• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٤ی دێسامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٣ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی  

بۆچی بایکۆتی هەڵبژاردنەکانی شۆرای شار ودێ بڕیارێکی دروست و بەجێ بوو؟

زایینی: ٢٣-٠٥-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٣/٠٢ - ١٤:٠٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
بۆچی بایکۆتی هەڵبژاردنەکانی شۆرای شار ودێ بڕیارێکی دروست و بەجێ بوو؟
ئەلبۆرز ڕووئین تەن

بەر لەوەی بچمە سەر باسەکە، دەمهەوێ ئەو چەندە بڵێم لە کۆماری ئیسلامی‌دا ئەوە کەس یا قانوون نیە کە قسەی یەکەم دەکات، بەڵکو ئەوە تاقمی دەسەڵاتدارە کە هەموو بڕیارێک دەتوانێ دەربکات و کەس ناتوانێ پێشی پێ‌بگرێت، بەتایبەتی ئەگەر ئەو بابەتە پەیوەندی بە کورد و ماف و داخوازی و دەرەتانی گەیشتن بە مافەکانی بێت.

باوەڕ ناکەم کەس هەبێ لەگەڵ ئەو بۆچوونەی سەرەوە دژایەتی بکات، ئەگەر دڵی بۆ مافەکانی کورد لێ‌بدات.

کەواتە ئێمەی کورد دەتوانین بێ یەک و دوو دژایەتی هەموو قەوارەی کۆماری ئیسلامیی ئێران بکەین، چوونکە تەنانەت ئەگەر لە قانونەکاندا بە ئەساسیشەوە ئەگەر بە ئەندازەی نوکی دەرزییەک ئاماژەی پێ کرابێ یا زۆریشی نووسرابێت، چوونکە ئەو تاقمە دەسەڵاتدارە نەک خۆی سەرووتر لە قانوون دەزانێت، بەڵکوو بە نوێنەری خوا لە سەر ئەرز دەزانێت. تا ئەو شوێنەی کە ئەو تاقمە هەبێ، بە دژی ئێمە دەجووڵێتەوە و حوکمی داگیرکەری هەیە، هەر بۆیە دژ بوونی، ئەخلاقی و دروستە. کە دەبینن ئەو بە هەموو شێوەیەک دژی ئێمە دەوەستێتەوە و ئێمەش دەبێ دژی بوەستینەوە.

لە بەستێنێکی وەهادا دەبینم ڕەخنە دەگیرێ لە بایکۆتی هەڵبژاردنی شۆرای شار بە تایبەتی ئەو شارانەی کە کورد و ئازەری یا کورد و فارسی لێیە کە گوایە بایکۆت هەڵە بووە. ئەوەش بۆتە هۆکاری ئەوەی کە دژایەتی کورد بکرێت یا هەڵاواردن هەبێت. ئەو ڕەخنەیە ئەوەندە کرچ و کاڵە کە پەیڕەوی لە هیچ بنەمایەک ناکەت. بەڵام بۆ ڕوون بونەوەی زیاتر وەڵامی دەدەمەوە.

بایکۆتی هەڵبژاردنی شۆرای شار و دێ هەڵە نەبوو چوونکە هەڵاواردن لە کۆماری ئیسلامی بە شێوەیەکی سیستماتیک بە دژی گەلی کورد دەکرێت و شۆراکان هیچ دەسەڵاتێکی وایان نیە کە بتوانن ئەو هەڵاواردن یا دژایەتییە بسڕنەوە.

دواتر ئەو کوردانەی کە بۆ کاندید بوون دەبێ بە فیلتەری ئیتلاعاتدا تێپەڕ ببن، کوردێک بەو فیلتەرە تێپەڕ ببێت ناتوانێ و نایهەوێ ئەو هەڵاواردنە بسڕێتەوە.

گەورەترین دەسەڵاتی شۆرای شار هەڵبژاردنی شارەدارە، بەڵام بە گوێرەی یاسای شۆرای شار و و دێ، دوای ئەوەی کە شارەدار بە مەرجی دیاریکراو لە لایەن شۆراوە هەڵدەبژێرێت، دەبێ بۆ ئیمزای حوکمەکەی وەزیری نێوخۆ یا پارێزگار پەسەندی بکات دواتر دەتوانێ ببێ بە شارەدار.

تەنانەت ئەگەر گرفتێک لە نێوان وەزیر و شۆرا یا پارێزگار و شۆرا دروست بوو، ئەوا هەیئەتێکی تر هەیە کە بڕیار دەدات واتە شۆرا ئەو دەسەڵاتەشی نیە.

کەوایە هیوا بەستن بەو شۆرایانە کە بە سودی کورد دژی سیاسەتی هەڵاواردن بوەستنەوە یا بڕیارەکانی بە سوودی کورد بێت، کارێکی هەڵە و بەلاڕێ بردنی داخواز و مافەکانی کوردی لێ‌دەکەوتێەوە. بە تایبەتی ئەگەر ئەو هیوایە لە لایەن کەسایەتی یا هێزێکی شۆڕشگێرەوە دروست ببێت.

بابەتێکی تر ئەوەیە؛ دەڵێن ئەگەر بایکۆت نەکرێت و هەڵبژاردن لەو شارانە بەتایبەتی وەکو ورمێ بە بەڵگەیەک بۆ کورد بوونی بزانین.

ئەو کات ئێمە کورد بوون یا نەبوونی ئەوشارانە دەخەینە نێو گەمەیەکی سیاسی کە بەڕێوەبەر و حاکمەکەی کۆماری تێرۆریستی ئێرانە. ئایا حاکمیەتی ئەو تێروریستە دەبێ قەبووڵ بکەین، بێ‌گومان نا، چوونکە ئەودەمی هەر زوو و بێ‌گرفت پرسیار دەخەینە سەر کورد بوونی ئەو شارانە.

جیا لە هەموو ئەو هۆکارانە گریمان شۆرا بە دروستی و لە هەڵبژاردنێکی دێموکراتیک و بێ‌خەوش دیاری کران دیسان لە بەر ئەوەی مافە نەتەوەییەکانمان، داخوازە ڕەواکانمان لە سیستمی کۆماری ئیسلامی‌دا جێبەجێ ناکرێت، بایکۆت باشترین ڕێگەیە چوونکە داخوازی کورد بە شۆرای شارێک جێبەجێ نابێت، لەکاتێکدا هەموو دەسەڵاتە لۆکاڵیەکان لە لایەن ئەو سیستمە دیاری دەکرێن، شۆرای بێ‌دەسەڵات کورد هەبێت یا نە، چ دبێت؟.

بچووک کردنەوەی داخوازی کورد لە وەها دۆخێکدا بە هەڵبژاردنی شۆرا مانایەکی نیە و ئەویش بە لاڕێ بردنی هێز و وزەمانە. هەر بۆیەش لە سەر بنەمای ئامار و نەتیجەی درۆی کۆماری ئیسلامی ڕەخنە گرتن لە بڕیارێکی دروست و ئەخلاقیی بایکۆت بە دروست نازانم. تەنانەت زۆر جاریش ڕەخنەکە هەڵقوڵاوی کوتان و دژایەتی کردنی یەکترە، ئەگەر نا بۆچی دوای هەڵبژادن بە مانگێک هەموومان دیسان دەبینە هاوڕا سەبارەت بە کۆماری ئیسلامی و جیاوازیمان نامێنێ لە دروست بوونی هەر گرفتێک پەنا بۆ چەک و خەباتمان دەبەین و نە شۆرا نە نوێنەری مەجلیس و نە ڕێفۆرمخواز بەهانامانەوە نایەت و تەنانەت دژایەتیشمان دەکەن.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٤ لەم ژمارەیەدا:

ــ قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
ــ ڕاسان و پێشمەرگە
ــ ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
ــ بورجی بابل
  • مەرگی نووسەر مەرگی نووسەر
    ئه‌وه‌ ده‌زانین ده‌ق، بە تەنیا بە دێڕێک ناڵێن کە لە لێزگەیەک وشە پێکهاتبێ که‌ واتایه‌کی ئاسمانی ("په‌یام"ی نووسەر-خودا)ی لێوه‌ده‌رچێ؛ به‌ڵکوو که‌شایه‌کی فره‌رەهەندە،‌ له‌ کۆمه‌ڵه‌ نووسینێکی جۆراوجۆردا، که‌ هیچ کامیان خاوەن رەسەنایەتی نین، له‌وێدا تێکه‌ڵ به‌ یه‌ک ده‌بن و له‌یه‌ک ده‌نگوێن.
  • سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان
    ئێستا دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی زۆر لە ڕووداوەکە، خەڵکی ناوچەکە لە زۆر ڕووەوە لە ژێر گوشاردان و سەرمای زستان و باران لەلایەک، نەبوونی خانوو یان تەنانەت لە هەندێک شوێن خێوەتیش لەلایەکی‌تر خەڵکی نیگەران کردووە.
  • راسان و پێشمەرگە راسان و پێشمەرگە
    لە راساندا گۆڕەپانی خەبات ئەوەندە بەرفراوان بووە كە دەرفەتی بۆ یەك بە یەكی ئەندامانی كۆمەڵگا رەخساندووە تاکوو بەپێی شوێن و رێگەی خۆی هەنگاو بنێت و هیچ جیاوازییەك لە بواری ئەرك و جێبەجێ كردنەوە بوونی نییە، تەنیا ئەوە پێویستە ئەو كردارە لە خزمەتی رزگاركردنی نەتەوەدا بێت.
  • بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا
    هەموو لایەک دەبێ باش بزانن کە شارستانیەت و کولتوور شتی دینامیکن و لە رەوتی مێژوودا دەتوانن تووشی ئاڵوگۆڕ بن، بەرز بن یان لەنێوبچن.
  • زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن
    دوایین ڕاپۆرتە پێوەندیدارکان بە بارودۆخی ژیان پاش بوومەلەرزەی ٢١ی خەزەڵوەر لە پارێزگای کرماشان کە زۆرتر له ١٠هزار کوژرا و بریندا لێکەوتەوە، دەری دەخات کە سەرباری تێپەڕینی زۆرتر له سێ هەفته بەسەر ئەم تراژێدیا، هێشتا هیچ هەنگاوێکی شوێندانەر بۆ ساڕێژکردنەوەی برینی زامداران هەڵنەگیراوە.
  • کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم
    ئەمە لە حاڵێکدایە کە بەشێکی کەم لە ماڵە ڕووخاوەکان پشکێندراون و ئاماری بی سەروشوێنەکان هێشتا دیار نییە و مەزەندە دەکرێ کە ئاماری کوژراو و بریندارەکان زۆرتر بێت.
  • قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
    لە ئاخاوتنێکدا لە ٨ی مارسی ١٩٨٩ی زایینیدا، دوکتور قاسملوو پێداگری لەسەر ئەوە دەکا کە "خەبات بۆ ئەوەی ژن مافی خۆی وەربگرێ، بە هیچ شێوەیەک جودا نییە لە خەباتی میلەتەکەمان بۆ دێموکراسی و خودموختاری."
  • یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن
    چونکە تا کاتێک ژنانی عەرەبستان بتوانن بە بێ مۆڵەتی پیاوی بنەماڵە – باوک، هاوسەر، جاری وایە تەنانەت کوڕەکەی خۆی – کار بکەن، بڕۆنە سەفەر، کاروباری یاسایی ئەنجام بدەن و بەشێوەیەکی دیکە بەشداری لە ژیانی کۆمەڵایەتی بکەن، وڵات ناتوانێ هەست بە هێزی ئابووری نیوەی دیکەی کۆمەڵگا بکات.
  • ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان
    لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا بەردەوام باس له نەبوونی خزمەتگوزاری و گوێنەدانی بەرپرسانی ڕێژیم لەو بارەیەوە کراوە بەچەشنێک کە نەتەنیا یارمەتی بە خەڵک نادەن بەڵکوو تەنیا بۆ سەیر و سیاحەت دەچنە شوێنی بوومەلەرزەکە؛ ئەو باسەش لە ڕاگەیەندنەکانی ڕێژیم لەوانەش "ایرنا" و "ایسنا" بڵاو بووەتەوە هەروەها هەندێک لە ڕۆژنامەکانی ڕێژیم وەک "ابتکار" بە تیتری گەورە نووسیان "تور زلزلە گردی!" .
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    واتای دووهەم: ئەو ڕێژە ئاوە، بۆ وەدیهێنانی خواست و ویستی کۆماری ئیسلامی زۆر کەمە، واتە ژینگە گەورەترین بەربەستی سەر ڕێی کۆماری ئیسلامییە بۆ وەدیهێنانی خەونەکانی.
  • ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
    شەڕی داگیرکەرانی کوردستان بەرامبەر بە نەتەوەی کورد بە گشتی و هێزی پێشمەرگەی کوردستان بەتایبەتی، تەنیا بە ڕوبەڕووبوونەوەی نیزامی نەبەستراوەتەوە بەڵکوو دوژمن لە ڕێگای جیاجیا و یەک لەوان پڕوپاگەندەی بێبنەما بەردەوام هەوڵ دەدات پرش و بڵاوی لە نێو ماڵی کوردان دروست بکات تاکوو بەمشێوەیە زیاتر بتوانێت بە ئامانجە گڵاوەکانی بگات.
  • بورجی بابل بورجی بابل
    رووداوە کۆنە مێژووییەکان و تەنانەت ئوستوورەکانیش دەڵێن بۆ ئەوەیکە کۆمەڵگایەک لاواز بکەی تاکوو خۆی بەرەو پووکانەوە بڕوا، باشتر وایە کە ئاژاوەی تێ بخەی و خۆیان بە خۆیانەوە سەرقاڵ بکەی تاکوو هەم گرفتە سەرەکییەکە لەیاد بکەن و هەم تەنیا بە نێوخۆیانەوە خەریک بن و خۆیان ببنە هۆکاری داڕزاندنی خۆیان.
  • عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ
    لە پێوەندی لەگەڵ زەویلەرزەی پارێزگای کرماشاندا، بەرێزعەلی ئەشرەف مەجیدی، ئەندامی جێگری کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وڵامی چەند پرسیارێکی ڕۆژنامەی کوردستانی داوەتەوە کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک
    بەڵام وتووێژ و کارکردن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی لە هەندێک بابەت دا زۆر جیاوازییەکی لەگەڵ قسەکردن لەگەڵ ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی دا نییە بەڵکوو لەوانەشە خەساری زۆرتر بێت؛ بۆیە لە پێوەندی لەگەڵ ئەو نزیک‌بوونەوە پێویستە چەند خاڵ بەم شێوەی خوارەوە لە بیر نەکرێن.