• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٥ی ئاوریلی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٥ی بانەمەڕی ١٣٩٧ی هەتاوی  

هێرشی مووشەکیی سنووردار و پەیامێکی بێ‌سنوور

زایینی: ٢٠-٠٤-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠١/٣١ - ٢٠:٥١ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
هێرشی مووشەکیی سنووردار و پەیامێکی بێ‌سنوور
ئەلبۆرز ڕووئین تەن

دواى ئەوەى هێرشێکى فڕۆکەکانى سەر بە ڕێژیمى ئەسەد لە شارى ئیدلبى سووریەی ژێر دەستى ئۆپۆزیسیۆنى سووریە بووە هۆى ئەوەى بە چەکى کیمیایى زیاتر لە ١٠٠ کەس گیان لەدەست بدەن و بە سەدان کەسیش بریندار بن، دونیا جاریکى دیكه ‌هێرشێکى لەو شێوەی بینی کە لە لایەن ڕێژیمێکى دیکتاتۆره‌وه ‌خەڵکەکەى بکاتە ئامانجى چەکى قەدەغەکراوى کیمیایى.

ئەو هێرشە دەنگدانەوەیەکى زۆرى لە دونیا داهەبوو، تەنانەت نەتەوە یەکگرتووەکان دانیشتنى بەپه‌له‌ى له‌سەر پێکهێنا، هەرچەند دەوڵەتى ئەسەد ئینکارى بەکارهێنانى چەکى کیمیایی دەکات، بەڵام دونیا و خۆرئاوا گوێگرى ئەو گوتانه ‌نەبوون و ڕێژیمى ئەسەدیان بە تاوانبار زانى و تەنانەت کۆمارى ئیسلامیى ئێرانیشیان کردە ئامانجى ڕەخنە کە پشتیوانى لە ئەسەد دەکات.

دواى ئەو هێرشە ئەمریکا هەر زوو هەم لە نەتەوە یەکگرتووەکان و هەم لە زارى ترامپه‌وه ‌ئیدانەى توندى ئەو هێرشەیان کرد و بە کردەوەش ٥٩ مووشەکى "تامهاوک"یان ئاراستەى فڕۆکەخانەى "ئەلشەعیرات" کرد کە به‌ بۆچوونی ئه‌مریكییه‌كان له‌وێوه‌ هێرشه‌ كیمیاییه‌كه‌ به‌ڕێوه‌ براوه‌.

ئەو هێرشە لە کاتێکدا ڕوویدا کە سەرکۆمارى چین لە فلۆریدا میوانى ترامپ بوو، کە ئەوەش واتای خۆى هەبوو. هەروەها دواى هێرشەکە دونیا چاوى بڕییە ڕووسیە کە یەکێکى دیكه ‌لە زلهێزەکانە، چوونکە ئەو هێرشە لە هەمانکاتدا وەڵامێک بوو بۆ ڕووسیە کە پشتیوانیى له ‌ئەسەد دەکات، بەتایبەت کە دەنگۆى هەبوونى هێزی ڕووسیە لەو فرۆکەخانەیەدا هەبوو.

هەر لە یەکەم ساتی سەرکەوتنی ترامپ و نیگەرانی یا خۆشحاڵیی وڵاتانی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست بۆ ئەو سەرکەوتنە، دەرخەری ئەو ڕاستییه ‌بوو کە شایەدی گۆڕانکاری لە سیاسەتی زلهێزێکی وەکوو ئەمریکا لە ناوچەدا دەبین.

چوونکە سیاسه‌تی هەشت ساڵی ئۆباما دەستی ئێرانی بۆ دەستێوەردان لە وڵاتانی ناوچە زیاتر ئاوەڵا کردبوو، تەنانەت کۆماری ئیسلامی لە ڕێگەی ئەو دەستێوەردانانەوە ئیمتیازی پێویستیان لە کاتى دانووستاندن لەگەڵ خۆرئاوا بەدەست ده‌هێنا.

هەربۆیەش وەک ئەوەى هەموو دونیا چاوەڕوانى کردەوەیەکى وا بن سەیرى ئەو هێرشەیان کرد. ئەو هێرشە مووشەکییە سنووردارە چەندین پەیام لەخۆ دەگرێت کە تەنیا بۆ دیکتاتۆرىی سووریە و سنوورەکانى سووریە نیە، بەڵکوو زۆر وڵاتى دیكه ‌دەگرێتەوە. بۆیە هەر چەند شرۆڤەى هاتنى ترامپ و سیاسەتى نوێی ناوچە گرینگ بوو، پێده‌چێ شرۆڤەى ئەو پەیامە دواى ئەو هێرشە گرنگیى خۆى هەیە .

یەکەم پەیام بۆ ڕێژیمى ئەسەد بوو کە ساڵى ٢٠٠٣ و کاتى هێرشی ئەمریکاى بۆ سەر وڵاتى عێراق وەبیر ئەسەد هێنایەوە، چوونکە ئەوکاتیش بە بیانووى هەبوونى چەکى کیمیایى هێرش کرایە سەرعێراق و دیکتاتۆرى بەناوبانگ سەدام. هەروەها نیشانى دا کە دەوڵەتى ترامپ بە کردەوە سیاسەتێکى نوێ ڕەچاو دەکات، تەنانەت ئەگەر پێویست بکات هێرشى لەشکرى یا مووشەکى دەکات کە ئەوەش سنوورێکە کە بۆ کردەوەکانى ڕێژیمی دادەنێت.

پەیامى دووەم بۆ کۆمارى ئیسلامیى ئێران بوو، چوونکە جیا لە ئۆتۆریتەى ئێران لە سەر ئەسەد و سووریە، ئۆتۆریتەى تایبەتى ئێران لە سەر هێزى ئاسمانیى ڕێژیمی سووریە و بەکارهێنانى فڕۆکەوانە ئێرانییەکان لە لایەن هێزى هەوایی ئەسەدەوە هەیە کە ئەو چەندە بۆ زۆر کەس ڕوون نییە، هەربۆیە بەشیکى زۆرى بەردەوامیى شەڕ و مانەوەى ئەسەد درووستکردنى ناکۆکیى نێوان ڕووسیە و تورکیە و هەروەها سووریە و تورکیە لە ڕێگەى ئەو هێزە ئاسمانییه‌وه، ‌ببوە هۆى ئەوەى ئێران تاکە ئەکتەرى کاریگەرى ئەو شەڕە لە سووریە بێت کە بە تەواویى پلانەکانى جێبەجێ دەبوون، بەڵام ئەو هێرشە نیشانى دا ئیتر بەرەبەرە کۆتایى دێت بەو کاریگەرییە، چوونکە ئەمریکاى سەردەمى ترامپ تەنیا سەیرى ڕووداوەکان ناکات، بەڵکوو هەڵوێست و دژکردەوەى دەبێت. بەتایبەتى هێرش بۆ سەر فڕۆکەخانە و فڕۆکەکان دەبێت ئەو واتایەى هەبێت.

پەیامى سێیەم بۆ ڕووسیە بوو، چوونکە ڕووسیەش بە پیلانى ئێران تا ڕادەیەک بەرەو زه‌لكاوی سووریە ڕاکێشراوە، ئەو هێرشە بە بێ هاوئاهەنگیى ڕووسیە و تەنیا لە ڕێگەى ئاگادارکردنەوەى چرکەساتى کۆتایی، پەیامێکى ڕوون بوو بۆ ڕووسیە کە دەبێت دەست لە پشتیوانیى ئەسەد هەڵگرن و لە هاوکێشەى ئێران بێنەدەر، ئەگەرنا ئەمریکاى نوێ بەرەنگارى دەبیتەوە، تەنانەت ئەگەر ئەو هاوکێشەکە ئەکتەرێکى وەک ڕووسیەى تێدا بیت. هەروەها ئەو هێرشە جارێکى دیكه ‌سەلماندى کە وێڕاى کاریگەریى، ڕووسیە ناتوانێت زلهێزێکى وەکوو ئەمریکا هەمیشەیی بێت، بەڵکوو دەتوانرێ پشتگوێ بخرێت، و لەوانەشە ببێتە هۆى ئەوەى بەخۆیدا بچێتەوە لەو هاوکێشەیەی کە تەنیا ئێران قازانجی لێ دەبات و مرۆڤایەتى بەردەوام ئازارى پێدەگات، بێتەدەر.

هەروەها نابێت پشتیوانانى ئەو هێرشە له‌بیر بکرێت کە جاریکى دیكه ‌هێڵى هاوکێشەکانى خۆیان تۆخ کردەوە، کە عەرەبستان و تورکیە و ئیسرائیل بە پشتیوانى فەرمیی خۆیان، پەیامى کاریگەریى ئەو بەرەیان لە داهاتوودا بە گوێی هەموو لایەک بەتایبەت ئێراندا گەیاند.

بێگومان شەڕ و ئاڵۆزیی ناوچەى ڕۆژهەڵاتى نێوەڕاستى زۆر نالەبار کردووە بۆ مرۆڤه‌كان، بۆیە لایەنگرى شەڕبوون باش نییە، بەڵام ڕاستیى سیاسەتى ناوچە و دەستێوەردانەکانى ئێران کە بەشێکى بەرچاوى ئەو شەڕ و ناکۆکییانەن، ئەگەر لە ڕێگەى گوشارى ڕاستەوخۆ و تەنانەت هێرشی لەم چەشنە نەبێت، ئەوە ناتوانرێ سنوورێک بۆ خوێنڕێژى و دڕەندەیی ئەو دیکتاتۆرانە دابنرێت، هەر بۆیەش ئەو هێرشە بۆ ئەوەى ڕێگرى بکات لە خوێنڕێژیى زیاتر و کاولکاریى زیاتر، بە پێویست دەزانرێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٢٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
ــ تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
ــ کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
ــ د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
  • ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات
    مێژووی سەرهەڵدانی ئەدەبی جیهانی لەلایەن پاسکال کازانۆڤا لە کتێبی کۆماری جیهانیی ئەدەبیات(ز١٣٩٢) سێ رەوتی فۆرم، گەشەسەندن و رەوتی کێبڕکێی نێودەوڵەتی لەخۆ گرتووە و هەر رەوتێکی لەگەڵ گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە سەرهەڵدان و پەرەسەندنی زمانە رەسەنەکانی ئەورووپا لێکداوەتەوە و مانای کردۆتەوە.
  • د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
    مەسەلەی عەفرین جودایە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە؛ ئەجێندای سیاسیی گەورە لە پشت ئەو هێرشە هەبوو، بۆیە ئەورووپا ئامادە بوو هێرش بکات، بەڵام بۆ عەفرین نا.
  • کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
    ئەوەیکە لە گۆشە و کەناری وڵاتدا هێندێک خەمخۆری لەلایەن خەڵک یان خەڵکانێکدا دەبیندرێ یان هێندێک پێشکەوتن لە چەند بواری جیاجیادا دێتە ئاراوە، ئەوە هیممەت و بەرخۆدانی خەڵکە لە بەرامبەر کۆنەپەرەستی رێژیم و بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی بە رێژیمەوە نییە .
  • \ "هوزمانەوەن" نمونەی بەرچاوی له نێوبردنی سروشتی کوردستان
    کاتێک ئێمه دەڵێین حکوومەته داگیرکەرەکانی کوردستان به بەرنامەیەکی داڕێژراو، سەرەکیترین سەرچاوەی ژیانی نەتەوەی کوردیان کردووەتە ئامانجی هێرشەکەیان، تەنیا له ڕووی هەستی خۆشەویستی خاک و کوردبوونەوە نییه، بەڵکوو لەم ڕاستایه‌دا بەڵگه ئەوەنده زۆره که تەنیا لێکوڵینەوەیەکی کورت دەتوانێ زۆر شت ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەداخەوه لەم بوارەشدا ئێمەی کورد کەمکارییەکی ئێجگار زۆرمان کردووه.
  • دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە
    ئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی فەلسەفە و زۆربەی زانستە فیکرییەکان بدرێتەوە، هێندێ خاڵ بەرچاو دەکەوێت، کە وڵامی زۆربەی قەیرانە هزرییەکان دەدرێتەوە. ئەگەر لە بابەتێکدا دوو لایەن و هێڵی فیکری جیاواز دەکەونە ململانێیەوە، ئاکامەکەی یان دەبێتە هۆی بەزینی یەکیان، یان دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی فکرێکی سێهەم کە ڕەنگە دڵخوازی هیچ لایەکیان نەبێت، بەڵام کۆتاییهێنەری ململانێیەکانە.
  • تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
    بنەماییترین تایبەتمەندییەکانی فاشیزم بریتییە لە پیرۆزمەندیی پەتی و سەرۆکێکی بێ هەڵە. لەلای فاشیستەکان ئەوەی هەمیشە وەک داردەست ئاپۆرەی پێ کۆنترۆڵ دەکرێ، تارماییەکی تۆقێنەرە کە بەپێی هەڵکەوتەیەکی تایبەت ئەم تارماییە لە شێوازی دوژمن، لایەن یان ئەگەرێک خۆی دەردەخات.
  • نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
    مرۆڤێك كه له هەژاریدا ڕاگیراوه، مرۆڤێك كه نكۆڵی له ناسنامه ئێتنیكی، ئایینی یان نەتەوەییەكەی دەكرێ یان دەكەوێته بەر تەوژمی سیاسەتی تواندنەوه و سووكایەتی پێكردن یان لەژێر ستەمی جنسیدا دەژی، مرۆڤێكه كه كەرامەتی لێ زەوت كراوه.
  • شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن
    گۆڕانکارییەکانی ناو کابینەی ترامپ و کاریگەرییان لە سەر سیاسەت و رووداوەکانی ناوچە، تەوەری گفتوگۆی ئەم ژمارەیەی رۆژنامەی کوردستانە لەگەڵ شەریف هەژاری، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران
    لە دوو بابەتی پێشوودا، "شەڕی ئێران و ئیسرائیل"و بەشی یەکەمی "پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران"، هێڵی بەهێزی ڕێژیمی تاران (دەرەوەی سنوورەکان و کەڵک وەرگرتن لە ملیشیا و لایەنگرە شێعەکانی لە وڵاتانی ناوچە) و خاڵی لاوازی ئەو ڕێژیمە (خەڵکی ناڕازی و وەزاڵەهاتووی نێو شارەکانی ئێران) خرایە بەر باس و لێک درایەوە.
  • بێستوون، شوێنی خودای خوداکان بێستوون، شوێنی خودای خوداکان
    شاری بێستوون، یەکێک له شارەکانی کرماشانه که له باکووری رۆژهەڵاتی ئەو گەورەشاره جێگای خۆش کردووه و له سەر رێگای کرماشان - هەمەدان که سەردەمانێک پێتەختی ئیمپراتوری کوردان بوو، هەڵکەوتووه.
  • مانیفێستی ڕزگاری مانیفێستی ڕزگاری
    هەتا لاپەڕەکانی مێژووی کورد زیاتر هەڵدەدەینەوە، تابلۆی تراژێدیای کورد زیاتر دەردەکەوێت. لە پەنای ئەم تابلۆیە سەربوردەی قارەمانیەتی، فیداکاری، کاریگەری بلیمەت و ڕێبەرەکانمان لەسەر زیندوو مانەوەی کورد وەکوو نەتەوە زۆر ڕوونە. لە لایەک پرسیاری بۆچی تا ئێستا سەرنەکەوتووین دەبێتە خۆرەی مێشک، لە لایەک جێ داخە بۆچی ئەم ڕێبەرە زانا و لێهاتووانە بە ڕادەی پێویست لە لایەن تاکی کورد بەرجەستە نەکراون.
  • پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان
    ئەوان کۆتاییان بە کۆمار هێنا، بەڵام نەیانزانی ئامانجەکانی کۆمار و گیانفیدایی ڕێبەرەکانی، چ بەهایەکی مەزنن و چۆن بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێنەوە، دوای حەفتاو یەک ساڵ لەو ڕووداوە، داستانی مەرگی سەربەرزانەی پێشەوا، هێشتا خاوەنی بەهێزترین وانەی خۆنەویستی، خەڵکویستی، ئازادیخوازی و سەرفرازییە و ئەوینێکی بەهێزیشە بۆ بە چۆکداهێنانی هەموو مەترسی و ناخۆشییەکان.
  • سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە
    لە وڵاتێکدا کە چەند کەلتوور و نەتەوە و ئایینی جیاواز دەژین، حکوومەتی دەسەڵاتدار لەگەڵ هەڕەشە و دەرفەتی جۆربەجۆر بەرەوڕوویە؛ لەو جۆرە وڵاتانەدا، بەهۆی چەندنەتەوەیی و چەندکولتووری و پێکهاتەی ئاڵۆزی کۆمەڵگاوە، ژیانی کۆمەڵایەتی - سیاسی و هەروەها ئیدارەکردنی حکوومەت و دابەشکردنی دەسەڵات و سامان و ئیمتیازەکان لە نێو خەڵکدا ئەرکێکی ئاڵۆز و پڕمەترسییە، کە هەرجۆرە هەنگاو و کردارێک کە نیشان لە هەڵاواردن و بێبەشکردنی کەس و کەسانێک و پێکهاتەیەک بدا، دەبێتە هۆکارێک بۆ رووخانی ئێعتمادی خەڵک بەرامبەر بە دەسەڵاتدار و حکوومەت.
  • پانۆڕامای ساڵ پانۆڕامای ساڵ
    خوێنەرانی خۆشەویست، ڕۆژنامەی کوردستان وەک نەریتی ساڵانە لە دوایین ژمارەی ساڵدا پوختەیەک لە ڕووداو و هەواڵە گرینگە حیزبییەکانی ساڵ دەخاتە بەر دیدی ئێوەی ئازیز؛ لێرەدا بەشێک لەم هەواڵ و ڕووداوانە دەخەینە بەر چاوی ئێوەی هێژا: