەن.

بۆیە لێرەدا ئەو پرسیارە دروست دەبێت کە، گەلۆ ئاستەنگەکانی بەردەم ڕاگەیاندنی فەرمیی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان چین، کە سەرەڕای هەموو ئەو فاکتەرانەی سەرەوە، تا ئێستا نەیتوانیوە سەربەخۆیی ڕابگەینێ؟ چوونکە بە شی کردنەوە و چارەسەریی ئەو ئاستەنگانە دەتوانین هەنگاوی گرینگ هەڵبگرین، بە تایبەتی کە ئەو دەرفەتە مێژووییه ئێستا لەبارە بۆ گەلەکەمان.

یەکەمین ئاستەنگی بەردەم سەربەخۆیی دەگەڕێتەوە بۆ حوکمڕانیی ئەو چەند ساڵەی ڕابردووی حکوومەتی هەرێمی کوردستان کە نەیتوانیوە سیاسەتێکی پەروەردەیی و ڕاگەیاندنیی هەبێت بۆ بەرجەستە کردنی هێما نەتەوەییەکان و هەستی نیشتمانپەروەری لەنێو خەڵک و بە تایبەتی جیلی نوێدا. ڕاستە ئامار یا ڕاپرسییەک لەو بوارەدا لەبەردەستدا نیە، بەڵام سەرەڕای ئەو مێژووە خوێناوییەی کە هەمانە، نەمانتوانیوە لە ماوەی ڕابردوودا پرسە نەتەوەییەکان بکەینە ئەولەوییەتی یەکەمی خەڵک، بەڵکوو خۆشبژیویی خەڵک بابەتی سەرەکی و جێگەی بایەخی دەسەڵاتی کوردی و خەڵک بووە. من لێرەدا قارەمانییەتی پێشمەرگە و بەرگریی پێشمەرگە باش دەبینیم، کە تەنیا هۆکاری بەرەوپاش نەچوونی گەلی کوردە بە باوەڕی من، بەڵام گەورەترین بەڵگە بۆ سەلماندنی ئەو ئاستەنگە ئەوەیە کە؛ بۆچی لەکاتێکدا لە ژێر چەپۆکی بەعسدا بووین بە دەیان خۆپیشاندان بۆ بەدەست هێنانی ماف و ئازادی لە کوردستان ڕێکخران، بەڵام لەو چەند ساڵە کە خەڵکی کوردستان ئازادییەکی تەواوی هەیە، نەیتوانیوە ڕێپوانێک ڕێک بخات بۆ داوا کردنی سەربەخۆیی؟ چوونکە ئەو هەستە نیشتمانپەروەرییە ئەوەندە بەهێز نابینم کە ئەو بابەتە بکاتە ئەولەوییەتی یەکەمی خۆی.

ئاستەنگی دووهەم نەبوونی پلان و بەرنامەیەکی هاوبەش لە نێو هێزەکانی گوڕەپانی سیاسەتە لە باشووری کوردستان. واتە بۆ بابەتێکی ئاوا گرینگ، پێویستە بەرنامەیەکی پوخت لە لایەن هەموو هێزەکان دابڕێژرێت، بە هەماهەنگی لە گەڵ یەکتر دەبێ بەرەوپێشی ببەن. ئەوە پێویستییەکی زۆر گرینگە کە لە ئێستادا نابینرێ، تەنانەت جیاوازیی بیروبۆچوون سەبارەت بە چۆنیەتی و کاتی ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی هەیە، تەنانەت گرفت و کێبڕکێ و ناکۆکیی سیاسیی تریش تێکەڵ بەو بابەتە نیشتمانییە کراوە و ئەوەش شوێندانەرییەکی نەرێنیی زۆری لە کوردستان داناوە. هێز و لایەنە سیاسییەکانی باشوور دەتوانن لە گۆڕەپانی سیاسەتی نێوخۆییدا زۆر جیاواز بیر بکەنەوە و تەنانەت هەوڵ بدەن کە حکوومەت و دەسەڵات بگرنە دەست، بەڵام نابێت ئەو ناکۆکییانە لە بابەتی نیشتمانیدا ڕەنگ بداتەوە، و تەنانەت کار بگاتە جێگەیەک کە لە بەغدا خاوەنی سیاسەتی دژ بە یەک بن.

بۆ ئاستەنگی سێیەم دەتوانم ئاماژە بە ژێئۆپۆلیتیکی کوردستان بکەم و ئەو دابەشکارییە کە لە چەند سەد ساڵی ڕابردوودا تووشی کوردستان بووە، وا دەکات کە هەر بڕیارێک کە بۆ سەربەخۆیی دەدرێت ڕاستەوخۆ یا ناڕاستەوخۆ پەیوەندی بە هەموو وڵاتانی ناوچە و تەنانەت زلهێزەکانیشەوە هەیە. ئەوە بەو مانایە نیە کە دەبێ ڕەزامەندیی وڵاتانی جیران و ناوچە تەنانەت زلهێزەکان ببێتە بابەتی سەرەکی و کلیلی سەربەخۆیی، بەڵکوو دەبێ هەمیشە قسەی یەکەم و کۆتایی لەلایەن خەڵکی کوردستانەوە بکرێت، بەڵام هاوکات لەگەڵ ئەوە، لە سیاسەتدا دەبێ هەموو ئەو کاریگەرییانە ڕەچاو بکرێن. لێرەدا دەبینین کە بە دروست کردنی پەیوەندیی زۆر باش لە گەڵ تورکیە و کردنەوەی دەرگای ئابووری و ڕێگەی گەیشتن بە دەریای ئازاد، تا ڕادەیەکی زۆر هاوکار بووە بۆ سەربەخۆیی زیاتری هەرێمی کوردستان، بەڵام وڵاتێکی تری وەکوو ئێران لە زۆر ڕووەوە توانیویەتی کاریگەر بێ لە سەر نەدرکاندنی سەربەخۆیی لە کوردستان، چوونکە لە سیاسەتی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا، هەرێمی کوردستانێکی ئازاد جێگەی نابێتەوە، چوونکە بە هەموو شێوەیەک دژی بەرژەوەندییە چەپەڵەکانی کۆماری ئیسلامییە. لە ماوەی ڕابردوودا "سەفەوی" ڕاوێژکاری سەربازیی خامنەی و بەرپرسی پێشووی سوپای پاسداران لە وتەیەکدا ڕایگەیاند کە؛ ئەگەر بێتو بارزانی سەربەخۆیی ڕابگەیەنێ، کوردستان تووشی زۆر گرفت دەبێ، چوونکە کوردستان گەمارۆ دراوە، واتە هێزەکانی دۆستی ئێمە دەتوانن ڕێگر بن لە پەیوەندی گرتنی هەرێمی کوردستان لەگەڵ جیهانی دەرەوە. ئەگەر چاوخشاندنێک بە نەخشەی هەرێمی کوردستان بکەین، بەشێکی زۆری هاوسنوورە لەگەڵ کوردستانی ڕوژهەڵات کە لە ژێر داگیرکاریی خۆیدایە، و بەشێکی لە ژێر حوکمی عێراقدایە و حەشدی شەعبی لێ جێگیر کراوە کە فەرقێکی ئەوتۆی لەگەڵ سوپای پاسدارن نییە، و بەشێکی هاوسنوورە لەگەڵ کوردستانی ڕۆژئاوا و کوردستانی باکوور، کە لە ژێر کاریگەریی هێزەکانی ئێزدی و پەکەکەیە، کە دۆستایەتی نزیکی حەشد شەعبی و ئێران دەکەن، واتە ڕێژێمی ئیسلامیی ئێران دەیهەوێ بەو شێوەیە ڕێگری بکات لە ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان. لەوانەیە زۆر هێز و لایەنی وەکوو عەرەبستان و ئۆردون یا وڵاتانی دیکەی ناوچە ڕێگر نەبن لەبەردەم ڕاگەیاندنی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان، بەڵام ناشتوانن هەموو هەوڵێک بۆ پشتگیری هەرێمی کوردستان بدەن. هەر بۆیەش ئەو ژێئو پۆلتیکە زۆر هاوکاریی کوردستان ناکات لە ڕاگەیاندنی سەربەخۆییدا.
ئاستەنگی سێیەم نەبوونی سیاسەتێکی ڕوونی زلهێزەکانی وەکوو ئامریکا لە دەوڵەتی ئۆباما بوو، چوونکە هەر سیاسەتی ئۆباما بوو کە بووە هۆی شڵەژانی زیاتری ناوچەکە و ڕێگەخۆشکردن بۆ دەستێوەردانی زیاتر لە ناوچە و ئەوەش بووە هۆی ئەوەی کە باڵانسی هێز بە تەواوی لەو ناوچە تێکبچێت، و ئەو چەندەش کاریگەری لە سەر هەموو هاوکێشە سیاسیەکان دانا، هەر بۆیە زۆر بە هەستیاری بەرەوڕووی ئەو پرسە دەبنەوە، بۆیە چاوەڕوانی کرداری خودی کوردستان دەکەن، چوونکە چەندین جار ئەو چەندە لەلایەن مەسعوود بارزانییەوە ڕاگەیاندراوە کە ئەوان ڕێگر نابن و لەوانەیە دواتریش هاوکاری بکەن، بەڵام دەبێ هەنگاوی یەکەم لەلایەن خودی کوردستان بهاوێژرێ. ئێستاش بە هاتنی ترامپ و لەبەرچاوگرتنی سیاسەت و گوتاری ئامریکا لە سەردەمی نوێدا، دەبێ چاوەڕوانی هەموو شتێک بین، چوونکە بە گوێرەی ئەو دژایەتییە ڕوون و ئاشکرایەی ترامپ لەگەڵ ئێران، ئەگەری پشتیوانیی زیاتر لە دەوڵەتی ئۆباما، لە هەرێمی کوردستان دەکرێت.

لە نێوان ئەو هەموو ئاستەنگانەدا، تەنیا هێزێکی سیاسی کوردستانی لە دەرەوە هەرێمی کوردستان، کە خزمەتی بە سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان کردبێت، حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانە، ئەویش بە دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێی خەبات لە ژێر ناوی "ڕاسان"، کە وێڕای گوڕانکاریی زۆر لە بزاڤی سیاسیی کورد لە کوردستانی ڕۆژهەڵات، بۆتە هۆی گوشارێکی زۆریش لە سەر ڕێژێمی کۆماری ئیسلامیی ئێران، کە دژایەتی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان دەکات. هەر بۆیەش دەبێ ئەو چەندە زۆر بە گرنگ سەیر بکرێت.

سەڕەڕای هەموو ئەو ئاستەنگانە، کورد بۆ گەیشتن بە سەربەخۆیی تەنیا پێویستی بە چارەسەری ئاستەنگی یەکەم و دووهەم هەیە، چوونکە ئەوانە پەیوەندی بە نێوخۆی هەرێمی کوردستانەوە هەیە، واتە دروست کردنی ئیرادە بۆ بڕیاردان لە سەر کاری گەورە، ئەگەر ئەو ئیرادەیە هەبێت هەموو ئاستەنگەکانی دیکە پووچەڵ دەکرێتەوە. بێگومان بڕیاری وا لە ناوچەیەکی وا، ئاسان نیە، بەڵام بە درێژایی مێژوو ئەوە بەدی کراوە کە؛ هیچ هێزێک ناتوانێ بەرگەی هێزی ئیرادەی گەلێک بگرێت. بۆیە جیا کردنەوەی پرسی سەربەخۆیی لە ناکۆکیە نێوخۆییەکانی کوردستان، دەبێتە هۆکاری سەرەکیی هەڵگرتنی یەک بە یەکی ئەو ئاستەنگانە.

بێگومان دەبێ لێرەدا ئاماژە بە گرنگیی ئەو دەرفەتە بکرێت کە بۆ سەربەخۆیی کوردستان دروست بووە، کە لە دوای لۆزان و سایکس‌پیکۆ و دوای تێپەڕ بوونی سەد ساڵ، تازە ئەو دەرفەتە ڕەخساوە، هەر بۆیەش دەبێ لە دەستی نەدەین، بە تایبەتی ئێستا کە ئاستەنگەکان زیاتر نێوخۆیین نەک دەرەکی.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان
ــ سیاسەتی شەرخوازیی ڕێژیمی ئێران
ــ هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
ــ ترس لە تەرەقە
  • \ "ئاسمیلاسیون فەرهەنگی" پڕۆسەیەک بۆ له نێوبردنی کورد
    رستەکانی ئەو پێش‌نووسه پیشان دەدەن که لە ڕوانگەی داڕێژەرانی ئەو پێش نووسەوە، " ئاسمیلاسیۆنی فەرهەنگی" وەکوو بەشێک لە "ژینۆسایدی فەرهەنگی" پێناسە کراوه و لەو پێشنووسەدا جێی گرتووە.
  • د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی
    بەرپرسانی هەرێمی کوردستان یەکەم مانگی وەرزی پاییزی ئەمساڵ ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان ئەنجام دەدەن و ئەوەش وەک هەمیشە کاردانەوەی دوو دەوڵەتی ئێران و تورکیەی لێکەوتەوە و بەتایبەتی ڕێژیمی ئێران بە توندی دژایەتی خۆی لەگەڵ ئەو پرسە دەربڕیوە.
  • بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ
    جیرانەکانی تورکیەش لە هێندێک شوێن سنووری وڵاتەکانیان لەگەڵ تورکیە بە نەردە و تێلدوور بەستووە. سنووری تورکیە- یوونان لەلایەن یوونانەوە لە ساڵی ٢٠١٢ ڕا بە حەسارێک لە تۆپەکانی سیمی خاردار قاییم کراوە. حکوومەتی بولغارستانیش بە دروستکردنی دیوارێک لە سیمی خاردار بە درێژایی ٣٠ کیلۆمێتر سنووری خۆیان لە گەڵ تورکیە قایمم کردووە.
  • شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک
    لەم پرسەی ئەمڕۆی ئێمەشدا تۆڕێک لە دەسەڵات بوونی هەیە کە زیاتر لە یەک سەدەیە کە پێوەندی کوردەکان و فارسەکان لە ئێران یان باشتر وایە بڵیێن (نواندنەوەکانی دیکەیان) لە رۆژهەلاتی ناڤیندا رێک و چوارچێوەیان بۆ دیاری کردووە.
  • هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
    ڕووداوی تاران پێچەوانەی زۆرینەی لێکدانەوەکان نەک لەجێ ڕوویدا و نە نەخوازراو بوو، نە بەو واتایە یەکلاکەرەوە کە بڵێین سێناریۆی پەتی بوو، بەڵکوو لەو ڕووەوە کە حاکمییەت ساڵانێکی زۆرە بەشێوازی داڕشتنی سیاسەتی سیستماتیک بەستێنی بۆ ڕووداوی ئەوتۆ خۆش کردووە.
  • منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران
    ئێران وڵاتێکی چەوسێنەر و گیرۆدە بە نەخۆشییە، برین لەسەر برین لە جەستەی کز و لاوازیی وەک دیکتاتۆری، شەڕ، کوشتار، هەژاری، منداڵفرۆشی و ... سەرهەڵ ئەداو هەموویان لە وڵاتێکی ژێر حوکمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا پێکەوە دەژین.
  • ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش) ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش)
    کەوایە لە ئێستادا ئەوەی لە هەنگاوی یەکەمدا ستراتێژی دوو داگیرکەری کوردستان واتە کۆماری ئیسلامی و تورکیا دیاری دەکات، لاواز کردنی دەسەڵاتی سیاسی کورد لە ناوچەکەدایە ، نەک سڕینەوەی شوناسی کوردستان.
  • ترس لە تەرەقە ترس لە تەرەقە
    خامنەیی کە هەیمەنەی درۆیینەی وەمەترسی کەوت، دەستی بە فڕوفیشاڵی زۆرتر کرد و گوایە دەیانەوێ لەگەڵ تیرۆریزمدا شەڕی کۆتایی بکەن، ئەمە لە کاتێکدایە کە تیرۆریزمی چ شیعی و چ سوننیەکەی لە لایەن کۆماری ئیسلامیەوە پەرەی پێ دراوە.
  • خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له \ خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له "باڵنده‌کانی ده‌م با"
    باڵنده‌کانی ده‌م با به زمانێکی زۆر شاعیرانه و ته‌كنیکێکی تێکه‌ڵاوی گێرانه‌وه، باسی وشکبوونی ئاره‌زەووه‌کانی پیاو له شۆره‌کاتی زیندان و مه‌نفا و ئاواره‌ییدا ده‌کا. باسی خه‌مێک که له ناخی پیاودا سه‌رهه‌ڵده‌دا و به‌دوای وەڵامی پرسیارێکدا د‌‌ه‌گه‌ڕێ، ئه‌وه‌ که: "له‌پێناوی کام تاواندا سزا دراوه ئه‌م پیاوه؟ له‌پێناوی کام تاواندا سزا ده‌درێین؟ له ئاگری کام تۆڵه‌دا ده‌سووتێن؟" (ل. ٢٩)
  • د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە
    وتووێژی ڕۆژنامەی کوردستان لەگەڵ د.عەبدولحەکیم خوسرەو، مامۆستای زانستە سیاسییەکانی زانکۆی سەلاحەدین لە پێوەندی لەگەڵ پرسی ڕێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی هەرێمی کورستان و مەترسی و هەڕەشەکانی حەشدی شەعبی بۆ سەر شنگال و ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان.
  • هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس
    زانایان و تئۆریسییەنەکان باس لە دوو هۆی سەرەکی دەکەن کە مافی جیابوونەوە بە گرووپێک دەدات تاکوو لە وڵاتی سەرەکیی خۆیان جیا ببنەوە و وڵاتێکی دیکەی سەربەخۆ بونیاد بنێن. ئەو دوو هۆیە ئەوەندە بەهێزن کە خواستی "تەواویەتی خاکیی" وڵاتان دەتوانرێ بە خاتریان وەلابنرێت. هۆی یەکم ئەوەیە کە ئەگەر وڵاتێک ڕێگری بکا لە گرووپێکی دیاریکراو کە لە بواری نێوخۆییدا کە مافی چارەی‌خۆنووسینی هەبێ و خۆی بەڕێوە ببات.
  • شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە
    شەریف فەلاح، شاعیر، وەرگێڕ و چالاکوانی فەرهەنگی، ساڵی ١٣٥٣ی هەتاوی لە گوندی (گەزنە)ی سەر بە چەمشاری سنە لەدایک بووە.
  • تاوتوێ کردنی پرسی \ تاوتوێ کردنی پرسی "بەشداریی خەڵکی کوردستان لە هەڵبژاردن"دا
    ئێمە لە هەڵبژاردنی ئێراندا لەگەڵ دیاردەیەک بەرەوڕووین بەناوی "هەڵسووڕی قەدەغەکراو"، چالاکێک یان بکەرێک کە دەتوانێ کارتێکەریی لەسەر ئاراستەی هەڵبژاردنەکان بێ، بەڵام چالاکییەکانی لە ڕێگای جۆراوجۆری یاسایی و نایاسایی قەدەغە و سنووردار کراوە.
  • ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک
    باوکی سەهیونیزم و دەوڵەتی یەهوود، تێئۆدۆر هێرتسێل بوو کە دەرچووی بەشی یاسای زانکۆی ڤییەن بووە و وەکو ڕۆژنامەوان کاری دەکرد. سەرچاوەی دروستبوونی ئەو بیرۆکەیە کە دەبێ دەوڵەتی یەهوود بۆ یەهوودییەکانی دونیا دروست بکات، لە نێوئاخنی بەڕێوەچوونی دادگای ئەفسەرێکی یەهوودی-فەڕانسەیی لە ساڵى ١٩٨٤کە بە تۆمەتی سیخوڕی بۆ ئەڵمانەکان دادگایی دەکرا دروست بوو.