• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٥ی دێسامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٤ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی  

پێشمەرجی سەرکەوتن، یەکریزی و پێکەوە بوونە

زایینی: ٢٠-١١-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٨/٢٩ - ١١:٣٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
پێشمەرجی سەرکەوتن، یەکریزی و پێکەوە بوونە
کاوە بەهرامی

لەماوەی یەک مانگی رابردوودا، دوو کارەسات سنووری جوغرافیای نیشتمانی دێرینی کوردانی کردە ئامانج، هێرشی سوپای عێراق و بەتایبەت حەشدی شەعبی بۆ سەر ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێمی کوردستان و داگیرکردنی کەرکووک و ئاوارە بوونی سەدان هەزار کەس و ماڵوێرانی و تەنانەت لە دووزخورماتوو زۆر چالاکی مەدەنی باس لە ژینۆسایدی دەکەن. ئەم داگیرکاریە کە پاش پڕۆسەی رێفراندۆم هاتە ئاراوە هەنووکەش پلانی سڕینەوەی ناسنامەی کوردی تێدا درێژەی هەیە.

کارەساتی دیکە بەڵای سروشتی (هەرچەند زۆرکەس لە هۆکارەکانی روودانی ناکۆکن) بوومە لەرزە لە پارێزگای کرماشانی رۆژهەڵاتی کوردستانە کە وێڕای گیان لەدەست دان و برینداربوونی هەزاران کەس، رووخانی دەیان گوند و بەشێک لە شارەکانی سەرپێڵی زەهاو و سەلاس و جوانرۆ و شائاباد و ئاوارە بوون و بێ ماڵ و حاڵی خەڵکی ئەو ناوچانەی لێکەوتەوە.

لەم کارەساتەدا رێژیمی کۆماری ئیسلامی کە دەسەڵاتی پۆلیسی و تۆقێنەری خۆی بە سەرخەڵکدا فەرز کردووە زیاتر لە هەرکات دژی گەلی‌بوونی بۆ خەڵکی کورستان دەرکەوت کە بە سروت و سامانی خەڵک و کوردستان لەوپەڕی شەرمەزاری دەیهەوێ بە قازانجی تەمەنی نگریسی خۆی کەڵک وەرگرێ.

لەکاتێکدا پێویست بوو رێژیم بە زووترین کات بە هانای خەڵکی بەڵالێدراوەوە بڕوات و پێداویستییە سەرەتاییەکانیان بۆ دابین بکا.

ئەوەی جێگای دڵخۆشی و سەرنج و تێڕامانە هەر لە یەکەم ساتەکانی رووداوەکەوە نە تەنیا لە رۆژهەڵاتی کوردستان، بەڵکوو لە هەر جێگایەکی ئێران کە کوردی لێ بوو، بەپەلە و خۆبەخشانە ئەوەندەی لە توانایاندا بوو یارمەتییەکانی خۆیانیان رەوانەی پارێزگای کرماشان کرد و وێنەی زۆر کەس دەبینین کە جل و بەرگێک کە لەبەریانە پێشکەش دەکەن. کۆماری ئیسلامی هەوڵی زۆری دا ئەم هاوپێوەندییە دروست نەبێ ،لە زۆر شوێن دەستیان بەسەردادەگرتن و کەمترین بەشیان بە ناوی خۆیانەوە رەوانە دەکرد.

بەخۆشییەوە راگەیاندنی ئازاد و بە تایبەت تۆڕە کۆمەڵایەتیەکان رێژیمیان ریسوا کرد، لە لایەک دزییەکانیان لێ ئاشکرا کردن و لە لایەکی دیکەوە بێ پرەنسیپی و دژە کوردبوونی کۆماری ئیسلامیان بۆ بیرورای گشتی زیاتر ئاشکرا کرد.

خەڵکی کوردستانیش هەرچەند رووی راستەقینەی رێژیمیان زۆر لە مێژە بۆ دەرکەوتووە و بە هاوپێوەندی و یەکڕیزی نیشانی هەموو لایەک و بە تایبەت رێژیمیان دا کە کۆماری ئیسلامی هیچ جێگە و پێگەیەکی لە کوردستان دا نیە، هاوکاری خەڵکی کوردستان بۆ هاونیشتمانیان لە کرماشان نیشانی هەموو لایەکی دا کە کورد یەک نەتەوەیە و کرماشان دڵی کوردستانە.

هێرشی حەشد و سوپا لە باشوور دەسکەوتی ۹۳٪ی خەڵکی بۆ چەندین ساڵ لەبار برد بەڵام لەو کاتەشدا رووداوەکان نیشانیاندا کە کۆماری ئیسلامی چ لە پڕۆسەی ریفراندۆم و دواتر و لەم دۆخە نالەبارەی پارێزگای کرماشان چ رەق و کینەیەکی دژی کوردانەی لە هەر پارچەیەکی نیشتمان هەیە، یەکگرتوویی خەڵکی کوردستان بە تایبەت لەکاتی پێشوازی لە تەرمی شەهیدی رێگەی مرۆڤایەتی کاک ئەبووبەکر نیشانی هەموو لایەک و بەتایبەت حیزبەکانی رۆژهەڵاتی کوردستانی دا کە وێڕای پاراستنی بەرژەوەندی باڵای نەتەوەیی ئامادەی هەموو گۆرانکاریەکن و تەنیا یەکریزی و یەکگرتوویی نێوان حیزبەکان دەتوانێ زامنی سەرکەوتنی یەکجاری بێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٤ لەم ژمارەیەدا:

ــ قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
ــ ڕاسان و پێشمەرگە
ــ ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
ــ بورجی بابل
  • مەرگی نووسەر مەرگی نووسەر
    ئه‌وه‌ ده‌زانین ده‌ق، بە تەنیا بە دێڕێک ناڵێن کە لە لێزگەیەک وشە پێکهاتبێ که‌ واتایه‌کی ئاسمانی ("په‌یام"ی نووسەر-خودا)ی لێوه‌ده‌رچێ؛ به‌ڵکوو که‌شایه‌کی فره‌رەهەندە،‌ له‌ کۆمه‌ڵه‌ نووسینێکی جۆراوجۆردا، که‌ هیچ کامیان خاوەن رەسەنایەتی نین، له‌وێدا تێکه‌ڵ به‌ یه‌ک ده‌بن و له‌یه‌ک ده‌نگوێن.
  • سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان
    ئێستا دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی زۆر لە ڕووداوەکە، خەڵکی ناوچەکە لە زۆر ڕووەوە لە ژێر گوشاردان و سەرمای زستان و باران لەلایەک، نەبوونی خانوو یان تەنانەت لە هەندێک شوێن خێوەتیش لەلایەکی‌تر خەڵکی نیگەران کردووە.
  • راسان و پێشمەرگە راسان و پێشمەرگە
    لە راساندا گۆڕەپانی خەبات ئەوەندە بەرفراوان بووە كە دەرفەتی بۆ یەك بە یەكی ئەندامانی كۆمەڵگا رەخساندووە تاکوو بەپێی شوێن و رێگەی خۆی هەنگاو بنێت و هیچ جیاوازییەك لە بواری ئەرك و جێبەجێ كردنەوە بوونی نییە، تەنیا ئەوە پێویستە ئەو كردارە لە خزمەتی رزگاركردنی نەتەوەدا بێت.
  • بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا
    هەموو لایەک دەبێ باش بزانن کە شارستانیەت و کولتوور شتی دینامیکن و لە رەوتی مێژوودا دەتوانن تووشی ئاڵوگۆڕ بن، بەرز بن یان لەنێوبچن.
  • زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن
    دوایین ڕاپۆرتە پێوەندیدارکان بە بارودۆخی ژیان پاش بوومەلەرزەی ٢١ی خەزەڵوەر لە پارێزگای کرماشان کە زۆرتر له ١٠هزار کوژرا و بریندا لێکەوتەوە، دەری دەخات کە سەرباری تێپەڕینی زۆرتر له سێ هەفته بەسەر ئەم تراژێدیا، هێشتا هیچ هەنگاوێکی شوێندانەر بۆ ساڕێژکردنەوەی برینی زامداران هەڵنەگیراوە.
  • کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم
    ئەمە لە حاڵێکدایە کە بەشێکی کەم لە ماڵە ڕووخاوەکان پشکێندراون و ئاماری بی سەروشوێنەکان هێشتا دیار نییە و مەزەندە دەکرێ کە ئاماری کوژراو و بریندارەکان زۆرتر بێت.
  • قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
    لە ئاخاوتنێکدا لە ٨ی مارسی ١٩٨٩ی زایینیدا، دوکتور قاسملوو پێداگری لەسەر ئەوە دەکا کە "خەبات بۆ ئەوەی ژن مافی خۆی وەربگرێ، بە هیچ شێوەیەک جودا نییە لە خەباتی میلەتەکەمان بۆ دێموکراسی و خودموختاری."
  • یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن
    چونکە تا کاتێک ژنانی عەرەبستان بتوانن بە بێ مۆڵەتی پیاوی بنەماڵە – باوک، هاوسەر، جاری وایە تەنانەت کوڕەکەی خۆی – کار بکەن، بڕۆنە سەفەر، کاروباری یاسایی ئەنجام بدەن و بەشێوەیەکی دیکە بەشداری لە ژیانی کۆمەڵایەتی بکەن، وڵات ناتوانێ هەست بە هێزی ئابووری نیوەی دیکەی کۆمەڵگا بکات.
  • ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان
    لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا بەردەوام باس له نەبوونی خزمەتگوزاری و گوێنەدانی بەرپرسانی ڕێژیم لەو بارەیەوە کراوە بەچەشنێک کە نەتەنیا یارمەتی بە خەڵک نادەن بەڵکوو تەنیا بۆ سەیر و سیاحەت دەچنە شوێنی بوومەلەرزەکە؛ ئەو باسەش لە ڕاگەیەندنەکانی ڕێژیم لەوانەش "ایرنا" و "ایسنا" بڵاو بووەتەوە هەروەها هەندێک لە ڕۆژنامەکانی ڕێژیم وەک "ابتکار" بە تیتری گەورە نووسیان "تور زلزلە گردی!" .
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    واتای دووهەم: ئەو ڕێژە ئاوە، بۆ وەدیهێنانی خواست و ویستی کۆماری ئیسلامی زۆر کەمە، واتە ژینگە گەورەترین بەربەستی سەر ڕێی کۆماری ئیسلامییە بۆ وەدیهێنانی خەونەکانی.
  • ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
    شەڕی داگیرکەرانی کوردستان بەرامبەر بە نەتەوەی کورد بە گشتی و هێزی پێشمەرگەی کوردستان بەتایبەتی، تەنیا بە ڕوبەڕووبوونەوەی نیزامی نەبەستراوەتەوە بەڵکوو دوژمن لە ڕێگای جیاجیا و یەک لەوان پڕوپاگەندەی بێبنەما بەردەوام هەوڵ دەدات پرش و بڵاوی لە نێو ماڵی کوردان دروست بکات تاکوو بەمشێوەیە زیاتر بتوانێت بە ئامانجە گڵاوەکانی بگات.
  • بورجی بابل بورجی بابل
    رووداوە کۆنە مێژووییەکان و تەنانەت ئوستوورەکانیش دەڵێن بۆ ئەوەیکە کۆمەڵگایەک لاواز بکەی تاکوو خۆی بەرەو پووکانەوە بڕوا، باشتر وایە کە ئاژاوەی تێ بخەی و خۆیان بە خۆیانەوە سەرقاڵ بکەی تاکوو هەم گرفتە سەرەکییەکە لەیاد بکەن و هەم تەنیا بە نێوخۆیانەوە خەریک بن و خۆیان ببنە هۆکاری داڕزاندنی خۆیان.
  • عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ
    لە پێوەندی لەگەڵ زەویلەرزەی پارێزگای کرماشاندا، بەرێزعەلی ئەشرەف مەجیدی، ئەندامی جێگری کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وڵامی چەند پرسیارێکی ڕۆژنامەی کوردستانی داوەتەوە کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک
    بەڵام وتووێژ و کارکردن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی لە هەندێک بابەت دا زۆر جیاوازییەکی لەگەڵ قسەکردن لەگەڵ ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی دا نییە بەڵکوو لەوانەشە خەساری زۆرتر بێت؛ بۆیە لە پێوەندی لەگەڵ ئەو نزیک‌بوونەوە پێویستە چەند خاڵ بەم شێوەی خوارەوە لە بیر نەکرێن.