• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٠ی ئاوریلی ٢٠١٨ی زایینی - ٣١ی خاکەلێوەی ١٣٩٧ی هەتاوی  

گرینگی پێکهێنانی بەرەی کوردستانی ڕۆژهەڵات

زایینی: ١١-٠١-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١٠/٢١ - ١١:٣٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
گرینگی پێکهێنانی بەرەی کوردستانی ڕۆژهەڵات
حسەین نازدار

له‌ بارودۆخی‌ ئه‌مڕۆدا كۆڕ و كۆمه‌ڵ ‌‌و لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی‌ كوردستان پتر له‌ رابردوو باس له‌ پێكهێنانی‌ به‌ره‌ی‌ كوردستانی‌ وه‌ك پێویستییه‌كی‌ سیاسی ‌و هه‌نگاوێكی‌گرینگ له‌ ره‌وتی‌ بزووتنه‌وه‌ی‌ نه‌ته‌وه‌یی‌ ـ دێموكراتیكی‌ كوردستان ده‌كه‌ن ‌و له‌و باوه‌ڕه‌دان كه‌ پێكهێنانی‌ به‌ره‌، ئه‌وه‌نده‌ گرینگ ‌و پڕبایه‌خه‌ كه‌ ناكرێ ‌‌و نابێ‌ گیروگرفت‌ و كۆسپه‌كان رێگای‌ لێ‌ بگرن.

له‌م پێوه‌ندییه‌دا پێویسته‌ هێز‌ و لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی‌ كوردستان پێداچوونه‌وه‌ به‌و بۆچوون و هه‌ڵوێستانه‌یاندا بكه‌نه‌وه‌ كه‌ له‌ رابردوودا بوونه‌ته‌ كۆسپی‌ سه‌ر ڕێگەی‌ پێكهێنانی‌ به‌ره‌ و ئازایانه ‌‌و ڕاشكاوانه‌‌ و به‌ نیازپاكی ‌‌و به‌ گیانی‌ هه‌ست كردن به‌ به‌رپرسیارێتی‌ نه‌ته‌وه‌یی ‌‌و به‌ پلاتفۆڕم ‌و رێكاری‌ گونجاو و روون ‌و شه‌فاف ‌و به‌ وتووێژی‌ بنیاتنه‌ر، كاری‌ جیددی‌ بكه‌ن بۆ لێك نزیك كردنه‌وه‌ی‌ ڕوانگه ‌‌و بۆچوونه‌ جیاوازه‌كانیان له‌ پێناو پێكهێنانی‌ به‌ره‌یه‌كی‌ فره‌چه‌شن ‌و یه‌كگرتوو و دێموكراتیكی کوردستان دا.

"به‌ره‌" په‌یمانێكه‌ كه‌ له‌ودا هێز ‌و لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان به‌ شێوه‌ی‌ ئازادانه ‌‌و دڵخوازانه‌ له‌ سه‌ر بناغه‌ی‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ هاوبه‌ش بۆ گه‌یشتن به‌ یه‌ك یان چه‌ند ئامانجی‌ دیاریكراو، رێككه‌وتنێكی‌ هاوبه‌ش له‌ نێوان خۆیاندا ده‌به‌ستن ‌و سه‌ره‌ڕای پاراستنی‌ شوناسی‌ پێشووی خۆیان شوناسێكی‌ گشتگیری‌ نوێ‌ به‌ ناوی‌ به‌ره‌ پێك دێنن .

به‌ره‌ی‌ كوردستانی‌ پێویسته‌ له‌ سه‌ر بناغه‌ی‌ پڕه‌نسیپ‌ و بنه‌ما سه‌ره‌كییه‌كانی‌ ئازادی‌، مافی‌مرۆڤ، مافی‌ نه‌ته‌وایەتی، دێموكراسی‌، دادپه‌روه‌ری‌ كۆمه‌ڵایه‌تی ‌‌و سێكۆلاریزم پێك بێت ‌و لایه‌نه‌ پێكهێنه‌ره‌كانی‌ ده‌بێ‌ باوه‌ڕی‌ قووڵیان به‌ پلۆرالیزمی‌ سیاسی ‌و جۆراوجۆری ‌‌و فره‌لایه‌نی ‌‌و هه‌مه‌ڕه‌نگی ‌‌و ئازادی‌ راده‌ربڕین ‌و پێكه‌وه‌ ژیانی‌ ئاشتیخوازانه ‌‌و چاره‌سه‌ركردنی‌ كێشه ‌‌و گرفته‌كان له‌ رێگەی‌ وتووێژی‌ هێمنانه ‌‌و بنیاتنه‌رهه‌بێ ‌‌و بۆ پراكتیزه‌كردنی‌، خه‌باتی‌ جیددی‌ بكه‌ن.

بۆ مان‌ و به‌رده‌وام بوونی‌ كار و تێكۆشانی‌ به‌ره‌ی کوردستانی پێویسته‌ فره‌چه‌شنی ‌‌و یه‌كگرتوویی‌ له‌ نێو به‌ره‌دا پارێزراو بێ‌، سنووری‌ ماف ‌وئه‌رك ‌و ده‌سه‌ڵاتی‌ ئه‌ندامانی‌ به‌ره‌ ڕوون ‌و دیاریكراو بێ‌، سه‌ربه‌خۆیی‌ سیاسی ‌‌و ته‌شكیلاتی‌ لایه‌نه‌ پێكهێنه‌ره‌كانی‌ به‌ره‌ پارێزراو بێ‌، رێگه‌ له‌ پاوانخوازی ‌‌و سه‌ره‌ڕۆیی‌ هه‌ر ئه‌ندامێكی‌ به‌ره‌ بگیرێ‌، هه‌موو ئه‌ندامانی‌ به‌ره‌ تێگه‌یشتنێكی‌ هاوبه‌شیان بۆ پێڕه‌و و پڕۆگرامی‌ به‌ره‌ هه‌بێ ‌‌و به‌ كرده‌وه‌ پێبه‌ندی‌ رێوشوێن ‌و بڕیاره‌كانی‌ به‌ره‌ بن.

بەرەی کوردستانی پێویستە بۆ هەلومەرجی دیاریکراو لێکدانەوەی دیاریکراوی هەبێ و بۆ کێشە و پرسە سیاسییەکان و رووداو و دیاردە و پێکهاتە جۆراوجۆرەکان خوێندنەوەی دروست و واقێعبینانەی هەبێ و لە پێناو دابینکردنی مافە نەتەوایەتی و دیمۆکراتییەکانی خەڵکی کوردستان، لە هەموو شێوە ڕەواکانی خەبات کەڵکی پێویست وەرگرێ.

مەبەست لە پێکهێنانی بەرەی کوردستانی ئەوەیە کە لە پێناو گەیشتن بە مافە ڕەواکانی گەلەکەمان و بەدیهێنانی ئەو بەرنامە و ئامانجانەی کە لایەنە پێکهێنەرەکانی"بەرە" پێکەوەگەڵاڵەی دەکەن، هێز و توانای لایەنە سیاسییەکان و خەڵک بخرێتە سەریەک و خەباتێکی هاوبەش و یەکگرتوو و شێلگیرانە بکرێت.

ئه‌وه‌ ڕاستییه‌كی‌ حاشاهه‌ڵنه‌گره‌ كه‌ بۆ گه‌یشتن به‌ به‌شێك له‌ ئامانجه‌كانی‌ نه‌ته‌وه‌كه‌مان، ده‌بێ‌ وشیاری ‌‌و ئیراده ‌‌و بیر ‌و بڕیار و زمان ‌وگوتاری‌ یه‌كگرتووی‌ سیاسی‌ هه‌بێ‌ كه‌ پێكهێنان ‌و وه‌كاركه‌وتنی‌ به‌ره‌ی‌ كوردستانی‌ له‌م پێناوه‌دا كاریگه‌ری‌ گرینگی‌ دەبێت.

به‌ره‌ی‌ كوردستانی‌ ده‌بێته‌ دینامیزمی‌ خه‌باتی‌ یه‌كگرتووی هێز و لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان‌ و له‌گه‌ڵ‌ پێشوازی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان به‌ره‌وڕوو ده‌بێ‌، وشیاری‌ نه‌ته‌وایه‌تی ‌‌و هه‌ستی‌ نیشتمانپه‌روه‌ری‌ به‌هێز ده‌كات، هیوا و هێز و وره‌ی‌ خه‌ڵك به‌رز ده‌كاته‌وه‌، به‌دبینی‌ سیاسی‌ له‌ نێو لایه‌نه‌ سیاسییه‌كاندا كه‌م ڕه‌نگ ‌و لاواز ده‌كات‌، باوه‌ڕ به ‌یه‌کگرتن و یه‌كڕیزی ‌له‌ نێو خه‌ڵك ‌و خه‌باتگێڕاندا پته‌وتر ده‌كات‌، وتووێژی‌ سه‌رده‌میانه‌‌ و بنیاتنه‌ر ده‌بێت به‌ شێوازێكی‌ باش بۆ پێكه‌وه‌ ژیانی‌ ئاشتیخوازانه‌ی‌ لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان‌ و خه‌ڵكی‌ كوردستان.

بەرەی کوردستانی یارمەتیدەر دەبێت بۆ ئەوەیکە لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی‌ كوردستان به‌ یه‌كڕیزی ‌‌و یه‌ك هه‌ڵوێستی ‌‌و ئیراده‌ی‌ یه‌كگرتووی‌ سیاسی‌‌ و به‌ هێز ‌و سه‌نگی‌ زیاتر له‌گه‌ڵ‌ لایه‌نه‌ بیانی ‌‌و ئێرانییه‌كان وتووێژ و هه‌ڵسوكه‌وت بكه‌ن‌، هەروەها له‌ ئاستی نێونه‌ته‌وه‌ییشدا قورسایی ‌‌و ئێعتباری‌ كوردستان‌ و خه‌باته‌ ڕه‌واكه‌ی‌ به‌رچاوتر ده‌بێ ‌‌و پێشوازی‌ زیاتری‌ لێده‌كرێ.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٢٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
ــ تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
ــ کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
ــ د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
  • ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات
    مێژووی سەرهەڵدانی ئەدەبی جیهانی لەلایەن پاسکال کازانۆڤا لە کتێبی کۆماری جیهانیی ئەدەبیات(ز١٣٩٢) سێ رەوتی فۆرم، گەشەسەندن و رەوتی کێبڕکێی نێودەوڵەتی لەخۆ گرتووە و هەر رەوتێکی لەگەڵ گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە سەرهەڵدان و پەرەسەندنی زمانە رەسەنەکانی ئەورووپا لێکداوەتەوە و مانای کردۆتەوە.
  • د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
    مەسەلەی عەفرین جودایە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە؛ ئەجێندای سیاسیی گەورە لە پشت ئەو هێرشە هەبوو، بۆیە ئەورووپا ئامادە بوو هێرش بکات، بەڵام بۆ عەفرین نا.
  • کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
    ئەوەیکە لە گۆشە و کەناری وڵاتدا هێندێک خەمخۆری لەلایەن خەڵک یان خەڵکانێکدا دەبیندرێ یان هێندێک پێشکەوتن لە چەند بواری جیاجیادا دێتە ئاراوە، ئەوە هیممەت و بەرخۆدانی خەڵکە لە بەرامبەر کۆنەپەرەستی رێژیم و بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی بە رێژیمەوە نییە .
  • \ "هوزمانەوەن" نمونەی بەرچاوی له نێوبردنی سروشتی کوردستان
    کاتێک ئێمه دەڵێین حکوومەته داگیرکەرەکانی کوردستان به بەرنامەیەکی داڕێژراو، سەرەکیترین سەرچاوەی ژیانی نەتەوەی کوردیان کردووەتە ئامانجی هێرشەکەیان، تەنیا له ڕووی هەستی خۆشەویستی خاک و کوردبوونەوە نییه، بەڵکوو لەم ڕاستایه‌دا بەڵگه ئەوەنده زۆره که تەنیا لێکوڵینەوەیەکی کورت دەتوانێ زۆر شت ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەداخەوه لەم بوارەشدا ئێمەی کورد کەمکارییەکی ئێجگار زۆرمان کردووه.
  • دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە
    ئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی فەلسەفە و زۆربەی زانستە فیکرییەکان بدرێتەوە، هێندێ خاڵ بەرچاو دەکەوێت، کە وڵامی زۆربەی قەیرانە هزرییەکان دەدرێتەوە. ئەگەر لە بابەتێکدا دوو لایەن و هێڵی فیکری جیاواز دەکەونە ململانێیەوە، ئاکامەکەی یان دەبێتە هۆی بەزینی یەکیان، یان دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی فکرێکی سێهەم کە ڕەنگە دڵخوازی هیچ لایەکیان نەبێت، بەڵام کۆتاییهێنەری ململانێیەکانە.
  • تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
    بنەماییترین تایبەتمەندییەکانی فاشیزم بریتییە لە پیرۆزمەندیی پەتی و سەرۆکێکی بێ هەڵە. لەلای فاشیستەکان ئەوەی هەمیشە وەک داردەست ئاپۆرەی پێ کۆنترۆڵ دەکرێ، تارماییەکی تۆقێنەرە کە بەپێی هەڵکەوتەیەکی تایبەت ئەم تارماییە لە شێوازی دوژمن، لایەن یان ئەگەرێک خۆی دەردەخات.
  • نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
    مرۆڤێك كه له هەژاریدا ڕاگیراوه، مرۆڤێك كه نكۆڵی له ناسنامه ئێتنیكی، ئایینی یان نەتەوەییەكەی دەكرێ یان دەكەوێته بەر تەوژمی سیاسەتی تواندنەوه و سووكایەتی پێكردن یان لەژێر ستەمی جنسیدا دەژی، مرۆڤێكه كه كەرامەتی لێ زەوت كراوه.
  • شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن
    گۆڕانکارییەکانی ناو کابینەی ترامپ و کاریگەرییان لە سەر سیاسەت و رووداوەکانی ناوچە، تەوەری گفتوگۆی ئەم ژمارەیەی رۆژنامەی کوردستانە لەگەڵ شەریف هەژاری، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران
    لە دوو بابەتی پێشوودا، "شەڕی ئێران و ئیسرائیل"و بەشی یەکەمی "پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران"، هێڵی بەهێزی ڕێژیمی تاران (دەرەوەی سنوورەکان و کەڵک وەرگرتن لە ملیشیا و لایەنگرە شێعەکانی لە وڵاتانی ناوچە) و خاڵی لاوازی ئەو ڕێژیمە (خەڵکی ناڕازی و وەزاڵەهاتووی نێو شارەکانی ئێران) خرایە بەر باس و لێک درایەوە.
  • بێستوون، شوێنی خودای خوداکان بێستوون، شوێنی خودای خوداکان
    شاری بێستوون، یەکێک له شارەکانی کرماشانه که له باکووری رۆژهەڵاتی ئەو گەورەشاره جێگای خۆش کردووه و له سەر رێگای کرماشان - هەمەدان که سەردەمانێک پێتەختی ئیمپراتوری کوردان بوو، هەڵکەوتووه.
  • مانیفێستی ڕزگاری مانیفێستی ڕزگاری
    هەتا لاپەڕەکانی مێژووی کورد زیاتر هەڵدەدەینەوە، تابلۆی تراژێدیای کورد زیاتر دەردەکەوێت. لە پەنای ئەم تابلۆیە سەربوردەی قارەمانیەتی، فیداکاری، کاریگەری بلیمەت و ڕێبەرەکانمان لەسەر زیندوو مانەوەی کورد وەکوو نەتەوە زۆر ڕوونە. لە لایەک پرسیاری بۆچی تا ئێستا سەرنەکەوتووین دەبێتە خۆرەی مێشک، لە لایەک جێ داخە بۆچی ئەم ڕێبەرە زانا و لێهاتووانە بە ڕادەی پێویست لە لایەن تاکی کورد بەرجەستە نەکراون.
  • پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان
    ئەوان کۆتاییان بە کۆمار هێنا، بەڵام نەیانزانی ئامانجەکانی کۆمار و گیانفیدایی ڕێبەرەکانی، چ بەهایەکی مەزنن و چۆن بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێنەوە، دوای حەفتاو یەک ساڵ لەو ڕووداوە، داستانی مەرگی سەربەرزانەی پێشەوا، هێشتا خاوەنی بەهێزترین وانەی خۆنەویستی، خەڵکویستی، ئازادیخوازی و سەرفرازییە و ئەوینێکی بەهێزیشە بۆ بە چۆکداهێنانی هەموو مەترسی و ناخۆشییەکان.
  • سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە
    لە وڵاتێکدا کە چەند کەلتوور و نەتەوە و ئایینی جیاواز دەژین، حکوومەتی دەسەڵاتدار لەگەڵ هەڕەشە و دەرفەتی جۆربەجۆر بەرەوڕوویە؛ لەو جۆرە وڵاتانەدا، بەهۆی چەندنەتەوەیی و چەندکولتووری و پێکهاتەی ئاڵۆزی کۆمەڵگاوە، ژیانی کۆمەڵایەتی - سیاسی و هەروەها ئیدارەکردنی حکوومەت و دابەشکردنی دەسەڵات و سامان و ئیمتیازەکان لە نێو خەڵکدا ئەرکێکی ئاڵۆز و پڕمەترسییە، کە هەرجۆرە هەنگاو و کردارێک کە نیشان لە هەڵاواردن و بێبەشکردنی کەس و کەسانێک و پێکهاتەیەک بدا، دەبێتە هۆکارێک بۆ رووخانی ئێعتمادی خەڵک بەرامبەر بە دەسەڵاتدار و حکوومەت.
  • پانۆڕامای ساڵ پانۆڕامای ساڵ
    خوێنەرانی خۆشەویست، ڕۆژنامەی کوردستان وەک نەریتی ساڵانە لە دوایین ژمارەی ساڵدا پوختەیەک لە ڕووداو و هەواڵە گرینگە حیزبییەکانی ساڵ دەخاتە بەر دیدی ئێوەی ئازیز؛ لێرەدا بەشێک لەم هەواڵ و ڕووداوانە دەخەینە بەر چاوی ئێوەی هێژا: