• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٧ی مەیی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٦ی جۆزەردانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

نیزامی پیاوسالار و پرسی ژن

زایینی: ٠٦-٠٣-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١٢/١٦ - ١٠:٣٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
نیزامی پیاوسالار و پرسی ژن
جەلال ڕەوانگەرد

ئەوەی لە نووسراوە مێژووییەكاندا لەهەمبەر بابەتی فیمینیستیەوە بەرچاو دەكەوێ ‌‌و هەروەهاش لە قسە ‌و باسە فیمینیزمییەكاندا هەموو كاتێك بە شێوەیەكی جیدی ئاوڕی لێدەدرێتەوە، پێویستیی فێركردن ‌و بارهێنانی بوارە جۆراوجۆرەكان بۆ ژنان ‌و كچانە. مافی خوێندنیش گرینگترین مژار بووە ‌و ئیستاكەش هەر بەردەوامە.

نیزامی پیاوسالار بە لەپەراوێز خستنی ژنان لە خوێندن‌ و بارهێنان لە قۆناغە جۆراوجۆرە مێژووییەكاندا، كەڵكی وەرگرت ‌و پوانگەلێكی وەدەست هێنا، تاكوو لەو ڕێگەیەوە زیاتر توێژی ژن بچەوسێننەوە ‌و دەسەڵاتی كۆمەڵگا بەدەستەوە بگرێ‌. هەوڵدانیان بۆ بەدەستەوەگرتنی دەسەڵات كە لە بنچینە ‌و ڕیشەی سەرهەڵدانی نیزامی پیاوسالاری ‌و مڵكداریەتی تایبەتی بووە‌ و هەر لە سەرەتای سەرهەڵدانی ئەم قۆناغە كە هێشتا ژنان سەربەخۆیی خۆیان لەدەست نەدابوو، بەرۆكی گرتن ‌و لە بەرژەوەندی ئەم نیزامەدا بۆ ئەوەی كە بەربەرەكانێی دەسەڵات تەنیا لە نێو ڕەگەزی نێردا قەتیس بێتەوە ‌و كارەكانی خۆیان ئاسانتر بكەنەوە. هەموو كاتێك خووی لەسەرەخۆ بوونی ژنان هەوڵی دۆزینەوەی ڕێكار‌ و چارەسەرگەلێكی پوزەتیڤ بووە بۆ لەناوبردنی كێشەكان ‌و بەربەرەكانێ‌ كردن لەگەڵ ڕووداوە جۆراوجۆرەكاندا‌ و پیاو هەموو كاتێك بەشەڕ و كێشەنانەوە‌ و دانانی بەربەست لەسەر ڕێگەی بەرامبەری، مەترسییەكی گەورە بووە بۆ پەرەدان بە دەسەڵاتخوازیی پیاوان و ئەگەریش ژنان لەو قۆناغەدا توانای بەرابەری ‌و ئەكتیڤ بوونی خۆیان دەرخستبا، بە سانایی دەیانتوانی دەسەڵاتخوازی ‌و ئاسایشی پیاوان تووشی ئاڵۆزی بكەن.

ئەم ڕێكارە زیرەكانە دەتوانێ‌ هەمان ئەو بابەتگەلە بێت كە بە ناهەقی لە پەیڤی پیاوانەدا بە نێوی مەكری ژنانە باسی لێوە دەكەێ‌. بە پەراوێز خستنی ژنان لە بەدەستهێنانی ئاگایی ‌و فێربوون، هەلی دەركەوتنی بیرۆكەكانیشیان لێ‌سەندراوەتەوە‌ و ئەم لەپەراوێزخستنە تا سەدەی بیستەمیش لە زۆربەی وڵاتاندا، دژ بە ژنان پێڕەو كراوە‌ و شتێكی باو ‌و ڕەوا بووە لە نێو كۆمەڵدا‌ و تا بە ئەمڕۆكەش لە نێو بەشێك لە كۆمەڵگە گەورەكان ‌و بە ڕواڵەت پێشكەوتووەكانیشدا (بۆ نمونە وڵاتێك وەك ئێران) بە شێوەیەكی بەربڵاو دەبینرێت. بەڵام ژنانیش لەو ساڵانەدا بێكار دانەنیشتوون ‌و زیاتر لە سێ‌ سەدەیە تێكۆشانی بەربڵاوی فیمینیزمییان دەست پێكردوە ‌و توانای وەرگرتنەوەی مافی خوێندنیان بووە.

ژنانی چینە جۆراوجۆرەكان، كە لە بوارگەلێكی جۆراوجۆرەوە وەك دانانی كلاسی ئاموزشی، بەدواداچوونی خواستە كۆمەڵایەتی ‌و سیاسیەكانیان، فشارهێنان بۆ سەر نیزام ‌و كولتوورە دواكەوتووەكان،‌ و... بە قەبووڵكردنی زۆر باجی گەورە توانیویانە نیزامی پیاوسالاری ناچار بە گەڕانەوە بكەن‌ و مافە بنەڕەتییەكانی خۆیان، بەتایبەتی مافی خوێندن بەدەست بێننەوە.

بەڵام نیزامی پیاوسالار بە كەڵك وەرگرتن لە دەسەڵات‌ و كولتوورە نەریتییەكان لە بوارگەلێكی دیكەوە كەوتەوە مەیدانی بەربەرەكانێ‌، تا هەوڵە فیمینیزمییەكان كە لە كۆمەڵگا جیاوازەكانەوە سەریان هەڵداوە بخەنەوە پەراوێز‌ و گۆشەگیریان بكەنەوە. بەڵام بەخۆشییەوە ئەم هەوڵانە نەك نەبوونەتە كۆسپ، بەڵكوو هۆكاری چارەسەرین. هەرچەندە ئەمڕۆكە بە تێكۆشانی فیمینیستەكان پێڕەوگەلێكی كردەیی ‌و نوسراوەیی كە ژنان لە خوێندن دوور دەخاتەوە لە بەین چووە، بەڵام هەنووكەش دەتوانین بڵێین كە ئەم هەڵاواردنانە لە نێو كۆمەڵگە جیاوازەكان ‌و بە تایبەت كۆمەڵگا نەریتییەكاندا هەر ماوون ‌و تەنیا جۆر ‌و شێوازی هەڵاواردنەكە گۆڕدراوە ‌و ڕواڵەتێكی دیكەی بەخۆوە گرتووە ‌و لە قەوارەیەكی دیكەدا مانەوەی خۆی دەپێوێ‌‌ و هەوڵ بۆ لەپەراوێزخستنی ژنان لە بەدەستهێنانی ئاگایی ‌و بەرزكردنەوەی ئاستی زانیاری ‌و...، لە قەوارەگەلێكی نوێ‌ و بەنێو پێشكەوتوودا، دەدا.

ئەمڕۆكە لە وڵاتە پێشكەوتووەكان و لە حاڵی پێشكەوتندا، بارهێنان ‌و بەرزكردنەوەی پێگەی ژنان ئەركێكی کۆمەڵایەتییە، كە ئەمەش بەهەوڵ ‌و تێكۆشانی ڕێكخراوە فیمینییستیەكان ‌و ژنانی هەڵسوڕ ‌و بەتوانایە، كە توانیویانە لایەنە دوگم‌ و وشكەكانی نیزامی پیاوسالاری تێك بشكێنن.

بەڵام ئەم پێگەیاندن ‌و بارهێنانەش لە كۆمەڵگا نەریتییەكاندا لە فێركردنێكی ئاكادیمیكیدا كورت كراوەتەوە ‌و هەڵاواردنەكە گۆڕدراوە ‌و بەم شێوەیە ژنان مافی خوێندنیان هەیە، بەڵام تەنیا لە ئاستی خوێندنی ئاكادیمیكی ‌و بەس.

ئەمە لەحاڵێكدایە كە ئەمڕۆكە خویندنی تیۆری ‌و ئاكادیمی وڵامدەری پێداویستیەكانی هەر تاكێك نیە. لە لایەكەوە هەنووكە كولتووری دژ بە ژن كە بە بیرۆكە خەیاڵییەكان ‌و بەناهەق لە نیزامی پیاوسالاردا دەبیندرێت‌ و لە قۆڵایی ڕوانگەی كۆمەڵگا جوراوجۆرەكاندا ماوەتەوە و لە لایەكی دیكەوە دەستڕاگەیشتن بە ئاگایی تیۆریی ‌و ئاكادیمیكی بۆ هەموان ئاسان بووە، كە ناكرێت وەك پوانێك كە پیاوان بە ژنانی دەدەن، بێتە ئەژمار. پیاوان‌ و ژنان لە یەك ئاستدا توانای دەستڕاگەیشتنیان بە ئاگایی ئاكادیمی هەیە، بۆیە بەرزبوونەوەی ئاستی ئاگاییش بە یەك ئەندازە دەچێتە سەرەوە و ڕوانینە بەرتەسكەكانی نیزامی پیاوسالاری لەبەین دەبا.

دیارە بە بەرتەسك كردنەوە ‌و چوارچێوەدانان بۆ ژنان لە بوارە جۆراوجۆرەكانی ئاستی كۆمەڵایەتی ‌و سیاسی لە كۆمەڵدا، دەتوانێ‌ بایەخی خوێندنە ئاكادیمییەكانی ژنان بەرێتە ژێر پرسیار‌ و كۆمەڵگا زیاتر بەرەو ئاڵۆزی بەرێت.

ئەمڕۆكە بەدەستهێنانی ئاگایی ‌و پێگەیاندن، گرینگی تایبەتی خۆی هەیە‌ و ڕێكخراوە فیمینیستیەكان بە بەدەستهێنانی تەنیا مافی خوێندن، نیزامی پیاوسالاری بەتەواوی بنبڕ ناكەن ‌و ئەم نیزامە بە پانتایی تێكۆشانە فیمینیستیەكان بۆ بەدەستهێنانی مافی خوێندن بۆ ژنان، ئەم مەیدانەی چۆڵ كردووە‌ و بەربەرەكانێكەیان لە لایەكی دیكەوە دەست پێكردووە ‌و نابێ‌ ئەوە لە بیر بكرێت كە ئەم نیزامە بە درێژایی سەدەكانی پێشوو دەستی داوەتە هەر فرت ‌و فێڵێك تاكوو بتوانێ‌ دەسەڵات‌ و بەرژەوەندیی خۆی بپارێزێت.

ئەمڕۆكە نیزامی پیاوسالار لە هەوڵی ئەوەدایە تا بە پەراوێزخستن ‌و لە ژێر گوشاردانانی ژنان لە كۆمەڵگادا، دیسانەوە بیانگێڕێتەوە چوارچێوەی ماڵداریەتی‌ و ئیمكانی بەدەستهێنانی ئاگایی كۆمەڵایەتی ‌و سیاسییان لێ‌ زەوت بكات. بە كورتی ئاگایی ئاكادیمیكی ژنان بێ‌كەڵك بكات.

ئەم پێشهاتەش بەشێك لە ژنانی خوێندەوار كە ساڵانێكە خوێندنی ئاكادیمیكی تەواو دەكەن ‌و پسپۆڕی بەدەست دێنن، بە هۆی بوونی ئاڵۆزی ‌و گیر‌وگرفتی كۆمەڵایەتی ‌و لۆمە كردنی كۆمەڵگای پیاوانە، ماڵداریەتیان لە لەنێو كۆمەڵدا بوون، پێ‌ باشتر بووە. هەڵبەت بە بوونی ئەم بەربەستانەش بەتەواوەتی نیزامی پیاوسالاری نەیتوانیوە لەو كردەیەی خۆی سەركەوتن بەدەست بێنێ‌.

لە درێژەی تێكۆشانە بەربڵاوە كۆمەڵایەتییەكانی ژنان ‌و لەمەیدان بوونی ڕێكخراوە كۆمەڵایەتییە ئەكتیڤەكانی بزاڤی ژنان كە هەوڵیان بارهێنان ‌و پێگەیاندن‌ و بردنەسەری ئاگایی ڕەگەزی ژنان ‌و بەدەستهێنانەوەی مافی ژنان ‌و... بووە، هۆكارێكن بۆ ئەوەی كە ئەمڕۆكە ژنان بە هێزێكی زیاترەوە بتوانن بەربەرەكانێ لەگەڵ نیزامی پیاوسالار بكەن ‌و مەیدان لە بەرژەوەندیی ئەو نیزامە چۆڵ نەكەن.

ئامادەیی ‌و بەهێزیی پسپۆڕانی ژن لە بوارە جیاوازەكان، ڕۆژنامەنوسان ‌و مامۆستایانی ژن، تێكۆشان لە بزاڤە فیمینیستیەكان ‌و...، كۆسپێكی بەهێزی پێشگیری لەبەرەوپێشچوونی دووبارەی نیزامی پیاوسالارین.

هەر بەو شێوەیەی كە باسمان كرد نیزامی پیاوسالار لە هەوڵی ئەوەدایە تا بە پەراوێزخستن‌ و لەژێر فشاردانانی ژنان لە كۆمەڵگا ‌و بنەماڵەدا، ئیمكانی بەدەستهێنانی ئاگایی كردەیی ‌و تاقیكاری لە ژنان وەربگرێتەوە و بەجۆرێك لە جۆرەكان هەوڵدانی ئاكادیمی‌ و زانستی ژنان بخاتە ژێرپرسیارەوە.

یەكێك لە پرسیارەكان كە لەم ڕاستایەدا دێنە پێشەوە ئەوەیە، كە ئایا نیزامی پیاوسالار بە چ شێوەیەك لەم كارەدا سەركەوتن بەدەست دێنێ‌؟
نیزامی پیاوسالار بە هەڵگەڕانەوەی كۆمەڵگا بۆ قەبارە هەڕەشەكەرەكەی ‌و لەپەراوێزخستنی ژنان ‌و دروستكردنی نائەمنی لەسەر ڕێگەی پێشڤەچوونی ژنان‌و كچان، ئەم بیرۆكەیەی گەشە پێداوە كە ژنان بۆ پاراستنی ئەمنیەت ‌و ئاسایشی خۆیان باشترە لەپەراوێزخراو ‌و لە ماڵەوە بن، تاكوو لەو ڕێگەیەوە دووبارە هەلێكی دیكە لەژنان وەربگرنەوە، لە هەمبەر بەدەست هێنانی ئاگایی كۆمەڵایەتی ‌و سیاسی، بۆ سەروەری نیزامی پیاوسالاری.

ئەگەر بە وردی چاو لێبكەین دەبینین كە كۆمەڵگای نائەمن هەروەك چۆن بۆ ژنان ترسناكە بۆ پیاوانیش ترسناك دەبێ ‌‌و ئەگەر تەنیا هێزی جەستەیی ‌و فیزیۆلۆژیی پیاوانە، كە پیاوان لە ترس دوور دەخاتەوە، ئەوا ژنانیش دەتوانن ئەو هێزە بەدەست بێنن، كە بە كردەوەش ئەم بابەتە دەركەوتووە.

ئەمڕۆكە بیرۆكەی لاوازبینینی ژن، بە ڕوانگەیەكی كۆن ‌و دواكەوتوو دێتە ئەژمار ‌و زانستە سروشتییەكانیش دەریان‌خستوە كە تواناییە فیزیۆلۆژییەكان بە هیچ جۆرێك ناتوانن هۆكارێك بن بۆ بەهێزی یا لاوازی ژنان لە چاو پیاوان.

ئەم هۆكارگەلە نیزامی پیاوسالاریان ناچار بە خستنە ڕووی پیلانگەلێكی نوێ‌ بۆ لەپەراوێز خستنی ژنان كردووە ‌و یەكێك لەم پیلانانە دروستكردنی كەشی نائەمنی بۆ ژنان ‌و دانانی ڕۆڵی پاسەوان بۆ پیاوانە ‌و گەورەترین هەڵگری ئەم بیرۆكەیەش كۆمەڵگا ‌و بنەماڵەی نەریتین.

بەو ئەندازەیەی كە پیاوان توانای بەرگریكردن لە خۆیان هەیە، ژنانیش ئەو توانایەیان هەیە ‌و لە لایەكی دیكەشەوە درووستبوونی ڕێكخراوە فیمینیستیەكان بۆ بەربەرەكانێ‌ لەگەڵ ئەم نائەمنییە ئامانجدارەش، دەتوانێ‌ كۆمەكێكی گەورە بێت بۆ داماڵینی نیزامی پیاوسالاری.

لە قۆناغی ئێستادا زیاد لەوەی بەدەستهێنانی ئاگایی ئاكادیمی بۆ مرۆڤەكان پێویستە، بەدەستهێنانی ئاگایی كۆمەڵایەتی ‌و قەوارەی كۆمەڵایەتی كۆمەڵگا ‌و دەوروبەری ژیان پێویستیەكی زیاتری بەرەوپیشچوونە. لە حاڵێكدا نیزامی پیاوسالار لە لەپەراوێز خستنی ژنان سەركەوتن بەدەست بێنێ‌، دەرفەتی مەترسیهێنەر لە بەرەوپێشچوونی ژیان، هەم بۆ ژن و هەم بۆ پیاو، دێتە پێشەوە ‌و دەبێ‌ لەبیرمان نەچێ‌ كە كۆمەڵگای نابەرانبەر ‌و تووش بوو بە پەراوێز نشینی، كۆمەڵگایەكی نەخۆشە ‌و پێویستی بە چارەسەری بنەڕەتییە.

سەرجاوە: ئینتێرنێت، "تریبون فمینیستی ایران"
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠١ لەم ژمارەیەدا:

ــ کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانەی بەلارێ‌دا چوون
ــ لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی
ــ ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک
ــ ژێستی سیاسی و خەباتکاری
  • هەڵبژاردن لە ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی، ئەزموونێكی ئەزموون كراو هەڵبژاردن لە ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی، ئەزموونێكی ئەزموون كراو
    یەكەم: ئەوەی كە كۆڵەكە ڕووخاوەكانی ئابووری و سیاسی نۆژن كەنەوە تا شانۆگەریی هەڵبژاردنێكی هێمن و بێ‌كێشە وە پشت سەر بنێن.
  • کورد فاکتەرى یەکلاکەرەوە لە ئاڵۆزییەکانى ڕۆژهەڵاتى نێوەڕاست کورد فاکتەرى یەکلاکەرەوە لە ئاڵۆزییەکانى ڕۆژهەڵاتى نێوەڕاست
    لەبەرچاوگرتنى ئەو هەنگاوانە بۆ دەستەبەرکردنى مافى کورد پێویستە و زۆر ڕوونە ئەگەر خۆمان پێشقەدەم نەبین لە کار کردن لە ئاراستەى ئەو ستراتیژییە، سەرکەوتنى کاتى یا بانگەشەى ڕاگەیاندن ناتوانن داهاتوویەکى ڕوون بۆ کورد دابین بکەن.
  • پەرویز ڕەحیم قادر: ڕاسان، پێویستی به‌ هاتنه‌ئارای عه‌قڵیه‌تێكی فره‌ڕه‌هه‌ند و نوێ و مۆدێڕنه‌ پەرویز ڕەحیم قادر: ڕاسان، پێویستی به‌ هاتنه‌ئارای عه‌قڵیه‌تێكی فره‌ڕه‌هه‌ند و نوێ و مۆدێڕنه‌
    یه‌كێك له‌ كێشه‌كانی كورد نه‌بوونی یه‌كگرتووییه‌كی عه‌ینی له‌ چوارچێوه‌ی ده‌سه‌ڵات، دامه‌زراوه‌ یاخود ڕێكخراوێكی سه‌راسه‌ری بووه‌. له‌ ڕاستیدا ئه‌مه‌ش بۆ نه‌بوونی ڕه‌گه‌زه‌ مۆدێڕنه‌ ناسنامه‌ییه‌كان(مادی و نامادی) ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ له‌و سه‌رده‌مه‌دا كه‌ درێژكراوه‌ی میژووی سیاسی-كولتووری و كۆمه‌ڵایه‌تی بارودۆخی كورد/كوردستان بووه‌ له‌ هه‌موو به‌شه‌كاندا، به‌تایبه‌ت له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان.
  • سەرۆک کۆمارێکی کۆیلە یان تەداروکاتچی؟ بە چ نرخێک؟ سەرۆک کۆمارێکی کۆیلە یان تەداروکاتچی؟ بە چ نرخێک؟
    ڕۆمییەکان لە نیوان کۆیلەکان و بەکرێگیراواندا جیاوازی دادەنێن و بە گوێرەی بیر و باوەڕی ئەوان، کۆیلە کە کەرەستەیەکە، لە نووسینی وەسیەتنامە بێ‌بەشە و ناتوانێ وەک شاهێد لە دۆسیەیەکدا شاهێدی بدات یان سکاڵا تۆمار بکات، بەڵام ئەگەر سەرپێچییەک بکات یان یاسایەک بخاتە ژێ پێ، دەبێ سزا بدرێ.
  • ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک
    ڕۆژنامەی کەیهان لە ژمارەی چەند ڕۆژ پێشی خۆیدا ڕایگەیاند؛ کەسانێک لە گوند و شار و شارۆچکە بێبەش کراوەکانی ئێراندا، هەڕەشەیان لە خەڵکی بێ‌دەرەتان و کەم‌داهات و هەژار کردووە کە ئەگەر دەنگ بە ڕۆحانی نەدەن بوودجە و یارانەکانتان لێ دەبڕین.
  • کۆماری ئیسلامی – حەتمیەتی لە ناوچوون کۆماری ئیسلامی – حەتمیەتی لە ناوچوون
    ستراتیژی ئیدارەدانی نێوخۆییان بۆ جڵەوگیرکردنی کۆمەڵگا لەسەر دوو بنەمای سەرەکی خۆی دەبینێتەوە، یەکەم : سیاسەتی زەبر و زەنگ و تێرۆری دەوڵەتی. دووەم : کارکردن لەسەر ستراتیژێکی پەروەردەیی زەمینەساز بۆ بێ‌ئاگاکردن و جڵەوگیرکردن و دەستەمۆکردنی کۆمەڵگا لەڕێگای خستنەگەڕی فاکتەرە فەرهەنگی و ئابوورییەکان.
  • لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی
    لە کۆماری ئیسلامی‌دا بەناو "پەروەردەی ئیسلامی"یان بەرز کردوەتەوە، هەموو شتێکیان بەستووەتەوە بەو تەوەرە لە بەر ئەوەی تەنیا بە خەڵکی بسەلمێن کە "وەلی فەقیهـ"، نوێنەری خودایە لە سەر زەوی.
  • کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانە کە بە لارێ‌دا چوون کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانە کە بە لارێ‌دا چوون
    ڕەنگە بەئەنجام گەیشتنی ئەم پڕۆسە ماوەیەکی زەمەنیی زۆری پێویست بێت کە بە ئاکام گەیشتنی زۆر ئەستەم دەبێت، بەڵام لە ئاکامدا بیر و هزری داگیرکەر تووشی ڕەپاڵدان (فرافکنی) دەبێت کە تەنانەت خۆیشی لە تەنیایی خۆیدا ناتوانێت کارە ناڕەواکەی ڕۆژی یەکەمی خۆی بە ناڕەوا بزانێت!!!
  • ژێستی سیاسی و خەباتکاری ژێستی سیاسی و خەباتکاری
    ئەم جۆرە سیمایانە کە ڕەنگە لێرە و لەوێ نموونەیان پەیدا ببێ، دەیانەوێ هەم لە ئاسوودەیی کایەکردن لە چوارچێوەی ڕێژیم بەشدار بن و هەم سیمای خەباتکارییان هەبێ، کە لە ڕاستیدا بوونەوەرێکن کە سیمای خەباتیان پێ ناشیرین دەکرێ و لە کاتی هەڵهاتنی هەتاوی ئازادی‌دا دۆڕاوییان زیاتر دەردەکەوێ.
  • ‌ئامانجی ئێمە ‌ئامانجی ئێمە
    ئەم قەڵایە کە حیزبی دێموکراتی کوردستان دایمەزراند و بناغەی دانا، ٧٠ ساڵە کە بەپێوەیە و نەک مەترسیی ڕووخانی لەسەر نیە، بەڵکوو لەگەڵ تێپەڕینی ڕۆژ و مانگ و ساڵدا، پتەوتر و قایمتر لە جاران، دەبێ بە قەڵای بەرخۆدانی ڕووناکبیری و هزری و چاوی وشیار و تیژی کۆمەڵگای کوردستان.
  • ئەمریکای ترامپ و دیکتاتۆرەکانی سەردەم ئەمریکای ترامپ و دیکتاتۆرەکانی سەردەم
    سەرەڕای تێپه‌ڕبوونی ماوەیەکى کورت لە ده‌سه‌ڵاتداریی ترامپ، پەیوەندیی نێوان ئەمریکا و دیکتاتۆرەکانی سەردەم زۆر ئاڵۆز بووە و تەنانەت زۆر لایەن كاتژمێری سفری ده‌ستپێكی شەڕی جیهانی کە لایەکی ئەمریکا بێت، ڕادەگەینن. ئەو جیاوازییەکی زۆری لەگەڵ حکوومەتی پێشووی ئۆباما هەیە کە خه‌ڵاتی نۆبێلی ئاشتیی وه‌رگرتبوو، بەڵام زۆر کێشەی چارەسه‌ر نەکراوی لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا بەجێهشت.
  • تاوتوێ کردنی هەڵبژاردن لە چەند پرسیاردا تاوتوێ کردنی هەڵبژاردن لە چەند پرسیاردا
    بابەتی هەڵبژاردن وەک چەمکێک کە لە دەسەڵاتێکی دێموکراتیکەوە، چۆتە نێو کۆماری ئیسلامی و هەر وەها بوونی دوو باڵی جیاواز لە پێكهاتەی سیاسی ڕێژیمدا، وای کردووە، کە لە ئێراندا هەم کۆمەڵگا و هەم لایەنە سیاسییەکانی دەرەوەی پێکهاتەی ڕێژیم لە هەڵوێست گرتن، لەسەر هەڵبژاردن تووشی جۆرێک دڕدۆنگی و ڕاڕایی بێن، و دەرئەنجامی ئەو ڕاڕا بوونەش، دەبێتە ئاوێک و دەچێتە ئاشێ کۆماری ئیسلامییەوە.
  • ڕۆستەم جەهانگیری: کورد بە بێ پارێزگاکانی ورمێ، کرماشان و ئیلام جەستەیەکی كه‌مئه‌ندامه‌ ڕۆستەم جەهانگیری: کورد بە بێ پارێزگاکانی ورمێ، کرماشان و ئیلام جەستەیەکی كه‌مئه‌ندامه‌
    کاتێک ئێمه باسی "ستەمی نەتەوەیی" دەکەین، ئاماژه به مێژوویەکی زۆرتر له ٢٥٠٠ساڵ لێوانلێو له داگیرکاری، ژینۆساید، ئاسمیلاسیۆن، داگیرکەر،چەوساندنەوه، هەڵداشتن، زیندان و له‌نێوبردنی ژینگەی نه‌ته‌وه‌یه‌ك دەکەین که وێڕای ئەو هەموو جینایەته، مێژوویه‌کی لێوانلێو له بەرخۆدان و شۆڕشی بۆ مانەوە و به‌دەستهێنانی ژیانێکی ئینسانی و سەروەریی سیاسی له بازنەی جوگرافیای خۆیدا تۆمار کردووه.
  • دەنگ‌دان بۆ بەردەوامیی ڕاووڕووت و جینایەت؟ دەنگ‌دان بۆ بەردەوامیی ڕاووڕووت و جینایەت؟
    بۆ شی کردنەوەی وەڵامی ئەو دوو پرسیارە سەرەکییە، پێویستە کە لە پێشدا بە کورتی لە سەر مانای هەندێک کۆنسێپتی سەرەکی کە لەو وتارەدا بە کار دەبردرێن، ڕاوەستین؛ بۆ نموونە: دێموکراسی، هەڵبژاردن، بەشداری کردن، سیستمی تەواویەتخواز، تێۆلۆژی.