• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٥ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٦ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟

زایینی: ٢٠-٠١-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١٠/٣٠ - ١٩:٠٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟
شەریف فەلاح

پێشەکی:


ئەرکەواز، ناوی شارێکی سەر بە پارێزگای ئیلامە لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان و ناوەندی ژیانی هۆزی گەورەی مەلەکشای و ئەرکەوازە. هاوکات ئەرکەواز ناوەندی شاری "مەلەکشای"یە. شاری مەلەکشایی لە نێوەڕاستی جوگرافیای پارێزگای ئیلام هەڵکەوتووە. ئەم شارە خاوەنی کۆمەڵێک ناوچەی دیمەن و بەرجەوەندی سروشتیی جوان و سەرنجڕاکێشە و ئەم دیمەنانە بەهۆی هەڵکەوتەی چەندین شاخ و کێوی گەورەیە کەم ئەم شارەیان لە چوار لاوە دەورە داوە. شاری مەلەکشای لە زۆربەی وەرزەکانی ساڵدا خاوەنی کەشوهوای فێنک و هەتا ڕادەیەک ساردە.

هەڵکەوتەی جوگرافی:

ئەرکەواز لە باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵاتەوە پاڵی داوەتە داوێنی (پشتکێو)ەوە و لە باشوور و باشووری ڕۆژهەڵاتیشەوە دەبەسترێتەوە بە شاخی (بیورەواز) و لە باشوووری ڕۆژئاواشەوە پاڵی داوەتە شاخی (کەڵەک) کە بەرجەوەندی شار چەشنی دۆڵێکی بەرینی سەرسەوز بە بەرزی و نەوییەوە دەردەکەون و بینا و گەڕەک و کۆڵانەکانی لە نێوان دیمەنی سەرسەوز و داوێنی کێو و کەنار جۆگە و ئەو چەند کێوەدا بە جوانییەکی سەرنجڕاکێشەوە دەردەکەون.

ئەرکەوازی مەلەکشای لە نێوان دوو شاخی (کەبیرکێو و چوار زەبر)دا هەڵکەوتووە و پێشتر یەکێک لە بەپیتترین ناوچەکان بووە بۆ ژیانی ئاژەڵی کێوی و خاوەن لێڕەوار و دارستانێکی چڕ بووە، بۆیە شوێنێک بووە بۆ ڕاو و سەیران. شاری ئەرکەواز لە باشووری ڕۆژهەڵاتی ئیلام هەڵکەوتووە و زیاتر لە ٢٨٤ هەزار هێکتار زەوی و زاری کشتوکالی هەیە و بەگشتی کەشوهەوایەکی فێنک و کوێستانییە.

پێشینەی ناوی ئەرکەواز:

وشەی ئەرکەواز لە دوو بەشی ئەرک، یان ئەرگ بە مانای (پێتەخت و ناوەند) و واز بە واتای (بەرین) یانی پێتەختی بەرین پێکهاتووە. لە ڕابردوودا ئەم شارە بە ناوەکانی (ئەرکەواز، ئەرکەواز مەلەکشای، قەڵادۆڵ و قەڵای دۆڵی مەلەکشای) ناسراو بووە.

شاری ئەرکەواز لە داوێنی زنجیرە کێوی پشتکێو (کەبیرکێو) هەڵکەوتووە کە لەباری کەشوهەواوە جێگەیەکی زۆر لەبار و بژوێن و پڕ ڕووەکە.

پێشینەی هۆزەکانی ئەرکەواز:

لە نێو هەموو تایفە و هۆزە گەورەکانی مەلەکشاییدا چەندان پیاو و پاڵەوان و کەسایەتیی ناودار هەڵکەوتوون کە هەتاهەتایە ناو و یادیان لە مێژووی ناوچەی ئەرکەواز و مەلەکشاییدا دەدرەوشێتەوە کە دەکرێ ئاماژە بە (عالیجا، حاجی تووشماڵ، فەرامەرز ئەسەدی، پاڵەوان مووسا خومەیس و مەڵکە پاڵەوان، محەمەدعەلی میرزا دەوڵەتشا و شامحەمەدیاری (ڕێبەری ڕاپەڕینی خەڵکی ئیلام لە سەردەمی ڕەزاشای پاڵەوی)، تووشماڵ نامدار، تووشماڵ ساباز، تووشماڵ سوحبەت، حەسەن‌خان مەلەکشای، کوێخا دارا بەگی ئەکبەری لە تایفەی ڕەسووڵوەند، کوێخا قەنبەربەگ لە تایفەی کازم‌بەگ) و دەیان کەسایەتیی کۆمەڵایەتی، ئایینی و فەرهەنگیی دیکە بکەین، کە سەرتۆپی هەموو ئەمانە (شامحەمەد یاری)بووە کە جێگەی متمانەی هەموو خەڵکی مەلەکشای و ئەرکەوازی بووە و توانیویەتی لە بەرانبەر ڕەزاخانی پاڵەویدا بوەستێتەوە و خاوەنی گەلێک سەرکەوتن و مێژووی درەوشاوەیە.

شێوەزاری ئەرکەوازی مەلەکشای:

سەرجەم دانیشتوانی شاری ئەرکەواز و ناوچەی مەلەکشای بە زمانی کوردی و شێوەزاری "مەلەکشایی" و ئیلامی دەئاخفن کە بەهۆی بەکارنەهێنانی وشەی زمانی بێگانە، هێشتا زمانی ڕەسەنی کوردی وەک خۆی پارێزراوە و هەروەها شێوەزاری خەڵکی مەلەکشایی بنزاراوەیەک لە کوردیی باشووره.

مەزهەب:

هۆزی مەلەکشای و ئەرکەواز، بە زۆرینە پەیڕەوی ئایینی ئیسلام و مەزهەبی شیعەن، بەڵام فەرهەنگ و دابونەریتی کوردەواری لەو ناوچەیە وەک خۆی ماوەتەوە.

غوڵامڕەزاخان ئەرکەوازی ناسنامەی ئەرکەوازە:

غوڵامڕەزا ئەرکەوازی کوڕی حەسەن‌بەگ، کوڕی میرزا‌بەگ کوڕی مەیسم کوڕی ئەحمەد قولییە، لە نێو خەڵکی بە (غوڵامڕەزاخان ئەرکەوازی) و غوڵامڕەزا ئەرکەوازی ئیلامی ناسراوە، لە ھەندێک شێعریدا نازناوی «غوڵام»ی بەکار ھێناوە.

ساڵی ١٧٧٥ی زایینی لە گوندی (بان وێزە) کە بەشێکە لە ناوچەی سەرچەفتەی سەر بە ناحیەی (چوار)ی سەر بە ئیلام لەدایک بووە.

شوێنی لەدایکبوونی شاعیر نزیکی سنووری عێراقی ئێستایە، دەشتێکە شاخەکانی باوەیاڵ و سەروێشە و ھانی سەونز و بەلەوان دەوریان داوە.

ئەرکەوازی لە بنەماڵەیەکی خوێندەوار و دەوڵەمەند و دەسڕۆیشتووی کورد پەروەردە بووە.

باوکی حەسەن بەگ، مەلا و خاوەن دەست و قەڵەم بووە. غوڵامڕەزا لە قۆناغی ناوەندیی ژیانی خوێندەواریدا، گەشتی نەجەف و کەربەلای کردووە، بەڵام قوتابییەکی ڕەسمیی دەزگا زانستییەکانی نەجەف و کەربەلا نەبووە. شاعیر، کچێکی خزمی خۆی ھێناوە کە لەوانەیە ئامۆزای بووبێ.

دوو کوڕی لەو ژنە هەبووە، یەکێکیان ناوی محەمەدڕەزا بووە و دووەمیان ئەحمەدخان. ئەمەیان لە ھەڕەتی لاوێتیدا سەری ناوەتەوە و شاعیر ماتەمنامەی بۆ مەرگی ئەم کوڕەی ھۆنیوەتەوە. ئەرکەوازی ماوەیەک خەریکی کاروباری سەرۆکایەتی خێڵ و هۆزی ئەرکەواز بووە.

ساڵی ١٨٠٤ لە والیی ئیلام حەسەن کوڕی ئەسەدخان نزیک بووە، لە دواییدا هاوڕێتیی نێوانیان بە دوژمنایەتی گەیشتۆتە ئەنجام؛ والی و ئەرکەوازی دەبن بە دوژمن، والی لە شاعیر بەھێزتر دەبێ، بۆیە دەیخاتە بەندیخانەوە، ئەو ئازارانەی شاعیر چەشتوویەتی لە موناجاتە شێعرییەکانی ڕەنگیان داوەتەوە. ئەوەی والی لەگەڵ شاعیر کردوویەتی نموونەی دڕندەیی فەرمانڕەوا ئۆتۆکراتییەکانی سەردەمی دەسەڵاتی دەرەبەگایەتییە.

وادەردەکەوێ دواقۆناغی ژیانی ئەرکەوازی دوور لە مەڵبەندی خۆی لە وڵاتی ئاوارەیی و لە ناوچەی (کرند)ی کرماشان بووبێت و ھەر لەوێش کۆچی دوایی کردبێت. سەرچاوەکان وادەگەیەنن کە ھاوڕێیانی تەرمی مردوویان گواستبێتەوە عێراقی ئەو سەردەمە کە لەژێر دەسەڵاتی عوسمانیدا بووە و لە شاری نەجەف ناشتبێتیان و گۆڕی نادیارە وەکوو ھەموو ئەوانەی لە نەجەف و کەربەلا دەنێژرێن. ساڵی مردنی ئەرکەوازی بە ڕوونی نازانرێ، ئەگەر شەست تا حەفتا ساڵ ژیابێ دەبێ لە نێوان ساڵانی(١٨٤٤-١٨٣٤)ی زایینیدا کۆچی دوایی کردبێ، بەڵام دکتۆر مارف خەزنەدار لە کتێبی مێژووی ئەدەبی کوردیدا، ساڵی (١٨٤٠)ی بۆ کۆچی دوایی شاعیر بە ڕاست زانیوە.

شێعری ئەرکەوازی:

شێعری ئەرکەوازی بەشێکە لەو شێعرەی تایبەتمەندی و ئەدگاری تایبەتی خۆی ھەیە، ڕەنگدانەوەی شێوازی ئەدەبی گۆرانییە کە زمانی ئەدەبی کوردیی بووە لە ڕابردوودا و گەلێک شاعیر لەسەر ئەم ڕێچکەیە شێعریان هەیە. شێعری غوڵامڕەزا ئەرکەوازی ئیلامی دەچێتە خانەی شێعری شاعیرانی وەک خانای قوبادی و میرزا شەفیعی کولیایی و شاعیرانی سەردەمی میرنشینی ئەردەڵانەوە.

شێعری ئەرکەوازی لەڕووی کێش و قافییەوە ساکار و سادەیە؛ وەکوو شێعری ھەموو شاعیرانی شێوازی گۆران. کێشی خۆماڵی و دە بڕگەیییە، بە زۆری وەستانێک لە ناوەڕاستدا ھەیە، لەڕووی سەرواوە جووت قافیەیە و ھەندێک جار شاعیر یاری بە قافیە دەکا.

نێوەڕۆکی شێعری ئەرکەواز:

شێعری ئەرکەوازی لەڕووی نێوەڕۆکەوە بەسەر ئەم چەند لایەنەدا دابەش دەکرێت:

موناجات:


ئەم بابەتە شێعرییە لەلای ئەرکەوازی لە بەرھەمی ئەدەبیدا لە ھەموو بابەتەکانی دیکەی زۆرترە، دەتوانرێ بە شاعیری موناجات لە ئەدەبی کوردیدا ناو ببرێت و گەورەترین موناجاتنامەی ئەدەبی لە زمانی کوردیدا ھی ئەوە. لەم بابەتەدا ٢٤ لیریکی ھەیە، ھەمووی دەکاتە ٦١٠ دێڕە شێعر. سەرچاوەی بنچینەیی ئەم جۆرە شێعرەی، قورئان و حەدیس و قسەی ئیمام عەلی و ڕووداوی مێژوو و چیرۆکی ئەفسانەیی و زانیاری لەبارەی ئیسلامەوەیە.

ماتەمنامە:

ئەرکەوازی دوو شێعری ماتەمنامەی ھەیە بۆ ئەحمەدخانی کوڕی گوتووە کە کۆچی دواییەکەی کارێکی زۆری تێ کردووە. شێعرەکانی بە ناوی «باوەیاڵ»ەوەن. باوەیاڵ ناوی شاخێکی نزیک مەڵبەندی لەدایکبوونی شاعیرە، ئەرکەوازی لە موناجاتە پرسەنامەکەیدا ڕوو دەکاتە باوەیاڵ و گوتوبێژی لەگەڵدا دەکات.

ئاوارەیی و دوورە وڵاتی (غوربەت):

«غوربەت» ناوی لیریکێکی شاعیرە، وێنەی ڕاستەقینە و نموونەی ڕەنگدانەوی ڕۆژانی مەینەتی و ئاوارەیی و بەندیخانەیە.

غەزەڵ:

دیوانی ئەرکەوازی دوو پارچە غەزەڵ دەور دەکاتەوە بەناوی «زلێخام شۆران» و «زلێخام ژچین». ئەم دوو بەرھەمە لە غەزەڵی ئاسایی ئەم جۆرە شێعرەی ئەدەبی کوردیدا ناچنە دەرەوە، بەڵام ئەوە ھەیە گومانیان لێ دەکرێ کە شێعری شاعیر بن، چونکە مەبەستەکانی دیکەی ئەرکەوازی لە غەزەڵ و دڵداری و ڕامووسان دوورن، کەچی لەگەڵ ئەوەشدا شێوازی ئەم دوو غەزەڵە وادەکا بە بەرھەمی ئەم شاعیرەی بژمێرین.

ئەرکەوازی لە نێو خەڵکدا شاعیرێکی ناسراو و خۆشەویست بووە و تەنانەت لە کوردستانی باشوور و لە شارەکانی (مەندەلی، خانەقین و بەدرە و جەسان و ناوچەی ئەرکەوازی باشووری)ش ناسراوە و لەڕاستیدا وەک پێناسەی هۆزەکانی ئەرکەواز ناوی لێ دەبرێت و شێعرەکانی لەسەر زاری خەڵک بوون، نەک تەنیا خوێندەواران بەڵکوو نەخوێندەوارانیش لەبەریان کردووە، بەتایبەتی ئەوانەی ھۆگری ئایین بوون. لەبەر ئەوە دەسنووسی دیوانی زۆرە، ئەمە بووەتە ھۆی ئەوەی بەرھەمی شێعری لەسەر بنج و بناوانی ئەو دەسنووسانە ساغ بکرێتەوە.

بەشێک لە شێعری ناسراوی (وە باوەیاڵ دیم):

ئه‌و روو واوه‌یلا وه باوه‌یاڵ دیم
هاواس په‌ریشان حاڵش حاڵحاڵ دیم
سه‌ر تا وه به‌رگش سیا زخاڵ دیم
سه‌ر قوله‌ی کاوان وه سیا ته‌م دیم
دره‌ختان ژه خه‌م چو چه‌وگان چه‌م دیم
داران دره‌ختان که‌لاغی پووش دیم
که‌پوو وه‌و شین گاڵ گه‌رمه‌وه
چمان مرده‌ی داشت وه ڕوو ته‌رمه‌وه
من و باوه یال عه‌هدمان که‌رده‌ن
من خه‌م و ئه‌و ته‌م تا ڕووژ مه‌رده‌ن
رووله یه ئاسار شکارگاهته‌ن
یه جاگه‌ێ که لره‌م شوون راهته‌ن
ئه‌را چو جاران دیارت نیه‌ن
مه‌ر گڵکوو وه بان مه‌زارت بیه‌ن
گڵ وه بانم که‌ن گڵ وه بانت دیم
ئێ دنیا وه کام دژمنانت دیم
که‌ڵێ ژه که‌ڵان مه‌خواس مزگانی
ئه‌حمه‌د خان مه‌رده‌ن وه نه‌وجه‌وانی
بی تو چو ماهی ئوفتاده‌ی خاکم
به‌رگم پڵاسەن جامه چاکچاکم
رووڵه ژه هجرت ئه فسورده گیانم
جز روو روو گوویا نیه‌ن زوانم

سەرچاوەکان:

١- سارایی زاهیر، ڕەحیمی کامران، پوختەی مێژووی ئیلام
٢ – دیوانی غوڵامڕەزا‌خان ئەرکەوازی
٣ – ماڵپەڕی شاری ئەرکەواز
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.