• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٢ی ئاوریلی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٢ی بانەمەڕی ١٣٩٧ی هەتاوی  

سەگەكان بۆ كێ هەڵدێن؟

زایینی: ٢٢-٠٤-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩١/٠٢/٠٣ - ١٨:٠٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
سەگەكان بۆ كێ هەڵدێن؟
كەیهان یووسفی

لەم جیهانەی كە ئێمە تێیدا دەژین و لە رێڕەوی پێچاوپێچی مێژوودا، مرۆڤگەلێكی زۆر هاتوون و رۆیشتوون و هەر كەس بە رادەی بەهرە و توانایی و تێگەیشتنی لە بەرپرسایەتیی بوونی، توویەكی چاندووە.

كەسانێك شوناس و چییەتی و جەوهەری مرۆیی خۆیان ناسیووە و رێگای دژوار و تاقەتپڕوكێنی هەقیقەتخوازی و ئازاد ژیان كردنیان هەڵبژاردووە، دژواری، ژان و رەنجەكانیان بە گیان سەندووە و كەوتوونەتە بەر هێرش و تووڕەیی دەسەڵاتداران و زاڵمان و كەسانێكی دیكەش ویژدانی خۆیان لە سێدارە داوە و بوونەتە كۆیلە و گوێڕایەڵ و خزمەتگوزاری دەسەڵاتداران و دیكتاتۆرە سەرەڕۆكان.

مێژووی مرۆڤایەتی هەمیشە گۆڕەپانی شەڕی نێوان ئەم دوو گرووپە بووە، گرووپێك كە دەنگی مافخوازی خەڵكە و لە ناخی كۆمەڵگاوە هەستاوە و ئاڵای ئازادیخوازی بەرز كردۆتەوە و ئەوانەی كە گوێكانیان كەڕ و چاوەكانیان كوێر كردووە و بوونەتە كۆیلەی پارە و دەسەڵات.

لە كوردستانیش خۆفرۆشان و فریوخواردووانێك بوون كە كەڵەوە (یوغ) ی بێ‏شوناسییان بە ملیان هەڵواسیوە و رێگای خزمەت بە داگیركەرانی ئەم خاكە و خیانەت بە وڵات و نەتەوەی خۆیان هەڵبژاردووە، ئەگەرچی زۆربەی ئەمانە بە هۆی نائاگاییەوە كەوتوونەتە نێو ئەم بۆسەیە بەڵام گوێ لە مستان و قەڵەم بە كرێگیراوانێكی بێ‏شوناسیش هەن كە ئاو بە جۆگەی داگیركەران و دەسەڵاتدارانی زاڵمدا دەكەن و دژی رۆڵە دەروەست و لە خۆبردووەكانی ئەم گەلە، شان بە شانی داگیركەران شەڕ دەكەن.

یەكێك لەو گوێ لە مست و خۆۆفرۆشانە لەم قۆناغە زەمەنییەدا كەسێك نیە بێجگە لە بەناو «لێكۆڵەر»ێكی خۆخواز بە ناوی عیرقانی قانعی‏فەرد.

قانعی‏فەرد چەند رۆژ لەمەوبەر میوانی بەرنامەی «همصدایی» لە كاناڵی ئاسمانی فارسی ئەندێشە بە پێشكەشكاریی «فرامرز فروزندە» بوو. لە بەرنامەیەكی ئەندازیاریكراو دووپاتكردنەوەی هێندێ قسەی بێ‏بنەما و گێڕانەوەگەلی بێ‏بەڵگە و نامەعقوول بە گومانی خۆی دەیەویست مێژووی خەباتی گەلی كورد بە پێكۆڵ بكێشێ یان بەوتەی خۆی رەخنەی لێ بگرێت و راستییەكانی بزووتنەوە و سیما خۆشەویستەكان و بەها نەتەوەییەكانی ئەم نەتەوە، روون بكاتەوە. بەڵام رەخنەگرتن لە مێژوو و دۆزینەوەی هەقیقەت بەرپرسایەتییەكە رەوتی مێژوو هەر كەسێك بە شیاوی ئەوە نازانێت و بە وتەی ئیدوارد سەعید ئەوەی كە لەمەڕ دەوری توێژەرێكی هەقیقەتەوە گرینگە، سەربەخۆیی و ئارمانجی ئەوە.

سەربەخۆیی توێژەری هەقیقەت لە ناوەندەكانی دەسەڵات كە مەبەستێك جیا لە وەرگرتنی كەسەكان بۆ ئامانجگەلێك وەكوو سڕینەوەی دژبەران و خوازراو نیشاندانی نەخوازراو و پاساوهێنانەوە و پشتگوێ خستنی كردەوەكانی ئەم ناوەندانە بە هۆگەلێك وەكوو «مەسڵەحەت» یان «شانازی نەتەوەیی» نیە و خستنە بەرباسی دوو ئارمانجی «ئازادی» و «عەداڵەت» كە پێوەری هەڵسەنگاندنی گشت كردەوەی حكوومەتەكانە، بنەمای سەرەكی بوونی توێژەری هەقیقەت نیشان دەدات.

توێژەری هەقیقەت رەخنە لە واقیع دەگرێت كە خوڵقێنەری واقعییەتیش بێ‏گومان دەسەڵاتە. بەڵام ئایا كەسانێك وەكوو قانعی‏فەرد لە ریزی ئەم كەسانەدا جێ دەگرن؟

ئایا قانعی‏فەرد رەخنە لە حكوومەت و كردەوەكانی دەگرێت؟ ئایا ئارمانجی قانعی‏فەرد عەداڵەت و ئازادی و بەرگری لە مافە پێشێلكراوەكانی نەتەوەكەیە؟ قانعی‏فەرد لە چوارچێوەی كامە سیاسەتدا بە وتەی خۆی لێكۆڵینەوە و توێژینەوە دەكات؟

قانعی‏فەرد مێژووی خەباتی ئازادیخوازانە و مافەكانی نەتەوەیەكی زوڵملێكراو هەرزان فرۆش دەكات، خەباتی خوێنینی ئەم گەلە بە وڵاتانی بیانیەوە پێوەند دەدات، بۆچوون و قسەگەلێك كە ئاغاوەتەكانی وی لە جەماران و قوم سێ دەیەیە كە دەیڵێنەوە و ژاوەژاوێكی وەها بۆ خەڵكی كوردستان قسەیەكی تازە نییە.

قانعی‏فەرد بەپێی ئەو مەئمووریەتەی پێى سپێردراوە هەوڵ دەدات سەرپۆش لەسەر كردەوە و جینایەتەكانی ناوەندێكی دەسەڵاتدا بنێ كە ئەویان بە كرێ گرتووە. بە وتنی گێڕانەوەگەلێكی بێ‏بەڵگە و نامەعقوول لە هەوڵی درووستكردنی شك و گومان لەمەڕ تیرۆری رێبەرانی شەهیدی حیزبی دێموكرات و بەتایبەت دوكتور قاسملوو لە لایەن رێژیمی ئاخوندیدایە. ئەو دەیهەوێت كۆماری ئیسلامی لە پێوەندیی لەگەڵ ئەنجامدانی گشت جینایەتەكانی لە كوردستان بێ‏تاوان نیشان بدات. قانعی‏فەرد حیزبەكان بە ئامیانی شاد و زیندوویی هەر كۆمەڵگایەك دەزانێت و لە هەمان حاڵدا پێكهێنانی حیزبە كوردییەكان بە كاری بیانییەكان دەزانێت. لاوان و چالاكانی كوردی هان دەدات بۆ بەشداریی سیاسی، بەڵام ئایا پێكهێنانی حیزب و چالاكی لە نێو ئەو حیزبەدا بە واتا بەشداری سیاسی نییە؟ ئایا رێژیمی خوازراوی ئەو (كۆماری ئیسلامی) ئیزنی چالاكی و بەشداریی سیاسی بە دەر لە چوارچێوە دیاریكراو و كۆنترۆڵكراوەكانی خۆی بە كەس دەدات؟

قانعی‏فەرد تیرهاویشتن بەرەوڕووی سەربازە ئێرانییەكان (پاسدارەكانی كۆماری ئیسلامی) بە كردەوەیەكی قیزەون ناو دەبات؟

بەڵام ئایا لە سێدارەدانی رۆڵەكانی كورد، قەڵاچۆ و كوشتاری ژنان، منداڵان و بە ساڵا‏چووانی كورد و هەزاران جینایەتی دیكەی كۆماری ئیسلامی لە كوردستان چ لە رابردوو و چ لە ئێستادا پاساوهەڵگرە و ناكرێت رەخنەی لێ بگیردرێت كە ئەم لێكۆڵەرە شازە! ئاوڕی لێ ناداتەوە؟

ئەم پیاو ماقووڵە خۆی بە لایەنگری مودێرنیتە و و ئەندێشەی مودێڕن دەزانێت، ئەو مافی دیاریكردنی چارەنووسی نەتەوەكان(نەتەوەی كورد) بە كارێكی دوا كەوتووانە دەزانێت بەڵام بەشداری لە حكوومەت و هاوكاری لەگەڵ رێژیمی سەدەنێوەڕاستی كۆماری ئیسلامی بە كارێكی مودێڕن و سەردەمیانە ناو دەبات!

یەكێكی لەو مەئموورییەتانەی بە قانعی‏فەرد سپێردراوە، چاندنی تووی رق و دووبەرەكی لە نێوان حیزب و رەوتە كوردییەكانی لە بەشەكانی كوردستانە.

گێڕانەوەگەلی زارەكی بێ‏بنەما و بێ‏بەڵگە كە لەمەڕ دژایەتیی نێوان شەهید قازی محەممەد و خوالێخوشبوو مەلا مستەفای بارزانی لە كۆماری كوردستاندا باس دەكات. باسگەلێك لە پێوەندی لەگەڵ بەستراوەبوونی بزووتنەوە كوردییەكان لەگەڵ دامودەزگای زانیاری وڵاتانی بیانی، قسەیەكی نوێ نیە كە عیرفانی قانعی‏فەرد ئەمڕۆ وەكوو «توتی» دووپاتی دەكاتەوە، وەها قسەگەلێك هەر ئەو میكانیزمەی حكوومەتە داگیركەرەكانی كوردستانە بۆ سەركوتی بێ‏بەزەییانەی بزووتنەوە ئازادیخوازەكانی نەتەوەی كورد لەم ساڵانەدا. ئەوان لە جیاتی وەدیهێنانی خواست و داواكارییەكانی رەوای گەلی كورد، لە رێگەی وەها میكانیزمگەلێكەوە ئەم بزووتنەوانەیان سەركوت كردووە. كردەوەكانی قانعی‏فەرد من دەخاتە بیر چیرۆكێكی بەناوبانگ، «دەڵێن رۆژێك لە دەشتێكدا سەگێك بە شوێن كەروێشكێكدا هەڵ دەهات، و نەیدەتوانی بیگرێ، كەروێشك سەری هەڵگەڕاندە دواوە و بە سەگی وت: خۆت ماندوو مەكە قەت ناتوانی من بگری؟ چونكو تۆ بۆ كەسانی‏تر هەڵ دێت و من بۆ خۆم».

بەڕێز! قانعی‏فەرد تۆ بۆ كەسانی دیكە ... و ئێمە بۆ خۆمان.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٢٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
ــ تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
ــ کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
ــ د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
  • ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات
    مێژووی سەرهەڵدانی ئەدەبی جیهانی لەلایەن پاسکال کازانۆڤا لە کتێبی کۆماری جیهانیی ئەدەبیات(ز١٣٩٢) سێ رەوتی فۆرم، گەشەسەندن و رەوتی کێبڕکێی نێودەوڵەتی لەخۆ گرتووە و هەر رەوتێکی لەگەڵ گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە سەرهەڵدان و پەرەسەندنی زمانە رەسەنەکانی ئەورووپا لێکداوەتەوە و مانای کردۆتەوە.
  • د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
    مەسەلەی عەفرین جودایە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە؛ ئەجێندای سیاسیی گەورە لە پشت ئەو هێرشە هەبوو، بۆیە ئەورووپا ئامادە بوو هێرش بکات، بەڵام بۆ عەفرین نا.
  • کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
    ئەوەیکە لە گۆشە و کەناری وڵاتدا هێندێک خەمخۆری لەلایەن خەڵک یان خەڵکانێکدا دەبیندرێ یان هێندێک پێشکەوتن لە چەند بواری جیاجیادا دێتە ئاراوە، ئەوە هیممەت و بەرخۆدانی خەڵکە لە بەرامبەر کۆنەپەرەستی رێژیم و بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی بە رێژیمەوە نییە .
  • \ "هوزمانەوەن" نمونەی بەرچاوی له نێوبردنی سروشتی کوردستان
    کاتێک ئێمه دەڵێین حکوومەته داگیرکەرەکانی کوردستان به بەرنامەیەکی داڕێژراو، سەرەکیترین سەرچاوەی ژیانی نەتەوەی کوردیان کردووەتە ئامانجی هێرشەکەیان، تەنیا له ڕووی هەستی خۆشەویستی خاک و کوردبوونەوە نییه، بەڵکوو لەم ڕاستایه‌دا بەڵگه ئەوەنده زۆره که تەنیا لێکوڵینەوەیەکی کورت دەتوانێ زۆر شت ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەداخەوه لەم بوارەشدا ئێمەی کورد کەمکارییەکی ئێجگار زۆرمان کردووه.
  • دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە
    ئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی فەلسەفە و زۆربەی زانستە فیکرییەکان بدرێتەوە، هێندێ خاڵ بەرچاو دەکەوێت، کە وڵامی زۆربەی قەیرانە هزرییەکان دەدرێتەوە. ئەگەر لە بابەتێکدا دوو لایەن و هێڵی فیکری جیاواز دەکەونە ململانێیەوە، ئاکامەکەی یان دەبێتە هۆی بەزینی یەکیان، یان دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی فکرێکی سێهەم کە ڕەنگە دڵخوازی هیچ لایەکیان نەبێت، بەڵام کۆتاییهێنەری ململانێیەکانە.
  • تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
    بنەماییترین تایبەتمەندییەکانی فاشیزم بریتییە لە پیرۆزمەندیی پەتی و سەرۆکێکی بێ هەڵە. لەلای فاشیستەکان ئەوەی هەمیشە وەک داردەست ئاپۆرەی پێ کۆنترۆڵ دەکرێ، تارماییەکی تۆقێنەرە کە بەپێی هەڵکەوتەیەکی تایبەت ئەم تارماییە لە شێوازی دوژمن، لایەن یان ئەگەرێک خۆی دەردەخات.
  • نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
    مرۆڤێك كه له هەژاریدا ڕاگیراوه، مرۆڤێك كه نكۆڵی له ناسنامه ئێتنیكی، ئایینی یان نەتەوەییەكەی دەكرێ یان دەكەوێته بەر تەوژمی سیاسەتی تواندنەوه و سووكایەتی پێكردن یان لەژێر ستەمی جنسیدا دەژی، مرۆڤێكه كه كەرامەتی لێ زەوت كراوه.
  • شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن
    گۆڕانکارییەکانی ناو کابینەی ترامپ و کاریگەرییان لە سەر سیاسەت و رووداوەکانی ناوچە، تەوەری گفتوگۆی ئەم ژمارەیەی رۆژنامەی کوردستانە لەگەڵ شەریف هەژاری، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران
    لە دوو بابەتی پێشوودا، "شەڕی ئێران و ئیسرائیل"و بەشی یەکەمی "پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران"، هێڵی بەهێزی ڕێژیمی تاران (دەرەوەی سنوورەکان و کەڵک وەرگرتن لە ملیشیا و لایەنگرە شێعەکانی لە وڵاتانی ناوچە) و خاڵی لاوازی ئەو ڕێژیمە (خەڵکی ناڕازی و وەزاڵەهاتووی نێو شارەکانی ئێران) خرایە بەر باس و لێک درایەوە.
  • بێستوون، شوێنی خودای خوداکان بێستوون، شوێنی خودای خوداکان
    شاری بێستوون، یەکێک له شارەکانی کرماشانه که له باکووری رۆژهەڵاتی ئەو گەورەشاره جێگای خۆش کردووه و له سەر رێگای کرماشان - هەمەدان که سەردەمانێک پێتەختی ئیمپراتوری کوردان بوو، هەڵکەوتووه.
  • مانیفێستی ڕزگاری مانیفێستی ڕزگاری
    هەتا لاپەڕەکانی مێژووی کورد زیاتر هەڵدەدەینەوە، تابلۆی تراژێدیای کورد زیاتر دەردەکەوێت. لە پەنای ئەم تابلۆیە سەربوردەی قارەمانیەتی، فیداکاری، کاریگەری بلیمەت و ڕێبەرەکانمان لەسەر زیندوو مانەوەی کورد وەکوو نەتەوە زۆر ڕوونە. لە لایەک پرسیاری بۆچی تا ئێستا سەرنەکەوتووین دەبێتە خۆرەی مێشک، لە لایەک جێ داخە بۆچی ئەم ڕێبەرە زانا و لێهاتووانە بە ڕادەی پێویست لە لایەن تاکی کورد بەرجەستە نەکراون.
  • پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان
    ئەوان کۆتاییان بە کۆمار هێنا، بەڵام نەیانزانی ئامانجەکانی کۆمار و گیانفیدایی ڕێبەرەکانی، چ بەهایەکی مەزنن و چۆن بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێنەوە، دوای حەفتاو یەک ساڵ لەو ڕووداوە، داستانی مەرگی سەربەرزانەی پێشەوا، هێشتا خاوەنی بەهێزترین وانەی خۆنەویستی، خەڵکویستی، ئازادیخوازی و سەرفرازییە و ئەوینێکی بەهێزیشە بۆ بە چۆکداهێنانی هەموو مەترسی و ناخۆشییەکان.
  • سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە
    لە وڵاتێکدا کە چەند کەلتوور و نەتەوە و ئایینی جیاواز دەژین، حکوومەتی دەسەڵاتدار لەگەڵ هەڕەشە و دەرفەتی جۆربەجۆر بەرەوڕوویە؛ لەو جۆرە وڵاتانەدا، بەهۆی چەندنەتەوەیی و چەندکولتووری و پێکهاتەی ئاڵۆزی کۆمەڵگاوە، ژیانی کۆمەڵایەتی - سیاسی و هەروەها ئیدارەکردنی حکوومەت و دابەشکردنی دەسەڵات و سامان و ئیمتیازەکان لە نێو خەڵکدا ئەرکێکی ئاڵۆز و پڕمەترسییە، کە هەرجۆرە هەنگاو و کردارێک کە نیشان لە هەڵاواردن و بێبەشکردنی کەس و کەسانێک و پێکهاتەیەک بدا، دەبێتە هۆکارێک بۆ رووخانی ئێعتمادی خەڵک بەرامبەر بە دەسەڵاتدار و حکوومەت.
  • پانۆڕامای ساڵ پانۆڕامای ساڵ
    خوێنەرانی خۆشەویست، ڕۆژنامەی کوردستان وەک نەریتی ساڵانە لە دوایین ژمارەی ساڵدا پوختەیەک لە ڕووداو و هەواڵە گرینگە حیزبییەکانی ساڵ دەخاتە بەر دیدی ئێوەی ئازیز؛ لێرەدا بەشێک لەم هەواڵ و ڕووداوانە دەخەینە بەر چاوی ئێوەی هێژا: