• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٤ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٥ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

نیشانەناسیی ڕاسان وەک شەڕی نوێ

زایینی: ٠٦-٠٣-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١٢/١٦ - ١٠:٢٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
نیشانەناسیی ڕاسان وەک شەڕی نوێ
ن: دیاکۆ مورادی

و: جەماڵ ڕەسوڵ دنخه

بەشی سێهەم (کۆتایی)


زمان وەک شتێکی دۆزراوە هەمان ئەمری بابەتێکی کۆمەڵایەتییە و زمانناسیی ڕاسان لە شەڕ "ساختارزدایی" (Deconstruit) لە خۆی دەکات و ئەو "ساختارزدایی"ە زمان ناسییە کە ئێمە بە نۆبەی خۆمان ئەوە وەک نیشانەشناسیی هەستانەوە دەزانین.

زمان و گوتار لێک جیا نابنەوە، چوونکە هەر دووک لە سەر مێحوەرێکی یەکان لە دەسەڵات دەسووڕێنەوە. "واج‌"ەکان و "هم آوایی"ـییەکان بە جۆرێک خۆی تەسلیمی نیزامی ئازادیی مەرجدار ناکات و تەنیا لە ڕێگای تێکەڵکردنی ئەوان دەتوانین تۆڕێکی گەوره لە ئامانجەکانی ڕاسان پەرە پێ بدەین.

بۆیە ئامانجی ئێمە کاتێک ڕوون دەبێتەوە کە لەگەڵ تێکەڵکردنی هۆکارەکانی سەروو، تەنیا یەک دەنگمان گوێ لێ‌بێت (یەکگرتوویی لێرەدا بە مانای وشه لە دەنگەکانی ڕاسان و خەڵکە) و هەر ئەوەش ئەو هێزە لە سەر زۆنێکی نایابی گەوره دەگەڕێنێت تا به خامەکەی پرچی گوتاری یەک دەنگمان جوان بکەین. ئەو هێزە دەبێته هۆی ئەوەیکە گەندەڵیی "بلافصل"ی پەیام لە ناو ببەین؛ واتە هەمان زمانی دینامیزم کە کۆمپلێکسێک لە ناڕەزایەتییەکان و مۆسیقاکان هێرش بەنا دەکات.

هەمیشە ئەوە پرسیار بووە کە چۆن کۆمەڵگایەکی خەفەکراو و دوور له ناڕەزایەتی کلیشەکان دروست دەکات؟ واتە کۆتاییەک له ڕوخسارە دەستکردەکان، وەک مانایەکی دەروونی و ذاتی یا ئامانجە سروشتییەکان کە دەوڵەت پێی داوە تا مەسرەفی بکەن و باوەڕی پێ بکەن کە چۆن نەهادینە کراوە؛ پەس به ناچاری ڕەوایی خۆی دەبێت.

بێخەبەر لەوەیکە "شێواز ناسیی" ڕاسان لە سەر بنەمای تەعمیم دانی زمانە تازەکەی، لەدایکبووی جۆرێک سەبوورییه کە دەڕواته شەڕی تێکەڵاوی بەد ئەخلاقی و بە ئیستلاح ویژدانی ئاسوودەی کۆمەڵگای (گۆڕدراو) تا ئەخلاقی گشتی لە توێ جیاوازەکانی کۆمەڵ وەخەبەر بێنێت.

ڕاسان بناغەی دامەزراندنی کۆمەڵگای مەدەنی

کۆمەڵگای ڕوناکبیری ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەر چەند تووشی گۆڕانێکی کەم بووە؛ تەنانەت ئەگەر ئەو گۆڕانە تەنیا و تەنیا لە چوارچێوەی پسانی بزووتنەوەی تازەی ڕاسان چاو لێبکەین ببینین. هەر بۆیە لە لایەک دەبینین هەر وەک بازنەی خوێندنەوەکانی ڕاسان لەژێر وێنەی ڕەخنەگرانەی بابەتی کۆمەڵگا و بابەتی وتەبێژ بەربڵاوتر دەبێت. بە هەمان ڕادە دەزگاکانی ڕێکخەری ناڕەزایەتی بڵاو دەبێتەوە و زۆر دەبێت (جووڵەکانی ئەم دواییانەی بەرەی خۆڕاگریی نەتەوەیی) و لە ڕەهەندێکی باڵاتر، دەسەڵاتی سەروەر وەک ئاوێکی ڕەوان لە هەموو جێگایەک بڵاو دەبێتەوە.

لەو نێوانەدا هۆش و زانایی ئێمە بە کەڵک وەرگرتن لە هێرمۆنۆتیکی شێوەداری ستراتژیی بەرەنگاربوونەوە و تێکدانی چەمکی کەلانی گێڕانەوە و بە وەرگرتن لە چەمکی "انسان واجد" هایدیگر "دەرکەوت ناسی" مانای "هەستانەوە"مان شی کردووەتەوە تا ئەوی بگەینە گوتارێکی "جیهانی" (جهانشمول universalite).

بە ڕوانینێک لە کۆمەڵگا بۆمان دەردەکەوێ کە جۆرێک ورووژارویی ئەخلاقی، پەیکرە سیاسییەکانی لەخۆ گرتووە. تا ئەو جێگایە کە تاکەکان تەنانەت داواکاریی حەزەکانی خۆیان بە دەربڕینی هەڕەشەئامێز لە سەر زمان دەخەنە گەڕ. بەو پێیە ئێمە شاهێدین کە ژمارەیەکی زۆر لە ئازادسازییەکان لە تەختی کۆمەڵگا و تەنانەت لە بواری فەرهەنگ، لە چوارچێوەی گوتارێک لە هێز، بکەری هەیە. بەڵام ڕاسان ئەو هێزە لە وێکچووی کۆمەڵایەتی یەکدەست کردووە، بە پشت بەستن بە هۆشی گشتی، ڕەوایی زمانی سیاسیی (دەوڵەت) تێکدەدات.

ئەگەر هێمامان بە تەختی کۆمەڵگا کرد هۆکارەکەی ئەوەیە کە هاوئاهەنگیی دەسەڵاتە وردەکان (سپی کردنەوەی پاره، گەندەڵیی ماڵیی حکوومەت بە پەشتبەستن وەک دەڵاڵێکی درۆیین) ڕێک لە هەیئەتێکی ناسراو لە هێزدا خۆ دەردەخات. بەڵام نیشانەشناسی تەختی کۆمەڵگا لە هەوڵی ئەوەدایه کە هەڵگری هێزی ناوەندڕەۆ بێکۆتایی و کۆکەرەوە بێت. ئەو ئیجبارە، کۆمەڵگا بۆ پێدانی چەمکه ئابوورییەکان ناچار دەکات.

پرەنسیبی وردبینی لە ئاڵۆزترین ڕەفتارە مانادارەکان، واتە نووسینێک کە ئێمە هان دەدات قامک لە سەر جیاوازییەکان دانێین، هەمان جیاوازیی کە ڕاستیی ڕاسانی لە سیاست‌‌دا سەرکەوتوو کردووە و ئەو جیاوازییە لە جەستەی ڕوحیی بان زمانناسی دەدرێتە کۆمەڵگا کە دەتوانێت ڕوخساری شاراوەی فریودەرانەی "معرفت شناسی" نیزام پێناسە بکات.

بە گوتنێکی ڕەوانتر، ئەو جۆره زانسته، زانستێکە کە زانستەکانی پێش له‌خۆی بێمانا دەکات. سروشتیە بەشێک لە نیشانە شناسی کە باشتر لە هەر بەشێکی دیکه لەو زانسته پێشکەوت، و ڕاسانیش وەک شوێنێکی بزووتنەوە چاوی لێ دەکات، شرۆڤەی گێڕانەوە و ڕەوایەتە گەورەکانە کە دەتوانێت به زانستەکان وەک مێژوو، خەڵک ناسی، هەڵسەنگاندنی نووسراوە و شرۆڤەی ناوچەیی، شەمایل ناسی (بەو مانایە کە ڕەنگدانەوەی هەر وێنەیەک گێڕانەوەیەکی جێگای هەڵسەنگاندنە) یارمەتی دەدات.

دەبێ عەینیەت بەخشین بە بەڕێوەبەریی ئەو شته ڕاسته، ڕوخساری ئیرادەی خۆمان دابنێین و بەو مەبەستە ئەمری ڕاستی ناچار دەکات به سیفەتی ئیجابی بە پێڕەوێکی ڕوون و ئاشکرای تێگەیشتن بۆ هەموان دروست بکات.

ئەمرێک کە بێگەرد لە هەر قاعیدەیەکە و دەتوانین لە شوێنێکی هەستیار "ئەو"ی جێ نشینی "بکەرناسیی" نەمر له قسەکانمانماندا دابنێین. ئەو بابەتانه حەزیان لەوەیە لە بواری "جور ناسیی" سیاسی چەشی خۆی لە تێگەیشتنی ئەفسوونەکان بۆ ئەوانی دیکە ڕاگوازن. ئەو پرۆسەیە کارێکە کە لە ناخی ئەودا نیشانە سیاسییەکانی وەک پەردەیەکی ڕەنگی لە پێش دیدی خەڵک پێشان دەدات. ئەساسنامەی ڕاسان لە فەزایەکەوە سەرچاوەی گرتووە کە ڕووناکبیر لە پلەی چالاکێکی بەرجەستەدا دادەنێت بە جۆرێک کە ڕووناکبیری ئێمە بەها کۆنەکانی نیزام (بەهاکانی شۆڕش و شوڕای باڵای ئەو) ناجێگیر دەزانێت نە هەڵگر؛ و هەروەها لەو باوەڕەدایە کە ئەو بەهایانە ناتوانن کەسێک فریو بدەن.

ڕوحی قسەی ئەوەیکە ئەدەبیاتی شەڕی ئێمە هەموو ناوەندەکانی "سڕینەوەی پیرۆزییەکان" کردووە و ئەوەش بە ڕادەیەکی لێهاتووە کە ئەو ناوەندانە لە پاراستن و سەپاندنی بەها درۆیینەکانیان بە شێوەی نموونەی جەبریی ئەمری مرۆیی بێهێز بکات. هێرشی زانستیی ئێمە هەر لەو دورەدیمەنەوە ڕوانیویەته سەر ئەو خوانە (سفرەی شۆڕش). ئەنجامەکەی ئەوەیە کە هێشتا ڕوانینێک هەیە که بتوانن هەر چەند تا ڕادەیەک بەلاڕێدا بردن، چاولێکەری بابەتە کۆن و شایەد جوان بن کە ئیتر مانای ڕاستەقینەی خۆی لەدەست داوە و مانای لەدەست داوە. لەو ناتەباییەدا، ساتی یاسایی خوێن لە دەماردا (بە کڕنوش و ڕێزەوە پلەی بەرزی یازدە شەهیدی ڕاسان) لەدایک دەبێت. ساتێک لە نێوان دابەزین و چوونەسەر، ساتێکی پڕ شکۆی هەستانەوەیەک، ساتێکی مێژوویی لە نەهایەتی خۆشی و شادی‌دا.

بنمایەی دەنگی یاسایی ئێمە، هەر ئەو ساتانەن کە هەڵقوڵاو لە دڵ ڕوانگەیەکی پێکهاتەدار و ڕێکخراو لە وەفاداری بە گەلە. ڕاستە و ڕاستە ئەوە هەمان توانایی گوتنێکە کە خۆی ڕەنگدانەوەی خۆیەتی.

دەنگدانەوەی ئەو شێوەیە، لە لێهاتوویەکدایه کە توانیویەتی جەبریەتی گوتاری دەسەڵاتی نیزام دەستەمۆ و لە هێزی ئەو کەم بکاتەوە. بە دروستی کە فەلسەفەی ئەو ئامانجه توانیی ژیانی ئەبەدی ـ تەغەزۆلی له جەستەی ڕابردوو بەردەوام بکات (به ڕێزدانان بە دوو ڕێبەر و دوو شەهید و دوو فیلسوفی خۆمان دوکتور قاسملوو و دوکتور شەرەفکەندی) و لە مێژووی حیکایەتەکان مرۆڤناسییەکی بەرین دەخاتە ڕوو. ئێمە لە دەروونیبوونی زانست قسە دەکەین و ئەزموونە تازەکانمان ژیانێکی تازە نێو لێ دەنێن کە بەرهەمی ئەو بۆشناخییە لەگەڵ تێکەڵاوییەک لە زانایی و حەماسەت بە ژیان دەبێت. ئەو بۆشناخییە دەبێته هۆی ئەوەیکە هێز ئیتر نە تەنیا وەک هێزێکی نەرێنی و سەرکوتگەر، بەڵکوو مەرجی هەر دیالۆگێک ببێت، واتە دەسەڵات ئەم جۆره دەکێشینەوە کە وەک شتێکی پێکناکۆک و نە تەنیا یەکپارچە کە بە شێوەیەکی بەرابەر دابەش کرابێت.

ئەوەش دەبێتە هۆی ئەوەیکە پێوەندییەک لە نێوان بابەت ـ چەشنی بەکارهێنانی دەسەڵات لە جۆری "خوداکان ـ عەبد"ی هێگێل نەبێت. بەڵکوو پێوەندییەکی بابەتیانە بێت کە هێزبەکار بێنێت و چەشنێک کە لە بەرانبەر ئەو هێزە بە هەموو هێز خۆڕاگری دەکات.

کردەیی‌تر کردنی شۆڕشی نوێی ئێمە زانستێکی وەک ڕاسان دەدات کە "ریتوریقای" هەیبەتی شکۆداری، ناسینی ئۆنتۆلۆژیک لە بوونی هەستانەوەیە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.