• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٥ی دێسامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٤ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی  

کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم

زایینی: ٠٦-١٢-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٩/١٥ - ١٩:٥٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم
پژمان شەریعەتی

بەپێی ئامارە نێوخۆییەکان، کوژراو و بریندارەکانی بومه‌لەرزەی کرماشان، زیاتر لە ١٠ هزار کەسە؛ لە بومەلەرزەی شەوی یەکشەمە کە ناوەندەکەی شاری ئزگڵەی سەر بە پارێزگای کرماشان بوو، ١٢٠٠٠ ماڵ، ١٠٠ لە سەد لە نێوچوون و ١٥ هەزار ماڵیش خەساری زۆریان بەرکەوتووە؛ هەروەها زیاتر لە ٦٠٠ کەس گیانیان لە دەس داوە و ١٠هزار کەس بریندارن.

ئەمە لە حاڵێکدایە کە بەشێکی کەم لە ماڵە ڕووخاوەکان پشکێندراون و ئاماری بی سەروشوێنەکان هێشتا دیار نییە و مەزەندە دەکرێ کە ئاماری کوژراو و بریندارەکان زۆرتر بێت.

لە یەکەم ساتەکانی ڕوودانی ئەم کارەساتهوە، خەڵکی پارێزگای کرماشان پەنایان بردووە بۆ دەرەوەی شارەکان و هەتا ئێستە لە شەقام و کۆڵانەکاندا ئاوارەن و مالیان بەجێهێشتووە.

ئەمە لە حاڵێکدایە کە لەو شارانەی کە بوومەلەرزەکە کاریگەری زۆری هەبووە وەکوو: سەرپێڵی زەهاو، قەسرشیرین و داڵاهوو، خەڵکی ئاوارە لە بارودۆخێکی نالەباردان و هەموو ژیانیان لە نێوچووە و تەنانەت خێوەت و پەتوویان نییە بۆ خۆگەرمکردنەوە.

لە یەکەم ساتەکانی کارەساتی بومەلەرزه، دام و دەزگاکانی ڕێژیم باسیان لە فریاکەوتنی خەڵک و دابین کردنی پێداویستی بۆ ڕزگارکردنی ئەو خەڵکەی کە لە ژێری ئاواردا ماون، دەکرد و دەستیان کرد بە پروپاگاندەکردن بۆ ڕێکخراوە نیزامییەکانی وەک سپای پاسداران؛ بەڵام ڕوونە کە تا ئێستەش دام و دەزگاکانی ڕێژیم لەوپەڕی کەمتەرخەمییەوە به هانای خەڵک دەچن و خەڵکی شارەکانی پارێزگای کرماشان بە بێ پێداوێستی سەرەتایی لە سەرما و ئاوارەییدا رەنج دەکێشن.

گەلی کورد لەحاڵێکدا ئەم ئازارانە بە گیان ئەزموون دەکەن کە هەر لەم مانگەدا بۆ بەڕێوەچوونی ڕێوڕرەسمی چله‌ی ئیمام حوسین، هەموو دام و دەزگاکانی ڕێژیم لە کرماشان بە هەموو پێداویستییەکەوە بۆ خزمەت کردن بە زیارەتکەران بە بوودجەی تایبەت ئامادە کرابوون و بە دابین کردنی فڕۆکه و ئوتوبوس و سەدان ئامبولانس و هەزاران کەس و تەنانەت دابەش کردنی خواردنی سەڵەواتی و بە کارهێنانی هێزە نیزامییەکان خزمەتگوزارییان دەکرد؛ ئەمەش لەحالێکدا بوو کە کرماشان تووشی کارەسات ببوو و خەڵک ئاوارە ببوون و نان و ئاوی خواردن و نەخوشخانه بۆ دەرمانیان نەبوو.

لە لایەکی دیکەشەوە، بەرپرسانی ڕێژیم تەنیا کارێک که کردوویانە ناردنی پەیامی هاوخەمی و باس لە کارا کردنی هەموو ئیدارەکان و هێزە نیزامییەکانە نەک هەوڵدان بۆ خزمەت بەم گەلە لێقەوماوە.

بۆ خزمەت کردن بە بەشدارانی چلەی ئیمام حوسێن بە بێ داواکردن لە خەڵک بوودجەی تایبەت دابین دەکرێت، بەڵام بۆ خەڵکی ئاوارەی کوردستان ژمارەی حسابی بانکیان داوە و داوایان لە خەڵکی ئێران کردووە کە یارمەتی ماڵی بدەن.

ڕێژیم بۆ یارمەتیدانی موسوڵمانانی میانمار، سوریە، فلستین و یەمەن و ئافریقا بە کەشتی و فڕۆکە لە بوودجەی تایبەت، کەلوپەل دەنێرێ، بەڵام هیچ بوودجەیەکی تایبەتی بۆ خەڵکی ئێران نییە؛ ئەم هەڵاواردنە بۆ کورد چەندقات زیاترە بەچەشنێک کە کوردبوون بۆ خۆی بووەتە تاوان، تاوانی کوردبوون!.

تەنانەت شێوەی هەڵسوکەوتی هێزە چەکدارەکانی ڕێژیم لەگەڵ خەڵک هەتا ئێستە به شێوەیەک بووە وەک بڵێی ئەو خەڵکە تاوانبارن و به لێدان و به کارهێنانی وشەی ناحەز و نائینسانی وڵامی خەڵک دەدەنەوە.

بەڵام لەبەرامبەر ئەم سیاسەتە دووفاقییەدا، خەڵکی نیشتمانپەروەری ڕۆژهەڵات، که ڕێژیمی ئێران به باشی دەناسن، به شێوەی خۆڕسک به هانای هاووڵاتیانیان له کرماشان چوون و به ناردنی یارمەتی بۆ ناوچە بوومەلەرزه لێدراوەکان به هەموو شێوەیەک یارمەتی لێقەوماوانیان دا و ترسیان خستە دڵی داگیرکەرانی کوردستان؛ ترسێک کە لە یەکگرتوویی خەڵکی ڕۆژهەڵاتەوە سەرچاوە دەگرێ. لەئەنجامی ئەم ترسەش به پێشگرتن به کاروانەکانی یارمەتی و دزینیان له ڕێگە و هەوڵدان بۆ شاردنەوەی حەماسەی ڕۆژهەڵات و باس نەکردنی له میدیا چەواشەکارەکانی هەوڵ دەدات له بەرامبەر ئیرادەی خەڵک ڕاوستی؛ بەڵام خەڵکی بە شەرەفی ڕۆژهەڵات سەلماندیان که بۆ گیانفیدایی له ڕیگەی نیشتمانیان له هەر بارودۆخیکدا ئامادەن و هیچ دەسەڵاتی ناتوانێت پێشیان بگرێت.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٤ لەم ژمارەیەدا:

ــ قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
ــ ڕاسان و پێشمەرگە
ــ ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
ــ بورجی بابل
  • مەرگی نووسەر مەرگی نووسەر
    ئه‌وه‌ ده‌زانین ده‌ق، بە تەنیا بە دێڕێک ناڵێن کە لە لێزگەیەک وشە پێکهاتبێ که‌ واتایه‌کی ئاسمانی ("په‌یام"ی نووسەر-خودا)ی لێوه‌ده‌رچێ؛ به‌ڵکوو که‌شایه‌کی فره‌رەهەندە،‌ له‌ کۆمه‌ڵه‌ نووسینێکی جۆراوجۆردا، که‌ هیچ کامیان خاوەن رەسەنایەتی نین، له‌وێدا تێکه‌ڵ به‌ یه‌ک ده‌بن و له‌یه‌ک ده‌نگوێن.
  • سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان
    ئێستا دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی زۆر لە ڕووداوەکە، خەڵکی ناوچەکە لە زۆر ڕووەوە لە ژێر گوشاردان و سەرمای زستان و باران لەلایەک، نەبوونی خانوو یان تەنانەت لە هەندێک شوێن خێوەتیش لەلایەکی‌تر خەڵکی نیگەران کردووە.
  • راسان و پێشمەرگە راسان و پێشمەرگە
    لە راساندا گۆڕەپانی خەبات ئەوەندە بەرفراوان بووە كە دەرفەتی بۆ یەك بە یەكی ئەندامانی كۆمەڵگا رەخساندووە تاکوو بەپێی شوێن و رێگەی خۆی هەنگاو بنێت و هیچ جیاوازییەك لە بواری ئەرك و جێبەجێ كردنەوە بوونی نییە، تەنیا ئەوە پێویستە ئەو كردارە لە خزمەتی رزگاركردنی نەتەوەدا بێت.
  • بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا
    هەموو لایەک دەبێ باش بزانن کە شارستانیەت و کولتوور شتی دینامیکن و لە رەوتی مێژوودا دەتوانن تووشی ئاڵوگۆڕ بن، بەرز بن یان لەنێوبچن.
  • زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن
    دوایین ڕاپۆرتە پێوەندیدارکان بە بارودۆخی ژیان پاش بوومەلەرزەی ٢١ی خەزەڵوەر لە پارێزگای کرماشان کە زۆرتر له ١٠هزار کوژرا و بریندا لێکەوتەوە، دەری دەخات کە سەرباری تێپەڕینی زۆرتر له سێ هەفته بەسەر ئەم تراژێدیا، هێشتا هیچ هەنگاوێکی شوێندانەر بۆ ساڕێژکردنەوەی برینی زامداران هەڵنەگیراوە.
  • کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم
    ئەمە لە حاڵێکدایە کە بەشێکی کەم لە ماڵە ڕووخاوەکان پشکێندراون و ئاماری بی سەروشوێنەکان هێشتا دیار نییە و مەزەندە دەکرێ کە ئاماری کوژراو و بریندارەکان زۆرتر بێت.
  • قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
    لە ئاخاوتنێکدا لە ٨ی مارسی ١٩٨٩ی زایینیدا، دوکتور قاسملوو پێداگری لەسەر ئەوە دەکا کە "خەبات بۆ ئەوەی ژن مافی خۆی وەربگرێ، بە هیچ شێوەیەک جودا نییە لە خەباتی میلەتەکەمان بۆ دێموکراسی و خودموختاری."
  • یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن
    چونکە تا کاتێک ژنانی عەرەبستان بتوانن بە بێ مۆڵەتی پیاوی بنەماڵە – باوک، هاوسەر، جاری وایە تەنانەت کوڕەکەی خۆی – کار بکەن، بڕۆنە سەفەر، کاروباری یاسایی ئەنجام بدەن و بەشێوەیەکی دیکە بەشداری لە ژیانی کۆمەڵایەتی بکەن، وڵات ناتوانێ هەست بە هێزی ئابووری نیوەی دیکەی کۆمەڵگا بکات.
  • ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان
    لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا بەردەوام باس له نەبوونی خزمەتگوزاری و گوێنەدانی بەرپرسانی ڕێژیم لەو بارەیەوە کراوە بەچەشنێک کە نەتەنیا یارمەتی بە خەڵک نادەن بەڵکوو تەنیا بۆ سەیر و سیاحەت دەچنە شوێنی بوومەلەرزەکە؛ ئەو باسەش لە ڕاگەیەندنەکانی ڕێژیم لەوانەش "ایرنا" و "ایسنا" بڵاو بووەتەوە هەروەها هەندێک لە ڕۆژنامەکانی ڕێژیم وەک "ابتکار" بە تیتری گەورە نووسیان "تور زلزلە گردی!" .
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    واتای دووهەم: ئەو ڕێژە ئاوە، بۆ وەدیهێنانی خواست و ویستی کۆماری ئیسلامی زۆر کەمە، واتە ژینگە گەورەترین بەربەستی سەر ڕێی کۆماری ئیسلامییە بۆ وەدیهێنانی خەونەکانی.
  • ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
    شەڕی داگیرکەرانی کوردستان بەرامبەر بە نەتەوەی کورد بە گشتی و هێزی پێشمەرگەی کوردستان بەتایبەتی، تەنیا بە ڕوبەڕووبوونەوەی نیزامی نەبەستراوەتەوە بەڵکوو دوژمن لە ڕێگای جیاجیا و یەک لەوان پڕوپاگەندەی بێبنەما بەردەوام هەوڵ دەدات پرش و بڵاوی لە نێو ماڵی کوردان دروست بکات تاکوو بەمشێوەیە زیاتر بتوانێت بە ئامانجە گڵاوەکانی بگات.
  • بورجی بابل بورجی بابل
    رووداوە کۆنە مێژووییەکان و تەنانەت ئوستوورەکانیش دەڵێن بۆ ئەوەیکە کۆمەڵگایەک لاواز بکەی تاکوو خۆی بەرەو پووکانەوە بڕوا، باشتر وایە کە ئاژاوەی تێ بخەی و خۆیان بە خۆیانەوە سەرقاڵ بکەی تاکوو هەم گرفتە سەرەکییەکە لەیاد بکەن و هەم تەنیا بە نێوخۆیانەوە خەریک بن و خۆیان ببنە هۆکاری داڕزاندنی خۆیان.
  • عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ
    لە پێوەندی لەگەڵ زەویلەرزەی پارێزگای کرماشاندا، بەرێزعەلی ئەشرەف مەجیدی، ئەندامی جێگری کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وڵامی چەند پرسیارێکی ڕۆژنامەی کوردستانی داوەتەوە کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک
    بەڵام وتووێژ و کارکردن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی لە هەندێک بابەت دا زۆر جیاوازییەکی لەگەڵ قسەکردن لەگەڵ ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی دا نییە بەڵکوو لەوانەشە خەساری زۆرتر بێت؛ بۆیە لە پێوەندی لەگەڵ ئەو نزیک‌بوونەوە پێویستە چەند خاڵ بەم شێوەی خوارەوە لە بیر نەکرێن.