• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ژوئەنی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٢ی پوشپەڕی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک

زایینی: ٢٢-٠٥-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٣/٠١ - ٢٠:٠٤ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک
شەماڵ تەرغیبی

شانۆگەریی هەڵبژاردنی ئەمساڵیش هاوشێوەی جارانی پێشووتر، وەک چاوەڕوان دەکرا بوو بە گۆڕەپانی کەڵکاژۆ وەرگرتن لە باری گوزەرانی خەڵکی بێ‌دەرەتان، و بەناو بەربژێرەکانی ئەم شانۆگەرییە ئابووریی و دۆخی ژیانی خەڵکیان کردە چەکێک بۆ هەڵخەڵەتاندنی خەڵک و ڕاکێشانیان بۆ سەر سندووقەکانی دەنگدان.

ڕۆژنامەی کەیهان لە ژمارەی چەند ڕۆژ پێشی خۆیدا ڕایگەیاند؛ کەسانێک لە گوند و شار و شارۆچکە بێبەش کراوەکانی ئێراندا، هەڕەشەیان لە خەڵکی بێ‌دەرەتان و کەم‌داهات و هەژار کردووە کە ئەگەر دەنگ بە ڕۆحانی نەدەن بوودجە و یارانەکانتان لێ دەبڕین.

لەلایەکی دیکەوە ڕۆژنامەی قانون لە ڕاپۆرتێکدا هەر لەمبارەوە ڕایگەیاندووە کە؛ بەربژێرەکان و لە نێویاندا "قاڵیباف" دەستی کردووە بە دانی وادە و بەڵێنی بێ‌بنەما و وتوویەتی: ئەگەر ببمە سەرکۆمار لە ماوەی ٤ ساڵدا داهاتی گشتی وڵات ٢ قات و نیو زیاتر دەکەم، بە چەشنێک کە وەپیش وڵاتانی فەڕانسە و بریتانیا و کانادا و ژاپۆن بکەوین.

ئەم بانگەشە بێ‌بنەمایەی قاڵیباف لە کاتێکدایە کە بەپێی زانستی ئابووری تەنیا مەرجی بردنەسەری ئاستی داهاتی گشتیی وڵات، زیادکردنی سەرمایەدانانە لە وڵاتدا. ئەگەر وەها گریمانە بکەین کە ناوبراو بتوانێ زۆربەی کۆمپانیا زەبەلاحە جیهانییەکانیش بۆ سەرمایەدانان پەلکێشی ئێران بکات، بەپێی زانستی ئابووری پێویستە ١٥% ڕێژەی سەرمایەدانان زیاد بکرێت تاکوو گەشەی ئابووریی یەک ڕەقەمی بێتە دی.
بەپێی دوایین ئاماری بانکی جیهانی بۆ ساڵی ٢٠١٥، داهاتی ناپاقژی نەتەوەیی ئێران ٥١١ میلیارد دۆلار بووە؛ ٢قات و نیو زیادکردنی ئەم داهاتە بەو واتایە دێت کە قالیباف دەبێ لە ماوەی ٤ ساڵ دەسەڵاتداری خۆیدا ئاستی داهاتی ناپاقژی نەتەوەیی بگەیێنێتە ١٢٧٧ میلیارد دۆلار!

بەم پێیە ئایا دەکرێ بڵێین قاڵیباف دەتوانێ ئێران وەپیش وڵاتانێکی وەک کانادا و فەڕانسە بخات؟

یان کەسێکی وەک "ئیبراهیم ڕەئیسی" بەربژێری بناژۆخوازی ڕێژیم بۆ پۆستی سەرکۆماری، کارتی چوونەژوورەوەی شاری یاری "باغلارباغ"ی تەورێزی بە بەلاش بڵاو کردۆتەوە و داوایان لەو کەسانەی کە کارتەکەیان وەرگرتووە کردووە کە دەنگ بە ڕەئیسی بدەن.

ئەمانە تەنیا چەند نموونەیەکی بچووکن لەو درۆ و دەلەسانەی کە بەربژێرەکانی سەرکۆماری ڕێژیم بۆ هەڵخەڵەتاندنی خەڵک و گەرم کردنی تەنووری هەڵبژاردن بەڕێوەی دەبەن، غافڵ لەوەیکە ئەم خەنە چیدیکە ڕەنگی نەماوە.

ئەم بارودۆخە ئەو کاتە زیاتر جێگەی داخ و کەسەر دەبێ کە بەناو بەرەی "ئیسڵاحخواز"ی ڕێژیم بانگەشە بۆ چاکسازی و ڕیفۆرم لە بیاڤی ئابووریدا دەکەن و چەمکەکانی وەک "عەداڵەت"، "یەکسانی"، "دادپەروەری" و " نەهێشتنی گەندەڵی" دەکەنە چەکی هەڵخەڵەتاندنی خەڵک و بردنەوەی ئەم کایە سیاسییەی نێوان خۆیان و باڵی بناژۆخواز. بانگەشەیەک کە سەر لەبەری درۆ و دەلەسە و ناڕاستە.

بەپێی هەندێک بەڵگە و فایلی نوێ، حەسەن ڕۆحانیش هاوشێوەی هاوپیاڵەکانی تری دەستێکی باڵای هەبووە لە هەڵلووشینی سامان و داراییەکانی خەڵک و یەکێکە لە گەندەڵکارە کەڵانەکانی نێو ڕێژیم.

ماڵپەڕی "خبرنامە گویا" بە بڵاوکردنەوەی کۆمەڵێک بەڵگە باس لە گەندەڵییەکانی حەسەن ڕۆحانی و باندەکەی دەکات کە زیاتر لە شێوازی ڕانت و داگیرکاریی زەوی و مڵکدا خۆی دەبینێتەوە.

بۆ وێنە لە یەکێک لە بەڵگەنامەکاندا ڕۆحانی لە ساڵی ١٣٦٨دا، پارچە زەوییەکی لە "شهرک غرب تهران" بە پانتایی ٧٩٠ میتری چوارگۆشە بە بڕی ٢ میلیۆن تمەن لە ڕێکخراوی نۆژەن و ئاوەدان کردنەوەی زەوییەکانی ڕۆژئاوای تاران کڕیوە؛ لە حاڵێکدا کە نرخی ئەم پارچە زەوییە لەو کاتەدا لانیکەم ١٤٠ میلیۆن تمەن بووە. واتە نرخی ڕاستەقینەی ئەو پارچە زەوییە ٧٠ قاتی ئەو بڕە پارەیە کە لە سەرۆک کۆماری ئیسڵاحخواز وەرگیراوە.

لە بەڵگەنامەیەکی دیکەدا سەرکۆمارە ئیسڵاحاتخوازەکەی ڕێژیم ڕێگەی بە باوکی زاواکەی داوە کە لە بانکێکی دۆبەی وامی کەڵان بە سوودی سیفر لە سەد وەربگرێت و بە سوودی ٢٤ لە سەد، لە بانکەکانی ئێراندا خەواندوویەتی و سوودە بەلاشەکەی دەخوات.

یان لە بەڵگەیەکی دیکەدا کە هەواڵدەریی فارس بڵاوی کردۆتەوە، فەرەیدوون ڕۆحانی برای حەسەن ڕۆحانی لە ڕەشەمەی ساڵی ٥٨دا و تەنیا پاش ١٠ مانگ لە دامەزراندنی بونیادی مەسکەن، زەوییەکی بە پانتایی ١٨٨ میتر لە "تاهبازی" تاران بە بەلاش وەرگرتووە، کە هەنووکە بە یەکێک لە گرانترین ناوچەکانی ئێران دەژمێردرێ.

لە لایەکی دیکەشەوە "ئیسحاق جەهانگیری" جێگری یەکەمی دەوڵەتی یازدەهەم، ساڵی ١٣٧٨ی هەتاوی زەوییەکی بە ڕووبەری ٣٨٥ میتری لە گەڕەکی "وەنەک"ی تاران بە نرخی میتری ١٤٠ هەزار تمەن لە دەوڵەتی ئیسڵاحات وەرگرتووە کە لە ئێستادا بایی پازدە میلیارد تمەنە.

هەواڵدەریی "تەسنیم" ئەوەش ئاشکرا دەکات کە؛ ئیسحاق جەهانگیری ساڵی ١٣٨٩ بەهۆی گەندەڵیی ماڵییەوە لەسەر کار لادراوە.

بەڵگەنامەکان باس لەوە دەکەن کە؛ ئیسحاق جەهانگیری و عەباس ئاخووندی وێڕای ئەندامەتی لە کۆمپانیای "سەدرا"، پاداشتی سەرسووڕهێنەریان وەرگرتووە.

ئەو بەڵگەنامانە و زۆر بەڵگەنامەی ئاشکراکراوی دیکەش هەموو ئاماژە بۆ گەندەڵیی سیستماتیک و هەمەگیری بەرپرسە یەک لەدوای یەکەکانی ڕێژیم دەکەن و هەمان ئەو بەرپرسانەش بەوپەڕی ڕووهەڵماڵراوییەوە بانگەشەی چاکسازی دەکەن و خەڵک بە پڕوپاگەندە و بانگەشەی بێ‌بنەما ڕاکێشی سەر سنووقەکانی دەنگدان دەکەن.

پرسیاری بنەڕەتی لێرەدا بەلەبەرچاوگرتنی ئەم کەتوارانە ئەوەیە کە گەلۆ چاکسازی و ئیسڵاح و ڕێفۆرم هیچ مانایەکیان دەبێت؟
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان
ــ سیاسەتی شەرخوازیی ڕێژیمی ئێران
ــ هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
ــ ترس لە تەرەقە
  • \ "ئاسمیلاسیون فەرهەنگی" پڕۆسەیەک بۆ له نێوبردنی کورد
    رستەکانی ئەو پێش‌نووسه پیشان دەدەن که لە ڕوانگەی داڕێژەرانی ئەو پێش نووسەوە، " ئاسمیلاسیۆنی فەرهەنگی" وەکوو بەشێک لە "ژینۆسایدی فەرهەنگی" پێناسە کراوه و لەو پێشنووسەدا جێی گرتووە.
  • د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی
    بەرپرسانی هەرێمی کوردستان یەکەم مانگی وەرزی پاییزی ئەمساڵ ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان ئەنجام دەدەن و ئەوەش وەک هەمیشە کاردانەوەی دوو دەوڵەتی ئێران و تورکیەی لێکەوتەوە و بەتایبەتی ڕێژیمی ئێران بە توندی دژایەتی خۆی لەگەڵ ئەو پرسە دەربڕیوە.
  • بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ
    جیرانەکانی تورکیەش لە هێندێک شوێن سنووری وڵاتەکانیان لەگەڵ تورکیە بە نەردە و تێلدوور بەستووە. سنووری تورکیە- یوونان لەلایەن یوونانەوە لە ساڵی ٢٠١٢ ڕا بە حەسارێک لە تۆپەکانی سیمی خاردار قاییم کراوە. حکوومەتی بولغارستانیش بە دروستکردنی دیوارێک لە سیمی خاردار بە درێژایی ٣٠ کیلۆمێتر سنووری خۆیان لە گەڵ تورکیە قایمم کردووە.
  • شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک
    لەم پرسەی ئەمڕۆی ئێمەشدا تۆڕێک لە دەسەڵات بوونی هەیە کە زیاتر لە یەک سەدەیە کە پێوەندی کوردەکان و فارسەکان لە ئێران یان باشتر وایە بڵیێن (نواندنەوەکانی دیکەیان) لە رۆژهەلاتی ناڤیندا رێک و چوارچێوەیان بۆ دیاری کردووە.
  • هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
    ڕووداوی تاران پێچەوانەی زۆرینەی لێکدانەوەکان نەک لەجێ ڕوویدا و نە نەخوازراو بوو، نە بەو واتایە یەکلاکەرەوە کە بڵێین سێناریۆی پەتی بوو، بەڵکوو لەو ڕووەوە کە حاکمییەت ساڵانێکی زۆرە بەشێوازی داڕشتنی سیاسەتی سیستماتیک بەستێنی بۆ ڕووداوی ئەوتۆ خۆش کردووە.
  • منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران
    ئێران وڵاتێکی چەوسێنەر و گیرۆدە بە نەخۆشییە، برین لەسەر برین لە جەستەی کز و لاوازیی وەک دیکتاتۆری، شەڕ، کوشتار، هەژاری، منداڵفرۆشی و ... سەرهەڵ ئەداو هەموویان لە وڵاتێکی ژێر حوکمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا پێکەوە دەژین.
  • ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش) ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش)
    کەوایە لە ئێستادا ئەوەی لە هەنگاوی یەکەمدا ستراتێژی دوو داگیرکەری کوردستان واتە کۆماری ئیسلامی و تورکیا دیاری دەکات، لاواز کردنی دەسەڵاتی سیاسی کورد لە ناوچەکەدایە ، نەک سڕینەوەی شوناسی کوردستان.
  • ترس لە تەرەقە ترس لە تەرەقە
    خامنەیی کە هەیمەنەی درۆیینەی وەمەترسی کەوت، دەستی بە فڕوفیشاڵی زۆرتر کرد و گوایە دەیانەوێ لەگەڵ تیرۆریزمدا شەڕی کۆتایی بکەن، ئەمە لە کاتێکدایە کە تیرۆریزمی چ شیعی و چ سوننیەکەی لە لایەن کۆماری ئیسلامیەوە پەرەی پێ دراوە.
  • خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له \ خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له "باڵنده‌کانی ده‌م با"
    باڵنده‌کانی ده‌م با به زمانێکی زۆر شاعیرانه و ته‌كنیکێکی تێکه‌ڵاوی گێرانه‌وه، باسی وشکبوونی ئاره‌زەووه‌کانی پیاو له شۆره‌کاتی زیندان و مه‌نفا و ئاواره‌ییدا ده‌کا. باسی خه‌مێک که له ناخی پیاودا سه‌رهه‌ڵده‌دا و به‌دوای وەڵامی پرسیارێکدا د‌‌ه‌گه‌ڕێ، ئه‌وه‌ که: "له‌پێناوی کام تاواندا سزا دراوه ئه‌م پیاوه؟ له‌پێناوی کام تاواندا سزا ده‌درێین؟ له ئاگری کام تۆڵه‌دا ده‌سووتێن؟" (ل. ٢٩)
  • د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە
    وتووێژی ڕۆژنامەی کوردستان لەگەڵ د.عەبدولحەکیم خوسرەو، مامۆستای زانستە سیاسییەکانی زانکۆی سەلاحەدین لە پێوەندی لەگەڵ پرسی ڕێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی هەرێمی کورستان و مەترسی و هەڕەشەکانی حەشدی شەعبی بۆ سەر شنگال و ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان.
  • هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس
    زانایان و تئۆریسییەنەکان باس لە دوو هۆی سەرەکی دەکەن کە مافی جیابوونەوە بە گرووپێک دەدات تاکوو لە وڵاتی سەرەکیی خۆیان جیا ببنەوە و وڵاتێکی دیکەی سەربەخۆ بونیاد بنێن. ئەو دوو هۆیە ئەوەندە بەهێزن کە خواستی "تەواویەتی خاکیی" وڵاتان دەتوانرێ بە خاتریان وەلابنرێت. هۆی یەکم ئەوەیە کە ئەگەر وڵاتێک ڕێگری بکا لە گرووپێکی دیاریکراو کە لە بواری نێوخۆییدا کە مافی چارەی‌خۆنووسینی هەبێ و خۆی بەڕێوە ببات.
  • شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە
    شەریف فەلاح، شاعیر، وەرگێڕ و چالاکوانی فەرهەنگی، ساڵی ١٣٥٣ی هەتاوی لە گوندی (گەزنە)ی سەر بە چەمشاری سنە لەدایک بووە.
  • تاوتوێ کردنی پرسی \ تاوتوێ کردنی پرسی "بەشداریی خەڵکی کوردستان لە هەڵبژاردن"دا
    ئێمە لە هەڵبژاردنی ئێراندا لەگەڵ دیاردەیەک بەرەوڕووین بەناوی "هەڵسووڕی قەدەغەکراو"، چالاکێک یان بکەرێک کە دەتوانێ کارتێکەریی لەسەر ئاراستەی هەڵبژاردنەکان بێ، بەڵام چالاکییەکانی لە ڕێگای جۆراوجۆری یاسایی و نایاسایی قەدەغە و سنووردار کراوە.
  • ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک
    باوکی سەهیونیزم و دەوڵەتی یەهوود، تێئۆدۆر هێرتسێل بوو کە دەرچووی بەشی یاسای زانکۆی ڤییەن بووە و وەکو ڕۆژنامەوان کاری دەکرد. سەرچاوەی دروستبوونی ئەو بیرۆکەیە کە دەبێ دەوڵەتی یەهوود بۆ یەهوودییەکانی دونیا دروست بکات، لە نێوئاخنی بەڕێوەچوونی دادگای ئەفسەرێکی یەهوودی-فەڕانسەیی لە ساڵى ١٩٨٤کە بە تۆمەتی سیخوڕی بۆ ئەڵمانەکان دادگایی دەکرا دروست بوو.