• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٠ی ئوکتۆبەری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٨ی رەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی  

ئێران وڵاتی نەخۆشی و دیاردە دزێوە كۆمەڵایەتییەكان

زایینی: ٢٢-٠٨-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٥/٣١ - ٢١:١٠ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ئێران وڵاتی نەخۆشی و دیاردە دزێوە كۆمەڵایەتییەكان
هیوا میرزایی

ڕەوتی ئیسلامی و ئیسلامییەكان لە ئێران بە بەڵێنی كۆمەڵگای نموونە و بژێوی ژیانی گونجاو و بەرزكردنەوەی مەعنەویاتی خەڵك دوای ڕووخانی حكوومەتی پاشایەتی بەڕێوەبەری و دەسەڵاتیان لە ئێران خستە پاوانی خۆیانەوە و هەر لەو ڕۆژەوە چیرۆكی نەهامەتی و ماڵوێرانی دەستی پێكرد، ئەوان بە جێگەی ئەوەی كەڵك لە زانست و هزر بگرن بۆ بەڕێوەبەری وڵات، پشتیان بە دوعا و نزا بەست و "خورافە" و "خورافە"بێژیان كردە مێتۆدی باو لە كۆمەڵگا و هەر ئەمە وایكرد كە ئێستا دوای نزیك بە ٤٠ ساڵ كۆمەڵگای ئێران سەرەڕای قەیرانە سیاسی و ئابوورییەكان تووشی دەیان دیاردەی دزێو و نەخۆشی كۆمەڵایەتی ببێت.

یەكێك لەم دیاردە كۆمەڵایەتییانە، گیرۆدەبوون بە ماددە سڕكەرەكانە كە وایكردووە ئێران پلەی یەكەمی هەبێ لەم بوارەدا و وەك دیارە گیرۆدەبوون بە ماددە سڕكەرەكان خۆی بەستێن بۆ سەرهەڵدانی دەیان دیاردەی دزێوی دیكەی كۆمەڵایەتی خۆش دەكا وەك دزی، تەلاق، بێكاری، لەشفرۆشی و ... . ئاوردانەوەیەك لە دۆخی بەكارهێنانی ماددە سڕكەرەكان و جۆر و شێوازی بەكارهێنان و بەكارهێنەرانی مرۆڤ تووشی سەرسووڕمان ئەكا، هەرچەند لە ئێراندا ناوەندێكی غەیرەدەوڵەتی بوونی نییە كە ڕێژەی بەكارهێنەران بە جوانی دەستنیشان بكا بەڵام گەر ناوەندە حكوومەتییەكانیش بكەینە سەرچاوەی ئاوڕدانەوە لەم دۆخەی ئێستا دەبینین كە، بەپێی قسەی وتەبێژی ستادی بەرەنگاربوونەوە لەگەڵ ماددە سڕكەرەكان لە ئێراندا نزیك ٢ میلیۆن و ٩٠٨ هەزار گیرۆدەبوو بە ماددە سڕكەرەكان هەیە و ئەم ئامارە بە بەراورد لەگەڵ ٥ ساڵی ڕابردووی خۆی ٢ بەرانبەر زیادی كردووە و نیشاندەری ئەوەیە كە هیچ ڕێكارێكی زانستی و یاسایی نییە كە پێش بەم قەیرانە كۆمەڵایەتییە بگرێ.

بەكارهێنانی ڕۆژانەی ١ تۆن و نیو ماددەی سڕكەر لە ئێراندا و بەرزبوونەوەی ڕێژەی مردن بەهۆی بەكارهێنانی ماددەسڕكەرەكان و دابەزینی تەمەنی بەكارهێنەران بۆ ١٤ ساڵ و دروستكردنی ماددە پیشەییە مەترسیدارەكان لە جێگای ماددە سونەتییەكان و كڕین و فرۆشی بێ‌سنوور و ڕێگەپێدراو لەلایەن ڕێژیمەوە دەتوانێ كەمێك قەیراناوی بوونی ئەم پرسە ڕوونتر بكاتەوە و زیاتر لە جاران نیەت و بەرنامەی كاربەدەستانی ڕێژیم نیشان بدا كە لە هەوڵی ئەوەدان كە هەروەك چۆن بۆ دیفاع لە نیزام و دروستكردنی پەرژینێك بۆ خۆیان شەڕیان كێشاوەتە وڵاتانی دراوسێ وەك سووریە و عێراق و یەمەن و ... دەیانهەوێ كۆمەڵگایەكی نەخۆش بونیاد بنێن كە توانای بەرەنگاربوونەوە و داواكاری مافە سروشتی و ئینسانییەكانی خۆی نەبێ و ئەمان بتوانن ئازادانە درێژە بە دەسەڵاتی خۆیان بدەن و جارناجارێكیش بۆ فریودانی خەڵك و كۆمەڵگای جیهانی بە سووتاندنی هێندێك ماددەی سڕكەر وانیشان بدەن كە ئەمان دەیانهەوێ بەرەنگاری بەكارهێنانی ماددە سڕكەرەكان ببنەوە و لەم دواییانەیشدا بەهێنانە بەرباسی گەڵاڵەیەك دەیانهەوێ ئاوات و ئارەزووەكانی ئیمامی كۆچكردوویان بەجێ بگەیێنن و لە جێگای نەوت، تریاك بهێننە سەر سفرەی خەڵك و بەم شێوازە كونترۆڵیان هەبێ بەسەر قەیرانی ماددەسڕكەرەكان لە ئێراندا بەڵام لەڕاستیدا دەیانهەوێ مافیای ماددەسڕكەرەكان زیاتر بخەنە ژێر ركێفی خۆیانەوە و قازانجی زیاتریان هەبێ لە هاوردە و هەناردەكردنی ماددەسڕكەرەكاندا.

ڕۆژهەڵاتی كوردستانیش بەداخەوە لەم سیاسەتە بەدوور نەبووە و ڕەنگە پتر لە بەشەكانی دیكەیش بە هۆی ویستێكی ئازادیخوازی و شۆڕشگێری تەکووزی كاربەدەستانی ڕێژیمی لەسەربووە و بەشێوەی سیستماتیك و بەرنامەداڕێژراو كار لەسەر پەرەدان بە گیرۆدەكردنی لاوان كراوە و تەنانەت بەپێی قسەی زۆریەك لە گیرۆدەبووان ئەم كەسانە زۆرجار لە زیندانەكان و لە رێگەی مۆرە و كەسەكانی ڕێژیمەوە تووشی ماددە سڕكەرەكان بوون و هەروەها بوونی دەیان ئاشپەزخانەی بەرهەمهێنەری ماددەسڕكەرەكان لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان بە هاوكاری دام و دەزگاكانی ڕێژیم نیشاندەری هەوڵی ڕێژیمە بۆ بەگیرۆدەكردنی زیاتری خەڵك و ئەنفالی سپی لە ڕۆژهەڵات کە ساڵانێكی زۆرە سیاسەتەكەی بۆ دارێژراوە و بەڕێوەدەچێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٠ لەم ژمارەیەدا:

ــ هەموو ڕێگاکان دەچنەوە کوردستان
ــ سەهۆڵبەردان لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا
ــ دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
ــ زیندانیی سیاسی بوونی نییە
  • ڕەساڵەتی تەنز له شێعری \ ڕەساڵەتی تەنز له شێعری "مەلا مارف کۆکەیی"دا
    کۆمەڵیک ڕووداوی ناخۆش و تاڵ وەک شەڕە جیهانییه‌کان، شەڕی ناوخۆی ئێران، سیڵاوی مەهاباد، کوشتاری خەڵکی ئه‌م شاره و قات و قڕی له ماوەی ژیانی مەلا مارفدا که له سەر هەژاری و نەداری خەڵک شوێندانەر بوو له شێعرکانی ڕەنگدانه‌وەی جیددیان هه‌یه، شاعیری نوکته باز له سەردەمی دیکتاتۆرییه‌تدا زۆر جار به زمانی ته‌نز لۆمه له‌م بارودۆخه دەگرێ.
  • کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن
    خرۆشانی جەماوەریی ڕۆژهەڵات و پەیامەکانی لە دوای ئەنجامە ئەرێنییەکەی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستانی باشوور، مژاری چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنی تیشکە لەگەڵ کەریم پەرویزی، ئەندامی دەفتەری سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کە سەرنجتانی بۆ خوێندنەوەی ڕادەکێشین.
  • بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور
    چوار فاکتۆری سەرچاوە گرتنی ئەم سەربەخۆییە لە ئیرادەی گشتی، دادپەروەری وەک بناغەی ئەو حکوومەتە، دێموکراسی و هەبوونی هێزی پێشمەرگە بۆ دابین کردنی ئاسایش و ئاسوودەیی هاووڵاتیان لەو فاکتۆرانەن کە لە بەرژەوەندیی حکوومەتی سەربەخۆی باشووری کوردستان دا دەبن.
  • باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد
    ئێمە دەبێ سەرەتا لە هەناوی کۆمەڵگەی خۆماندا حزوورمان هەبێت و ئاگاداری هەموو گرفت و خەسڵەتەکانۆ کۆمەڵگەی خۆمان بین و بتوانین جیاوازییە هەرێمی و ناوچەییەکان بناسین، هەتا بتوانین بەرنامە و پرۆژەکانمان لەسەر بنەمای واقیعی کۆمەڵگەکەمان بێت.
  • چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران
    سەرئەنجام دوای پڕۆسەی قانوونی، ماری و مێردەکەی پێکەوە لە ئافریقاڕا کچێک و کۆڕێکیان وەک منداڵی خۆیان وەرگرت. ئێستا ئەوان ١٤ ساڵ و ١٢ ساڵ تەمەنیانە و وەک هەر منداڵێکی دیکە دەچنە قوتابخانە و ژیانێکی باشیان هەیە.
  • خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك
    دیاردەگەلێك كە بەربەستن لە بەردەم بەرزەفڕی مرۆڤ و وەك نەخۆشییەك خەون و ئارەزووەكانی مرۆڤ تووشی بەلاڕێداچوویی دەكەن و لە ئاكامدا ئەوە ئەو دیاردانەن كە زۆرجار زاڵ دەبن بەسەر مرۆڤدا. خۆكوژی یەكێك لەو دیاردانەیە كە ئەمڕۆ بەربینگی مرۆڤی گرتووە و بووەتە دیاردە لە نێو هەموو كۆمەڵگا مرۆییەكانی جیهاندا.
  • ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا
    زۆربەی بزاڤە ڕزگاریخوازەکانی دنیا لە حاڵەتێکدا سەریان هەڵداوە، کە دیکتاتۆرەکان ویستوویانە لە ڕێگای ئامرازەکانی هێز و دەسەڵاتەوە ڕێککەوتنێکی مڵکەجبوون لە نێوان خۆیان و کۆمەڵگادا ساز بکەن و کۆمەڵگا ملکەجی بەرژەوەندییەکانی خۆیان بکەن و ئەدەبیاتێک لە سەر کۆمەڵگا زاڵ بکەن کە لە ڕاستای دەسەڵاتی ئەواندا بێت و سەروەری ئەوانی تێدا گارانتی کرابێت.
  • دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
    کەوایە بەپێی وتەی بەرپرسانی ڕێژیم، خامنەیی ڕاستەوخۆ لە هەڵبژاردنی هەموو وەزیرەکانی رووحانیدا دەستی هەیە، ڕەنگە لێرەدا بگوترێ: "بۆخۆت بەخێر بێیتەوە، ئاگات لە کوێیە؟"
  • هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان
    لە دوای ٥٧ و خۆسەپاندنی رێژیمی ئیسلامی بەسەر گشتایەتیی جوغرافیای ئێراندا، کوردستان بوو بە مەکۆی گشت لایەنە پەراوێزخراوەکان، ئەو رۆژانە زۆر لایەن بوون کە لە نیشتمانی کوردەکاندا داڵدە درابوون، حیزبە کوردییەکان بە سینگ ئاوەڵاییەوە وەریانگرتن.
  • سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا
    پەرەئەستاندنی دێموکراسی و پتەوبوونی پەیوەندیی لە نێوان ئەمریکا، وڵاتانی ئەورووپی، ژاپۆن، کورەی باشوور و ئوسترالیا "بەراییەکی ئاشتی" (zone of peace) لێ کەوتووەتەوە. دێموکراسی هەروەها ڕای گشتی کردووەتە فاکتەری سنووردارکەر، هەڵبەت نەک ڕێگر، لە پەیوەندی لەگەڵ شەڕکردنی وڵاتانی دێموکراتیکدا.
  • زیندانیی سیاسی بوونی نییە زیندانیی سیاسی بوونی نییە
    لە وڵاتێکی ژێر دەسەڵاتێکی دیکتاتۆری و فاشیستیدا، شتێک بە ناوی زیندانیی سیاسی ناتوانێ مانایەکی هەبێ و ئاماژەیەک بۆ شتێکی راستەقینە نابێ. لە راستیدا چەمکی زیندانیی سیاسی دەتوانێ چەمکێکی چەواشەکارانە و بەلاڕێدابەرانە بێ.
  • ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ
    بە بۆنەی ٢٥ـەمین ساڵڕۆژی شەهیدانی بێرلین لە لایەن دیپلۆمات تێرۆریستانی نێردراوی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران ڕۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وتووێژێکی لەگەڵ "ئەحمەد شێربەگی" بێژەری بەناوبانگی ڕادیۆ دەنگی کوردستانی ئیران پێک هێناوە کە دەقی ئەم وتووێژە بەم چەشنەیە:
  • شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟ شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟
    لە ڕاستیدا خودی وشەی "شۆڕش" (انقلاب) واتە گۆڕانێکی بنەڕەتی لە ناوەڕۆکدا؛ ئەوەش پێویستی بە هەندێک هۆکاری تایبەتی و گشتی هەیە کە هۆکارە تایبەتییەکە ئەوەیە سەرتاسەری شۆڕشەکانی مێژوو بە دەست کەسانی نوخبه و زانای کۆمەڵگای نێوخۆی خۆیان کراوە جا ئەم کەسانە لە هەر چین و توێژێکی کۆمەڵگا بن و بە هەر جۆرە بیرۆکەیەک.
  • کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان
    لە ساڵانی ١٣٣٠ی (١٩٥٢ی زایینی) هەتاوی بەئەملا لەسەر دەستی كەسانێكی تر و نەوەیەكی تر شەپۆل و رەهەندێكی دیكە لە نووسین و داهێنانی ئەدەبی و بەتایبەت ژانری شیعر لە كرماشان و ئیلام سەر هەڵدەدەن و دەبنە ئاوێنەی باڵانوێنی كۆمەڵ و لەباری فەرهەنگییەوە پێشەنگایەتیی ئەو قۆناغە دەگرنە ئەستۆ.