• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٢ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

بۆچی بایکۆتی هەڵبژاردنەکانی شۆرای شار ودێ بڕیارێکی دروست و بەجێ بوو؟

زایینی: ٢٣-٠٥-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٣/٠٢ - ١٤:٠٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
بۆچی بایکۆتی هەڵبژاردنەکانی شۆرای شار ودێ بڕیارێکی دروست و بەجێ بوو؟
ئەلبۆرز ڕووئین تەن

بەر لەوەی بچمە سەر باسەکە، دەمهەوێ ئەو چەندە بڵێم لە کۆماری ئیسلامی‌دا ئەوە کەس یا قانوون نیە کە قسەی یەکەم دەکات، بەڵکو ئەوە تاقمی دەسەڵاتدارە کە هەموو بڕیارێک دەتوانێ دەربکات و کەس ناتوانێ پێشی پێ‌بگرێت، بەتایبەتی ئەگەر ئەو بابەتە پەیوەندی بە کورد و ماف و داخوازی و دەرەتانی گەیشتن بە مافەکانی بێت.

باوەڕ ناکەم کەس هەبێ لەگەڵ ئەو بۆچوونەی سەرەوە دژایەتی بکات، ئەگەر دڵی بۆ مافەکانی کورد لێ‌بدات.

کەواتە ئێمەی کورد دەتوانین بێ یەک و دوو دژایەتی هەموو قەوارەی کۆماری ئیسلامیی ئێران بکەین، چوونکە تەنانەت ئەگەر لە قانونەکاندا بە ئەساسیشەوە ئەگەر بە ئەندازەی نوکی دەرزییەک ئاماژەی پێ کرابێ یا زۆریشی نووسرابێت، چوونکە ئەو تاقمە دەسەڵاتدارە نەک خۆی سەرووتر لە قانوون دەزانێت، بەڵکوو بە نوێنەری خوا لە سەر ئەرز دەزانێت. تا ئەو شوێنەی کە ئەو تاقمە هەبێ، بە دژی ئێمە دەجووڵێتەوە و حوکمی داگیرکەری هەیە، هەر بۆیە دژ بوونی، ئەخلاقی و دروستە. کە دەبینن ئەو بە هەموو شێوەیەک دژی ئێمە دەوەستێتەوە و ئێمەش دەبێ دژی بوەستینەوە.

لە بەستێنێکی وەهادا دەبینم ڕەخنە دەگیرێ لە بایکۆتی هەڵبژاردنی شۆرای شار بە تایبەتی ئەو شارانەی کە کورد و ئازەری یا کورد و فارسی لێیە کە گوایە بایکۆت هەڵە بووە. ئەوەش بۆتە هۆکاری ئەوەی کە دژایەتی کورد بکرێت یا هەڵاواردن هەبێت. ئەو ڕەخنەیە ئەوەندە کرچ و کاڵە کە پەیڕەوی لە هیچ بنەمایەک ناکەت. بەڵام بۆ ڕوون بونەوەی زیاتر وەڵامی دەدەمەوە.

بایکۆتی هەڵبژاردنی شۆرای شار و دێ هەڵە نەبوو چوونکە هەڵاواردن لە کۆماری ئیسلامی بە شێوەیەکی سیستماتیک بە دژی گەلی کورد دەکرێت و شۆراکان هیچ دەسەڵاتێکی وایان نیە کە بتوانن ئەو هەڵاواردن یا دژایەتییە بسڕنەوە.

دواتر ئەو کوردانەی کە بۆ کاندید بوون دەبێ بە فیلتەری ئیتلاعاتدا تێپەڕ ببن، کوردێک بەو فیلتەرە تێپەڕ ببێت ناتوانێ و نایهەوێ ئەو هەڵاواردنە بسڕێتەوە.

گەورەترین دەسەڵاتی شۆرای شار هەڵبژاردنی شارەدارە، بەڵام بە گوێرەی یاسای شۆرای شار و و دێ، دوای ئەوەی کە شارەدار بە مەرجی دیاریکراو لە لایەن شۆراوە هەڵدەبژێرێت، دەبێ بۆ ئیمزای حوکمەکەی وەزیری نێوخۆ یا پارێزگار پەسەندی بکات دواتر دەتوانێ ببێ بە شارەدار.

تەنانەت ئەگەر گرفتێک لە نێوان وەزیر و شۆرا یا پارێزگار و شۆرا دروست بوو، ئەوا هەیئەتێکی تر هەیە کە بڕیار دەدات واتە شۆرا ئەو دەسەڵاتەشی نیە.

کەوایە هیوا بەستن بەو شۆرایانە کە بە سودی کورد دژی سیاسەتی هەڵاواردن بوەستنەوە یا بڕیارەکانی بە سوودی کورد بێت، کارێکی هەڵە و بەلاڕێ بردنی داخواز و مافەکانی کوردی لێ‌دەکەوتێەوە. بە تایبەتی ئەگەر ئەو هیوایە لە لایەن کەسایەتی یا هێزێکی شۆڕشگێرەوە دروست ببێت.

بابەتێکی تر ئەوەیە؛ دەڵێن ئەگەر بایکۆت نەکرێت و هەڵبژاردن لەو شارانە بەتایبەتی وەکو ورمێ بە بەڵگەیەک بۆ کورد بوونی بزانین.

ئەو کات ئێمە کورد بوون یا نەبوونی ئەوشارانە دەخەینە نێو گەمەیەکی سیاسی کە بەڕێوەبەر و حاکمەکەی کۆماری تێرۆریستی ئێرانە. ئایا حاکمیەتی ئەو تێروریستە دەبێ قەبووڵ بکەین، بێ‌گومان نا، چوونکە ئەودەمی هەر زوو و بێ‌گرفت پرسیار دەخەینە سەر کورد بوونی ئەو شارانە.

جیا لە هەموو ئەو هۆکارانە گریمان شۆرا بە دروستی و لە هەڵبژاردنێکی دێموکراتیک و بێ‌خەوش دیاری کران دیسان لە بەر ئەوەی مافە نەتەوەییەکانمان، داخوازە ڕەواکانمان لە سیستمی کۆماری ئیسلامی‌دا جێبەجێ ناکرێت، بایکۆت باشترین ڕێگەیە چوونکە داخوازی کورد بە شۆرای شارێک جێبەجێ نابێت، لەکاتێکدا هەموو دەسەڵاتە لۆکاڵیەکان لە لایەن ئەو سیستمە دیاری دەکرێن، شۆرای بێ‌دەسەڵات کورد هەبێت یا نە، چ دبێت؟.

بچووک کردنەوەی داخوازی کورد لە وەها دۆخێکدا بە هەڵبژاردنی شۆرا مانایەکی نیە و ئەویش بە لاڕێ بردنی هێز و وزەمانە. هەر بۆیەش لە سەر بنەمای ئامار و نەتیجەی درۆی کۆماری ئیسلامی ڕەخنە گرتن لە بڕیارێکی دروست و ئەخلاقیی بایکۆت بە دروست نازانم. تەنانەت زۆر جاریش ڕەخنەکە هەڵقوڵاوی کوتان و دژایەتی کردنی یەکترە، ئەگەر نا بۆچی دوای هەڵبژادن بە مانگێک هەموومان دیسان دەبینە هاوڕا سەبارەت بە کۆماری ئیسلامی و جیاوازیمان نامێنێ لە دروست بوونی هەر گرفتێک پەنا بۆ چەک و خەباتمان دەبەین و نە شۆرا نە نوێنەری مەجلیس و نە ڕێفۆرمخواز بەهانامانەوە نایەت و تەنانەت دژایەتیشمان دەکەن.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.