• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رێبەندانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ڕاپۆرت/ سەفەری بێ ئاکام و بەهرەی ئەردۆغان

زایینی: ٠٥-١٠-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٧/١٣ - ١١:٥٤ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ڕاپۆرت/ سەفەری بێ ئاکام و بەهرەی ئەردۆغان
کوردستان میدیا: سەفەر و دیداری بەرپرسانی باڵای ڕێژیمی ئێران و تورکیه لەبارەی دژایەتیکردنی کوردستان بێ ئاکام مایەوە و سفرەی ئەو سەفەرە هیچ بەرەکەتی جیا دوژمنایەتی تێدا نەبوو.

بەپێی ڕاپۆرتە بڵاوکراوەکان پاش ئەوەیکە ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان، سه‌ركۆماری توركیه له‌گه‌ڵ شاندێكی باڵای حكوومه‌ته‌كه‌ی گه‌یشته‌ تاران و له ‌لایه‌ن وه‌زیری پیشه‌سازی ئه‌و وڵاته‌ پێشوازی لێكرا، له‌گه‌ڵ حه‌سه‌ن رۆحانی، سه‌ركۆماری ڕیژیمی ئێران كۆبووه‌وه‌ و چوار یادداشتنامەی لێک تێگەیشتن لە بوارەکانی بانک، گومرۆگ، ڕاگەیاندن و ئەرشیڤیان واژۆ کرد.

حه‌سه‌ن ڕوحانی پاش كۆبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ ڕه‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان ڕایگه‌یاند: "پێوه‌ندیمان له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی كوردستانی عێراق زۆرباشه‌ و نامانهه‌وێت پێوه‌ندییه‌كانمان له‌گه‌ڵیان خراپ بێت، به‌ڵام به‌هۆی ئه‌و هه‌نگاوه‌ی كه‌ به‌رپرسانی هه‌رێمی كوردستان ناویانه‌ و ڕێفراندۆمیان ئه‌نجامداوه‌، هیوادارین به‌ خۆیاندا بچنه‌وه‌ تا ناچار نه‌بین هه‌ندێک ڕێكار له‌ دژیان بگرینه‌به‌ر، چونكه‌ ئێران وعێراق و توركیه له‌ په‌ره‌سه‌ندنی ره‌وشه‌كه‌ ناچارن په‌نا بۆ ڕێكاری پێویست ببه‌ن".

لە بەرامبەریشدا ئه‌ردۆغان لەو کۆبوونەوەیەدا باسی لەوە کرد:"ئه‌و ڕێفراندۆمه‌ی به‌رپرسانی هه‌رێمی كوردستان ئه‌نجامیان داوه‌ دانی پێدا نانێن، ئێمه‌ ٣٥٠ كیلۆمیتر سنوورمان له‌گه‌ڵ هه‌رێمی كوردستان هه‌یه‌".

سەرکۆماری تورکیە ئیسرائیلی به‌ هاندانی بەرپرسانی کوردستان بۆ ئەنجامدانی ڕێفراندۆم تۆمه‌تبار كرد ‌و گووتی: "ته‌نیا ئیسرائیل پاڵپشتی سه‌ربه‌خۆیی كوردستان ده‌كات و توركیه و ئێران هه‌ڵوێستیان له‌و باره‌وه‌ دیاره‌و دان به‌و ڕێفراندۆمه‌دا نانێن".

لەو دیدار و کۆبوونەوەدا پرسی کورد لە باشوور و ڕۆژئاوای کوردستان تەوەری سەرەکیی گفتوگۆکانی دوو وڵات بووە و کۆبوونەوەکانی هەر دوو لاش بۆ دۆزینەوەی رێگایەک بووە بۆ پێشگرتن لە دەسکەوتەکانی کورد لەو دوو بەشەی کوردستان.

میدیا و هەواڵنێرەکان باسیان لەوە کردووە ڕووخساری گرژ و تووڕەی هەردووک سەرکۆمار لە کاتی کۆنفڕانسە میدیاییەکەیاندا زیاتر پیشاندەری ئەوە بوون، ئەگەرچی بە زمان جەخت لەسەر یەکپارچەیی خاکی عێراق دەکەنەوە، بەڵام بە کردەوە لەسەر تەوەرە سەره‌کییەکان نەیانتوانیوە بە ڕێککەوتنێکی ئەوتۆ بگەن.

حەسەن ڕوحانی هەروەها گوتویەتی: "دوو وڵات قووڵ بوونەوەی ناکۆکییە نەتەوەیی و ئاینییەکان کە لە لایەن پیلانداڕێژەران و بێگانەکانەوە بۆ ناوچەکەی ئێمە پلانی بۆ دانراوە و هەروەها جوداییخوازی لە ناوچەکە بە هیچ شێوەیەک قەبووڵ ناکەین".

هەروەها ئەردۆغان جارێکی دیکە ڕێفراندۆمی هەرێمی کوردستانی بە ناشەرعی و نایاسایی ناوبردووە و وتوویەتی: "ئەمە پیلانی مووسادی ئیسرائیلە و ئێمە پێشتریش جەختمان کردبووەوە کە ڕێفراندۆمی نایاسایی کە لە لایەن هەرێمی باکووری عێراقەوە بەڕێوە چووە قەبووڵ ناکەین".

پێشتریش سەرۆکی شۆرای بەرزی ئەمنییەتی ڕێژیم، عەلی شەمخانی لە چاوپێکەوتن لەگەڵ ژنراڵ "حەلوسی ئاکار" سەرۆکی ستادی هاوبەشی ئەرتەشی تورکیە باسی لەوە کردبوو کە دەبێ پێش بە کاریگەری و باندۆڕەکانی ڕێفراندۆم بگرین.

لەو سەردانەی ئەردۆغاندا، ڕێبەری ڕێژیم نەیتوانی بێدەنگ بێت و ڕوو لە سەرکۆماری تورکیە وتی: کوردستانی سەربەخۆ ئیسرائیلی دووهەمە.

خامنەیی لە دوای كۆبوونەوەی لەگەڵ ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، هۆكاری ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی كوردستان و پرۆسەكەی بۆ پرۆژەی ئامریكا گەڕاندووە و گوتی "ئامریكا و هێزی دیکەی بیانی لە ڕێگەی پشتیوانیكردنی ڕێفراندۆمی كوردستانەوە، پلان دادەڕێژن بۆ دامەزراندنی ئیسرائیلێكی نوێ لە ناوچەكەدا".

خامنەیی باسی لەوەش کرد کە پێویستە لەسەر ئێران و تورکیه ڕێوشوێنی پێویست دژی جیابوونەوەی کوردستان بگرنە بەر.

پێشتریش پرسی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان، عەلی خامنەیی ڕێبەری ڕێژیمی ئێرانی هێنایە سەرهێڵ و ناوبراو بەفەرمی دژایەتی خۆی لەگەڵ ئەو پرسە نیشتمانییەی کوردستان دەربڕیبوو.

ناوبراو هەروەها باسی لەوە کردووە پێوەندییەکانی نێوان ئێران و تورکیه بەگشتی باش نین بەڵام هەر دوو وڵاتەکە هەستیان بە نیگەرانی کرد بەهۆی دەنگدانەکەی کوردەوە بۆ سەربەخۆیی و لەوە دەترسن کوردەکانی ئەو دوو وڵاتەش داوای جیابوونەوە بکەن.

ڕێژیم هاوکات لەگەڵ بەڕێوەچوونی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان دەستی بە میلیتاریزە کردنی هەرچی زیاتری شارەکانی کوردستان کرد و چەک و چۆڵی قورسی بۆ شارەکانی کوردستان ڕەوانە کرد.

ڕێکەوتی ٣ی ڕەزبەر سەرەڕای هەموو دژایەتی و ئاستەنگەکان خه‌ڵكی باشووری كوردستان، له‌ پڕۆسه‌یه‌كی مێژوویی و چاره‌نووسسازدا ڕوویان کردە سندووقەکانی دەنگدان و چارەنووسی خۆیان دیاری کرد و کورد لە هەر چوار بەشی کوردستان پاڵپشتیان لە سەربەخۆیی کوردستان کرد و "نا"یان بە دوژمنان و نەیارانی کورد گوت.

لەو پێوەندییەدا، جیا لەوەی کە میدیاکانی جیهان ڕووماڵی ئەو ڕووداوە مێژووییەی نەتەوەی کوردیان کرد، هەندێک وڵات و ژمارەیەک کەسایەتی ناسراو و بەناوبانگی جیهانیش پشتیوانیی خۆیان لە ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان دەربڕی.

ڕۆژی دووشەممە ڕێكەوتی ١٠ی ڕەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی، هێزەکانی سپای پاسدارانی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران و ‌هێزەکانی عێراق بۆ بەڕێوەبردنی مانۆڕێکی سەربازیی هاوبەش له کوردستانی ڕۆژهەڵات جێگیر بوون.

لە بەرامبەریشدا حکوومەتی ئامریکا هۆشداری بە ڕێژیمی ئێران و عێراق دا، سەبارەت بە ئەنجام دانی هەر کردەوەیەکی نیزامی هاوبەش دژی هەرێمی کوردستان.

چەند ڕۆژ پیش ئیستاش هێمن هەورامی، سەبارەت بە مانۆڕە نیزامییەکانی ئێران و تورکیە و عێراق وتی: "ئێران و تورکیە و عێراق لە ناو وڵاتەکانی خۆیان خۆنواندنی سەربازیی یان هەر کارێك بەڕێوە دەبەن با بیکەن کەیفی خۆیانە، بەڵام تەنیا یەک بست بێنە ناو خاکی کوردستانەوە، ئەوا بەبێ ‌وڵام نابێت، ئێمە گیان دەدەین بەڵام ناهێڵین ئیرادەی خەڵکەکەمان بشکێت، چونکە ئەم کارەی کە دەکرێت بۆ شکاندنی ئێرادەی پاش ڕێفراندۆمە".

سەرەڕای ناڕه‌زایه‌تییه هه‌رێمی و نێوده‌وڵه‌تییه‌كان، هه‌رێمی كوردستان ڕۆژی ٣ی ڕەزبەری ئەمساڵ، ڕێفراندۆمی سه‌ربه‌خۆیی ئه‌نجامدا و ٩٢٪ ی به‌شداربووان، به‌ به‌ڵێ بۆ سه‌ربه‌خۆیی، ده‌نگیان دا، ئەوەش ‌ عێراق و ئێران و توركیەی نیگه‌ران كردووه‌.

لە دوای هەموو هەڕەشە و هەڵویستەکان حکوومەتی هەرێمی کوردستان لەسەر بڕیای خۆی پابەندە و باس لە گفتوگۆ دوای ئەنجامی ڕێفراندۆم لەگەڵ بەغدا دەکات.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٧ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ ڕاسان و گۆڕان
ــ ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسەدا
ــ ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.
  • ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟ ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟
    ئەرکەواز لە باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵاتەوە پاڵی داوەتە داوێنی (پشتکێو)ەوە و لە باشوور و باشووری ڕۆژهەڵاتیشەوە دەبەسترێتەوە بە شاخی (بیورەواز) و لە باشوووری ڕۆژئاواشەوە پاڵی داوەتە شاخی (کەڵەک) کە بەرجەوەندی شار چەشنی دۆڵێکی بەرینی سەرسەوز بە بەرزی و نەوییەوە دەردەکەون و بینا و گەڕەک و کۆڵانەکانی لە نێوان دیمەنی سەرسەوز و داوێنی کێو و کەنار جۆگە و ئەو چەند کێوەدا بە جوانییەکی سەرنجڕاکێشەوە دەردەکەون.
  • سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟ سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟
    هیچ گیانلەبەرێک نییە کە بتوانێت بێبەش و دوورخراوە لە "پەروەردە و ڕاهێنان" بژیت و پێویستی بەو مەسەلەیە نەبێت، تەنانەت ئەگەر گیانلەبەرێک بە تەنیا لە هەر شوێنێک بژیت، بە تەنیا خۆی پەروەردە دەکات و "چۆنیەتی" ڕێڕەوی ژیانی خۆی دیاری دەکات بۆ ئەوەیکە بتوانێت لە بەردەم ئاستەنگ، کێشە و گرفتەکانی ژیاندا سەرکەوێ و ئەمنییەتی هەمەلایەنەی ژیانی دابین بکات.
  • ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا
    ڕاسان لە واتای وشەییدا بە مانای هەڕەشە بۆ لێدان و هەستانەوە و ڕاسبوونەوە بەرامبەر بە هێرشبەرێک بۆ تۆقاندن و دابەزاندنی ورەی دێت.
  • \ "ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی"
    ئەگەر تەنیا ئەو دوو ڕستەیەی ئەو رۆژنامەیە و سیاسەتی گشتی بەڕێوەبەرانی رۆژنامەکە و بە روونی سیاسەتی دەسەڵاتدارانی شۆڕشی سمکۆ سەیر بکەین و بیدەینە بەر سەرنج، بە روونی بۆمان دەردەکەوێت، کە خەڵکی کوردستان زۆر پێش ئەوەی ئەرتەشی سوور بۆ مەبەستی بەرگریکردن لە ئەگەری هێرشی ئاڵمان لە خاکی ئێرانەوە، رووبکاتە ئێران خۆی وەک نەتەوەیەک داناوە و باوەڕی بە بەرژەوەندی باڵای نەتەوەکەی هەبووە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    به‌ دوای رووخانی كۆماری كوردستان و له‌ سێداره‌درانی پێشه‌وا قازی مه‌حه‌ممه‌د له ١٠ی خاکەلێوەی ١٣٢٦ی هەتاوی‌(٣٠ی مارسی ١٩٤٧) خه‌باتی حیزبی دێموكرات كه‌وته‌ قۆناغێكی ئه‌سته‌مه‌وه‌، به‌ڵام حیزبی دێموكرات وه‌ك حیزبێكی ڕێنوێن، درێژه‌پێده‌ر و وه‌دیهێنه‌ره‌وه‌ی ئامانجه‌ به‌رزه‌كانی كۆماری كوردستان، ئه‌ركی رێكخستنی بزاڤی میللی- دێموكراتیكی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستانی درێژه‌ پێدا.
  • ڕاسان و گۆڕان ڕاسان و گۆڕان
    حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش وەک هەر حیزبێکی دیکە، لە قۆناخی نوێدا پێویستی بە هزری نوێ و هێزی نوێ و رۆئیای دووبارە پێناسەکراو و سیستمی کاری نوێ هەیە.
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".