• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٨ی نوامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٧ی خەزەڵوەری ١٣٩٦ی هەتاوی  

دەقی قسەکانی "مستەفا هیجری" سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە ڕێوڕەسمی ٢٦ی خەرمانانی ١٣٩٦ی هەتاوی

زایینی: ٢٣-٠٩-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٧/٠١ - ١٨:٥٠ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
دەقی قسەکانی
لەو ڕۆژەوە کە لە ١٧ی سێپتامبری ١٩٩٢ بەرانبەر بە ٢٦ ی خەرمانانی ١٣٧١ی هەتاوی کەسایەتی ناسراو و سکرتێری گشتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران دوکتوور سادق شەرەفکەندی ناسراو بە د.سەعید هاوڕێ لەگەڵ کاک هومایون ئەردەڵان، کاک فەتاح عەبدولی و کاک نووری دێهکوردی شەهید کران ٢٥ ساڵ تێدەپەڕێت.

ئێمە بە نەریتی هەموو ساڵێک، ئەمڕۆش لێرەدا کۆبووینەتەوە لەلایەکەوە جارێکی دیکە ڕێز و حورمەت دابنێین بۆ ڕێبازی خەباتکارانەی ئەم پۆلە شەهیدە شۆڕشگێڕەمان و سڵاو بنێرین بۆ ڕۆحی پاکیان و بەم شێوەیە وەفا و ئەمەگناسی خۆمان وەکوو هاوڕێ و هاوسەنگەریان دەرببڕین و سەری ڕێز و نەوازش لە بەرانبەر ڕێبازی پیرۆزیاندا دانەوێنین، لەلایەکی دیکەشەوە ڕێژیمی تێرۆر و سێدارەی کۆماری ئیسلامی ئێران مەحکوم و شەرمەزار بکەین لە پێناو ئەو تاوانە گەوریەی کە دەرحەق بە سکرتێری ئەو کاتی حیزبی دێموکرات دوکتور سادق و هاوڕێیانی و هەموو گەلی کورد کردی.

شەوی ١٧ی سێپتامبری ١٩٩٢ دوکتور سەعید و هاوڕێیانی لە شاری بەرلین لە ڕێستورانێک بە ناوی میکۆنوس لەگەڵ کۆمەڵێک لە ئەندامانی چەند ڕێکخراوێکی دژبەری ئێران بۆ وتووێژ لەسەر چۆنیەتی لێک نزیک‌بوونەوە پێکهێنانی هاودەنگی زیاتر لە نێوانیان بە مەبەستی خەباتی هاوبەش لە دژی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی کۆببونەوە کە لە نیزیک ١١ی شەو موسەلسەل بەدەستێک کە دوایی لە تەحقیقاتی پۆلیس دەردەکەوێ "عبدولڕەحمان بەنی‌هاشمی" بەرپرسی تیمی تیرۆرەکە بووە؛ دێتە سەریان و بە دیاریکراوی کوردەکان دەکاتە ئامانجی ڕەگبار و یەکی دیکەشیان تیری خەلاسیان لێدەدا و بەم چەشنە د.سادق و باقی هاوڕێیانی و نووری دێهکوردی شەهید دەبن.

لە تیمی ئەم تیرۆرەدا ئێرانییەکان، ئەندامانی حیزبوڵڵای لوبنان و ئەندامێكی ئەسڵی شیعەی لوبنان پێکەوە بەرنامەکە بەڕێوەدەبەن کە هەموویان لە ئێران و لەژێر چاودێری سپای پاسداران و ڕێكخراوی ئیتلاعات ڕاهێنراون.

دوای نزیک بە ٤ ساڵ لێكۆڵینەوە و بەدواداچوون لەلایەن پۆلیس و دەزگای دادی ئاڵمان، ڕێکەوتی ١٠ی ئاوریلی ١٩٩٧ی زایینی دەزگای دادی ئاڵمان حوکمی خۆی ڕاگەیاند، لەو حوکمەدا جگە لە دیاریکردنی سزا بۆ ٥ کەس لەو تاوانبارانەی کە لە تیرۆرەکاندا دەستیان هەبووە حوکمی زیندانی لە ٥ ساڵەوە هەتا زیندانیی هەتاهەتایی بۆ بڕینەوە؛ سەرۆكی دادگا هەروەها ڕایگەیاند: "کە ئێمە ئەرکمانە بۆ ڕوون بوونەوەی هۆی ئەم قەتڵانە بێینە سەر ئەو هاندەر و هۆیانە کە بوون بە هۆی ڕوودانی ئەم قەتڵانە" ئەوەی لێرەدا دەمەوێ بۆتان بخوێنمەوە چەند بڕگەیەکی کورت لە قسەکانی سەرۆکی دادگایە کە لە دەقی حوکمی دادگادا خوێندییەوە:

"ڕیشەی ئەم تیرۆرە دەبێت لە پەیوەندی و موناسبەتێکدا ببینین کە پاش شۆڕشی ئیسلامی ئێران شکڵی گرتووە. هەوڵی کوردەکان بەڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، بۆ بەدەست هێنانی خودموختاری، ئەو حیزبەی کردووەتە حیزبێکی سیاسی بەهێز دژی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی. لە ئاکامدا ڕێبەریی سیاسی ئێران بەمەبەستی سەرکوتی حیزبی دێموکرات بڕیاری دا لە دژی ئەو حیزبە نەک بەتەنیا بەشێوەی سیاسی موبارەزە بکا، بەڵکوو قەسدی لەناوبردنی فیزیکی ئەو حیزبەی هەیە. قەتڵی دوکتۆر قاسملوو و ٢ لە هاوڕێیانی، لە ١٣ ژوئیەی ١٩٨٩ لە شاری وییەن، هەروەها قەتڵێک کە لەو دادگایەدا لێکۆڵێنەوەی بۆ کرا، لە ئاکامی ئەو سیاسەتەیە؛ پەیوەندی قەتڵی وییەن و بەرلین زۆر ڕوون و ئاشکرایە. ئەو بەڵگە حاشاهەڵنەگرانەی کە پێشکەش بەو دادگایە کراون شکڵ و شێوەی بڕیاردانی لوتکەی ڕێبەریی سیاسی ئێران و هەروەها پێكهاتە و بەرپرسایەتییەکانی ئەو بڕیاردانە بەمەبەستی لەناوبردنی دژبەرانی ڕێژیم لە دەرەوەی وڵات زۆر بەڕوونی نیشان دەدا. بڕیاردان بۆ لەناوبردن لەلایەن ڕێژیمەوە لە دەسەڵاتی دامەزراوەیەکدایە بە ناوی "ئەنجومەنی کاروباری تایبەت" کە ئۆرگانێکی نایاساییە و بە فەرمانی ڕێبەری ئایینی پێکدێت، ئەندامانی ئەم ئەنجومەنە بریتین لە: "سەرکۆمار، وەزیری ئیتلاعات و ئەمنیەت، وەزیری کاروباری دەرەوەی وڵات، سەرۆکی هێزەکانی نیزامی و ئینتزامی و هەروەها ڕێبەری مەزهەبی حکومەتی ئێران". ئەو قەتڵە تەنیا بە ئەنگیزەی سیاسی و بەمەبەستی لە ناوبردنی دژبەرانی ڕێژیم بەڕێوەچووە، ئامانجی سەرەکی ڕێژیمی ئێران لەناوبردنی دژبەران لە دەرەوەی وڵاتە". هەرەوەها لەو حوکمەدا، حکومەتی ئێران وەک "حکومەتێکی جینایەتکار" ناسراوە.

ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی لەڕێگای دەوڵەتی ئەوکاتەی ئاڵمان و تەنانەت هەڕەشەکردن لە قازی دادگا هەموو هەوڵی خۆیدا کە لانیکەم ڕێژیم بە تاوانبار نەزانرێت، بەڵام قازییەکانی دادگا بە هیچ جۆرێک نەچوونە ژێرباری هەڕەشەکان و زۆر بەجورئەتەوە، دوای چوارساڵ بەدواداچوون و لێکۆڵینەوە، حوکمی دادگایان ڕاگەیاند، حوکمێک کە نە کۆماری ئیسلامی و نە دنیا چاوەڕوانی نەدەکرد.

بە دوای ڕاگەیاندنی حوکمەکە وڵاتانی ئەندامی یەکیەتی ئەوروپا باڵوێزەکانیان بۆ ماوەیەک لە تاران بانگ کردەوە، هەل و مەرجێکی زۆر دژواری سیاسی بۆ ڕێژیم هاتە پێش، چونکە ئێران دوای ئەو هەموو تیرۆرانەی لە وڵاتانی دەرەوە بەڕێوەی بردبوو، بۆ یەکەم جار لەلایەن دادگای وڵاتێکی ئەوروپایی وەک ڕێژیمی جینایەتکار و تیرۆریست ناسرا کە هەموو ئەو جینایەت و تیرۆرانە لە لووتکەی دەسەڵاتدا پلانڕێژی بۆ دەکرێت؛ هەر ئەمەش بوو بە هۆی ئەوەیکە کۆماری ئیسلامی چیدیکە کردەوەی تیرۆریستی بەڕێوە نەبا.

دوکتۆر سادق خاوەن کەسایەتییەکی بەرزی مرۆڤایەتی بوو، ژیانی پڕ لە مەینەت و بێ دەرەتانی تەنانەت بێ باوکی لەتەمەنی منداڵیدا وخوێندن و خۆپێگەیاندنی لە سایەی برا گەورەکەی، بەتەحەمولی سەختی ژیان و گوزەرانی لە گوندێکی بچوکی ناوچەی بۆکان‌ڕا گەیشتە پلەی دوکتۆرا لە دانیشگایەکی پاریس.

ئەوەی یارمەتیدەری ئەسڵی کاک سادق بۆ گەیشتن بەو پلەی خوێندنە، بیری تیژ و ئیرادەی بەهێز و پشت بستنی بە زەحمەت و تێکۆشانی خۆی بوو. لە فارسیدا و لە خۆرهەڵاتی کوردستان بەو کەسانە دەوترێ "خودساختە" مەبەست ئەوەیە کە نە سەروەت و سامانی بنەماڵە نە دەسەڵاتداریەتی باوک و عەشیرەت هیچ کام لە ئارادا نەبوون کە کاک سادق پشتی پێ ببەستێ، بۆیە بە ناچاری پشتی بە زەحمەت وتێكۆشانی خۆی بەست.

پانۆرامای ژیانی ئەو کەسایەتییانە لە زۆر شوێنی ئەو دونیادا سەرنجڕاکێشن و شوێندانەری قوڵیان لە کۆمەڵگادا پێکهێناوە.

ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیش لەخۆڕا ئەوکەسایەتییانەی نەکردە ئامانج، ئەوان بەباشی شارەزای تواناو لێهاتووییەکانی د.سادق بوون و نیگەران بوون کە تێكۆشانی کەسێکی وەک سکرتێری حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران کە حیزبێکی بە‌هێزی دژبەرە، دەتوانێت کێشەیەکی گەورە بۆ ڕێژیم بنێتەوە بۆیە بڕیاری لەناوبردنیان دا.

کاک "فەتاح عەبدولی" یەکێکی دیکە لە شەهیدانی میکۆنووس،گەنجێکی پێگەیشتوو، ئەندامی کۆمیتەی ناوەندی و بەرپرسی دەفتەری نوێنەرایەتی حیزب لە پاریس بوو. لەگەڵ ئەوەی تەمەنی کەم بوو بەڵام ئیستعداد و لێهاتوویی زۆری لە خۆی نیشاندا و ئەگەر شەهید نەبووایە بێگومان لە داهاتوودا دەوری زۆر بەرچاوتری لە حیزبدا دەبوو.

بەڵام بە هەموو ئەو پیلانانەوە کە ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی و باقی ڕێژیمە سەرەڕۆ و دژ بە کوردەکانی ئەو وڵاتانەی کوردستانیان بەسەردا دابەشکراوە و بەهەموو دەسەڵات و تواناو پیلانەکانیان لە تیرۆری ڕێبەرانی بزووتنەوەکانی کورد نەک هەر نەیانتوانیوە کورد بە چۆکدا بهێنن، بەڵکوو تەنانەت بۆخۆیان لە ناوخۆ و ناوچەدا دەست و یەخەی دەیان قەیران بوونەتەوە و کوردیش لەگەڵ هەموو گرفت و مەینەتییەکانی کە بەشی هەرە زۆری ئاکامی سیاسەتی سەرکوتکەرانەی ئەو ڕێژیمانەیە، لە هەلومەرجێکی باشی سیاسیدایە. بەتایبەت ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی کە پێی وابوو بە شەهیدکردنی دوکتۆر سادق و دوکتۆر قاسملوو کۆتایی بە خەباتی مافخوازانەی کورد دەهێنێت.

کۆماری ئیسلامی لە ئێستادا لەگەڵ دەیان قەیرانی نێوخۆ و دەرەوە بەرەوڕوویە. خەباتی کورد لە خۆرهەڵاتیش هەروا بەردەوامە، حیزبی دێموکراتیش سەرەڕای لە دەست چوونی دوو لە سکرتێرەکانی هەروا بەهێز و تواناوە لە خەباتەکەی بۆ ئازادی بەردەوامە.

ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی دەبێت بزانێت کە خەباتی کورد لە خۆرهەڵات پرسی سەرکردەیەک و کەسایەتییەک نییە کە بە لەناوبردنی خەباتی کورد کۆتایی پێ بێت. خەباتی کورد لە خۆرهەڵات خەباتی نەتەوەیەکی بێ ماف کراو و وڵات داگیرکراو و ئازادی کوژراوە و تا ئەو ستەمانەی لەسەر بەردەوام بێت، خەباتیش بەردەوام دەبێت.

ئەمڕۆ بەشێك لە کوردستانی دابەشکراو کە باشوورە لە بەرانبەر تاقیکارییەکی مێژووییدایە. پرسی گشتپرسی لەسەر دیاریکردنی چارەنووسی خەڵکی ئەو بەشە، هەتا نیزیکتر دەبینەوە لە ڕۆژی ٢٥ی سێپتامبر گەرمتر دەبێت و ئێستا هەموو خەڵکی هەموو بەشەکانی کوردستان لە ئاهەنگ‌گێڕان و خۆشی کردنی ئەو ڕۆژەدان کە سەدەیەکە خەباتی بۆ دەکرێت.

حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران مافی گشتپرسی بە مافی ڕەوای خەڵك دەزانێت کە یەکێکە لە بنەماکانی دێموکراسی؛ بۆیە پشتیوانی لێدەکا و ئاکامی گشتپرسیەکەش کە دەنگی کۆمەڵانی خەڵکە ڕێزی بۆ دادەنێت و پشتیوانی لێدەکات.

پیلانی دوژمنانی کوردیش بەتایبەت کۆماری ئیسلامی ئێران کە ڕۆژ بە ڕۆژ هەڕەشەکانیان دژی گشتپرسی توندتر دەکەن مەحکووم دەکات، هیوادارین خەڵکی باشووری کوردستان بە یەکدەنگی لە گشتپرسیدا بەشداری بکەن و دەنگ بە سەربەخۆی وڵات بدەن. بەم شێوەیە ڕۆحی شەهیدانی ڕێگای ڕزگاری وڵاتەکەیان شاد بکەن و پیلانی دوژمنان پوچەڵ بکەنەوە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٢ لەم ژمارەیەدا:

ــ شکستی کەرکووک کۆتایی ڕێگا نییە!
ــ ڕەوایی چەک و ڕەوایی خەڵکی
ــ ئیمپراتوریی نافەرمی ئێرانی
ــ دەسەڵات و کۆمەڵگا