• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی نوامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٠٢ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی  

کاوە ئاهەنگەری لە وتووێژ لەگەڵ ڕۆژنامەی کوردستان: گۆڕانکاریــی به ڕێوه‌یه‌وه و کۆماری ئیســلامی ئه‌و هێزه نیه که بتوانێ پێشــی پێ بگرێ.

زایینی: ٠٦-٠٧-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٤/١٥ - ٢١:٤٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
کاوە ئاهەنگەری لە وتووێژ لەگەڵ ڕۆژنامەی کوردستان: گۆڕانکاریــی به ڕێوه‌یه‌وه و کۆماری ئیســلامی ئه‌و هێزه نیه که بتوانێ پێشــی پێ بگرێ.
دەستدرێژییە نیزامییەکانی ئێران بۆ سەر کوردستانی باشوور نە تەنیا کارێکی تازە نیە بەڵکوو لە ڕابردووشدا ناوچە سنوورییەکانی هەرێمی کوردستانی تۆپباران کردووە یا لە ڕێگای نیزامی و ئەمنییەتییەوە دەستدرێژی بۆ سەر خاکی هەرێمی کوردستان کردووە. بەهۆی تۆپبارانەکانی ناوچە سنوورییەکانی باشووری کوردستان لە لایەن هێزەکانی سپای تێرۆریستی پاسدارانی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران کە لە ماوەی دوو ساڵی ڕابردوودا چڕتر بووەتەوە، دانیشتوانی گوندەکانی سەر سنوور، کۆچەر و وەرزێڕانی سەر سنوور کەوتوونەتە بەر هێرش و پەلاماری تۆپخانەکانی ڕێژیمی ئێران و زیانی ماددی و مەعنووی بە خەڵکی کوردستان گەیشتووە.

لەو پێوەندییەدا جیا لەوەیکە تۆپبارانی ناوچە سنوورییەکانی کوردستانی باشوور ناڕەزایەتیی خەڵکی لێکەوتووەتەوە بەرپرسانی حکومەتی هەرێمی کوردستانیش هۆشداریان بە ڕێژیمی ئێران داوە.

بە هۆی ئەو تۆپبارانانە ڕێكخراوی نه‌ته‌وه بێده‌وڵه‌ته‌كان ساڵی ڕابردوو لە بەیانییەیەکدا هێرشی ڕێژیمی ئێرانی بۆ سەر خاکی کوردستانی باشوور مەحکوم کرد. ئەو ڕێکخراوەیە لەو بەیانییەدا ڕایگەیاندبوو کە ڕێژیمی ئێران سیاسەتێکی توندی ستەمکارانەی بەرانبەر بە دانیشتوانی کورد و لایەنگرانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و ڕێخکراوەکانی دیکەی کوردی گرتووەتە پێش. ڕێژیمی ئێران هەروەها هەڕەشەی لە حیزبی دێموکرات و بنکەکانی لە باشووری کوردستان کردووە و هاوکات هەڕەشەی هێرشی سەر کەمپەکانی پەنابەرانی کردووە لە هەمان ناوچە. حوسێن سەلامی، جێگری گشتیی فەرماندەی گشتیی سپای پاسداران، هەرەشەی کردووە کە بە "دەیان هەزار مووشەک" هێرش بکاتە سەر باشووری کوردستان".

پاش راپەڕینی کوردەکانی عێراق لە ساڵی ١٩٩١ی زایینیی هەتا ٢٠١٢، بەهۆی تۆپبارانەکانی رێژیمی ئێران و دەوڵەتی تورکیە لانیکەم ٧٣ کەس کوژراون و ٨٨ کەسی دیکەش بریندار، یان بەشێک لە جەستەیان لەدەست داوە.

حکومەتى هەرێمى کوردستان لە بەیانییەیەکدا وێڕای ئەوەیکە تۆپبارانەکانی ئەم دواییەی ڕێژیمی ئێران مەحکوم دەکات ڕایگەیاندووە "ئەوە لە کاتێک دایە ئێمە پابەندین بە بنەماکانى دراوسێیەتى باش و دەستنەخستنە ناو کاروبارى یەکتر و لایەنێک نین لە کێشەکانى نێوان ڕێژیمى ئیسلامیی ئێران و گرووپەکانى ئۆپۆزسیۆن و گرفتەکانی نێوانیان".

هەروەها حکومەتى هەرێمى کوردستان باسی لەوە کردووە، "نامانهەوێت لەژێر ئەو پەردەیە دانیشتووانى مەدەنیی هەرێمى کوردستان لە ناوچە سنورییەکان، وەک کۆچەری و گوندنشینەکان، ببنە قوربانیى بۆردوومان و تۆپبارانەکانى ڕێژیمی ئیسلامیى ئێران".

هەروەها حکومەتی هەرێم ڕایگەیاندووە "حکومەتى هەرێمى کوردستان لە کاتێکدا ئەم کارە سەرکۆنە دەکات، داواش لە ڕێژیمی ئیسلامیى ئیران دەکات، دەست لە هێرشکردنە سەر خەڵکى مەدەنى و خاکى هەرێمى کوردستان هەڵبگرێت". حکومەتى هەرێمى کوردستان بانگهێشتى کۆنسوڵى گشتیى ڕێژیمی ئیسلامیی ئێرانی کردووە و ڕایگەیاندووە، ئامانج لەو بانگهێشتە "بۆ گەیاندنى پەیام و هەڵوێستى ناڕەزایى حکومەتى هەرێمى کوردستانه، تاوەکو بەرزی بکەنەوە بۆ پایتەختى خۆیان".

گه‌رچی یه‌كه‌مین لێپرسراوێتی سیاسه‌تی تۆپباران و ده‌ستێوه‌ردانی ده‌وڵه‌تانی ناوچه‌كه له ئه‌ستۆی خودی ئه‌و ده‌وڵه‌تانه دایه، كه به‌و جۆره سیاسه‌ته هه‌ڵده‌ستن و به‌و كاره ده‌یانهه‌وێت هه‌ژموونی خۆیان له سه‌ر كوردستان پیشان بده‌ن، به‌ڵام بێ‌هەڵوێستیی ده‌سه‌ڵاتی ناوه‌ندی عێراق به‌رامبه‌ر به‌و سیاسه‌ته هه‌یه، وا ده‌كات به‌شێك له لێپرسراوێتییه‌كه بخرێته ئه‌ستۆی ئه‌وان و ئه‌وانیش له درێژه‌كێشانی ئه‌و تۆپباران و ده‌ستێوه‌ردانه‌دا به‌رپرسیار بكرێن و بە جۆرێک حکومەتی بەغداش هاوبەش بکرێ لە گوشار هێنان بۆ سەر خەڵکی کورد و حکومەتی هەرێمی کوردستاندا.
ڕۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وتووێژیکی لەوباریەوە پێک هێناوە لەگەڵ کاوە ئاهەنگەری نوێنەری حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە وڵاتی بلژیک کە سرنجتانی بۆ رادەکێشین:

ـ دەست پێکردنەوەی تۆپبارانی هەرێمی کوردستان لەلایەن ڕێژیمی ئێرانەوە دەرخەری چ سیاسەتێکە؟

ئه‌م هێرشه درێژه‌ی پیلانی ده‌ستکردی به ناو تێرۆری تاران له چه‌ند حەوتوو له‌مەوپێشه که به مه‌به‌ستی هه‌رچی زیاتر میلیتاریزه‌ کردن و دیتنه‌وه‌ی بیانوو و شه‌رعیه‌تدان به ڕه‌شبگیری هاووڵاتیانی کورد له ئێران به‌ڕێوه‌چوو. ئه‌وه بۆ دوو ساڵ ده‌چێت که حیزبی دیموکرات قۆناغی نوێی خه‌باتی خۆی لەژێر ناوی "ڕاسان" ده‌ست پێکردۆته‌وه، ڕاسان لەلایه‌که‌وه نه‌ته‌وه‌ی کورد له ئێران به گشتی و لاوانی کوردی ڕۆژهه‌ڵاتی به تایبه‌تی بووژاندۆته‌وه و له لایه‌کی دیکه‌وه ڕاسان ڕێژیمی هه‌ژاندووه. له ئاستی ناوچه‌ییشدا پرسی ڕاپرسی گشتی بۆ سه‌ربه‌خۆیی له باشووری کوردستانیش زیاتر ڕێژیمی دژی کوردی خستۆته ژێر زه‌خته‌وه و جێگه‌و پێگه‌ی کۆماری ئیسلامی ڕۆژ به ‌ڕۆژ زیاتر ده‌که‌وێته په‌راوێز و پاشه‌کشه ‌پێکردن. هه‌ر بۆیه ئه‌م په‌له‌قاژانه زیاتر باس له دۆخی ئاڵۆزی ناوخۆی ڕێژیم ده‌کات تا شتی دیکه‌.

ـ پێشێلکردنی سەروەریی خاکی هەرێمی کوردستان چ کاریگەرییەکی لە سەر پێوەندییەکانی دەرەوەی ڕێژیمی ئێران دەبێت؟

ئه‌گه‌ر ئیدامه‌ی هه‌بێ ده‌کرێ ببێته هۆی دژکرده‌وه و هه‌ڵوێست‌ گرتنی وڵاتانی پێشکه‌وتنخواز به تایبه‌تی به‌ره‌ی ڕۆژئاوا و له سه‌رووی هه‌موو ئەوانه‌وه واشینگتۆن.

ـ مەحکووم کردنی تۆپبارانەکانی هەرێمی کوردستان چ کاریگەرییەکی لەسەر پێگەی هەرێمی کوردستان دەبێت؟

له باری سیاسییه‌وه ده‌توانێ ده‌ستکه‌وتێکی مه‌عنه‌وی بێ بۆ هه‌رێم و بەتایبه‌ت که هه‌رێم به‌ره‌و ڕاپرسی ده‌ڕوات ده‌توانێ یارمه‌تیده‌ری هه‌رێم بۆ سه‌قامگیری و ئاسایشی پتر له ناوچه‌دا بێ.

ـ ڕەوتی میلیتاریزەکردنی شارەکانی کوردستان و جێگیرکردنی هێزی نیزامی لە سنوورەکانی باشوور و ڕۆژهەڵات چ کاریگەرییەکی لە سەر پێوەندی ئێران وحکوومەتی هەرێم دەبێت؟

پێموانیه حکوومه‌تی هه‌رێم کاردانه‌وه‌یه‌کی ئه‌وتۆ به نیسبه‌ت میلیتاریزه‌کردنی ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستان نیشان بدات و له دۆخێکیشدا نییه که ئه‌م باسه له‌گه‌ڵ تاران یان به‌رانبه‌ر به تاران بکاته‌وه، به‌ڵام به نیسبه‌ت تۆپ‌بارانی خاکی هه‌رێمی کوردستان و به‌زاندنی سنوور پێموایه جێی دژ‌کرده‌وه و هه‌ڵوێستی جیددیه و جدییه‌تی حکومه‌تی هه‌رێم ده‌توانێ شوێندانه‌ریی ئه‌رێنی له‌سه‌ر چه‌ند و چۆن حزووری کۆماری ئیسلامی له هه‌رێم و پێوه‌ندییه‌کانی نێوان دوو لایه‌ن هه‌بێ. به زمانێکی دیکه جدییه‌تی هه‌رێم ده‌توانێ کۆماری ئیسلامی زیاتر ملکه‌چی پێگه‌ی هه‌نووکه‌ و پرسی سه‌ربه‌خۆیی له داهاتوویه‌کی نزیکدا بکات.

ـ داهاتووی ئەم کردەوەیەی ڕێژیمی ئێران لە بارەی هەرێمی کوردستان چی لێ دەکەوێتەوە؟

وه‌کوو پێشتریش ئاماژه‌م پێکرد، له ئه‌گه‌ری ئیدامه‌ی هێرش و تۆپپارانکردن ئیمکانی دژکرده‌وه‌ی هاوپه‌یمانانی ڕۆژئاوایی هه‌رێمی کوردستان له ئارادایه.

ـ مووشەک هاویشتن بۆ سووریە لە ماوەی ڕابردوو و ئێستاش تۆپبارانی هەرێمی کوردستان چۆن شرۆڤە دەکەن؟

من پێمخۆشه له‌ هه‌مان ده‌سته‌واژه‌ی خامنه‌ی ڕێبه‌ری ئێران که‌ڵک وه‌ربگرم، ئه‌وه‌یش ئه‌وه که ئه‌م کارانه له چوارچێوه‌ و له ده‌قی گۆڕانکارییه‌کانی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست زیاتر وه‌ک '' ترقه بازی'' ده‌چێت. گۆڕانکاریی به ڕێوه‌یه‌وه و کۆماری ئیسلامی ئه‌و هێزه نیه که بتوانێ پێشی پێ بگرێ.

ـ سیاسەتی دەستێوەردانەکانی ڕێژیمی ئێران لە ناوچەدا چ ئاکامێکی لێ دەکەوێتەوە؟

به باوه‌ڕی من زیاتر و زووتر کۆماری ئیسلامی به‌ره‌و هه‌ڵدێڕ ده‌بات.

ـ ڕێژیمی ئێران بە تۆپباران و هەڕەشە لە هەرێمی کوردستان چ مەبەستێکی هەیە؟

ئێران له لایه‌که‌وه بۆ مه‌سره‌فی نێوخۆیی واته ترساندن و هۆشداری دان به خه‌ڵک که گۆیا خه‌ته‌ر له په‌نا گوێمانه و ده‌بێ وشیار بین و له‌م نێوه‌شدا ئه‌وه ته‌نیا ڕێژیم و سپای پاسدارانه که ده‌توانن حافز و دابینکه‌ری ئاسایش و ئه‌منیه‌تی خه‌ڵک بن، له لایه‌کی دیکه‌شه‌وه پێی وایه به‌و کارانه باڵا ده‌ستی خۆی یان ڕاده‌ی مه‌ترسیداربوونی بۆ بۆ سه‌ر هه‌رێمی کوردستان له ئه‌گه‌ری به‌ڕێوه‌بردن یان به‌ره‌و سه‌ربه‌خۆیی ڕۆیشتن نیشان بدات. به‌ڵام به باوه‌ڕی من هیچ ئاکامێکی نابێ و له کۆتاییدا هه‌رێمی کوردستان و گه‌لی کورد سه‌رده‌که‌وێ.

ـ بەڕێوە بردنی مانۆڕی نیزامی لە شارەکانی کوردستانی ڕۆژهەڵات لە لایەن ڕێژیمی ئێرانەوە چ ئاکامێکی هەیە؟

به‌شێکی بۆ ئاماده‌گی و تازه‌کردنه‌وه‌ی وزه‌ و هێزی نیزامی خۆیانه له ئه‌گه‌ری هه‌ڵایسانی شه‌ڕ له ناوخۆ، له لایه‌کی دیکه‌شه‌وه بۆ شان و مل نیشاندنێک به گه‌لانی ئێران به گشتی وگه‌لی کورد به تایبه‌تی و چاوترساندنی خه‌ڵک.

ـ ڕاو بۆچوونی ئێوە لە سەر ئەم سیاسەتانەی ئێستای ڕێژیمی ئێران لە ناوچەکەدا چیە؟

به‌ باوه‌ڕی من ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی که‌وتۆته فازی کۆتایی ته‌مه‌نی خۆی و هیچ ڕێگای هه‌ڵاتنێک نییه. چ له ئاستی نێوخۆییدا و چ له ئاستی نێوده‌وڵه‌تیدا نوقمی قه‌یرانه. سه‌رباری ئه‌وانه‌ش هیچ پلان و ڕێگا چاره‌یه‌ک بۆ ده‌رباز بوون نییه و تازه ئه‌گه‌ر به کرچی و کاڵی و ناته‌واوی به‌شێک له ڕێژیم هه‌ندێک باس ده‌ورووژێنێ ئه‌وه باڵه‌کانی دیکه‌ی ڕێژیم به گژیاندا ده‌چنه‌وه. به واتایه‌کی دیکه گرژی نێوان باڵه‌کانی ڕێژیم به ترۆپکی خۆی گه‌یشتووه و به باوه‌ڕی من ته‌نیا داڕمان ده‌توانێ کۆتایی به کێشه‌کانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی بێنێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ بوومەلەرزەی سیاسی
ــ لە خەبات دژ بە ئەپارتایدەوە بۆ ڕاسان
ــ ئەمن چی بكەم، خۆتان دروستی بكەنەوە
ــ دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک