• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٠ی ئوکتۆبەری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٨ی رەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی  

روانگەی تەناهیی کۆماری ئیسلامی و شەڕی نەرم لە دژی کوردستان

زایینی: ٢٢-٠٨-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٥/٣١ - ٢١:٠٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
روانگەی تەناهیی کۆماری ئیسلامی و شەڕی نەرم لە دژی کوردستان
ئاگری ئیسماعیل نژاد

روانگەی تەناهیی کۆماری ئیسلامی لە کوردستان


رۆژی ٢٧ی پوشپەری ١٣٩٦ رۆژنامەی کیهان ، کە لە راستییدا زمانحالی بنەماڵەی خامنەییە، لە وتارێکدا لە ژێر سەردێڕی " همەپرسی موزائیکی را نمی‌پذیریم"؛ وێڕای شڕۆڤە لەسەر گشت‌پرسی سێی رەزبەری ١٣٩٦ کە بڕیارە لە باشووری کوردستان بەڕێوە بچێت، چەند ڕوانگەیەکی ئەمنی نێوخۆیی رێژیمی لە پەیوەندی لەگەڵ کوردستان ئاشکرا کرد، ئەگەر بمانەوێت بەپێی کۆی ئەو قسە و بابەتگەلەی لە زاری بەرپرسانی ڕێژیم یان راگەیاندنەکانی ڕێژیم لەسەر کوردستان بڵاودەبێتەوە، ڕوانگەی تەناهی ڕێژیم لە سەر کوردستان گردکۆ بکەین دەکرێت بڵێین: لە دوو ئاستدا ڕێژیم روانگەی درێژخایەنی تەناهی لە سەر کوردستان هەیە:
١: رۆژهەڵاتی کوردستان وەک بەشێک لە جوغرافیای ژێر دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی، خاڵی لاوازی ئەمنییەتی کۆماری ئیسلامییە، بە دوو هۆکاری سەرەکی:
ئا: کۆماری ئیسلامی وەک دەسەڵاتێکی تۆتالیتێر نەیتوانیوە و ناتوانێت، سیاسەتی تۆتالیتێری کۆمەڵایەتی ، فەرهەنگی خۆی لە کوردستان دابەزێنێ و ناچارە بەردەوام لە کوردستان سیاسەتی رەگەزپەرستانەی کۆمەڵایەتی، فەرهەنگی خۆی کورت ببرێتەوە.

بێ: لە رۆژهەڵاتی کوردستان لانیکەم لە ٩٢ ساڵی ڕابردوودا و پاش سەرهەڵدانی بیر و هەوڵی دەوڵەت_نەتەوە، لە چوارچێوەی جوگرافیای ئێراندا بەردەوام رەوتێکی شۆڕشگێڕ هەبووە و هەیە، ئاراستەی ئەو ڕەوتە داکۆکیکردن لە مافی نەتەوەی کوردە، کە بە دیوێکی تریدا دەبێتە بەرەوڕووبونەوە لەگەڵ پڕۆژەی نەتەوە_دەوڵەتی، نەتەوەی فارس.

٢: پرسی کورد لە ناوچەی رۆژهەڵاتی‌ نێوەڕاست بە دوو هۆکار خاڵی لاوازی سەر تەناهیی کۆماری ئیسلامییە:
ئا: پرسی کورد لە هەموو پارچەکانی کوردستان لەسەر بناغەی بەشداری هاوشان لە دەسەڵات و بەرێوەبەریی وڵات دامەزراوە، دیوێکی ئەو باسە واتە پرسی کورد لە نێوەرۆکی خۆیدا دەستەبەری دێمۆکراسی دەکات و ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیش دێمۆکراسی لە ناوچەی رۆژهەڵاتی‌ نێوەراست بە مەترسی لەسەر کیانی سیاسی خۆی دەزانێت.

بێ: بێگومان هەر چەشنە پێشوەچوونێک لە پرسی کورد لە پارچەکانی تری کوردستان ڕاستەوخۆ کارتێکەری لەسەر پرسی کوردی رۆژهەڵات دادەنێت و دەکرێت وەک پشتیوان و تەنانەت هێزێکی دنەدەری بزاڤی رۆژهەڵاتی کوردستان سەیری بکرێت.

کاتێک روانگەی تەناهیی کۆماری ئیسلامی لەسەر پرسی کورد، لەگەڵ قەیرانی ئاو لە رۆژهەڵاتی ‌نێوەراست (کوردستان وەک تەنیا ناوەندی رۆژهەڵاتی ‌نێوەراست کە خاوەنی ئاوە) و ستراتێژی هیلال یان پشتوێنەی شێعە هاوکات دەبێت، کۆی ئەو باسانە دەبن بە هۆکارگەلێک کە شڕۆڤەکارانی بنەماڵەی خامنەییە بڵێن:"باکووری رۆژئاوای وڵات، بۆ چل ساڵی داهاتوو خاڵی لاوازی تەناهی ئێمەیە" .

کەوایە لە ستراتێژی تەناهیی ڕێژیمدا، کوردستان مەترسی گەورەیە بۆ سەر، شێوەی دەسەڵاتداریی کۆماری ئیسلامی، پرۆژەی نەتەوە_دەوڵەتی فارس، قووڵبوونەوەی قەیرانی ئاو لە ئێران و ستڕاتێژی پشتوێنەی شێعە لە ناوچەکەدا کە خەونی هاوبەشی ناسیونالیزمی فارسی و شێعەگەری ئێرانییە، هەر بۆیەش شڕۆڤەکارەکەی سپا و بنەماڵەی خامنەیی بە سیلە دەڵێن ٤٠ ساڵی داهاتوو ٤٠ ساڵی رووبەرووبونەوەی کوردستان لەگەڵ دەزگا ئەمنی و سەرکوتکەرەکانی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامییە.

بەشی دووهەم:

شەڕی نەرمی کۆماری ئیسلامی لە کوردستان


ئەگەر پێناسەی تەناهی بەخشین بە کۆی رووداوەکانی کوردستان چ لە ئاستی رۆژهەڵات و چ لە ئاستی دەرەوەی رۆژهەڵات لە لایەن کۆماری ئیسلامییەوە، لە تەنیشت باسێک بەناوی" شەڕی نەرم" دابندرێت، بە روونی بۆمان ئاشکرا دەبێت کە بەستێن و بوارەکانی رووبەڕووبونەوەی کۆماری ئیسلامی لەگەڵ کوردستان تەنیا چەک و سەرکوتی ڕەق نییە، بەڵکوو لە بواری تر و بەستێنی جیاوازدا ئەو سەرکوت و دژایەتی کردنە خۆی دەگۆڕێ و بەپێی مەبەست بەڵام لە پێناو یەک ئاکام‌دا و بە شێوازی جیاواز کوردستان لەلایەن کۆماری ئیسلامییەوە وەک ڕێژیمێکی تۆتالیتێر و بە تەواوی باڵ و لایەنەی سیاسی و دەسەڵات و توانایی مرۆڤی و ئابوورییەوە، دەکرێت، بەچەقی خۆتاقیکردنەوەی دەزگا داپڵۆسێنەرەکانی ڕێژیم، هەم وەک سەرکوتی ڕەق و هەم وەک سەرکوت و شەڕی نەرم ڕێژیم هەوڵ بۆ داپڵۆسین و لەنێوبردنی کوردستان دەدات.

لێرەدا هەر وەک ئاماژە، بۆ روونبوونەوەی بەشێک لە شەڕی نەرمی ڕێژیم لە دژی کوردستان دەکرێت، باس لە "ئەرتەشی سایبێری" کۆماری ئیسلامی بکەین ، دیارە ستڕاتێژی یەکەمی ئەو "ئەرتەش"ە تێکدان و هێرش کردنە سەر بنیاتە کۆمپیوتێرییەکانی وڵاتانی جیهانە، و بەپێی ڕاگەیاندنی خۆیان هەتا ئێستا چەندین هێرشیان کردۆتە سەر بنیات و دامەزراوە کۆمپیوتێرییەکانی وڵاتانی جیهان کە لەوانە دەکرێت، هێرش بۆ سەر ماڵپەری تویتێر ، هەک کردنی ماڵپەری بەناوبانگی بایدۆ کە گەورەترین پشکێنەری ئینتێرنێتی وڵاتی چینە و... ناو بێنین.

ستڕاتێژی دووهەم کە "ئەرتەشی سایبێری ئێران"، پێرەوی دەکات هێرش کردنە سەر بنیاتە کامپیوتێری و ئینتێرنێتییەکانی ئۆپۆزیسیونی ئێرانە و رەنگە خاڵی جێگای ئاماژە لێرەدا ئەوە بێت، کە راگەیاندنی ناوی "ئەرتەشی سایبێری ئێران"، هاوکات بوو لەگەڵ رووداوەکانی پاش هەڵبژاردنی ساڵی ١٣٨٨، ئەوەش لە کاتێکدابوو کە پێشتر و لە ساڵی ١٣٨٤وە ئەو "ئەرتەشە" بە نهێنی لەلایەن سپای پاسدارانەوە دامەزرابوو.

لە بواری بەرەوڕووبونەوە لەگەڵ ئۆپۆزیسیون یەكێک لە ئۆرگانەکانی ئەو "ئەرتەشە" ، "رێکخراوی ئاراستەکردنی زانیاریی"ە، روونە لە سەردەمی زانیاریدا ، لەگەڵ ئەوەیکە سەرچاوە بۆ وەرگرتنی زانیاری یەکجار زۆرە ، بەڵام هەر زۆربوونی ئەو سەرچاوانە و رێژەی ئەو زانیارییانە وای کردووە، جۆرێک ئاڵۆزی زانیاری بخوڵقێت ، بەومانایە کە زۆری سەرچاوە نەبۆتە هۆی ئەوەیکە ئاستی درووستی زانیاری بچێتە سەرێ و بەرچاوڕوونی زیاد بکات، بەڵکوو زیاتر بۆتە هۆی ئەوەیکە گومان و دوودڵی لە نێو بەردەنگدا زیاد بکات، بە جۆرێک کە لە باتی روونبوونەوەی رووداو و بابەتەکانی زیاتر ئاراستەی رووداوەکان بەرو لێڵی و ناروونی رۆییوە و لەم نێوانەدا ڕێژیم ئەو تایبەتمەندییەی "سەردەمی زانیاری" کە بەردەنگ بەرەوڕووی "کەڵەکەبوونی" زانیاریی و رووداوەکان دەکات، وەک ئامێرێک بۆ دژایەتی فەلسەفەی بوونی زانیاری بەکار دێنێت.

بۆ روونبوونەوەی زیاتر دەبێت بڵێین بەردەنگ بێ دڵخوازی خۆی و تەنانەت لەگەڵ ئەوەی رەنگە رێژەی ئەو زمانانەی کە شارەزایی تێدا هەیە، یەک یان دوو زمان بێت، بەڵام چونکە تایبەتمەندی "سەردەمی زانیاری" ئەوەیە کە زانیاری سنوورە جوغرافیایی و زمانییەکان دەبڕێ، لێرەدا بەردەنگ تووشی کەڵەکەبوونی زانیاری دەبێت و بێ ئەوەی خۆی خوازیاری بێت ، ئەو کەڵەکەبوونەش دەرفەتی ئەوە دەخوڵقێنێ کە لە دەرەوەی ئیرادەی بەردەنگ زانیاری هەڵە و جۆراجۆر و تەنانەت ناپێویست دەرخواردی بدرێت؛ بەو شێوەیە کە دەکرێت بڵێین زانیاری هروژم بۆ بەردەنگ دێنێ.

هروژمی زانیاری و کەڵەکە بوونی زانیاری وای کردووە کە بەردەنگ زۆر خۆی بە زانیارییەوە ماندوو نەکات، یان باشترە بڵێم دەرەقەتی ئەوە نەیەت کە بزانێ کام زانیاری ڕاستە و کامەیان هەڵەیە و ئەوەش بۆ ڕێژیمی وەک کۆماری ئیسلامی دەرفەتی خوڵقاندووە، کە لە رێگای "رێکخراوەگەلی وەک "ئاراستەکردنی زانیاریی" بەردەنگی کۆمەڵگای ئێران تووشی "دیاردەی هروژمی زانیاری" بکات.

دیاردەی هروژمی زانیاری رێک بەپێچەوانەی سانسۆڕ و بڕینی زانیارییە، لە هروژمی زانیاریدا بەردەنگ تووشی رێژەیەکی زۆری زانیاری دێت ، ئەوە هەم جۆرێک کەڵەکە بوونی زانیارییە و هەمیش بەلێشاوبوونی زانیارییە بەو مانایە کە رێژەیەکی زۆر لەو زانیارییەی دەگاتە دەست بەردەنگ هیچ پێویستی نییە و زانین و نەزانینی هیچ کارتێکەرییەکی لەسەر ژیانی نییە، بەڵام ئەو دو دیاردەیە واتە کەڵەکەبوونی زانیاری و بەلێشاوی زانیاری وا دەکات کە بەردەنگ تووشی دوو بابەت دەبێت:

یەکەم: زانیاری پێویست لە نێوزانیاریی ناپێویستدا ون بێت.

دووهەم: تێکەڵبوونی سنووری زانیاریی دروست و نادرووست روو دەدا و بەردەنگ بە ئاسانی ناتوانێ سنووری نێوان راست و درۆ لێک کاتەوە و بۆ لێک کردنەوەی ئەو سنوورە پێویستی بە شارەزایی زۆر هەیە، بۆیەش ئاستی ناروونی زیاد دەکات و بەردەنگ تووشی گومان و دوودڵی دەبێت.

کۆی ئەو بابەتە وادەکات کە کۆمەڵگا هەم لە ئاستی کۆمەڵایەتی و هەم لە ئاستی تاک وەک بەردەنگ یان بەسەر زانیاریدا تێپەرێت بەو مانایەی کە زانیاری و رووداوەکان کارتێکەری دەروونی لەسەر نەکات و نەبێتە هۆی ئەوە هەڵوێستی ئاراستەدار بکات، یان ئەوەی لە نێوان گومان و دڵنیاییدا بمێنێتەوە و باوەری بە زانیاری نەمێنێ؛ کە هەردووک حاڵەت دەبێتە هۆی ئەوەی لە کۆمەڵگادا "رای گشتی" سازنەبێت، یان ئەگەریش سازبوو لە کاتی خۆیدا نەتوانێ هەڵوێست بگرێت؛ بەو شێوەیە کۆمەڵگا تووشی جۆرێک لە شەق بوون و لێک جیابوون و هەڵاوارن و ناکۆکی دەبێت. دیارە ئامانجی سەرەکی "رێکخراوەی ئاراستەکردنی زانیاریش" رێک ئەوەیە کە کۆمەڵگا تووشی قەیران و لێکدابڕان و ناکۆکی بکات و بەر بەوەبگرێت کە ڕای گشتی لەسەر بابەتێک مکوڕ بێت.

کۆتایی

لە ئێستادا ئەگەر بابەتی روانگەی تەناهیی کۆماری ئیسلامی لەسەر کوردستان و شەڕی نەرم بەتایبەتی دیاردەی هروژمی زانیاری و داسەپاندنی زانیاری بۆ سەر بەردەنگ لە شەڕی نەرمدا، لەبەر چاو بگرێن؛ دەکرێت بڵێین کە ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی بۆ سەرخستنی ئامانجەکانی یەكێ لەو چەکانەی لە دژی کوردستان بەکاری دەهێندرێ، هروژم و داسەپاندنی زانیارییە، بەهۆی ئەوەی روانگەی تەناهیی ڕێژیم لەسەر کوردستان روانگەیەکی ستڕاتێژییە، بۆیەش شەڕی نەرمی ڕێژیم لە دژی کوردستان شەڕێکی ستڕاتێژییە و هروژم و داسەپاندنی زانیاری بۆ سەرتاکی کورد و لە کۆمەڵگای کوردستاندا جۆرێکی بەرگ و بەربەرینە ، بەو مانایەی کە ڕێژیم بۆ سەرخستنی ئامانجەکانی خۆی زۆر دەربەستی کات و تەنانەت شێواز نییە، بەڵکوو زیاتر دەیهەوێت، ئەو زانیارییەی کە پێویستێتی جێگیری بکات، بۆ وێنە لەرێگای کەسانی وەک عیرفان قانعی‌فەرد ،هۆشەنگی تاڵع و پیمانی حەریقی .... ، دەیهەوێت ئاڕاستەی مێژوو و رووداوەکانی ڕابردووی کوردستان بگۆرێ، لێرەدا خاڵی گرینگی مەبەست ئەوەیە کە ڕێژیم ئاراستەی مێژووی کوردستان ناگۆڕێت بۆ ئەوەی مێژوو بشێوێنێ، بەڵکوو ئاراستەی مێژوویی دەگۆڕێت بۆ ئەوەی ئێستا و داهاتوو لەسەر بناغەی مێژوویەکی پڕ لە ناڕاستی لێکداتەوە و هاوکات پێوەندی ئێستا و ڕابردوو لێک هەڵپچرێت؛ هەر بۆیەش لە داسەپاندنی زانیاری بەسەر کۆمەڵگای کوردستاندا، نە پێبەندی شێوازێکی تایبەتە و نە زۆریش کاتی بەلاوە گرینگە، ئەگەر سەیری کتێبەکانی هۆشەنگی تالع و قانعی‌فەردیش بکەین رەنگە لە ڕواڵەتی خۆیدا پێچەوانەی یەک بن و یەکتری رەت بکەنەوە، بەڵام بە نێوەڕۆک یەک ئامانج و یەک ئاکامیان هەیە و حاسل و دەرهاوێشتەی یەک ژووری فکرن.

بەکارهێنانی هروژمی زانیاری و داسەپاندنی زانیاری لە کوردستان وەک چەکێک و هەروەها مێتۆدەکانی تری شەڕی نەرم، وای کردووە ڕێژیم، کۆمەڵگای کوردستانی لەگەڵ دوو قەیرانی گەورە رووبەڕوو کرۆتەوە:
یەکەم: سنووری نێوان رەخنە و خیانەت پاک بۆتەوە، پاک بوونەوەی سنووری نێوان ڕەخنە و خیانەت نەتەنیا کۆمەڵگای کوردستانی لەیەک دردۆنگ کردووە، بەڵکوو دۆخێکی خوڵقاندووە کە بەشێکی زۆر لە لێهاتوو و لێزانانی کوردستان بەناچار و بۆ ئەوەی قسەکەیان نەکرێتە بیانوو بۆ هێرش کردنە سەر جوگمە و کۆڵەکەی شۆڕش و کۆمەڵگای کوردستان بێدەنگیان هەڵبژاردووە و بەشێکی تریان بەو دیوی سەربانەکەدا بەربوونەوە و زۆر جار راستەوخۆ و ناراستەخۆ هێرش دەکەنە سەر دابەشکاری "جاش و باش" ، فەلسەفە و بوونی ئەو دابەشکارییە دەبەنە ژێرپرسیارەوە، کە ئەو کارەش لە ناخی خۆیدا زیاتر دەبێتە هۆی ئەوەی گۆڕەپان بۆ کەسانی سەربە ڕێژیم ئاوەڵا بێت، نەک ئەوەی دەرفەت بۆ رەخنەگرانی کوردستان بەرین بێتەوە.
دووهەم: لە ئاستی لایەنگر و ئەندامی حیزبەکانی کوردستان دەکرێت، بڵێین ژمارەیەک لە لایەنگران و ئەندامانی حیزبەکانی کوردستان تووشی جۆرێک تووڕەیی نابەجێ بوون کە ئەو تووڕەییە کارتێکەری لەسەر ڕواڵەتی گشتیی لایەنە سیاسییەکانی کوردستان داناوە و ئەو رواڵەتەی لە کۆمەڵگادا بەرەو ناشیرینی دەبا.

لە کۆتایی‌دا دەبێت بڵێم شەڕی نەرمی کۆماری ئیسلامی لە دژی کوردستان هەڵقوڵاوە لە ستڕاتێژی تەناهی ئەو ڕێژیمە و مێتۆدێکی ستڕاتێژی سەرکوتە و بەردەنگیشی کۆی کۆمەڵگای کوردستانە.

ئامانجی شەڕی نەرمی ڕێژیم مان و نەمانی کۆمەڵگای کوردستان بە هەموو رەهەندەکانیەوەیەتی ئەوان مان و نەمانی ئێمە لە ڕابردوو، ئێستا و داهاتوویان کردووەتە ئامانج و دەیانهەوێت یان بمانسڕنەوە یان ئەوەی کۆمەڵگایەکی دڵخوازی خۆیانمان تێدا بەدی بێنن، بۆیەش بۆ بەرەوڕووبونەوە لەگەڵ ئەو شەڕە دەبێت نەک هەموو لایەنە سیاسییەکانی کوردستان بەڵکوو کەسایەتی و ئەو بەشەی لە چالاکانیش کە خۆیان لە چوارچێوەی رێکخراوەیەکی تایبەتدا نابیننەوە ، ئەوانیش بۆ بەرەوڕووبونەوە لەگەڵ شەڕی نەرمی ڕێژیم قۆڵ هەڵکەن و هاوکات لە بەرەیەک پێكەوە لە دژی ڕاوەستن.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٠ لەم ژمارەیەدا:

ــ هەموو ڕێگاکان دەچنەوە کوردستان
ــ سەهۆڵبەردان لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا
ــ دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
ــ زیندانیی سیاسی بوونی نییە
  • ڕەساڵەتی تەنز له شێعری \ ڕەساڵەتی تەنز له شێعری "مەلا مارف کۆکەیی"دا
    کۆمەڵیک ڕووداوی ناخۆش و تاڵ وەک شەڕە جیهانییه‌کان، شەڕی ناوخۆی ئێران، سیڵاوی مەهاباد، کوشتاری خەڵکی ئه‌م شاره و قات و قڕی له ماوەی ژیانی مەلا مارفدا که له سەر هەژاری و نەداری خەڵک شوێندانەر بوو له شێعرکانی ڕەنگدانه‌وەی جیددیان هه‌یه، شاعیری نوکته باز له سەردەمی دیکتاتۆرییه‌تدا زۆر جار به زمانی ته‌نز لۆمه له‌م بارودۆخه دەگرێ.
  • کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن
    خرۆشانی جەماوەریی ڕۆژهەڵات و پەیامەکانی لە دوای ئەنجامە ئەرێنییەکەی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستانی باشوور، مژاری چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنی تیشکە لەگەڵ کەریم پەرویزی، ئەندامی دەفتەری سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کە سەرنجتانی بۆ خوێندنەوەی ڕادەکێشین.
  • بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور
    چوار فاکتۆری سەرچاوە گرتنی ئەم سەربەخۆییە لە ئیرادەی گشتی، دادپەروەری وەک بناغەی ئەو حکوومەتە، دێموکراسی و هەبوونی هێزی پێشمەرگە بۆ دابین کردنی ئاسایش و ئاسوودەیی هاووڵاتیان لەو فاکتۆرانەن کە لە بەرژەوەندیی حکوومەتی سەربەخۆی باشووری کوردستان دا دەبن.
  • باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد
    ئێمە دەبێ سەرەتا لە هەناوی کۆمەڵگەی خۆماندا حزوورمان هەبێت و ئاگاداری هەموو گرفت و خەسڵەتەکانۆ کۆمەڵگەی خۆمان بین و بتوانین جیاوازییە هەرێمی و ناوچەییەکان بناسین، هەتا بتوانین بەرنامە و پرۆژەکانمان لەسەر بنەمای واقیعی کۆمەڵگەکەمان بێت.
  • چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران
    سەرئەنجام دوای پڕۆسەی قانوونی، ماری و مێردەکەی پێکەوە لە ئافریقاڕا کچێک و کۆڕێکیان وەک منداڵی خۆیان وەرگرت. ئێستا ئەوان ١٤ ساڵ و ١٢ ساڵ تەمەنیانە و وەک هەر منداڵێکی دیکە دەچنە قوتابخانە و ژیانێکی باشیان هەیە.
  • خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك
    دیاردەگەلێك كە بەربەستن لە بەردەم بەرزەفڕی مرۆڤ و وەك نەخۆشییەك خەون و ئارەزووەكانی مرۆڤ تووشی بەلاڕێداچوویی دەكەن و لە ئاكامدا ئەوە ئەو دیاردانەن كە زۆرجار زاڵ دەبن بەسەر مرۆڤدا. خۆكوژی یەكێك لەو دیاردانەیە كە ئەمڕۆ بەربینگی مرۆڤی گرتووە و بووەتە دیاردە لە نێو هەموو كۆمەڵگا مرۆییەكانی جیهاندا.
  • ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا
    زۆربەی بزاڤە ڕزگاریخوازەکانی دنیا لە حاڵەتێکدا سەریان هەڵداوە، کە دیکتاتۆرەکان ویستوویانە لە ڕێگای ئامرازەکانی هێز و دەسەڵاتەوە ڕێککەوتنێکی مڵکەجبوون لە نێوان خۆیان و کۆمەڵگادا ساز بکەن و کۆمەڵگا ملکەجی بەرژەوەندییەکانی خۆیان بکەن و ئەدەبیاتێک لە سەر کۆمەڵگا زاڵ بکەن کە لە ڕاستای دەسەڵاتی ئەواندا بێت و سەروەری ئەوانی تێدا گارانتی کرابێت.
  • دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
    کەوایە بەپێی وتەی بەرپرسانی ڕێژیم، خامنەیی ڕاستەوخۆ لە هەڵبژاردنی هەموو وەزیرەکانی رووحانیدا دەستی هەیە، ڕەنگە لێرەدا بگوترێ: "بۆخۆت بەخێر بێیتەوە، ئاگات لە کوێیە؟"
  • هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان
    لە دوای ٥٧ و خۆسەپاندنی رێژیمی ئیسلامی بەسەر گشتایەتیی جوغرافیای ئێراندا، کوردستان بوو بە مەکۆی گشت لایەنە پەراوێزخراوەکان، ئەو رۆژانە زۆر لایەن بوون کە لە نیشتمانی کوردەکاندا داڵدە درابوون، حیزبە کوردییەکان بە سینگ ئاوەڵاییەوە وەریانگرتن.
  • سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا
    پەرەئەستاندنی دێموکراسی و پتەوبوونی پەیوەندیی لە نێوان ئەمریکا، وڵاتانی ئەورووپی، ژاپۆن، کورەی باشوور و ئوسترالیا "بەراییەکی ئاشتی" (zone of peace) لێ کەوتووەتەوە. دێموکراسی هەروەها ڕای گشتی کردووەتە فاکتەری سنووردارکەر، هەڵبەت نەک ڕێگر، لە پەیوەندی لەگەڵ شەڕکردنی وڵاتانی دێموکراتیکدا.
  • زیندانیی سیاسی بوونی نییە زیندانیی سیاسی بوونی نییە
    لە وڵاتێکی ژێر دەسەڵاتێکی دیکتاتۆری و فاشیستیدا، شتێک بە ناوی زیندانیی سیاسی ناتوانێ مانایەکی هەبێ و ئاماژەیەک بۆ شتێکی راستەقینە نابێ. لە راستیدا چەمکی زیندانیی سیاسی دەتوانێ چەمکێکی چەواشەکارانە و بەلاڕێدابەرانە بێ.
  • ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ
    بە بۆنەی ٢٥ـەمین ساڵڕۆژی شەهیدانی بێرلین لە لایەن دیپلۆمات تێرۆریستانی نێردراوی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران ڕۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وتووێژێکی لەگەڵ "ئەحمەد شێربەگی" بێژەری بەناوبانگی ڕادیۆ دەنگی کوردستانی ئیران پێک هێناوە کە دەقی ئەم وتووێژە بەم چەشنەیە:
  • شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟ شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟
    لە ڕاستیدا خودی وشەی "شۆڕش" (انقلاب) واتە گۆڕانێکی بنەڕەتی لە ناوەڕۆکدا؛ ئەوەش پێویستی بە هەندێک هۆکاری تایبەتی و گشتی هەیە کە هۆکارە تایبەتییەکە ئەوەیە سەرتاسەری شۆڕشەکانی مێژوو بە دەست کەسانی نوخبه و زانای کۆمەڵگای نێوخۆی خۆیان کراوە جا ئەم کەسانە لە هەر چین و توێژێکی کۆمەڵگا بن و بە هەر جۆرە بیرۆکەیەک.
  • کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان
    لە ساڵانی ١٣٣٠ی (١٩٥٢ی زایینی) هەتاوی بەئەملا لەسەر دەستی كەسانێكی تر و نەوەیەكی تر شەپۆل و رەهەندێكی دیكە لە نووسین و داهێنانی ئەدەبی و بەتایبەت ژانری شیعر لە كرماشان و ئیلام سەر هەڵدەدەن و دەبنە ئاوێنەی باڵانوێنی كۆمەڵ و لەباری فەرهەنگییەوە پێشەنگایەتیی ئەو قۆناغە دەگرنە ئەستۆ.