• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٢ی ئاوریلی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٢ی بانەمەڕی ١٣٩٧ی هەتاوی  

کرماشان له پەنای بێپەناییدا

زایینی: ٢١-١٢-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٩/٣٠ - ١٩:٠٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
کرماشان له پەنای بێپەناییدا
شەماڵ تەرغیبی

دۆخی ژیانی خەڵکی کرماشان پاش زیاتر لە یەک مانگ نەتەنیا سەقامگرتوو نەبووە بەڵکوو خراپتریش بووە.

پاش بوومەلەرزەکەی ٢١ی خەزەڵوەر لە پارێزگای کرماشان، کە بووە هۆی گیان لەدەستدانی سەدان کەس و برینداربوون و لێقەومانی هەزاران کەسی دیکە، ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی کە بەپێی یاساکانی خۆی ئەرکدارە لەمەڕ چارەسەرکردنی گرفتەکان و کۆنتڕۆڵی قەیرانەکە، نەتەنیا وەک پێویست ئاوڕی لێنەداونەتەوە بەڵکوو بۆخۆی بووەتە لەمپەڕێکی گەورە لەپێوەندی لەگەڵ ژیانی لێقەوماوان.

بەپێی دوایین ئامارە فەرمییەکان، تا ئێستا ٢٧ هەزار کەس بەهۆی بوومەلەرزەکەوە خانووەکانیان لەدەس داوە بەڵام لەلایەن ڕێژیمەوە تەنیا ٦٠٠ کانێکسیان بۆ دابین کراوە؛ هەڵبەت ئەو کانێکسانەش کە ڕادەستی خەڵک کراون، وەک نوێنەرانی مەجلیسی ڕێژیم پشتڕاستییان کردۆتەوە، لەبەرامبەر با و بۆراندا نەیانتوانیوە بوومەلەرزەلێدراوان بپارێزن و تەنانەت زەرەری گیانیشی بۆ بەدیاری هێناون.

ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!

وتوویشیەتی: لە کۆی ئەو ٦٠٠ کانێکسەی کە ڕادەست کراوە تەنیا ٢٠٠ دانەیان لەلایەن بونیادی مەسکەنەوە بە خەڵک دراوە؛ ئەویش بە پێداگری ئەرتەش! ئەمەش لەکاتێکدا دێتە بەرباس کە هەواڵدەریی مێهر ماوەیەک پێش ئێستا باسی لەوە کردبوو کە ئەرکی سازکردنی سەرپەنا و دانی کانێکس بۆ لێقەوماوانی کرماشان، لە ئەستۆی سپای پاسدارانە.

بەوتەی فەرمانداری سەرپێڵ، بۆ هەموو ئەو ناوچانەی کە تووشی کارەساتی بوومەلەرزە هاتن، تەنیا ٤٠٠ چاوە سرویسی بێهداشتی دابین کراوە!

ئەم بارودۆخە سەختە لەکاتێکدا ڕووماڵ دەکرێت کە ئەحسەن عەلەوی، نوێنەرێکی دیکەی مەجلیسی ڕێژیم وتوویەتی: لە سازکردنی کانێکسەکاندا هیچ بنەمایەکی ئەندازیاری ڕەچاو نەکراوە؛ وتوویشیەتی: بەداخەوە لایەنە پێوەندیدارەکان لەباتی ڕاپەڕاندنی ئەرکەکانیان، سەرقاڵی یاری‌کردن بە گیانی خەڵکن و لەژێر ناوی یارمەتی‌گەیاندن، هەوڵ بۆ تاڵانکاری زیاتر دەدەن.

لەلایەکی دیکەشەوە، فەرهاد تەجەری نوێنەری مەجلیسی ڕێژیم، وتوویەتی: لانیکەم دوو مانگ کات پێویستە تاکوو بوومەلەرزەلێدراوان بەشێوەی کاتیی، شوێنی نیشتەجێ بوونیان بۆ دابین بکرێت!

ئەم قسانەی تەجەری لە کاتێکدان کە، ماوەیەک پێش ئێستا لە راپۆرتێکی ڤیدیۆییدا "حەسەن شاتری" (حیسام خۆشنویس)، یەکێک لە فەرماندە تێرۆریستەکانی ڕێژیمی ئێران و بەرپرسی نۆژەنکردنەوەی لوبنان باسی لەوە کردبوو، لە ماوەی کەمتر لە ١٤ ڕۆژدا کێشەی کارەبا، ڕێگەوبان و کێشە سەرەکییەکانی ٧٣ گوندمان لە لوبنان چارەسەر کردووە.

لەو ڕاپۆرتەدا ژنێکی لوبنانی باس لەوە دەکات کە ڕێژیمی ئێران باشترین ئیمکانات و خزمەتگوزاریی خۆشبژێوی بۆ خەڵکی ئەو وڵاتە دابین کردووە و تەنات کرێ خانووی مانگانەشیان بۆ دابین دەکات.

ئالێرەدایە کە دەکرێ بڵێین: "خێر بۆ خێش نە بۆ دەروێش"!

ئەوەی ڕوونە، کۆماری ئیسلامی نه تەنیا پارەی خەڵک و وڵات سەرفی ئاودان کردنی وڵاتانی دیکه دەکات بەڵکوو بەشێکی زۆر لەو پارەیەش بۆ تەیارکردنی هێزه سەرکوتکەرەکانی تەرخان دەکات؛ هەر لەم پەیوەندییەدا له هاوینی ئەمساڵ مەجلیسی ڕێژیم له بڕیارێکدا بوودجەی ٢هەزار میلیارد تمەنی بۆ پەرەدان به هێزی سوپای تێرۆریستی قودس پەسەند کرد.

هەر لە چوارچێوەی زیادکردنی زەخت و گوشارەکان بۆ سەر چالاکانی سیاسی و سەرف کردنی پارەی کەڵان بۆ هێزە سەرکووتکەرەکان، هەواڵدەرییەکانی ڕێژیم ئاشکرایان کرد، بە هاوئاهەنگی لە نێوان سپای پاسداران، بەسیج و هێزی بەناو ئینتزامی، لەژێر ناوی "پاراستنی خەڵک" و خەبات لەدژی "ئەرازل و ئەوباش" و "پێشگیری لە دزی کردن"، "گەشتی تایبەت" دادەمەزرێت.

محەممەدڕەزا یەزدی، فەرماندەی سپای پاسداران لە پارێزگای تاران، ڕایگەیاندووە: بەو هۆیەوە کە "بوومەلەرزەی کۆمەڵایەتی" لە ئێران بەگشتی و تاران بەتایبەتی بەڕێوەیە، پێویستە هێزێک هەبێت کە بتوانێ ڕووبەڕووی ببێتەوە.

کارناسان و چالاکانی سیاسیی و مەدەنی لە ئێران پێیان وایە ئەمە هەوڵێکی نوێی ڕێژیمە لەمەڕ زیادکردنی گوشار بۆ سەر چالاکانی سیاسیی، خوێندکاری، مەدەنی، فەرهەنگیی و ژینگەپارێزان؛ ئەمەش بەو هۆیەوە کە هیچ پێناسەیەک بۆ "ئەرازل و ئەوباش" نەکراوە و ئەمجۆرە هێزانەی سەر بە سپا و بەسیج دەستیان ئاوەڵایە کە خەڵکی ناڕازی یان ڕەخنەگران سەرکوت بکەن.

هەر لە سەرەتای دامەزراندنی کۆماری ئیسلامییەوە، ڕێژیم بەردەوام لە هەوڵی سازکردنی دەستەگەلی لەم چەشنە بووە، تاکوو ساناتر بتوانێ ناڕازییانی سیاسیی سەرکوت بکات، کە بەرچاوترینیان کۆمیتەچی و مۆنکەراتییەکان لە دەیەی ٦٠ی هەتاوی بوون.

له ڕاستیدا رووداوەکانی دوای بومەلەرزەکەی کرماشان و هاوکاری بەربڵاو و بێ‌وێنه‌ی گەلی کورد بۆ خوشک و برا لێقەوماوەکانیان به بێ‌ گرینگیدان بە چالاکی لایەنە پێوەندیدارەکانی ڕێژیم، چەشنێک لە یەکگرتوویی لە نێو نەتەوەکەمان ساز کرد کە به تەواوەتی کۆماری سێدارەی وه لەرزه خستووه؛ وەک زۆرێک لە کارناسانیش دەڵێن: ڕێژیم، به روونی بۆی دەرکەوتووە که هیچ پێگەیەکی له نێو خەڵکی کوردستاندا نییه، هەر بۆیه له پەلەقاژەدایه تاکوو به تەرخان کردنی میلیاردها دۆلار و سازکردنی گروپگەلی سەرکوتکەر داهاتووی خۆی گەرەنتی بکات، بەڵام نازنێ کاتێک که لافاوی قین و توڕەیی خەڵک وەڕێکەوت، هیچ هێزێک توانای پێشگرتنی نییه و وەک لە کۆنەوە گووتراوە: "هەموو شتێک لە باریکیدا دەپسێ بەڵام زوڵم لە ئەستووریدا".
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٢٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
ــ تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
ــ کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
ــ د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
  • ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات
    مێژووی سەرهەڵدانی ئەدەبی جیهانی لەلایەن پاسکال کازانۆڤا لە کتێبی کۆماری جیهانیی ئەدەبیات(ز١٣٩٢) سێ رەوتی فۆرم، گەشەسەندن و رەوتی کێبڕکێی نێودەوڵەتی لەخۆ گرتووە و هەر رەوتێکی لەگەڵ گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە سەرهەڵدان و پەرەسەندنی زمانە رەسەنەکانی ئەورووپا لێکداوەتەوە و مانای کردۆتەوە.
  • د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
    مەسەلەی عەفرین جودایە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە؛ ئەجێندای سیاسیی گەورە لە پشت ئەو هێرشە هەبوو، بۆیە ئەورووپا ئامادە بوو هێرش بکات، بەڵام بۆ عەفرین نا.
  • کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
    ئەوەیکە لە گۆشە و کەناری وڵاتدا هێندێک خەمخۆری لەلایەن خەڵک یان خەڵکانێکدا دەبیندرێ یان هێندێک پێشکەوتن لە چەند بواری جیاجیادا دێتە ئاراوە، ئەوە هیممەت و بەرخۆدانی خەڵکە لە بەرامبەر کۆنەپەرەستی رێژیم و بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی بە رێژیمەوە نییە .
  • \ "هوزمانەوەن" نمونەی بەرچاوی له نێوبردنی سروشتی کوردستان
    کاتێک ئێمه دەڵێین حکوومەته داگیرکەرەکانی کوردستان به بەرنامەیەکی داڕێژراو، سەرەکیترین سەرچاوەی ژیانی نەتەوەی کوردیان کردووەتە ئامانجی هێرشەکەیان، تەنیا له ڕووی هەستی خۆشەویستی خاک و کوردبوونەوە نییه، بەڵکوو لەم ڕاستایه‌دا بەڵگه ئەوەنده زۆره که تەنیا لێکوڵینەوەیەکی کورت دەتوانێ زۆر شت ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەداخەوه لەم بوارەشدا ئێمەی کورد کەمکارییەکی ئێجگار زۆرمان کردووه.
  • دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە
    ئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی فەلسەفە و زۆربەی زانستە فیکرییەکان بدرێتەوە، هێندێ خاڵ بەرچاو دەکەوێت، کە وڵامی زۆربەی قەیرانە هزرییەکان دەدرێتەوە. ئەگەر لە بابەتێکدا دوو لایەن و هێڵی فیکری جیاواز دەکەونە ململانێیەوە، ئاکامەکەی یان دەبێتە هۆی بەزینی یەکیان، یان دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی فکرێکی سێهەم کە ڕەنگە دڵخوازی هیچ لایەکیان نەبێت، بەڵام کۆتاییهێنەری ململانێیەکانە.
  • تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
    بنەماییترین تایبەتمەندییەکانی فاشیزم بریتییە لە پیرۆزمەندیی پەتی و سەرۆکێکی بێ هەڵە. لەلای فاشیستەکان ئەوەی هەمیشە وەک داردەست ئاپۆرەی پێ کۆنترۆڵ دەکرێ، تارماییەکی تۆقێنەرە کە بەپێی هەڵکەوتەیەکی تایبەت ئەم تارماییە لە شێوازی دوژمن، لایەن یان ئەگەرێک خۆی دەردەخات.
  • نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
    مرۆڤێك كه له هەژاریدا ڕاگیراوه، مرۆڤێك كه نكۆڵی له ناسنامه ئێتنیكی، ئایینی یان نەتەوەییەكەی دەكرێ یان دەكەوێته بەر تەوژمی سیاسەتی تواندنەوه و سووكایەتی پێكردن یان لەژێر ستەمی جنسیدا دەژی، مرۆڤێكه كه كەرامەتی لێ زەوت كراوه.
  • شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن
    گۆڕانکارییەکانی ناو کابینەی ترامپ و کاریگەرییان لە سەر سیاسەت و رووداوەکانی ناوچە، تەوەری گفتوگۆی ئەم ژمارەیەی رۆژنامەی کوردستانە لەگەڵ شەریف هەژاری، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران
    لە دوو بابەتی پێشوودا، "شەڕی ئێران و ئیسرائیل"و بەشی یەکەمی "پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران"، هێڵی بەهێزی ڕێژیمی تاران (دەرەوەی سنوورەکان و کەڵک وەرگرتن لە ملیشیا و لایەنگرە شێعەکانی لە وڵاتانی ناوچە) و خاڵی لاوازی ئەو ڕێژیمە (خەڵکی ناڕازی و وەزاڵەهاتووی نێو شارەکانی ئێران) خرایە بەر باس و لێک درایەوە.
  • بێستوون، شوێنی خودای خوداکان بێستوون، شوێنی خودای خوداکان
    شاری بێستوون، یەکێک له شارەکانی کرماشانه که له باکووری رۆژهەڵاتی ئەو گەورەشاره جێگای خۆش کردووه و له سەر رێگای کرماشان - هەمەدان که سەردەمانێک پێتەختی ئیمپراتوری کوردان بوو، هەڵکەوتووه.
  • مانیفێستی ڕزگاری مانیفێستی ڕزگاری
    هەتا لاپەڕەکانی مێژووی کورد زیاتر هەڵدەدەینەوە، تابلۆی تراژێدیای کورد زیاتر دەردەکەوێت. لە پەنای ئەم تابلۆیە سەربوردەی قارەمانیەتی، فیداکاری، کاریگەری بلیمەت و ڕێبەرەکانمان لەسەر زیندوو مانەوەی کورد وەکوو نەتەوە زۆر ڕوونە. لە لایەک پرسیاری بۆچی تا ئێستا سەرنەکەوتووین دەبێتە خۆرەی مێشک، لە لایەک جێ داخە بۆچی ئەم ڕێبەرە زانا و لێهاتووانە بە ڕادەی پێویست لە لایەن تاکی کورد بەرجەستە نەکراون.
  • پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان
    ئەوان کۆتاییان بە کۆمار هێنا، بەڵام نەیانزانی ئامانجەکانی کۆمار و گیانفیدایی ڕێبەرەکانی، چ بەهایەکی مەزنن و چۆن بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێنەوە، دوای حەفتاو یەک ساڵ لەو ڕووداوە، داستانی مەرگی سەربەرزانەی پێشەوا، هێشتا خاوەنی بەهێزترین وانەی خۆنەویستی، خەڵکویستی، ئازادیخوازی و سەرفرازییە و ئەوینێکی بەهێزیشە بۆ بە چۆکداهێنانی هەموو مەترسی و ناخۆشییەکان.
  • سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە
    لە وڵاتێکدا کە چەند کەلتوور و نەتەوە و ئایینی جیاواز دەژین، حکوومەتی دەسەڵاتدار لەگەڵ هەڕەشە و دەرفەتی جۆربەجۆر بەرەوڕوویە؛ لەو جۆرە وڵاتانەدا، بەهۆی چەندنەتەوەیی و چەندکولتووری و پێکهاتەی ئاڵۆزی کۆمەڵگاوە، ژیانی کۆمەڵایەتی - سیاسی و هەروەها ئیدارەکردنی حکوومەت و دابەشکردنی دەسەڵات و سامان و ئیمتیازەکان لە نێو خەڵکدا ئەرکێکی ئاڵۆز و پڕمەترسییە، کە هەرجۆرە هەنگاو و کردارێک کە نیشان لە هەڵاواردن و بێبەشکردنی کەس و کەسانێک و پێکهاتەیەک بدا، دەبێتە هۆکارێک بۆ رووخانی ئێعتمادی خەڵک بەرامبەر بە دەسەڵاتدار و حکوومەت.
  • پانۆڕامای ساڵ پانۆڕامای ساڵ
    خوێنەرانی خۆشەویست، ڕۆژنامەی کوردستان وەک نەریتی ساڵانە لە دوایین ژمارەی ساڵدا پوختەیەک لە ڕووداو و هەواڵە گرینگە حیزبییەکانی ساڵ دەخاتە بەر دیدی ئێوەی ئازیز؛ لێرەدا بەشێک لەم هەواڵ و ڕووداوانە دەخەینە بەر چاوی ئێوەی هێژا: