• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٢ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

فووبیای سیاسیی ڕێژیم لە کوردستان

زایینی: ٢٦-٠٣-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠١/٠٦ - ١١:٢٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
فووبیای سیاسیی ڕێژیم لە کوردستان
سارا پارسا

کاتێک باس لە ترسێکی لەڕادەبەدەر یان فووبیا دەکرێت مێشکی مرۆڤ بەرەو ترسێکی تایبەت لە شتە هەرە سادە و سەرەتاییەکان دەڕوات کە زۆربەی جار وەک گاڵتە چاوی لێ دەکرێت، بەڵام فووبیای سیاسیی کاربەدەستانی ڕێژیمی ئێران، فوبیایەکی تایبەتە کە بە دڵنیاییەوە دەتوانین وا باسی لێ بکەین کە لە هیچ جێگایەکی جیهاندا ئەم جۆرە فووبیایە بوونی نییە و تایبەت بە دەسەڵاتدارانی نەخۆشحاڵی ڕێژیمی ئێرانە و بەس. ترسی لەڕادەبەدەری ئاخوندەکان و دەسەڵاتدارانی ڕێژیمی ئێران لە دارستان و شاخەکانی کوردستان، لە نەورۆز وەکوو کولتووری نەتەوەیی گەڵی کورد و لە هێما پڕ تین و سۆزەکەی، واتە ئاگری نەورۆز، بووەتە فووبیایەک بۆ دەسەڵاتدارانی ڕێژیمی ئێران.

فووبیای دارستان و نەورۆز لە کوردستان!

سروشت دەتوانێت یەکێک لە سروەت و سامانە بەنرخەکانی هەر نەتەوەیەک بێت. خاکی کوردستان شوێنی ژیانی خەڵکی کوردە، هەر لە باکوورەوە هەتاکوو دوایین خاڵی زنجیرە شاخەکانی زاگرۆس لە باشوور، پڕە لەو سەرچاوە سروشتییانەی کە ساڵانێکی زۆرە لە ژێر دەسەڵاتی ناوەندیدا داگیر کراوە. شاخاوی بوونی سروشتی کوردستان بووەتە کێشەیەکی زۆر گەورە لەسەر ڕێی سیاسەتەکانی ڕێژیمی ئاخوندیی ئێران. سیاسەتی ئاخۆندەکان ٤دەیەیە لەسەر فەوتاندنی گەلی کورد لە هەر ڕێگایەکەوە بێت، چڕ کراوەتەوە و ئەوەش باسێکی حاشا هەڵنگرە.

هەر لە کوشتن و ئیعدامەکانی دەیەی ٦٠ەوە تاکوو ئێستا، لەنێوبردنی کولتووری کورد لە شار و گوندەکانی کوردستان، پەرەپێدان بە کولتووری خورافەی ئایینی، سووک و بێ‌بایەخ کردنی کوڵتووری نەتەوەیی کورد لە بەرانبەر کوڵتووری فارسدا لە نێوان منداڵان و لاوانی کورد و سیاسەتی پەرەپێدان بە ماددەی سڕکەر لە کوردستان. هەزاران پیلانی پڕ لە ڕق و قینی لەو چەشنەی دەسەڵاتدارانی رێژیمی ئێران لە لایەکەوە،لە لایەکی دیکەشەوە لە چەند ساڵی ڕابردوودا بە فەوتاندنی دارستان و لێڕەوارەکان لە بست بە بستی خاکی کوردستان ترس و دڵەڕاوکێی خۆیان لە شاخەکانی کوردستان پیشان داوە.

ڕەنگە کاتێک کە باس لە ترسی لەڕادەبەدەری ڕێژیم لە شاخەکانی کوردستان دەکرێت، ئەو پرسیارە بێتە ئاراوە کە ترس لە چی؟ بە تۆزێک وردبینی وەڵامی ئەم پرسیارە بۆ ئەوە هەڵدەگەڕێتەوە کە بوونی دارستان لە کوردستان واتە شوێنێک بۆ حەوانەوەی پێشمەرگە. گەورەترین ترسی ڕێژیمی ئێران چ لە ناوی پێشمەرگە چ لە بوونی پێشمەرگە، بە تایبەت لەم قۆناغەدا کە خەڵکی کورد بانگەوازی خەباتێکی نوێی لە ژێر ناوی ڕاساندا کردووە، وەکوو فووبیایەک کەوتووەتە گیانی دەسەڵاتدارانی ڕێژیمی ئێران و هەر بەم هۆیەشەوە بە بیانووگەلی جۆراوجۆر ئاگر لە دارستانەکانی کوردستان بەردەدا و هەر جارێکیش بە پاساوی بێ‌بنەما لەسەر ئەم بابەتە سەرپۆش دادەنرێت. ئەم بابەتە گرینگە بە لایەک، ڕێز گرتنی خەڵک لە کوڵتوور و پەرەپێدان بە مێژووی نەتەوەیی و بەرز ڕاگرتنی یادی کولتوورە نەتەوەییەکان وەک نەورۆز لە شارەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە لایەکی دیکەوە، دیسان هاوکێشە سیاسییەکانی ڕێژیمی بە یەکجاری تێکداوە و ترسێکی یەکجار زۆری خستووەتە دڵی دەسەڵاتدارانەوە، بە تایبەت کە لەم ماوەیەشدا، ٦ حیزبی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە کۆبوونەوەیەکدا لەسەر چۆنیەتی گرتنی نەورۆز لە ڕۆژهەڵات، ترس و تۆقینی دوژمنیان چەند هێندە زیاتر کرد و دەسەڵاتدارانی ڕێژیم لەم قۆناغەدا تووشی فووبیایەک بەناوی "نەورۆز" بوون. دەسەڵاتدارانی ڕێژیم خافڵن لەوەی کە نە نەورۆز مەترسییە، نەش دارستان، بەڵکوو شۆڕش و هەستی خەڵکی خۆڕاگری کورد و ڕاوەستانیان لە بەرانبەر سیاسەتە هەڵەکانی ڕێژیمی داعشیی ئێراندا بۆ بەرگری لە نەتەوە و کوڵتووریان و شوێن‌پێی خەباتگێڕانی کورد لە شاخەکانی کوردستان و دارستانەکانە کە بەسەر دەسەڵاتداراندا هەرەسی هێناوە و وەک فووبیایەکی دەروونی و ئەشکەنجەیەکی سپی ترسی خستووەتە دڵیان و بۆ هێور کردنەوەی ئەم ترسەش،ئاگر لە دارستان و لێڕەوارەکانی کوردستان بەردەدن و کوردستان میلیتاریزە دەکەن، تاکوو خەڵک نەورۆز نەگرن.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.