• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٢ی دێسامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٢١ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی  

بارودۆخی کۆماری ئیسلامی ئێران دوای هەڵبژاردنی حەسەن ڕووحانی

زایینی: ١٧-٠٩-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٦/٢٦ - ١٣:٤٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
بارودۆخی کۆماری ئیسلامی ئێران دوای هەڵبژاردنی حەسەن ڕووحانی
هێرۆ جەڵدیانی

حەسەن ڕووحانی هەروەک لە بەناو هەڵبژاردنەکانی پێشووی دا بۆ سەرکۆماری، بە زەردەخەنەیەکی فریودەرانەوە بەڵێنێکی زۆری بە خەڵکی سەرانسەری ئێران بە گشتی و نەتەوەکانی ئێران بەتایبەتی دا، لە بواری ئاسوودەیی ژنان لە کۆمەڵگاش چەندین وتاری پێشکەش کرد. لە دوای هەڵبژاردن، هەر زوو ڕوخساری فریوکارانەی ناوبراویش وەکوو سەرکۆمارەکانی پێشوو دەرکەوت. هەر هزر و بیرۆکەیەکی دیکەی بە دژی ئیسلام، ویلایەتی فەقیە، درێژەی نیزام بەلاوە نرا. هەموو ئەویندارانی تینووی ئازادی و رزگاربوون لە ڕۆرینی ئەو دۆخەی کە کاربەدەستانی ڕابردوو بۆ کۆمەڵگای ئێران پێکیان هێنابوو، بێ هیوا کرد.

بارودۆخەکە توندتر کرایەوە و خەڵکێکی زۆر لە هەموو چینەکانی کۆمەڵگا، ڕەوانەی زیندانەکان کراون و هەروەها لە بواری کۆمەڵایەتیشدا خەڵکێکی زۆر ڕووی لە خۆکوژی و تەڵاق و ماددە هۆشبەرەکان کردووە. ئەمانە هەموویان هۆکاری بنەڕەتی تێکدانی بنەماڵەن و سەرچاوە دەگرن لە لاوازبوونی باری ئابووری، هەروەک کە ناوبراو قەولی بنبڕکردنی بێکاری لە ساڵی٢٠٢٠ داوە وەکو یەکێک لە تەرفەندەکانی دیکەیەتی بۆ بێدەنگ کردنی خەڵک. سەرەڕای ڕێککەوتنەکەی (١+٥)، هێشتا هیچ هیوایەک لە کۆماری ئیسلامی بەدی ناکرێ بۆ باشترکردنی بارودۆخەکە، هەر ئەوەش وای کردووە کە ئامریکا تەحریمێکی زۆرتر بخاتە سەر ئێران، چونکە حکومەتی ئێران دخاڵەت لە کاروباری ناوچەکەدا بە ئاشکرا دەکات و پشتیوانێکی بەهێزە بۆ تیرۆریزم و هەروەک ئێستاش لە پەلەقاژەدایە تا دژی ئەو رێفراندۆمەی باشووری کوردستان بوەستێت. ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەیکە باوەڕی بە مافی نەتەوەکانی دیکە نییە، هەروەک بنەماکەی لەسەر ویلایەتی فەقیه دامەزراوە و هەرچی لە دەستی بێت لە دژی ئەو رێفراندۆمە بەکاری دێنێ. حەسەنی رووحانی بەڵێنی زۆری بە ژنان دا و هەر ئەوەش ژنانی هێنایە سەر شەقام و سندوقەکانی دەنگدان. بەداخەوە کابینەکەی ئەوجارەشی تەنانەت یەک ژنیشی تێدا نەبوو، بۆخۆشی بۆ ئەوەی بەردەوام بێت لە فریودانی ژنان کووتی کە ''دەبا ژنی تێدا بووبا بەڵام بەداخەوە نەبوو''.

ئەو بەشەی کۆمەڵگا کە لەم ماوەیەدا پتر لە جاران کەوتنە ژێر هەڕەشە، ترساندن و تەنگەژەی پترەوە ژنانن، کە سەر لە نوێ یاساگەلێکی ناسەردەمیانەی رێژیم ئەوانی پتر خستە ژێر گوشارەوە و تەنانەت بۆیە ئەو گوشارانە بۆ ژنان دێنن، کە ناچاریان بکەن واز لە کاری دەرەوەی ماڵ بێنن و بچنەوە نێو ماڵ و ماڵداری بکەن. هێنانەوەی باسی (پوششی ئیسلامی)، هەڵاواردنی ڕەگەزی، جیاکردنەوەی شوێنی کاری ژنان و پیاوان لە یەکتر، لە نەخۆشخانە و ئیدارەکانی دەوڵەتی تەنانەت زانکۆ و قوتابخانەکان و ...هتد، بارودۆخەکەی خراپتر کردووە.

لە وەها دۆخێک دا هەندێک کۆمەڵی بچووکی ژنان لە ژێر ناوی ڕێکخراوەی مەدەنی، لە شارەکانی ئێران لە نێو ڕووناکبیران و زانکۆکان دا، پێک هێنراون و بە خەبات دژی توندوتیژی و بەرنامە نایاساییەکانی بەشێک لە کاربەدەستانی کۆماری ئیسلامی رادەوەستن و ناڕەزایەتی خۆیان لە ڕێگای مانگرتن و تۆڕی ئینتێرنێتەوە بە گوێی میدیاکان دەگەیەنن و لەو پەیوەندییەدا دەیان ژنی خەباتگێڕ لەلایەن دەزگا سەرکوتکەرەکانی رێژیمەوە بانگ کراونەتە ئیتلاعات و هەڕەشەیان لێکراوە یان جەریمەی قورسیان لێوەرگرتوون و یان خراونەتە بەندیخانەکانی رێژیمەوە.

بە باوەڕی من، لە کوردستانی رۆژهەڵات زۆر خۆڕاگرانەتر بەربەرەکانی لەگەڵ زوڵم و زۆریەکانی کۆماری ئیسلامی دەکرێ. بە هاتنە سەر شەقام و دوکان و بازاڕ داخستن بەرەو رووی زوڵم و زۆریەکانی ئەو حکومەتە دەبنەوە. بەتایبەتی ژنان ڕۆڵێکی سەرەکیان تێدا هەیە، چونکە دەبینن لە پێش چاویان کوڕ و مێرد و باوکیان و خۆیان بۆ بژێوی رۆژانەیان یا دەکوژرێن و یا رەوانەی چاڵە رەشەکانی حکومەت دەکرێن. پایەکانی حکومەت لەرزۆک بوونە، خەڵکی بە گشتی تینووی ئازادین، بۆ ئەو مەبەستەش پێویستە کە گشت نەتەوەکان یەک دەنگ و یەک هەڵوێست بن تا ئەو حکومەتە بەرەو نەمان بەرین. دیسان لەسەر ئەو باوەڕەم کە حکومەتێک کاتێک باوەڕی بە مافی مرۆڤ نەبێت بەرەو نەمان دەچێت.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٤ لەم ژمارەیەدا:

ــ قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
ــ ڕاسان و پێشمەرگە
ــ ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
ــ بورجی بابل
  • مەرگی نووسەر مەرگی نووسەر
    ئه‌وه‌ ده‌زانین ده‌ق، بە تەنیا بە دێڕێک ناڵێن کە لە لێزگەیەک وشە پێکهاتبێ که‌ واتایه‌کی ئاسمانی ("په‌یام"ی نووسەر-خودا)ی لێوه‌ده‌رچێ؛ به‌ڵکوو که‌شایه‌کی فره‌رەهەندە،‌ له‌ کۆمه‌ڵه‌ نووسینێکی جۆراوجۆردا، که‌ هیچ کامیان خاوەن رەسەنایەتی نین، له‌وێدا تێکه‌ڵ به‌ یه‌ک ده‌بن و له‌یه‌ک ده‌نگوێن.
  • سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان
    ئێستا دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی زۆر لە ڕووداوەکە، خەڵکی ناوچەکە لە زۆر ڕووەوە لە ژێر گوشاردان و سەرمای زستان و باران لەلایەک، نەبوونی خانوو یان تەنانەت لە هەندێک شوێن خێوەتیش لەلایەکی‌تر خەڵکی نیگەران کردووە.
  • راسان و پێشمەرگە راسان و پێشمەرگە
    لە راساندا گۆڕەپانی خەبات ئەوەندە بەرفراوان بووە كە دەرفەتی بۆ یەك بە یەكی ئەندامانی كۆمەڵگا رەخساندووە تاکوو بەپێی شوێن و رێگەی خۆی هەنگاو بنێت و هیچ جیاوازییەك لە بواری ئەرك و جێبەجێ كردنەوە بوونی نییە، تەنیا ئەوە پێویستە ئەو كردارە لە خزمەتی رزگاركردنی نەتەوەدا بێت.
  • بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا
    هەموو لایەک دەبێ باش بزانن کە شارستانیەت و کولتوور شتی دینامیکن و لە رەوتی مێژوودا دەتوانن تووشی ئاڵوگۆڕ بن، بەرز بن یان لەنێوبچن.
  • زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن
    دوایین ڕاپۆرتە پێوەندیدارکان بە بارودۆخی ژیان پاش بوومەلەرزەی ٢١ی خەزەڵوەر لە پارێزگای کرماشان کە زۆرتر له ١٠هزار کوژرا و بریندا لێکەوتەوە، دەری دەخات کە سەرباری تێپەڕینی زۆرتر له سێ هەفته بەسەر ئەم تراژێدیا، هێشتا هیچ هەنگاوێکی شوێندانەر بۆ ساڕێژکردنەوەی برینی زامداران هەڵنەگیراوە.
  • کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم
    ئەمە لە حاڵێکدایە کە بەشێکی کەم لە ماڵە ڕووخاوەکان پشکێندراون و ئاماری بی سەروشوێنەکان هێشتا دیار نییە و مەزەندە دەکرێ کە ئاماری کوژراو و بریندارەکان زۆرتر بێت.
  • قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
    لە ئاخاوتنێکدا لە ٨ی مارسی ١٩٨٩ی زایینیدا، دوکتور قاسملوو پێداگری لەسەر ئەوە دەکا کە "خەبات بۆ ئەوەی ژن مافی خۆی وەربگرێ، بە هیچ شێوەیەک جودا نییە لە خەباتی میلەتەکەمان بۆ دێموکراسی و خودموختاری."
  • یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن
    چونکە تا کاتێک ژنانی عەرەبستان بتوانن بە بێ مۆڵەتی پیاوی بنەماڵە – باوک، هاوسەر، جاری وایە تەنانەت کوڕەکەی خۆی – کار بکەن، بڕۆنە سەفەر، کاروباری یاسایی ئەنجام بدەن و بەشێوەیەکی دیکە بەشداری لە ژیانی کۆمەڵایەتی بکەن، وڵات ناتوانێ هەست بە هێزی ئابووری نیوەی دیکەی کۆمەڵگا بکات.
  • ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان
    لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا بەردەوام باس له نەبوونی خزمەتگوزاری و گوێنەدانی بەرپرسانی ڕێژیم لەو بارەیەوە کراوە بەچەشنێک کە نەتەنیا یارمەتی بە خەڵک نادەن بەڵکوو تەنیا بۆ سەیر و سیاحەت دەچنە شوێنی بوومەلەرزەکە؛ ئەو باسەش لە ڕاگەیەندنەکانی ڕێژیم لەوانەش "ایرنا" و "ایسنا" بڵاو بووەتەوە هەروەها هەندێک لە ڕۆژنامەکانی ڕێژیم وەک "ابتکار" بە تیتری گەورە نووسیان "تور زلزلە گردی!" .
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    واتای دووهەم: ئەو ڕێژە ئاوە، بۆ وەدیهێنانی خواست و ویستی کۆماری ئیسلامی زۆر کەمە، واتە ژینگە گەورەترین بەربەستی سەر ڕێی کۆماری ئیسلامییە بۆ وەدیهێنانی خەونەکانی.
  • ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
    شەڕی داگیرکەرانی کوردستان بەرامبەر بە نەتەوەی کورد بە گشتی و هێزی پێشمەرگەی کوردستان بەتایبەتی، تەنیا بە ڕوبەڕووبوونەوەی نیزامی نەبەستراوەتەوە بەڵکوو دوژمن لە ڕێگای جیاجیا و یەک لەوان پڕوپاگەندەی بێبنەما بەردەوام هەوڵ دەدات پرش و بڵاوی لە نێو ماڵی کوردان دروست بکات تاکوو بەمشێوەیە زیاتر بتوانێت بە ئامانجە گڵاوەکانی بگات.
  • بورجی بابل بورجی بابل
    رووداوە کۆنە مێژووییەکان و تەنانەت ئوستوورەکانیش دەڵێن بۆ ئەوەیکە کۆمەڵگایەک لاواز بکەی تاکوو خۆی بەرەو پووکانەوە بڕوا، باشتر وایە کە ئاژاوەی تێ بخەی و خۆیان بە خۆیانەوە سەرقاڵ بکەی تاکوو هەم گرفتە سەرەکییەکە لەیاد بکەن و هەم تەنیا بە نێوخۆیانەوە خەریک بن و خۆیان ببنە هۆکاری داڕزاندنی خۆیان.
  • عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ
    لە پێوەندی لەگەڵ زەویلەرزەی پارێزگای کرماشاندا، بەرێزعەلی ئەشرەف مەجیدی، ئەندامی جێگری کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وڵامی چەند پرسیارێکی ڕۆژنامەی کوردستانی داوەتەوە کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک
    بەڵام وتووێژ و کارکردن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی لە هەندێک بابەت دا زۆر جیاوازییەکی لەگەڵ قسەکردن لەگەڵ ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی دا نییە بەڵکوو لەوانەشە خەساری زۆرتر بێت؛ بۆیە لە پێوەندی لەگەڵ ئەو نزیک‌بوونەوە پێویستە چەند خاڵ بەم شێوەی خوارەوە لە بیر نەکرێن.