• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٢ی نوامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٠١ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی  

شەڕی کورد و نەیارانی، شەڕی بەختەوەری و نەهامەتییە

زایینی: ٢٢-١٠-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٧/٣٠ - ١٧:٥٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
شەڕی کورد و نەیارانی، شەڕی بەختەوەری و نەهامەتییە
جەماڵ فەتحی

"ئیبنی خەلدوون" زانای بەناوبانگی توونسی و کۆمەڵناسی نەتەوەی عەرەب لە سەدەی ١٤ی زایینیدا لە یەکێک لە کتێبەکانی بە نێوی "مقدمە ابن‌الخلدون" (پێشەکی کوڕی خەلدوون) باسی کاریگەرییەکانی شوێنی ژیان و جوغرافیا لە سەر ئاکار و هەڵسوکەووتی مرۆڤ دەکات، بەپێی ئەو بیردۆزییە هەڵسووکەوتی مرۆڤەکان ڕەنگدانەوەی سروشت و شوێنی ژیانیانە.

هەر نەتەوەیەک کۆمەڵێک تایبەتمەندی و هێمای نەتەوەیی هەیە کە بە هۆی ئەو تایبەتمەندییانە لە نەتەوەکانی دیکە جیا دەکرێنەوە. نەتەوەی کورد جیا لە خاڵە سەرەکییە پێناسەییەکان، خاوەن تایبەتمەندیی جیاواز لە نەتەوەکانی دیکە واتە شادبوونە، تەنیا کوردە دەتوانێت سەرەڕای ئەو هەمووە نەهامەتی و دەربەدەرییە کە بە سەریدا هاتووە، شادی و گەشاوەیی وەکوو بەشێک لە پێناسە و ناسنامەی خۆی تۆمار بکات و لەگەڵ ژیان و ژیانەوە بژیت، بزە و کەیف خۆشی لە ناخی تاکی کورد ڕیشەی داکوتاوە و خەم بە شادی بە با دەدات.

یەکێک لە نموونە بەرچاوەکانی شاگەشە بوونی کورد ئەوەیە کە لە کاتی شینگێڕی یان کاتە ماتەمینەکاندا بەپێچەوانەی زۆربەی نەتەوەکانی دەوروبەری بە جلوبەرگ و ڕەنگی شینە دەر دەکەوێت، تەنانەت وشەی شێنگێڕی لە وشەی "شین" (ڕەنگی شین) گیراوە و دواتر بە هۆی ئەوەیکە زۆربە لە بۆنە ماتەمینەکاندا لەم ڕەنگە کەڵک وەر گیراوە شین واتەی گریانیشی وە خۆ گرتووە، ئەمە لە حاڵێک دایە کە نەتەوەکانی دەراوسێی کورد لە کاتە ماتەمینەکاندا، ڕەنگی ڕەش کە ڕەنگی خەم و خەمۆکییە هێمای خەمباریی و ماتەمیانە.

یەکەم هۆکار لە بواری توێژینەوەی دەروونناسییەوە بۆ ئەم تایبەتمەندییەی نەتەوەی کورد ئەو بۆچوونەیە، کە شوێنی ژیانی کورد شوێنێکی خەمهەڵگر نییە و شادی‌بەخشە. ئەگەر دوژمنانی کورد زۆرینە ڕەنگی هێمایی و پێناسەیی‌یان ڕەنگی ڕەشە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە شوێنی ژیان و حەسانەوە و جوغرافیاکەیان شوێن و سروشتێکی ناڕەنگامەیە.

ئەگەر ناخی دوژمن لە هەمبەر کورد تەژی لە ڕق و تۆڵەیەکی بێ‌هۆیە و لە کاتی بە دیل گرتنی تێکۆشەرانی کورد بە نامرۆڤانەترین شێواز ئەشکەنجەیان دەدەن و دەیانکوژن، هەموو بۆ کاریگەرییەکانی شوێنی ژیان و بەها کۆمەڵایەتییەکانی کۆمەڵگای دوژمن دەگەڕێتەوە و ئەوەیکە بەپێچەوانە کورد لە گەڵ دیلەکانی دوژمن بە شیاوترین ئاکار و هەڵسووکەوت دەجووڵێتەوە و تەنانەت برینەکانیان ساڕێژ دەکەنەوە، ئەویش کاریگەرییەکانی سروشت و بەها کۆمەڵایەتییەکانی کۆمەڵگای کوردییە.

شەڕی کورد و دوژمنان لە باری دەروونییەوە، شەڕی مێژوویی نێوان شادی و خەمە، چیرۆکی بەرخۆدانی سروشتێکی شاد و گەشاوە لە هەمبەر تەوژم و هێرشی خەم و ڕەنگی نەهامەتیی و ڕەش بۆ خۆ داسەپاندن بە سەر بەسەرهاتێکی لیپاولیپ لە کەرنەڤاڵ و شادییە.

ڕاستە بەسەرهات و چیرۆکی کوردستان خەمبارە و گەرووی هەر تاکێکی کورد ئاوازێکی ماتەمینی تێدا قەتیس کراوە، بەڵام شۆڕش لەم دەڤەرە بۆ سەروەر کردنی سپییەتی و ڕەنگی بەختەوەری و لاواز کردنی ڕەشایی و ڕەنگی نەهامەتییە، ئەو سترانە ماتەمینە لە هەڵبەستێکی دڵڕفێندا خۆی دەنوێنێت و تەنانەت بۆ دەربڕینی خەم و ئازارەکانیش پەنا بۆ شاخ و لقی درەختەکان، هاژەی بەفراو و خوڕەی ڕووبار ڕازێنەرەکانی سروشتی دڵڕفێنی نیشتمان دەبرێت و هاواری پەنگ خواردووی دێرین بە سیمایەکی مرۆڤدۆستانە و ئاشتیخوازانە، لە پێش چاوی یار و نەیاردا شانۆ دەگێڕێت.

کاتێک دوژمنانی دڵڕەش بە قەوارەیەکی نامۆ دەخزێنە ناخی سروشتی کوردستانەوە، بۆ ئەوەی ئەو سروشتە دڵڕفێنە بە دووکەڵی ڕق و نفرەت تەماوی بکەن، لەگەڵ یەکەم هەنگاوەکانییان ئاڵا ڕەشەکەیان لە شارە ڕازاوەکانی کوردستاندا دەگێڕن و شەڕی نێوان ڕەش و سپی، شەڕ و خێر و خەم و شادی ڕادەگەینن. یەکەم کردەوەیان بۆ پاشەکشە کردن بە هێزی سپیی و خێر، ڕشتنی خوێنی جەنگاوەرە بزە لەسەر لێوەکانە. بۆ ئەوەی ورەی جەنگاوەرانی خۆرەتاو تێک بشکێنن و سیمای ڕەشی خۆیان بشارنەوە، بە ناو و ناتۆرەی چەتە و دژبەرانی ئەڵڵا ناودێریان دەکەن و لە قامووسە ڕەشەکانیان ناویان تۆمار دەکەن.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ بوومەلەرزەی سیاسی
ــ لە خەبات دژ بە ئەپارتایدەوە بۆ ڕاسان
ــ ئەمن چی بكەم، خۆتان دروستی بكەنەوە
ــ دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک