• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٥ی نوامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٠٤ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ئامانجە شاراوەکانی پشت رێککەوتنەکەی نێوان حیزبوڵڵای لوبنان، رێژیمی ئەسەد و داعش

زایینی: ٠٦-٠٩-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٦/١٥ - ٢١:١٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ئامانجە شاراوەکانی پشت رێککەوتنەکەی نێوان حیزبوڵڵای لوبنان، رێژیمی ئەسەد و داعش
تالب قەیسەری

لەکەس شاراوە نییە کاتێک لەساڵی ٢٠١١ خەڵکی وەزاڵەهاتووی سوریا دژی ڕێژیمی دیکتاتۆری بەشار ئەسەد دەستیان دایە خۆپیشاندان و بە پشتیوانی سپای ئازاد رووبەرێکی زۆر لەو وڵاتەیان کۆنتڕۆڵ کرد، لەهەمان کاتیشدا پشتیوانییەکی بەرینی نێودەوڵەتییان بۆ خۆیان مسۆگەر کرد و رۆژبە رۆژیش لە سەرکەوتنەکانیان بەردەوام دەبوون، تەنانەت بەشێک لە دیمەشقی پێتەختیشیان خستە ژێر کۆنتڕۆڵی خۆیانەوە. لەم هەلومەرجە ناسکەدا کە هێزەکانی سپای ئازاد سەرمەستی سەرکەوتنەکانیان بوون، کۆماری ئیسلامی هەوڵەکانی خۆی وەگەڕخست و بە دامەزراندنی هێزێکی دڕندە بەناوی داعش و دواجار نیزیک کردنەوەیان لە سپای ئازادی سوریا و ئەنجامدانی هەندێ کردەوەی قێزەونی دوور لە هەر پڕەنسیپ و بەهایەکی ئەخلاقی، سیمایەکی ناشرینیان لە سپای ئازاد پیشانی کۆمەڵگای نێودەوڵەتی دا. ئەمە وایکرد کۆمەڵگای نێودەوڵەتی کە تا ئەوکات پشتیوانییان لە سپای ئازاد دەکرد هەموو یارمەتییەکانیان بۆ ئۆپۆزسیۆنی سوریا رابگرن، بەم شێوەیە ئوپۆزسیۆنی سوریا بێ پشتیوان مایەوە و بەشار ئەسەدیش قۆناغ بە قۆناغ بەیارمەتی رووسیا و سپای پاسدارانی ئێران و حیزبوڵڵای لوبنان و بەشێک لە هێزە چەکدارە شیعەکانی عێراق توانی بەسەر سپای ئازاددا سەرکەوێ. تا ئێرە ئێران توانی سیاسەتێکی سەرکەوتووانە بە قازانجی ڕێژیمی ئەسەد لە سوریا پەیڕەو بکات.

ئەوەی مەبەستمە لێرەدا ئاماژەی پێبدەم ئەوەیە کە پاش ئەوەی هێزەکانی داعش بەفەرمانی کۆماری ئیسلامی هێرشیان کردە سەر عێراق و پارێزگا سوننە نشینەکانیان کۆنتڕۆڵ کرد و تۆڵەی شەڕی هەشت ساڵەی ئێران و عێراقیان لە سوننەکان کردەوە، لەژێر چاوەدێری کۆماری ئیسلامی و بە هەڵکردنی گڵۆپ سەوزی مالکی سەرۆک وەزیرانی ئەوکاتی عێراق و رادەستکردنی چەکوچۆڵی پێشکەوتووی سپای عێراق بەداعش لە پارێزگای نەینەوا، هێرش بۆ سەر کوردستان دەستی پێکرد کە لەم هەنگاوەشیاندا مەبەستیان ئەوە بوو کە کوردستان بەتەواوی بکەوێتە ژێر کۆنتڕۆڵی داعش و کوردستانیش تووشی هەمان چارەنووسی ناوچە سوننەنشینەکان بێت، بەڵام پاش شەڕێکی قارەمانانەی هێزی پێشمەرگەی کوردستان لەژێر فەرماندەیی سەرۆک بارزانی فەرماندەی هێزەچەکدارەکانی کوردستان و پاڵپشتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و هێزی هاوپەیمانان، داعش رووبەڕووی شکستێکی گەورە بوویەوە و تەنانەت لەو ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمیش وەدەر نرا و دواجاریش هەر بەهاوکاری هێزی پێشمەرگەی کوردستان سپای عێراق توانی بچێتە ناو مووسڵەوە و ئەو شارە ئازاد بکات.

ئێستا کە داعش هەم لە سوریا و هەمیش لە عێراق مۆمی تەمەنی رووی لە کزی کردووە، کۆماری ئیسلامی دیسان سیناریۆیەکی دیکەی داڕشتووە؛ ئەویش رێککەوتننامەی نێوان حزبوڵڵای لوبنان و بەشار ئەسەد و داعشە. بەپێی ئەم رێککەوتننامەیە هێزەکانی داعش دەتوانن لەبەرانبەر رادەست‌کردنەوەی سەربازێکی حیزبوڵڵا و تەسلیم کردنەوەی تەرمی چەند چەکدارێکی حیزبوڵڵا و رادەست‌کردنەوەی تەرمی پاسدارێکی ئێرانی بەناوی موحسین حوجەجی بە ئێران، سێسەد چەکداری خۆیان لەگەڵ بنەماڵەکانیان لەناوچەی قەلەمونی لوبنانەوە بەرەو دێرەزور لەنێوان عێراق و سوریا بگوازنەوە. ئەم رێککەوتنە لەم کاتەدا دەتوانێ هەڵگری ئەم پەیامانەی خوارەوە بێ:

١- دوورخستنەوەی شەڕ لە ناوچەکانی ژێر کۆنتڕۆڵی حیزبوڵڵای لوبنان.

٢- تۆڵەکردنەوەی بەشار ئەسەد لە ئەمریکا کە پێشی لە هەڵاتنی هێزەکانی داعش لە عێراقەوە بۆ سوریا نەگرتبوو.

٣- هاتنەوەی داعش بەرەو دێرەزور دەبێتە هۆی ئەوەی شەڕ لە ناوچە کوردستانییەکانی سوریا واتا رۆژئاوای کوردستان کە ئێستا ئەمریکا پشتیوانییان لێدەکات چڕتر بێتەوە و بەشار ئەسەدیش بەناوی شەڕی داعشەوە ئەو ناوچانە کۆنتڕۆڵ بکاتەوە، هەرچەند پێشتر رۆژئاوای کوردستان بە رێککەوتن لەلایەن بەشار ئەسەدەوە درایە پەیەدە.

٤- گریمانەیەکی دیکە دورخستنەوەی داعشە لە ناوچە شیعە نشینەکان و هێنانەوەی دووبارەیانە بەرەو ناوچە سوننەنشینەکانی عێراق.

٥- پاش ئەوەی کۆریدۆری تاران - بەیروت لەلایەن ئەمریکا و ئیسرائیلەوە تێک درا بۆ ئەوەی رێگایەکی وشکانی بەرەو هاوپەیمانەکانی و بەرەو دەریای سپی ناوەراست بۆ خۆی بکاتەوە_ هەرچەند ئەو کۆریدۆرە پێشتر لەلایەن سەرۆکی هەرێمی کوردستانەوە تێکدرا لەوەی کە ئیزنی بە ئێران نەدا لە رێگای کوردستانەوە رێرەوێک بەرەو سوریا بکاتەوە_ ئێستا دەیهەوێ بە بەهانەی هێزەکانی داعش لە رێگای حەشدی شەعبییەوە ئەو رێگایە بەرەو لوبنان بکاتەوە کە گومانم هەیە لەمەشیاندا بەئاسانی بتوانێ ئەو پلانەی جێبەجێ بکات چونکە لەمێژە ئەمریکا بەو خەونەی ئێرانی زانیوە.

٦- لەهەموو ئەو ئەگەرانە بەهێزتر ئەوەیە کە هاتنەوەی چەکدارانی داعش بەرەو دێرەزور واتە سنووری عێراق و سوریا دەبێتە سەرەتای هاتنەوەی داعش بەرەو ناوچە کوردستانییەکانی باشووری کوردستان کە رەنگە هەندێ هێزی کوردیش بە ئەجندای ئێران رێگەخۆشکەر بن بۆی.

هەروەک هەموو لایەک ئاگادارن کەمتر لە سێ حەوتووی دیکە لە کوردستان و ناوچەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم گشتپرسی بۆ سەربەخۆیی کوردستان بەڕێوە دەچێت، ئەم مەسەلەیە زیاتر لە هەر شتێکی دیکە کۆماری ئیسلامی تووشی سەرئێشە کردووە و خەوی لە چاو زڕاندوون، هەربۆیە دوای ئەوەیکە نەیانتوانی لە ئاراستەکردنی داعش بۆ هێرشکردنە سەر کوردستان سەرکەوتن بەدەست بێنن، ئەمجارە و لەم کاتە هەستیارەدا کە پاش سەد ساڵ گەلی کوردستان دەیهەوێ هەنگاو بەرەو سەربەخۆیی بنێ و کۆتایی بە سەد ساڵ نەهامەتی و دەربەدەری و ژینۆساید و زیندانی کردن و ئەشکەنجە و ئازار بێنێت، دەیانهەوێ دووبارە ئەم گەلە بەش مەینەتە بە شەڕێکی دیکەوە سەرقاڵ بکەن تا پێش بە رێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان بگرن، بۆ ئەم مەبەستەش باشتر و ئاسانتر دەتوانن لە رێگای حەشدی شەعبییەوە داعش بخزێننە ئەو ناوچانەی شمولی مادەی ١٤٠ دەکات تا هەرهیچ نەبێ گشتپرسی لەو ناوچانە دوا بخەن. ئەوەی دیارە و بەئاشکرا دەبینین ئەوەیە کە شەڕی حەویجە دواخرا بۆ ئەوەی بە بیانووی کۆنتڕۆڵ‌کردنەوەی حەویجەوە هێزێکی زۆر لە سپای عێراقی و میلیشیاکانی حەشدی شەعبی بهێننە ئەو ناوچانەی کە کورد بە خوێنی هەزاران رۆڵەی ئەم نیشتمانە کۆنتڕۆڵی کردۆتەوە، ئێستاش کە پرسی رێفراندۆم لەئارادایە ئەو گریمانەیە بەهێزتر دەبێ کە داعش لە رێگای حەشدی شەعبییەوە بەرەو سنوورەکانی کوردستان پەلکێش بکەن و دواجار بەناوی شەڕی داعشەوە هێزەکانیان بهێننە ناوچە کوردستانییەکانەوە.

بە لەبەرچاوگرتنی ئەم گریمانانە و هەستیاریی دۆخەکە پێویستە سەرکردایەتی کوردستان زۆر بە وشیارییەوە لە رووداوەکان بڕوانێ و پێش لەهەر سناریۆیەکی چاوەڕوان نەکراوی کۆماری ئیسلامی و نەیارانی کورد بگرێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ بوومەلەرزەی سیاسی
ــ لە خەبات دژ بە ئەپارتایدەوە بۆ ڕاسان
ــ ئەمن چی بكەم، خۆتان دروستی بكەنەوە
ــ دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک