• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٤ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٥ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ڕەساڵەتی تەنز له شێعری "مەلا مارف کۆکەیی"دا

زایینی: ٠٧-١٠-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٧/١٥ - ١٩:١٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ڕەساڵەتی تەنز له شێعری
مەهاباد.ه

بەشی دووهەم

١. وەسفی ئازادیخوازی و بەرەنگاربوونه‌وە لەگەڵ زۆرداری

بۆ وێنه له شێعری "ئه‌ی بادی سەبا" زوڵم و زورداری خەلیفه‌ی ئیندرقاش به عوبه‌ید ئیبنی زیاد و شمری زولجوشەن دەشوپهێنێ و به‌مجوره سکاڵای خۆی دەباته لای سوڵتانی نیزامی و دەڵێ ئێوە که له پاک و ڕاستیدا وەک ئالی عەبا وان چیتر پشتیوانی لێمه‌که‌ن.

شێعری تەنزی مەلا مارف ئاوێنه‌ی حه‌قیقەته، شاعیری موکریان ئه‌م زمانه دەکاته چەکی خەبات و له هەمبەر ملهوڕانی دەسەڵات و ئەربابانی زوڵم ڕادەوەستێ.

له شێعری "نسحەت و پەند"دا شاعیر وەسفی ئازادی و ڕزگاری خوازی دەکات و ئاماژه به هێندێک به‌سەرهات یان ئاماژه به چیرۆکەکانی فۆلکلۆر و ئەفسانه‌یی وەک "غوولی بیابان و "به‌یتی بله" دەکات له کۆتاییشدا دەڵێ:
ئه‌و لەززەتی ئازادی و حوڕڕییه‌تی نه‌فسی
سەد مه‌رتەبە شیرینتره لەم شەککەر و قەنده

که ئاماژەیه‌که به سەردەمی "کۆمەڵه‌ی ژ.ک" و ڕووداوی شارەبانی که خەڵک هه‌وڵیان دەدا به سجیلی مردووەکانیش قەند و شەکر وەرگرن و مەلا مارف وەبیر خەڵک دێنێته‌وە که ئازادی و ته‌بع بڵندی، لەم قەند و شەکرەی خۆی بۆ دەکوتن، شیرینتره.

هەروەها له شێعری "ئه‌ی میلله‌تی مه‌زلووم" خەڵک هان دەدا که قۆناغی جەهالەت ته‌واو بووه و یه‌ک بگرن. هێندێک له‌و دەسته واژه و وێنانه‌ی شاعیر له‌م شێعرەدا به کاریان دێنێ جێگای تێڕامانن.

له ته‌ک به‌یتی "قایم مەقامی مێزەر"یشدا که باس له یاسای جلوبەرگ گۆڕینی سەردەمی ڕەزا شای پەهلەوی دەکا، به چەشنێک ناڕاستەوخۆ و به زمانی ته‌نز تەشەر به ڕەزا خان دادەدا:
ئه‌م کڵاوی پەهله‌وی قایم مقامی مێزەره
بۆ هەموو کەس باشه ئه‌مما بۆ کەچەڵ باسی سەره

٤ . سەزەنشت کردنی کردەوە و ڕەفتاری نادروستی کۆمەڵگا

له کۆمەڵگایه‌کدا که بۆ سەرکه‌وتن و گه‌یشتن به پله و پایە‌ی باڵاتر ته‌نانه‌ت زانایان و به‌رەی خوێندەواریش دەست به داوێنی درۆ و بچووک کردنه‌وەی یه‌کتر دەگرن ئه‌م کۆمەڵگایه‌ نه‌خۆشه، مەلا مارف باش له‌م بارودۆخەی سەردەمی خۆی گه‌یشتووه و له هێندێک له شێعرەکانیدا سەرزەنشتی ئه‌م ڕەفتارانه دەکات. بۆ وێنه ئه‌وە له شێعرێکدا که بۆ مەلا حوسەینی نووسیوه بەرچاوە:
خواهیش دەکه‌م بڵێن به جەنابی مەلا حوسەین
ئه‌و زەممی من بکات و ئه‌من مەدحی ئه‌و بکه‌م
زۆر عەیب و حەیفه له بۆمه که بەعزێ قسان بکەین
تێکیش بگه‌ین که هەر دوو تە‌ڕەفمان درۆ دەکه‌ین

هەروەها له بەشێک له شێعری "قەومی شەوکه‌ت"دا به‌مجۆره ڕەخنه له شاعیران دەگرێ:
عادەتی ئه‌شخاسی شاعیر مه‌سلەک و شەخسی ئه‌دیب
یا به دەس هێنانی دنیایه له‌بەر لۆمەی ڕەقیب
یا درۆیه یا ڕیایه یا نه مەکره یا فەریب
هەڵدەبه‌ستن شێعری شەرماوەر به ئه‌لفازی غەریب

یان له شێعری "جەنابی سەیدی نوورانی"دا هۆکاری ڕەفتار و کردەوەی دزێوی خەلیفه‌ی ئیندرقاش دەگه‌ڕێنێته‌وە بۆ به‌بێ هەڵوێستی سەیدی نوورانی:
گوناهی ئه‌م هەموو مه‌خلووقه باری گەردنی تۆیه
ئه‌تۆ گورگت به مەڕ به‌م عالەمه سەلماندووه غەوسی
*
ئه‌گه‌ر بۆخۆت ئه‌زانی ئه‌م خەلیفەت ناقیسه هێشتا
عەبای بۆ پێدەدەی بۆ ماڵی خەڵکی دادەدەی دەرسی

٥. هەژاری و نەداری

کۆمەڵیک ڕووداوی ناخۆش و تاڵ وەک شەڕە جیهانییه‌کان، شەڕی ناوخۆی ئێران، سیڵاوی مەهاباد، کوشتاری خەڵکی ئه‌م شاره و قات و قڕی له ماوەی ژیانی مەلا مارفدا که له سەر هەژاری و نەداری خەڵک شوێندانەر بوو له شێعرکانی ڕەنگدانه‌وەی جیددیان هه‌یه، شاعیری نوکته باز له سەردەمی دیکتاتۆرییه‌تدا زۆر جار به زمانی ته‌نز لۆمه له‌م بارودۆخه دەگرێ.

له بەشێک له شێعری "عەبایێکم هەبوو" به‌مشێوەیه گاڵته به وەزعی نالەبار و کۆنی عەباکه‌ی دەکات:
به چاوی پڕ له ئه‌سرین و ئه‌سەف ئه‌وڕۆم تەماشا کرد
به نووکی نه‌شته‌ری پیری وەکوو من جەرگی کون کون بوو
له هەوری ماتەمی ئه‌ربابی فوقدانی کەرەم دیتم
وەکوو نه‌سجولعه‌ناکیب یانی ئیسمی بێ موسەمما بوو
قەڵشتی ئاشیانه‌ی عەقرەب و مار و ڕوته‌یلا بوو
به به‌فری غەم هەموو گیانی به وێنه‌ی یه‌ددی به‌یزا بوو
یان له شێعری "به‌هره و قیسمه‌تم"دا دەڵێ:
لەشکری فەقر و پەرێشانی هوجوومی کردووە
دەردی بێ دەرمان و سەرباری هەموو دەردی گران
ڕایه‌ڵ و پۆی تێکچووه ماشێنه‌که‌ی چەرخی فەلەک
دەوریان داوم به نێزه و خەنجەر و شیر و قەمه
بێوەفایی دۆستان و ئینقلابی عالەمه
هەر وەکوو ئه‌وزاعی من ئاڵۆز و دەرهه‌م به‌رهه‌مه

ئه‌وەی له تەنزدا به‌رچاوە "ناسازگاری" نێوان عەناسوری جۆراوجۆره. به وته‌ی شۆپێنهاوێر: "هەر بەیانێک که خاوەنی ناسازگاری بێ. پێکه‌نیناویه".

مەلا مارف خاوەن زمانێکی هونه‌رمه‌ندانه‌یه له ئافراندنی ئه‌ندێشه، هێنانه‌وەی دەستەواژه، پەندی پێشینیان و بۆ کەلک وەرگرتن له ئایه‌تەکانی قورئان دەستێکی باڵای هه‌یه و ڕوانگه‌ی خۆی ناڕاستەوخۆ بەڵام گیرا و شوێندارانه دەگه‌یه‌نێت هەر بۆیه بەردەنگ تووشی تێفکرین دەکات و زانیاری دەبه‌خشێت. ئه‌و له زۆربەی شێعرەکانیدا ئاماژه به ڕەوایه‌تێکی مێژوویی و به‌سەرهاتێکی گرینگ یان شێعر و دەستەواژ‌یه‌کی مه‌شهوور دەکات و به‌م جۆرە ناڕاسته‌وخۆ ئاماژە به مانا و مه‌فهوومێکی تایبه‌ت دەکات و ڕەخنه دەگرێ.

مەشهووره دەڵێن "سوورە سمێڵان ببزێوە"
دەردت له کەسانێ که دەکه‌ن بادەپەرستی
**
"ان بعض الظن اثم" گه‌ر که‌سێ بێت و بڵێ
"کاکی کۆکی" تالبی ته‌حسیلی پووڵ و غازییه

له زمانی ته‌نزی مەلا مارفدا قسەی سووک و جنێو جێگه و پێگه‌یه‌کی نییه بە چەشنێک که ته‌نزی مەلا مارف وێڕای پاراستنی عیفەتی کەلام له جددیترین مەقولەکان تێپەڕ دەبێ و وەک نه‌شتەرگه‌رێک به ئامرازی تیغی ته‌نز حەول بۆ چاکسازی دەدات.

مەقامی تۆ نییه وەعز و نه‌سیحه‌ت شاعیری سووتاو
شیعار و مەسلەکی ئه‌شعاری تۆ ته‌نقید و ته‌مجیده
وەکوو پەروانه بۆ دنیا بڕۆ لەم خەڵکه خۆت لاده
به کارت نایه ئه‌م مه‌یدانه ئه‌سپی خۆت له‌وێ لاده
**
ئه‌گه‌رچی ئه‌م قەسیده تووند و تاڵه زەهری قەتتاله
بەیانی واقیعه تێیدا نییه هیچ ئارەزووی نه‌فسی

مەلا مارف پێداویستیەکانی کۆمەڵگای سەردەمی خۆی باش ناسیوە دەرئه‌نجامەکەشی زمانێکی سادە و ساکار لە هەمان کاتدا دەکارکردنی مەفاهیمی نوێیه.

یان له شێعری "پاکه‌تێک چایی"دا ئه‌گه‌رچی داواکارییه‌کی تاکه کەسی هه‌یه بەڵام بە زمانێکی تەنز ڕەخنه له خەلافی وەعدە و جێبه‌جێ نەبوونی بڕیارێک دەدات:
له لام وابوو عەزیزم قەدر و وەزنی پاکەتێک چایی
چ لازم بوو به تەفره و وەعده جانا، بۆچی نه‌تفەرموو
له میزان و ته‌رازووی هیممه‌تی تۆ بۆته خۆڕایی
فڵان‌که‌س دوو دەنک چایی به کەس نادەم به خۆڕایی

هەروەها ئه‌مه له شێعری "وەعدەێیک دا" بەرچاوتره و شاعیر به کەنایه و تەشەر گاڵته به قەول و بەڵێنی بێ عەمه‌ل دەکات:
وەعدەیێکت دا به گۆشەی چاو و دوو ئه‌برۆته‌وە
من له لام وابوو که ئاغای شافیعی، میرزا غەنی
ئه‌هلی ئه‌نعامه دەگه‌ڵ هەر کەس، خسووس نیسبه‌ت به من
تۆ پەشیمان بوویه‌وە یا خۆ له بیرت چۆته‌وە
بۆ کەرەم جێگا و موقامی بابی خۆی گرتۆته‌وە
مه‌زرەعه‌ی لوتفی به سێسەد فەعله نادروێته‌وە

ئامانجی شێعری ته‌نزی مەلا مارف بزووتنی هه‌ستی خەڵک و گه‌ڕانه‌وە بۆ شوناسی نه‌ته‌وەییه هەر بۆیه شێعرەکانی خاوەن پله و پایه‌یه‌کی بەزرن له ئه‌دەبیاتی کوردییدا، شاعیر به‌ردەوام داکۆکی دەکات له سەر مافی ڕەوای خەڵک و ئازادییه‌کانی تاکە کەسی و کۆمەڵایه‌تی و وەلانانی خوڕافات و فیریودانی خەڵک، هەر بۆیه بوێرانه به‌رامبه‌ر به زۆرداران دەوەستێ و کردەوەی ناڕێک و هەڵس و که‌وتی به دوور له ئه‌ندێشەیان له قاو دەدات.

دەرئه‌نجام

له‌م لێکۆڵینه‌وەیه‌دا شێعرە کوردییه‌کانی مەلا مارف له ڕوانگه‌ی ته‌نزەوە له چەند به‌شی (لۆمه‌ی شێخ و خەلیفه، ڕەخنه له کۆنەپەرستی، وەسفی ئازادیخوازی و بەرنگاربوونه‌وە لەگەڵ زۆرداری، سەزەنشت کردنی کردەوە و ڕەفتاری نادروستی کۆمەڵگا، هەژاری و نەداری) تاوتوێ کراون.

ته‌نزی مەلا مارف له‌خۆگری ڕەخنه‌ی کۆمه‌ڵایه‌تی و ئه‌خلاقیانه‌یه. شاعیر بۆ ئه‌م دژەوەستانه وشەی ناحەز و سووک به کار ناهێنێ لە هەمان کاتدا به زمانێکی بڕنده گاڵته به‌م چەقبه‌ستووییه‌ی سەدەمی خۆی دەکات، هەر ئه‌وەش بۆته هۆی جیاوازی زمان و شێعری مەلا مارف به نیسبه‌ت شاعیرانی پێش خۆی.

شاعیر له باسی گیروگرفتەکانی خەڵکدا به زەق کردنه‌وەی دواکه‌وتوویی، نه‌خوێندەواری و لاسایی کردنه‌وە به زمانی ته‌نز ته‌پڵی بێداری دەکوتێ و به‌رەنگاری ناحەزییه‌کان دەبێته‌وە.

ئه‌وەی ڕاستی بێ مه‌لا مارف ڕەخنه له گشت که‌م و کوڕییه‌کان دەگرێ و بێلایه‌نانه به چەکی ته‌نز کۆشکی ستەمکاران دەلەرزێنێ. له‌م شێعرانه‌دا مه‌به‌ستی گاڵته و گه‌پ و پێکه‌نین نییه، بەڵکوو دەرخستنی دیوی نەرێنییەکانی ناو کۆمەڵگایه، شاعیر به‌م شێوەیه باس له خەم و ئێش و ئازارەکانی دەکات له ڕووی دەمامکی پێکەنیناوی شانۆیه‌ک. به‌مجۆره‌ تا ئه‌وپەڕی قۆناغی جیددیه‌ت هەنگاو دەنێت و زانیاری دەبه‌خشێت و کۆمەڵگا تووشی تێفکرین دەکات.

شێعرە ته‌نزەکانی مەلا مارف ئه‌گه‌رچی زەردەخه دێننه سەر لێومان، بەڵام له ناخماندا خەمێك دروست دەکات. شاعیر بایەخ دەدات بە خوێندەواری، ئازادی، یه‌کگرتوویی، نیشتمانپەروەری، کەواتە تەنزی مەلا مارف "دەروەست"ه، هەر ئه‌و زمانه ڕەخنه‌گرانه‌یه جێگه‌ و پێگه‌ی شاعیر دیاری دەکات و وەک پێشەنگێک بۆ چاکسازی کۆمەڵگا و باشتر بوونی ژیانی ڕامیاری ـ کۆمەڵایه‌تی تاکی کورد هەوڵ دەدات.

سەرچاوەکان:

١. کۆکەیی، مستەفا (١٣٩٥)؛ دیوانی مەلا مارف کۆکەیی، ئامادە کردن و ڕاستکردنەوەی: عەبدوڵڵا سەمەدی، چاپی یه‌که‌م، ئینتشاراتی هیوا
٢. قاسمی، سمایل (٢٠٠٨)؛ ته‌نز و شێوە و ئامرازەکانی، وتاری زانستی، بۆکان، ئینتێرنێت
٣. قوڕەیشی، سەید یاسین، (١٣٩٦)؛ ته‌نز له ئه‌دەبی کوردیدا، گۆڤاری ئه‌لکترۆنیکی کۆڕی زانیاری ئه‌دیبانی کورد
٤. سدیق، ئارام، (٢٠١٧)؛ ته‌نز له‌ چیرۆكی‌ نوێدا، ناوەندی ئه‌ندێشه، ئینتێرنێت
٥. حلبی، علی اصغر، (١٣٧٧)؛ تاریخ طنز و شوخ طبعی ـ تهران ـ انتشارات بهبهانی
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.