• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٤ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٥ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا

زایینی: ٠٧-١٠-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٧/١٥ - ١٨:٥٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا
جەماڵ فەتحی (کۆچەر)

زۆربەی بزاڤە ڕزگاریخوازەکانی دنیا لە حاڵەتێکدا سەریان هەڵداوە، کە دیکتاتۆرەکان ویستوویانە لە ڕێگای ئامرازەکانی هێز و دەسەڵاتەوە ڕێککەوتنێکی مڵکەجبوون لە نێوان خۆیان و کۆمەڵگادا ساز بکەن و کۆمەڵگا ملکەجی بەرژەوەندییەکانی خۆیان بکەن و ئەدەبیاتێک لە سەر کۆمەڵگا زاڵ بکەن کە لە ڕاستای دەسەڵاتی ئەواندا بێت و سەروەری ئەوانی تێدا گارانتی کرابێت.

ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و کوردستان کە بەشێک لە هەستیارترین بەشەکانی ئەم جوغرافیای ئیستراتیژیکییەیە، پاش شەڕی یەکەمی جیهانی یەکێک لەو شوێنانەن کە لە نێوان زلهێزەکانەوە بووەنتە مەیدانی ململانێی سیاسی و نیزامییەوە، هۆکارەکەشی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە لەم ناوچەدا زۆربەی پێداویستییەکانی دوو جەمسەری دنیا، واتە جەمسەری ڕۆژئاوا و جەمسەری رۆژهەڵات دابین دەکرێت و جیا لە دەوڵەمەندیی ناوچەکە لە باری داهاتە ژێر زەوینییەکانەوە، لە باری هەڵکەوتەی جوغرافیاییەشدا خاوەن ئیستراتیژییەکی باشە. ڕۆژهەڵاتی ناوین سێ قوڕنەی ئاسیا و ئافریقا و ئورووپا پێکەوە گرێ دەدات، کە بۆ بەدەستەوە گرتنی بازاڕی جیهانی گرنگیی تایبەت بە خۆی هەیە.

کوردستان کە لە ڕێککەوتنامەی سایکس ـ پیکۆ لە نێوان چوار وڵات (ئێران ـ عێراق ـ تورکیە ـ سووریە) لە دوای شەڕی چاڵدوران بۆ دووهەمین جار دابەش کرا و نەتەوەی کورد پاش حکوومەتی ماد خاوەن کیانێکی سەربەخۆ و سەروەریی خۆی نەبووە، لە ساڵی ١٨٨٠ی زایینی شێخ عوبەیدوڵڵا نەهری بە شێوەیەکی نێوە ڕێکخراوەی لە پێناو بە دەست هێنانی مافە ڕەواکانی نەتەوەی کورد لە باکووری کوردستان بزاڤێکی ڕزگاریخوازی ڕێکخست کە دوو بەشی دیکەی کوردستان واتە باشوور و ڕۆژهەڵاتیشی گرتەوە؛ کە یەکەمین بزافی کوردی لە قەڵەم دەدرێت. هەر چەندە شۆڕشەکانی نەتەوەی کورد هەموو بە ئامانجێکی پیرۆز و نیشتمانی دەستی پێکردووە بەڵام زۆربەیان لە فورمێکی نەتەوەیی ـ ئایینی و نەتەوەیی ـ خێڵەکی خۆیان دەرخستووە و بە هۆی هەلومەرجی ناوچە و ئەو فەزایەی کە بە سەر کوردستانی ئەو کات زاڵ بووە، نەکراوە یان تێگەیشتنی سیاسیی شۆڕشەکانی کورد لەو ئاستەدا نەبووە کە لە بازنەی بزاڤێکی کلاسیک و نەریتی خۆیان ڕزگار بکەن و ئەو پتانسیل و وزە نەتەوەیی و نیشتمانیانە کە لە کۆمەڵگای کوردیدا پەرشوبڵاو بوون لە چوارچێوەیەکی مودێڕن کۆ بکەنەوە.

پاش شەڕی جیهانی دووەم کە دونیا لە نێوان دوو جەمسەری زلهێزەکانەوە دابەش بوو، کوردستانیش لەودابەشبوونە بێبەری نەبوو و جوغرافیاکەی لە نێوان ئەو دوو جەمسەر دابەش کرا. هەروەها ڕۆژهەلاتی کوردستانیش کە زیاتر لە هەزار ساڵ لە ژێر دەسەڵاتی ناوەندیی نەتەوەی باڵادەستی فارس و ئێرانییەکان دان لە ژێر کاریگەریی ئەم دابەشبوون و ئاڵۆگۆڕە سیاسییانەی ناوچەدا بێبەش نەبوو، پاش ئەوەی کە ئێران بەهۆی نزیک بوونەوەی لە هیتلێر و ئاڵمان لە نێوان موتەفقین کە دژبەری ئاڵمانی نازیزم بوون دابەش کرا، ڕۆژهەڵاتی کوردستانیش بە دوو بەش دابەش کرا، کە بەشی خوارەوەی کوردستان هەتا سەقز لە ژێر دەسەڵاتی بریتانیا بوو و بەشی سەرەوەی کوردستان بۆ ماوەیەک بۆشاییەکی سیاسیی و حکوومەتیی پێوە دیار بوو و حکوومەتی ناوەندیی لە باری دابین کردنی ئەمنییەتی ناوچەکە زۆر لاواز و بێهێز ببوو و ناوچەکە حاڵەتێکی ناسەقامگیری بە خۆ گرتبوو، لە لایەکیشەوە ڕووسیە کە چاوی تەماحی لە نەوتی باکووری ئێران بڕیبوو بۆ گەیشتن بەو ئامانجەی پێویستی بە هاوپەیمانگەلێکی خۆجێی هەبوو؛ ئەو بەشەی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کە لەگەڵ نەتەوەی تورکی ئازەری هاوسنوور بوون لە ساڵی ١٣٢١ی هەتاوی بە شێوەیەکی نهێنی ڕێکخراوەیەکیان بە نێوی کۆمەڵەی ژێکاف یان ژیانەوەی کورد دامەزراندبوو، کە ئەو کۆمەڵە لە کەسانێکی ڕووناکبیر و نیشتمانپەوەر پێک هاتبوون کە هەستیان بە ئاڵۆگۆڕەکانی جیهان بە گشتی و ناوچەی ڕۆژهەڵاتی‌ناوین کردبوو، بۆیە بە پێویستیان زانی کە لەو سەردەمە دەبێ نەتەوەی کورد بۆ دەسپێڕاگەیشتن بە کیانێکی سەربەخۆ رێک بخرێن و لە دەور ئامانجێکی گشتی واتە ڕزگاری نەتەوەی کورد کۆ بکرێنەوە.

هەر چەندە کۆمەڵەی ژێکاڤ لە سەرەتا لە کەسانێکی ئایینی ـ نەتەوەیی پێک هاتبوو، بەڵام ئامانجی سەرەکیی ئەم کۆمەڵە ڕزگاری نەتەوەیی بوو کە دواتر لە ڕێکەوتی ٢٥ی گەلاوێژی ١٣٢٤ی هەتاوی وەکوو حیزبێکی مودێڕن و پێشکەوتووخواز بە نێوی حیزبی دێموکرات لە گۆڕەپانی سیاسیی ناوچەکە خۆی دەرخست و لە بەرنامە و پەیڕەوی خۆی ئالۆگۆڕی بنەڕەتی پێک هێنا، هەروەها چەند مانگ پاش دامەزرانی ئەم حیزبە کە لە سەر بنەما دێموکراسییەکان دامەزرا بوو، کۆماری کوردستان لە ٢ی رێبەندانی ١٣٢٤ی هەتاوی لە لایەن پێشەوا قازی محەممەد ڕاگەیندرا، کە بە قۆناغێکی گرنگ و هەستیار لە مێژووی کورد دەژمێردرێت.

حیزبی دێموکرات و بزاڤی ڕزگاریخوازی نەتەوەی کورد لە ڕۆژهەڵات کە حەوت دەیە لە پێناو دێموکراسی و مافی نەتەوەیی کورد لە خەبات و بەربەرەکانی بە دژی دوو حکوومەتی ناوەندیی ئێران (پاشایەتی و ئاخوندیی) دایە لە ڕەوتی خەبات و تێکۆشانی خۆیدا چەندین قۆناغی جۆراوجۆری بڕیوە و چەندین شێوازی خەباتی تاقی کردووەتەوە، کە هەر کام لە سەردەمی خۆیدا کاریگەر و شوێندانەر بوون؛ بەڵام بە هۆی هەلومەرجی ناوچە و سیاسەتی پاوانخوازانەی حکوومەتە ناوەندییەکان هەروا لە قۆناغی خەبات و تێکۆشانی سیاسی دایە، سەرەڕای هەموو کەندو کۆسپەکان بەڵام هەتا ئێستەش وەکوو یەکێک لە حیزبە شویندانەرەکانی ئێران لە ئەژمار دێت کە هەم توانای خەباتی چەکداری هەیە و هەم توانای خەباتی مەدەنی و جەماوەری، بەڵام لە قۆناغێکدا بە هۆی لەبەرچاو گرتنی بەرژەوەندیی نەتەوەیی و پارچەیەک لە کوردستان خەباتەکەی لە حاڵەتی چەکداریی و خۆدەرخستن لە ناوخۆی وڵات بۆ خەباتی سیاسیی و راگەیندراوەیی گۆڕیبوو.

پاش نزیک بە ٢٥ ساڵ دابەزین لە شاخ و گۆڕینی خەبات لە شێوازی شاخ بۆ خەباتی سیاسیی لە قۆناغی ئێستەدا کە زۆربەی وڵاتانی دنیا و ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوین ئاڵۆگۆڕی سیاسییان بە سەردا هاتووە حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش هەستی بەوەی کردووە کە دەبێت لە سیاسەتەکانی خۆی ئاڵۆگۆڕێکی بنەڕەتی پێویست پێک بێنێ و بە پشتبەستن بە ڕابردوویەکی قایم و پڕبەها دیسان وەکوو هەمیشە بەڵام جیاواز لە پێشوو لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان سیاسەتێکی نوێ و خەباتێکی گشتگیرتر بە نێوی "ڕاسان" دەست پێ بکات. ئەم خەباتە نوێیە کە زیاتر وەکوو پرۆژەیەکی سیاسیی لە قەڵەم دەدرێت و بە خوێندنەوەی شێوازەکانی خەباتی نەتەوەی کورد و ئەو وڵاتانەی کە چارەنووسیان هاوشێوەی چارەنووسی نەتەوەی کوردە، بە گشتی و شێوازەکانی خەباتی حیزبی دێموکرات وەکوو بەرنامەیەکی تۆکمە لە وەها قۆناغێکدا هاتووەتە گۆڕێ کە بە چەندین هۆکاری سیاسیی بەشێکی کوردستان واتە رۆژهەڵات لە هاوکێشەسیاسییەکاندا پەرواێز کەوتووە.

هەرچەندە ڕاسان وشەیەکی تازە نییە و حیزبی دێموکرات و خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لەگەڵی نامۆ نین، بەڵام ڕاسانی نوێ لە بەراورد لەگەڵ ڕاسانی کۆن تەنیا پرۆژەیەکە بۆ واتادار کردنی خەباتێکی بەربڵاو و عەقڵانیی کە وڵامدەری زۆربەی پرسیارەکانی کۆمەڵگای کوردەوارییە و بە پشت بەستن بە خەباتی شاخ و ڕابردوو، خەباتێکی نوێ لە جۆری خەباتێکی مودێڕن ڕێک دەخات کە بە ئەزموون وەرگرتن لە پارامترەکانی خەباتی پێشووتر هێندێ پارامتری نوێ لە خەباتی دوارۆژی کورد زەق دەکاتەوە کە بە هۆی زاڵبوونی فەزای سیاسیی ـ سۆزداریی و ناسیونالیزمێکی ڕۆمانتیک لە پەراوێزدا بوون و ڕێگایان بە ناسیونالیزمێکی مودێڕن کە ئامانجە سەرەکییەکەی سەرخستنی کۆمەڵگایەکی نەتەوەیی ـ مەدەنییەنەداوە.

ڕاسانی نوێ کە بەرنامەیەکی بەربڵاوە، ڕاستەوخۆ لە گەڵ چینی ناوەڕاستی کۆمەڵگای ڕۆژهەڵات بەرەوڕووە، بە هۆی ئەوەی کە ڕاسان خەباتێکی عەقڵانیە ئاگاداری ئەوەیە کە زۆربەی کۆمەڵگای ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە کەسانێک پێک هاتوون کە لە باری کۆمەڵایەتییەوە لە ناوەندی کۆمەڵگا هەڵکەوتوون و لە بواری شوێندانەرییەوە دەتوانن ئاراستەی سیاسیی کۆمەڵگا بگۆڕن و لە باری کولتووریی، کۆمەڵایەتیی و ئابووریی وەکوو خاڵێکی ناوەندیی کۆمەڵگا قورسایی ئەم پرۆژە نوێیەی ڕۆژهەڵات وە ئەستۆ دەگرن. جیا لەم تایبەتمەندییانە کە باسیان لە سەر کرا خاڵی پێوەندیی نێوان چێنی باڵادەست و خوارەوەی کۆمەڵگای کوردین و سەرچاوەی تواناییەکانی ڕۆژهەڵاتن و لەگەڵ پێوەرەکانی ڕاسانی نوێ لەبار و گونجاوە.

لە خەباتی ڕابردوودا حیزبی دێموکرات خۆی وەکوو حیزبێکی پێشڕەوی کۆمەڵگایەک دەزانی کە لە بواری پێگەیشتن و ئاستی سیاسییەوە شوێنکەوتووی هێزە سیاسییەکانی کوردستان بوون، بەڵام لە ئێستەدا بە هۆی پێشکەوتن لە بوارە جۆراوجۆرەکاندا کۆمەڵگای ڕۆژهەڵات هاوتەریبی هێزە سیاسییەکان و بگرە لە سەرووتریش بن، بە هۆی ئەوەی کە کۆمەڵگا ناوەندی زانیارییەکانە و هێزێکی مرۆیی زۆری لە خۆ گرتووە، دەکرێت وەکوو باڵێکی بەهێزی خەباتی ڕزگاریخوازیی نەتەوەی کورد لە ڕۆژهەڵات دەور بگێڕێت، کۆمەڵگایەک کە مەڵبەندی فرە ڕەهەندیی و کولتووری جۆراوجۆرە، دەفرایەتی ئەوەی هەیە کە لە باری کولتووریی و فرەچەشنییەوە لە ڕاسانی نوێ کاریگەر بێت و کولتوورە جیاوازەکان لە دەوری بەرنامەی ڕاسان کۆ بکاتەوە، تاکەکان لە وەها کۆمەڵگایەک بە بەرنامەیەکی عەقڵانیی و مودێڕن، باشتر لە پێشوو دەتوانن خۆیان ببیننەوە، لە بەر ئەوەی هەر تاکێک هەست بەوە بکات کە ڕێز بۆ کەسایەتی و تواناییەکانی دانراوە. بەم شێواز ڕاسان لە ناخی هەر تاکێک کۆمەڵگا ڕیشە دادەکوتێت و خۆیان بە بەرپرسیار دەزانن.

ڕاسان شێوازێکی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتی کوردستانە کە ئامانجی گرێدانی خەباتی شاخ و شارە و هەر کام لەم شێوازانە پێناسەیەکی نوێی بۆ کراوە و لە ڕوانگەیەکی نوێ پرسی کورد دەخوێنێتەوە و شرۆڤەی دەکات و مکانیزمی سیاسیی بۆ دەبینێتەوە. لە ڕاسانی نوێیدا نکۆڵی لە خەباتی ڕابردوو ناکرێت بەڵکوو بە ئەزموون وەرگرتن لە خەباتی ڕابردوو دەچێتە نێو قۆناغی نوێتر لە خەبات کە پێشتر تاقی نەکراوە و خەباتی شاخ لە فازێکی دیکەوە تەشنە دەکاتە خەباتی جەماوەری و شارەوە، کە هەموو چینەکانی کۆمەڵگا لە بەر دەگرێت، لەم ڕەوتە تازەدا کە بەپێی ویست و داخوازی کۆمەڵگای ڕۆژهەڵاتی کوردستان حیزبی دێموکرات هەستی بەو بەرپرسایەتییە کرد و لە نەورۆزی ساڵی ١٣٩٥ی هەتاوی وەکوو قۆناغیکی نوێ ڕاسانی نوێی ڕاگەیاند، ڕاسانێک کە عەقڵیەتی شۆڕشگێری ڕەخنەگرانەی بە سەردا زاڵە و کەمتر ئاوڕ بۆ عەقڵیەتی حەساوگرانە دەداتەوە و یەکێک لە ڕەخنەکانی لە مێژووی خەبات و بزافی کورد ئەوەیە کە هەمیشە بۆ کۆمەڵگا خۆیان لە فورمێکی رزگاریدەر پێناسە کردووە، هەتا فورمێکی رزگاریخواز و کۆمەڵگایان هەمیشە چاوەڕوانی خۆیان کردووە.

ڕاسان بەرنامەیەکی تەواو و گشتگیرە کە کۆمەڵگا بە هەموو ڕەهەندە جیاوازەکانییەوە دەتوانێت دەوری تێدا بگێڕێت، چون کۆمەڵگای ئەمڕۆی کوردستان کۆمەڵگایەکە کە تاکەکانی کەشی سۆزداریان تێپەڕاندووە و لە خولەکێک دەیان زانیاری جۆراوجۆر ئاڵۆگۆڕ دەکرێت و مێشکی تاکی کۆمەڵگا وەکوو مێشکی کامپیوترەکە ڕۆژ لەگەڵ ڕۆژ ئابدەیت دەبێتەوە. ئەم خەباتە نوێیە کە هەڵقوڵاوی ویستی کۆمەڵگایە، ئەو تایبەتمەندییەی هەیە کە بەپێی ئالۆگۆڕەکانی کۆمەڵگا بگۆڕدرێت و شانبەشانی کۆمەڵگا هەنگاو هەڵبگرێت و دەوری ڕێکخەری بگێڕێت نەک ئەوەی تەنیا خۆی بە پێشەنگ و پێشرەوی خەباتی نەتەوەیی کورد لە ڕۆژهەڵات بزانێت.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.