• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١١ی دێسامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٠ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ئێران وڵاتی نەخۆشی و دیاردە دزێوە كۆمەڵایەتییەكان

زایینی: ٢٢-٠٨-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٥/٣١ - ٢١:١٠ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ئێران وڵاتی نەخۆشی و دیاردە دزێوە كۆمەڵایەتییەكان
هیوا میرزایی

ڕەوتی ئیسلامی و ئیسلامییەكان لە ئێران بە بەڵێنی كۆمەڵگای نموونە و بژێوی ژیانی گونجاو و بەرزكردنەوەی مەعنەویاتی خەڵك دوای ڕووخانی حكوومەتی پاشایەتی بەڕێوەبەری و دەسەڵاتیان لە ئێران خستە پاوانی خۆیانەوە و هەر لەو ڕۆژەوە چیرۆكی نەهامەتی و ماڵوێرانی دەستی پێكرد، ئەوان بە جێگەی ئەوەی كەڵك لە زانست و هزر بگرن بۆ بەڕێوەبەری وڵات، پشتیان بە دوعا و نزا بەست و "خورافە" و "خورافە"بێژیان كردە مێتۆدی باو لە كۆمەڵگا و هەر ئەمە وایكرد كە ئێستا دوای نزیك بە ٤٠ ساڵ كۆمەڵگای ئێران سەرەڕای قەیرانە سیاسی و ئابوورییەكان تووشی دەیان دیاردەی دزێو و نەخۆشی كۆمەڵایەتی ببێت.

یەكێك لەم دیاردە كۆمەڵایەتییانە، گیرۆدەبوون بە ماددە سڕكەرەكانە كە وایكردووە ئێران پلەی یەكەمی هەبێ لەم بوارەدا و وەك دیارە گیرۆدەبوون بە ماددە سڕكەرەكان خۆی بەستێن بۆ سەرهەڵدانی دەیان دیاردەی دزێوی دیكەی كۆمەڵایەتی خۆش دەكا وەك دزی، تەلاق، بێكاری، لەشفرۆشی و ... . ئاوردانەوەیەك لە دۆخی بەكارهێنانی ماددە سڕكەرەكان و جۆر و شێوازی بەكارهێنان و بەكارهێنەرانی مرۆڤ تووشی سەرسووڕمان ئەكا، هەرچەند لە ئێراندا ناوەندێكی غەیرەدەوڵەتی بوونی نییە كە ڕێژەی بەكارهێنەران بە جوانی دەستنیشان بكا بەڵام گەر ناوەندە حكوومەتییەكانیش بكەینە سەرچاوەی ئاوڕدانەوە لەم دۆخەی ئێستا دەبینین كە، بەپێی قسەی وتەبێژی ستادی بەرەنگاربوونەوە لەگەڵ ماددە سڕكەرەكان لە ئێراندا نزیك ٢ میلیۆن و ٩٠٨ هەزار گیرۆدەبوو بە ماددە سڕكەرەكان هەیە و ئەم ئامارە بە بەراورد لەگەڵ ٥ ساڵی ڕابردووی خۆی ٢ بەرانبەر زیادی كردووە و نیشاندەری ئەوەیە كە هیچ ڕێكارێكی زانستی و یاسایی نییە كە پێش بەم قەیرانە كۆمەڵایەتییە بگرێ.

بەكارهێنانی ڕۆژانەی ١ تۆن و نیو ماددەی سڕكەر لە ئێراندا و بەرزبوونەوەی ڕێژەی مردن بەهۆی بەكارهێنانی ماددەسڕكەرەكان و دابەزینی تەمەنی بەكارهێنەران بۆ ١٤ ساڵ و دروستكردنی ماددە پیشەییە مەترسیدارەكان لە جێگای ماددە سونەتییەكان و كڕین و فرۆشی بێ‌سنوور و ڕێگەپێدراو لەلایەن ڕێژیمەوە دەتوانێ كەمێك قەیراناوی بوونی ئەم پرسە ڕوونتر بكاتەوە و زیاتر لە جاران نیەت و بەرنامەی كاربەدەستانی ڕێژیم نیشان بدا كە لە هەوڵی ئەوەدان كە هەروەك چۆن بۆ دیفاع لە نیزام و دروستكردنی پەرژینێك بۆ خۆیان شەڕیان كێشاوەتە وڵاتانی دراوسێ وەك سووریە و عێراق و یەمەن و ... دەیانهەوێ كۆمەڵگایەكی نەخۆش بونیاد بنێن كە توانای بەرەنگاربوونەوە و داواكاری مافە سروشتی و ئینسانییەكانی خۆی نەبێ و ئەمان بتوانن ئازادانە درێژە بە دەسەڵاتی خۆیان بدەن و جارناجارێكیش بۆ فریودانی خەڵك و كۆمەڵگای جیهانی بە سووتاندنی هێندێك ماددەی سڕكەر وانیشان بدەن كە ئەمان دەیانهەوێ بەرەنگاری بەكارهێنانی ماددە سڕكەرەكان ببنەوە و لەم دواییانەیشدا بەهێنانە بەرباسی گەڵاڵەیەك دەیانهەوێ ئاوات و ئارەزووەكانی ئیمامی كۆچكردوویان بەجێ بگەیێنن و لە جێگای نەوت، تریاك بهێننە سەر سفرەی خەڵك و بەم شێوازە كونترۆڵیان هەبێ بەسەر قەیرانی ماددەسڕكەرەكان لە ئێراندا بەڵام لەڕاستیدا دەیانهەوێ مافیای ماددەسڕكەرەكان زیاتر بخەنە ژێر ركێفی خۆیانەوە و قازانجی زیاتریان هەبێ لە هاوردە و هەناردەكردنی ماددەسڕكەرەكاندا.

ڕۆژهەڵاتی كوردستانیش بەداخەوە لەم سیاسەتە بەدوور نەبووە و ڕەنگە پتر لە بەشەكانی دیكەیش بە هۆی ویستێكی ئازادیخوازی و شۆڕشگێری تەکووزی كاربەدەستانی ڕێژیمی لەسەربووە و بەشێوەی سیستماتیك و بەرنامەداڕێژراو كار لەسەر پەرەدان بە گیرۆدەكردنی لاوان كراوە و تەنانەت بەپێی قسەی زۆریەك لە گیرۆدەبووان ئەم كەسانە زۆرجار لە زیندانەكان و لە رێگەی مۆرە و كەسەكانی ڕێژیمەوە تووشی ماددە سڕكەرەكان بوون و هەروەها بوونی دەیان ئاشپەزخانەی بەرهەمهێنەری ماددەسڕكەرەكان لە ڕۆژهەڵاتی كوردستان بە هاوكاری دام و دەزگاكانی ڕێژیم نیشاندەری هەوڵی ڕێژیمە بۆ بەگیرۆدەكردنی زیاتری خەڵك و ئەنفالی سپی لە ڕۆژهەڵات کە ساڵانێكی زۆرە سیاسەتەكەی بۆ دارێژراوە و بەڕێوەدەچێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٤ لەم ژمارەیەدا:

ــ قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
ــ ڕاسان و پێشمەرگە
ــ ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
ــ بورجی بابل
  • مەرگی نووسەر مەرگی نووسەر
    ئه‌وه‌ ده‌زانین ده‌ق، بە تەنیا بە دێڕێک ناڵێن کە لە لێزگەیەک وشە پێکهاتبێ که‌ واتایه‌کی ئاسمانی ("په‌یام"ی نووسەر-خودا)ی لێوه‌ده‌رچێ؛ به‌ڵکوو که‌شایه‌کی فره‌رەهەندە،‌ له‌ کۆمه‌ڵه‌ نووسینێکی جۆراوجۆردا، که‌ هیچ کامیان خاوەن رەسەنایەتی نین، له‌وێدا تێکه‌ڵ به‌ یه‌ک ده‌بن و له‌یه‌ک ده‌نگوێن.
  • سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان
    ئێستا دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی زۆر لە ڕووداوەکە، خەڵکی ناوچەکە لە زۆر ڕووەوە لە ژێر گوشاردان و سەرمای زستان و باران لەلایەک، نەبوونی خانوو یان تەنانەت لە هەندێک شوێن خێوەتیش لەلایەکی‌تر خەڵکی نیگەران کردووە.
  • راسان و پێشمەرگە راسان و پێشمەرگە
    لە راساندا گۆڕەپانی خەبات ئەوەندە بەرفراوان بووە كە دەرفەتی بۆ یەك بە یەكی ئەندامانی كۆمەڵگا رەخساندووە تاکوو بەپێی شوێن و رێگەی خۆی هەنگاو بنێت و هیچ جیاوازییەك لە بواری ئەرك و جێبەجێ كردنەوە بوونی نییە، تەنیا ئەوە پێویستە ئەو كردارە لە خزمەتی رزگاركردنی نەتەوەدا بێت.
  • بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا
    هەموو لایەک دەبێ باش بزانن کە شارستانیەت و کولتوور شتی دینامیکن و لە رەوتی مێژوودا دەتوانن تووشی ئاڵوگۆڕ بن، بەرز بن یان لەنێوبچن.
  • زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن
    دوایین ڕاپۆرتە پێوەندیدارکان بە بارودۆخی ژیان پاش بوومەلەرزەی ٢١ی خەزەڵوەر لە پارێزگای کرماشان کە زۆرتر له ١٠هزار کوژرا و بریندا لێکەوتەوە، دەری دەخات کە سەرباری تێپەڕینی زۆرتر له سێ هەفته بەسەر ئەم تراژێدیا، هێشتا هیچ هەنگاوێکی شوێندانەر بۆ ساڕێژکردنەوەی برینی زامداران هەڵنەگیراوە.
  • کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم
    ئەمە لە حاڵێکدایە کە بەشێکی کەم لە ماڵە ڕووخاوەکان پشکێندراون و ئاماری بی سەروشوێنەکان هێشتا دیار نییە و مەزەندە دەکرێ کە ئاماری کوژراو و بریندارەکان زۆرتر بێت.
  • قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
    لە ئاخاوتنێکدا لە ٨ی مارسی ١٩٨٩ی زایینیدا، دوکتور قاسملوو پێداگری لەسەر ئەوە دەکا کە "خەبات بۆ ئەوەی ژن مافی خۆی وەربگرێ، بە هیچ شێوەیەک جودا نییە لە خەباتی میلەتەکەمان بۆ دێموکراسی و خودموختاری."
  • یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن
    چونکە تا کاتێک ژنانی عەرەبستان بتوانن بە بێ مۆڵەتی پیاوی بنەماڵە – باوک، هاوسەر، جاری وایە تەنانەت کوڕەکەی خۆی – کار بکەن، بڕۆنە سەفەر، کاروباری یاسایی ئەنجام بدەن و بەشێوەیەکی دیکە بەشداری لە ژیانی کۆمەڵایەتی بکەن، وڵات ناتوانێ هەست بە هێزی ئابووری نیوەی دیکەی کۆمەڵگا بکات.
  • ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان
    لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا بەردەوام باس له نەبوونی خزمەتگوزاری و گوێنەدانی بەرپرسانی ڕێژیم لەو بارەیەوە کراوە بەچەشنێک کە نەتەنیا یارمەتی بە خەڵک نادەن بەڵکوو تەنیا بۆ سەیر و سیاحەت دەچنە شوێنی بوومەلەرزەکە؛ ئەو باسەش لە ڕاگەیەندنەکانی ڕێژیم لەوانەش "ایرنا" و "ایسنا" بڵاو بووەتەوە هەروەها هەندێک لە ڕۆژنامەکانی ڕێژیم وەک "ابتکار" بە تیتری گەورە نووسیان "تور زلزلە گردی!" .
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    واتای دووهەم: ئەو ڕێژە ئاوە، بۆ وەدیهێنانی خواست و ویستی کۆماری ئیسلامی زۆر کەمە، واتە ژینگە گەورەترین بەربەستی سەر ڕێی کۆماری ئیسلامییە بۆ وەدیهێنانی خەونەکانی.
  • ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
    شەڕی داگیرکەرانی کوردستان بەرامبەر بە نەتەوەی کورد بە گشتی و هێزی پێشمەرگەی کوردستان بەتایبەتی، تەنیا بە ڕوبەڕووبوونەوەی نیزامی نەبەستراوەتەوە بەڵکوو دوژمن لە ڕێگای جیاجیا و یەک لەوان پڕوپاگەندەی بێبنەما بەردەوام هەوڵ دەدات پرش و بڵاوی لە نێو ماڵی کوردان دروست بکات تاکوو بەمشێوەیە زیاتر بتوانێت بە ئامانجە گڵاوەکانی بگات.
  • بورجی بابل بورجی بابل
    رووداوە کۆنە مێژووییەکان و تەنانەت ئوستوورەکانیش دەڵێن بۆ ئەوەیکە کۆمەڵگایەک لاواز بکەی تاکوو خۆی بەرەو پووکانەوە بڕوا، باشتر وایە کە ئاژاوەی تێ بخەی و خۆیان بە خۆیانەوە سەرقاڵ بکەی تاکوو هەم گرفتە سەرەکییەکە لەیاد بکەن و هەم تەنیا بە نێوخۆیانەوە خەریک بن و خۆیان ببنە هۆکاری داڕزاندنی خۆیان.
  • عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ
    لە پێوەندی لەگەڵ زەویلەرزەی پارێزگای کرماشاندا، بەرێزعەلی ئەشرەف مەجیدی، ئەندامی جێگری کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وڵامی چەند پرسیارێکی ڕۆژنامەی کوردستانی داوەتەوە کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک
    بەڵام وتووێژ و کارکردن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی لە هەندێک بابەت دا زۆر جیاوازییەکی لەگەڵ قسەکردن لەگەڵ ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی دا نییە بەڵکوو لەوانەشە خەساری زۆرتر بێت؛ بۆیە لە پێوەندی لەگەڵ ئەو نزیک‌بوونەوە پێویستە چەند خاڵ بەم شێوەی خوارەوە لە بیر نەکرێن.