• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٧ی ئوکتۆبەری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٥ی رەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی  

سیاسەتی شەرخوازیی ڕێژیمی ئێران

زایینی: ٠٥-٠٦-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٣/١٥ - ٢١:٣١ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
سیاسەتی شەرخوازیی ڕێژیمی ئێران
کەیوان دروودی

پانیکی سێبەری شەڕ، کارتێکی بەکارهاتووی خۆسەپاندنی ڕێژیم لەدوای شەڕی هەشت ساڵەی ئێران ـ عێراق کە بەپێی ئامارە فەرمییەکان زیاتر لە نیو میلیۆن لە خەڵکی ئێران لەو شەڕەدا کوژراون، زەبرێکی گەورە لەڕووی مرۆیی، پێشکەوتوویی، ئاوەدانی و... هتد، بە گەلانی نێو ئەو جوغرافیایە گەییشت، هەر لەو سەردەمەوە کەڵکاژۆ لە قەیران و بەکارهێنانی وەک ڕمبێک بەسەر داواکاری و چاوەڕوانییەکانی خەڵک، بوو بە بەشێک لە سیاسەتی نێوخۆیی ڕێژێمی حوکمڕان.

لە دەیەی حەفتاوە لەژێر دروشمی لێکەوتەکانی شەڕی سەپێندراو داخوازیی کار، خۆش بژێوی هەتا کرانەوەی گۆڕەپانی سیاسی لەلای گەلانی ئێران، کەوتنە بەر پاساوی دەسەڵاتدارانی ڕێژیم، هەر بەو هۆیەشەوە بوو کە دەستەواژەی شەڕی سەپێندراو بوو بە بنێشتەخۆشەیەک لە دەمی ڕایەداران تاکوو ئەو شەڕە بڕستبڕە لە ڕای گشتیدا وەکوو کاردانەوەی سوپای پاسداران ڕابگەیەنن و وابنوێنن کە پێچەوانەی نیاز و خواست لە شەڕێک تێکەوتوون، لە کاتێکدا کە سەرەتاتکێکانی خومەینی لە عێراق و بەتایبەت هەوڵدان بۆ هەڵخڕاندنی شەڕێکی نێوخۆیی لە عێراق لە ڕێگای ئەرتەشی ئەو وڵاتەوە بوو کە کەشێکی نەیارانەی خستە نێوان و لە ئاکامدا گرژی و تێکهەڵچوونی لێکەوتەوە. دواتر هەر لەژێر بنەمای هەناردەکردنی شۆڕش وەک هێڵێکی پێشەوەی سیاسەتی فەرمیی دەرەکی، ئەو ڕێژێمە کەوتە دەستێوەردان لە کاروباری عێراق، بەحرەین، سووریە، لوبنان، فلێستین و هتد... .

لەو کاتەوە هەتا سەردەمی دەرکەوتنی هەڵسووڕانی نهێنیی ناوکی و لە مەودای شەڕی کەنداو و سێبەری شەڕی ئامریکا، ڕێژیمی ئێران توانیی تۆڕێکی سیخوڕیی بەربڵاو هەتا ئامریکای لاتین دابنێت. لەم ماوە ڕێژیم لە فازی پاساوی پێشنەکەوتنی گەلان لەژێر دروشمی لێکەوتەی شەڕدا بوو، بەڵام لە دوای ئەم بڕگەوە و بەتایبەت لە ساڵەکانی ٢٠٠٣ بەملاوە و چڕبوونەوەی کاردانەوەی جیهانی بە سەرکردایەتیی ئامریکا لە دژی چالاکیی ناوکی، پروپاگاندای شەڕ پێی نایە فازی سێبەری شەڕ واتە کەڵکاژۆ لە ئاکامی گرژیی ئیرادەگەرایی خۆی لە ناوچە وەک پانیکێک بەسەر گەلانی ئێران. لەم ساڵانەی دوایی و پێش ڕێکەوتنی لەرزۆکی ناوکی، گوتاری جۆراوجۆری وەک نەرمی نواندنی قارەمانانە، خۆڕاگریی ئابووری، گۆڕینی هەڕەشە بۆ دەرفەت و... هتد، هەرکامە و بۆ مەبەستی دیاریکراو پەرەی پێدرا، مەبەستیش لە هەریەک لەمانە زیاتر ڕای گشتی بوو هەتا بەجۆرێک ئەو سێبەری شەڕە کە سایەی ئەوپەڕخوازیی و ئیرادەگەرایی خودی ڕێژێم بوو؛ وەک مەترسییەکی گشتی لەلایەن جیهانی ئازادەوە بۆسەر خەڵکی ئێران نیشان بدرێ. هەر لەو کاتەوە هەتا ئیستە لەڕێگای دەزگا پانوبەرینەکانی ڕاگەیاندن و پروپاگانداوە لە نێوخۆی ئێران کە بەگشتی لەلای بەیتی ڕێبەریی و شەخسی خامنەییەوە کانالیزە دەکرێ، هەوڵ درا تاوەکوو بەکارهاتووییە ئاشتیخوازانەکانی وزەی ناوکی و کەڵکی گشتیی بۆ کەرتی پیشەسازی، دەرمان، کشتوکاڵ، گەشتیاری، پزیشکی و...هتد، وەک مەبەستی ڕێژێم لە تەقالای بۆ پیتاندنی ئۆرانیۆم و پەرەپێدانی ناوەندە ناوکییەکان بنوێندرێ. هەر لەو ڕووەوە دەکرێ بڵێین لە بەتاڵبوونی شوێنی میدیای ئازاد لە دەنگ‌وڕەنگی نێوخۆی ئێران، ئەم پروپاگاندا تا ڕادەیەک توانیی کارتێکەریی لەسەر چەواشەی سەرکەوتوانەی ڕای گشتی هەبێت.

بەڵام فازی سێهەمی دوژمنی گریمانەیی و ئەگەر و لێکەوتەی شەڕ، وردەوردە ئەو گومانەی قووڵتر و بەرچاوتر کرد کە شەڕ بەشێک نییە لە چارەنووسی گەلانی ئێران و دوژمنایەتییش بەشێک نییە لە خواست و ئیرادەی جیهانی دژی ئێران و ئێرانی.

فازی سێهەم کە دیسان لەسەرەتاوە هەر وەک چالاکیی ناوکی حاشای لێدەکرا، لە دوای سەلمانی بوونی لقی دەرەکیی سوپای پاسداران لە سووریە هاتە ئاراوە. لە دەسپێکی شەڕی گەلانی سووریە دژی دەسەڵاتی میراتگرانەی بنەماڵەی ئەسەد، گوتاری ڕێژیم بۆ بوونی ڕابوونی ئیسلامی و ئیلهام لە شۆڕشی ٥٧ لە ناکاو و پێچەوانەی خۆپیشاندانەکانی هاودەم لە وڵاتانیتری عەرەبی بۆ پیلانگێڕی و فیتنە لە سووریە گۆڕدران. هەر لەکاتی بادانەوەی پروپاگاندای ڕێژیم وردەوردە هێزی سوپای پاسداران بۆ سووریە بەڕێ کران. دوای ماوەیەک دەرکەوت کە سوپای پاسداران لە سووریە هەڵسووڕانی بەدژی خەڵکی ڕاپەڕیوی ئەو وڵاتە و بەپشتیوانیی ڕووسیا و ئەسەد هەیە. ئالێرەوە خاڵێکی جەوهەریی جیاواز لە فازی یەک و دووی پروپاگاندا دەرکەوت، ئەویش ئەوە بوو کە ئەمجارە ئەوە سوپای پاسدارانە کە سنووری دوو وڵاتی بڕیوە و لە نزیک دەریای مەدیترانە خەریکی شەڕێکی قورس بەدژی خەڵکە. ئەم کردارە بوو بەهۆی ئەوەی کە دروشمەکانی پێشوو کە لەسەر بەرگری لە سنوور و خەڵکی نێوخۆ چڕببوونەوە، کاڵ ببنەوە و ئەمجار دەربکەوێ کە شەڕ بەشێکە لە چییەتی ڕایەداران و پاژێکە لە سیاسەتی ئیرادەگەرایانەی دەرەکیی ئەوان، هەر ئەمەش وای کرد کە دەیان کەس لە لایەنگران و بەرپرسانی سیاسەتی خودی ڕێژیم، دژی ئەم کردارە هەڵوێست بگرن کە ئەڵبەت ئەگەر بەکرێگرتنی نامرۆیانەی هاووڵاتیانی ئەفغان و پاکستانی نەبوایە ڕەنگبێ کوژرانی ئەو هەمووە هێزە، ناڕەزایەتیی سەرشەقامیشی لێ‌بکەوتایەتەوە، بەڵام لەبەر ئەوەی زۆرینەی کوژراوان خەڵکی دەرەکین هەتا ئێستە ئەو گڕە کڵپەی نەسەندووە. بەم پێیە کە باس کرا، ئەمجارە ڕێژێم لەڕووی ئیستراتیژی ڕۆژانێکی سەخت و تاقەت پڕووکێنی لە سووریە لە پێشە کە بتوانێ هەروا پاساوی شەڕ و سێبەری شەڕ و دوژمن و نەیار بۆ داخستنی تابلۆی سیاسیی نێوخۆیی و تێچووی دەرەکیی دەستێوەردانەکانی بهێنێتەوە. هەروەها جیاوازییەکی گەورە کە وادەکات زیاتر گومان لە درێژەی نیمچەسەرکەوتووانەی ئەم دۆکتۆرینە تەبلیغاتیە بکرێت، پەرەسەندنی ڕۆژ لەدوای ڕۆژی ڕایەڵە کۆمەڵایەتییەکان، پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان و ئاستی خوێندەواری و تێگەییشتوویی گەلانی ئێرانە کە ئیتر ئیدیۆلۆژی لەلایان کاڵ و کاڵتر ئەبێتەوە و دەکرێ پێشبینیی ئەوە بکرێ کە هەر ئەم پەیوەندییانە لە کاتی خۆیدا و لە بوونی شوێنگرەوەیەکی تەکووز، یەکگرتوو و بڕواپێکراو و ئەوڕۆیی بۆ ڕێژیم ببێتە هۆی هەڵگیرسانی ڕاپەڕینێکی بەربڵاو و یەکگرتووی جەماوەری، تا ئەوکات دەشێت ئەو ڕێژیمە وەک خۆی لەڕووی دەرەکی و نێوخۆیی و بەپێی ماهییەتی، درێژە بە کاولکاری و دووبەرەکی بدات، بەڵام دواجار وەک هاوشێوەکانی خۆی کە هیچکات دانیان بە بەهەڵەداچوونی خۆیاندا نەنا، وەک بەعسی عێراق و ڕێژیمی قەزافی لەچرکەساتێکدا کۆشکێک کە بە پووش سەری گیراوە، بەسەریاندا دەڕووخێت.

دوایین هەوڵەکانی پەیوەست بە پڕۆپاگاندای شەڕ و سێبەری شەڕ (هەڵبژاردنی ٩٦) وەک دەزانین لە دوایین گەڕی هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماریی ئێران، بابەتی لادانی سێبەری شەڕ ئەگەر گرینگترین سووژەی داخی مشتومڕەکان نەبووبێت، ئەوە بێگومان یەک لە گرینگترینەکان بوو. ئەم بابەتە تا شوێنێک چوو کە خامنەیی وەک خۆی هاتە نێو باسەکەوە و لە هەڵوێستێکی دیاریدا بەرانبەر بە قسەکانی ڕۆحانی کە گوایە ئەوە باڵی ئەو ـ ڕێفۆرمیست ـ و لەسەرووی هەموویەوە تیمی دانووستانی دەستنیشان کراوی بوونە کە وا مەترسیی ئەگەڕی شەڕیان لابردووە؛ وتی: ئەوە خەڵکی وڵات بوون کە هەڕەشەی شەڕیان لابرد، نەک ئەوانەی وادەنوێنن خۆیان بوونە. بەسەرنجێکی سەرپێیی و بێ‌ئەوەی پێویست بکات تیۆریسیەنی بواری ئایدیۆلۆژی بیت، لەوە تێدەگەی کە ئەم دروشم و ڕستەگەلە ئەوپەڕی پۆپۆلیزم و ئاپۆڕەچییەتین. جا ئەم ڕاستییە ئەودەم زەقتر ئەبێت کە بزانین مەترسیی شەڕ و ئەگەری شەڕ ـ ئەگەر شتی وا هەبووبێ ـ ئەوە ئاکامی سیاسەتی ڕایەدارانی دەسەڵات بووە کە ئەو دیاردەیەی هێناوەتە ئاراوە نەک ئیرادە و بەرژەوەندییە گشتییەکانی گەلانی ناو ئێران، لەبەر ئەوەی وزەی ناوکی لەزۆرێک لە وڵاتان بەکاردەبرێ، بەڵام هەستیارییەکی وای لەلای کۆمەڵگەی جیهانی لێناکەوێتەوە و هۆیەکەشی جۆری تێڕوانینی ڕژێمی ئێران و سەلمێندراویی پاڵپشتییەتی لە گرووپە پارالێلە وردوگەورەکانی ناوچە وەکوو حیزبوڵڵا، حووسییەکان، حەشدی شەعبی و پەیوەندیی هەواڵگری لەتەک گرووپی تاڵەبان و تیرۆری کەسایەتییە ناسراوەکانی گۆڕەپانی سیاسیی ئێران لەدەرەوەی وڵات، بارمتەگرتن، گڕتێبەردانی باڵوێزخانەی وڵاتان لە تاران، بێڕێزی بە ئاڵا و هێمای وڵاتان، هەڕەشەی سڕینەوەی وڵاتی ئیسرائیل و دەیان کەیسی دیکەی هاوشێوە. هەر بەو بۆنەوە دەکرێ بڵێین، پانیکی سێبەری شەڕ، یەکەم: هۆکارەکەی بۆ کرداری ئیدیۆلۆژیکی خودی ڕژێم دەگەڕێتەوە لە سیاسەتیدا و بەتایبەت سیاسەتی دەرەوە. دووەم، ئەم سیاسەتە لەڕووی نێوخۆییەوە ـ هەتا ئیستە ـ نەک هەر نەبووەتە کارتێکی زەخت لەلای خەڵک، بەڵکوو بووەتە ڕمبێکی سزا و هەڕەشە و لەهەمان کاتدا هاندان و ورووژاندنی گەلانی ئێران بۆ بێدەنگ کردن، قەبووڵی بوونی هەڕەشەی جیهانی ئازاد دژی ئێران و ئێرانی، هەڵخڕاندنی بیری ناسیۆنالیستیی توندئاژۆ دژی وڵاتان و بەتایبەت عەرەبەکان و هەوڵدان بۆ بەشداریی زۆرینە لە هەڵبژاردن بە مەبەستی هێنانەسەرکاری میراتگرانی باڵی ڕەفسەنجانی ـ کە بۆخۆی داهێنەری ژووری تیرۆری دەرەکی ـ بووە و دەرخستنی درۆزنانەی قەوارەی ڕێژیم وەک گشتایەتییەک کە هەڵگری بیروبۆچوونی جیاواز و فرەچەشن بێ لەلای ڕای گشتی.

سێهەم، ئەوەی کە چییەتی ڕژێمە دیکتاتۆر و سەرەڕۆکان و بابەتی ـ چارەسەریی قەیران بە قەیران ـ لەم پرسە پڕ بەباڵای ڕژێم دیارە، بەڵام ڕەهەندی گرینگی ئەوەیە کە لەم جۆرە سیاسەتە کەڵکی زۆر پراکتیکانە و فێڵبازانەی لەڕووی نێوخۆیی وەرگرتووە هەتا ڕادەیەک کە جۆرێک لە ئایدێنتیفای لە نێوان ئاپۆڕەی خەڵک و ڕێژیم شێوەی گرتووە و چوارەم و خاڵی کۆتایی، ئەوەی کە شیمانە دەکرێت لەبەر سەرەولێژ بوونی گڵۆڵەی ڕێژیم لەڕووی دەرەکی و بەتایبەت ناوچەکە، ئەم مەترسییە پێ بنێتە قۆناغی جیدیتر لە جاران، بەتایبەت دوای پێکهاتنی هاوپەیمانیی گەورەی وڵاتانی موسڵمان دژی کردەوەکانی دەسەڵات لە تاران.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٠ لەم ژمارەیەدا:

ــ هەموو ڕێگاکان دەچنەوە کوردستان
ــ سەهۆڵبەردان لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا
ــ دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
ــ زیندانیی سیاسی بوونی نییە
  • ڕەساڵەتی تەنز له شێعری \ ڕەساڵەتی تەنز له شێعری "مەلا مارف کۆکەیی"دا
    کۆمەڵیک ڕووداوی ناخۆش و تاڵ وەک شەڕە جیهانییه‌کان، شەڕی ناوخۆی ئێران، سیڵاوی مەهاباد، کوشتاری خەڵکی ئه‌م شاره و قات و قڕی له ماوەی ژیانی مەلا مارفدا که له سەر هەژاری و نەداری خەڵک شوێندانەر بوو له شێعرکانی ڕەنگدانه‌وەی جیددیان هه‌یه، شاعیری نوکته باز له سەردەمی دیکتاتۆرییه‌تدا زۆر جار به زمانی ته‌نز لۆمه له‌م بارودۆخه دەگرێ.
  • کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن
    خرۆشانی جەماوەریی ڕۆژهەڵات و پەیامەکانی لە دوای ئەنجامە ئەرێنییەکەی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستانی باشوور، مژاری چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنی تیشکە لەگەڵ کەریم پەرویزی، ئەندامی دەفتەری سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کە سەرنجتانی بۆ خوێندنەوەی ڕادەکێشین.
  • بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور
    چوار فاکتۆری سەرچاوە گرتنی ئەم سەربەخۆییە لە ئیرادەی گشتی، دادپەروەری وەک بناغەی ئەو حکوومەتە، دێموکراسی و هەبوونی هێزی پێشمەرگە بۆ دابین کردنی ئاسایش و ئاسوودەیی هاووڵاتیان لەو فاکتۆرانەن کە لە بەرژەوەندیی حکوومەتی سەربەخۆی باشووری کوردستان دا دەبن.
  • باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد
    ئێمە دەبێ سەرەتا لە هەناوی کۆمەڵگەی خۆماندا حزوورمان هەبێت و ئاگاداری هەموو گرفت و خەسڵەتەکانۆ کۆمەڵگەی خۆمان بین و بتوانین جیاوازییە هەرێمی و ناوچەییەکان بناسین، هەتا بتوانین بەرنامە و پرۆژەکانمان لەسەر بنەمای واقیعی کۆمەڵگەکەمان بێت.
  • چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران
    سەرئەنجام دوای پڕۆسەی قانوونی، ماری و مێردەکەی پێکەوە لە ئافریقاڕا کچێک و کۆڕێکیان وەک منداڵی خۆیان وەرگرت. ئێستا ئەوان ١٤ ساڵ و ١٢ ساڵ تەمەنیانە و وەک هەر منداڵێکی دیکە دەچنە قوتابخانە و ژیانێکی باشیان هەیە.
  • خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك
    دیاردەگەلێك كە بەربەستن لە بەردەم بەرزەفڕی مرۆڤ و وەك نەخۆشییەك خەون و ئارەزووەكانی مرۆڤ تووشی بەلاڕێداچوویی دەكەن و لە ئاكامدا ئەوە ئەو دیاردانەن كە زۆرجار زاڵ دەبن بەسەر مرۆڤدا. خۆكوژی یەكێك لەو دیاردانەیە كە ئەمڕۆ بەربینگی مرۆڤی گرتووە و بووەتە دیاردە لە نێو هەموو كۆمەڵگا مرۆییەكانی جیهاندا.
  • ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا
    زۆربەی بزاڤە ڕزگاریخوازەکانی دنیا لە حاڵەتێکدا سەریان هەڵداوە، کە دیکتاتۆرەکان ویستوویانە لە ڕێگای ئامرازەکانی هێز و دەسەڵاتەوە ڕێککەوتنێکی مڵکەجبوون لە نێوان خۆیان و کۆمەڵگادا ساز بکەن و کۆمەڵگا ملکەجی بەرژەوەندییەکانی خۆیان بکەن و ئەدەبیاتێک لە سەر کۆمەڵگا زاڵ بکەن کە لە ڕاستای دەسەڵاتی ئەواندا بێت و سەروەری ئەوانی تێدا گارانتی کرابێت.
  • دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
    کەوایە بەپێی وتەی بەرپرسانی ڕێژیم، خامنەیی ڕاستەوخۆ لە هەڵبژاردنی هەموو وەزیرەکانی رووحانیدا دەستی هەیە، ڕەنگە لێرەدا بگوترێ: "بۆخۆت بەخێر بێیتەوە، ئاگات لە کوێیە؟"
  • هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان
    لە دوای ٥٧ و خۆسەپاندنی رێژیمی ئیسلامی بەسەر گشتایەتیی جوغرافیای ئێراندا، کوردستان بوو بە مەکۆی گشت لایەنە پەراوێزخراوەکان، ئەو رۆژانە زۆر لایەن بوون کە لە نیشتمانی کوردەکاندا داڵدە درابوون، حیزبە کوردییەکان بە سینگ ئاوەڵاییەوە وەریانگرتن.
  • سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا
    پەرەئەستاندنی دێموکراسی و پتەوبوونی پەیوەندیی لە نێوان ئەمریکا، وڵاتانی ئەورووپی، ژاپۆن، کورەی باشوور و ئوسترالیا "بەراییەکی ئاشتی" (zone of peace) لێ کەوتووەتەوە. دێموکراسی هەروەها ڕای گشتی کردووەتە فاکتەری سنووردارکەر، هەڵبەت نەک ڕێگر، لە پەیوەندی لەگەڵ شەڕکردنی وڵاتانی دێموکراتیکدا.
  • زیندانیی سیاسی بوونی نییە زیندانیی سیاسی بوونی نییە
    لە وڵاتێکی ژێر دەسەڵاتێکی دیکتاتۆری و فاشیستیدا، شتێک بە ناوی زیندانیی سیاسی ناتوانێ مانایەکی هەبێ و ئاماژەیەک بۆ شتێکی راستەقینە نابێ. لە راستیدا چەمکی زیندانیی سیاسی دەتوانێ چەمکێکی چەواشەکارانە و بەلاڕێدابەرانە بێ.
  • ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ
    بە بۆنەی ٢٥ـەمین ساڵڕۆژی شەهیدانی بێرلین لە لایەن دیپلۆمات تێرۆریستانی نێردراوی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران ڕۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وتووێژێکی لەگەڵ "ئەحمەد شێربەگی" بێژەری بەناوبانگی ڕادیۆ دەنگی کوردستانی ئیران پێک هێناوە کە دەقی ئەم وتووێژە بەم چەشنەیە:
  • شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟ شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟
    لە ڕاستیدا خودی وشەی "شۆڕش" (انقلاب) واتە گۆڕانێکی بنەڕەتی لە ناوەڕۆکدا؛ ئەوەش پێویستی بە هەندێک هۆکاری تایبەتی و گشتی هەیە کە هۆکارە تایبەتییەکە ئەوەیە سەرتاسەری شۆڕشەکانی مێژوو بە دەست کەسانی نوخبه و زانای کۆمەڵگای نێوخۆی خۆیان کراوە جا ئەم کەسانە لە هەر چین و توێژێکی کۆمەڵگا بن و بە هەر جۆرە بیرۆکەیەک.
  • کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان
    لە ساڵانی ١٣٣٠ی (١٩٥٢ی زایینی) هەتاوی بەئەملا لەسەر دەستی كەسانێكی تر و نەوەیەكی تر شەپۆل و رەهەندێكی دیكە لە نووسین و داهێنانی ئەدەبی و بەتایبەت ژانری شیعر لە كرماشان و ئیلام سەر هەڵدەدەن و دەبنە ئاوێنەی باڵانوێنی كۆمەڵ و لەباری فەرهەنگییەوە پێشەنگایەتیی ئەو قۆناغە دەگرنە ئەستۆ.