• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٤ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٥ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

كورد دەبێ لە رووداوەكانی سووریە، جێگای تایبەتی خۆی هەبێ

زایینی: ٢٢-٠٤-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩١/٠٢/٠٣ - ١٨:٢٤ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
كورد دەبێ لە رووداوەكانی سووریە، جێگای تایبەتی خۆی هەبێ
شەهاب خالیدی

كۆنفرانسی دۆستانی سووریە چەند رۆژ لەمەوبەر بە بێ بەشداریی كوردەكانی سووریە و بە بەشداریی 83 وڵاتی جیهان لە شاری ئەستەمبوڵی توركیە بەڕێوەچوو و تێدا جیا لەوەی كە ئەنجوومەنی نیشتمانیی سووریە وەك یەكێك لە نوێنەرە فەرمییەكانی خەڵكی سووریە پەسەندكرا، ئەو ئەنجوومەنەش رایگەیاند كە ئەوان لەمە‏ودوا یارمەتیی ماڵی دەدەن بەو چەكدارانەی كە دژی رێژیمی سووریە شەڕ دەكەن و ئەو سەربازانەی كە ریزەكانی هێزە ئەمنییەتیەكانی رێژیمی سووریە بە جێ دەهێڵن، كە ئەم یارمەتییە ماڵییە وەك حقووقی مانگانە دەبێ.

هەرچەند لەو كۆنفرانسەدا باس لە دێموكراسی و یەكسانی لە نێوان تەواوی پێكهاتەكانی سووریەدا كرا، بەڵام هیچ باسێك لە دانی مافی نەتەوەیی لە چوارچێوەی ئۆتۆنۆمیدا بە كوردەكان نەكرا. ئەمەش لە كاتێكدایە كە لە كۆنفرانسی دۆستانی سووریە كە ماوەیەك لەمەوبەر لە وڵاتی توونس بە بەشداریی زیاتر لە 70 وڵاتی جیهان بەڕێوە چوو، غەلیون باسی لە دانی مافی نەتەوەیی بە كوردەكانی سووریە كردبوو.

بەڵام هەر لە كۆبوونەوەیەكی دیكەدا دوای كۆنفرانسی دۆستانی سووریە لە توونس و بەر لە كۆنفرانسی ئەستەمبوڵ هەر لە شاری ئەستەمبوڵ پێك هات، بە هۆی ئەوەی كە هیچ حسابێك بۆ كوردەكان نەكرا و هیچ باسێك لە مافی كوردەكان لە گۆڕێدا نەبوو، كوردەكانی سووریە هۆڵی كۆبوونەوەیان بە جێ هێشت.

بانگهێشت نەكردنی كوردەكان بۆ كۆنفرانسی ئەستەمبوڵ و باس نەكردن لە مافی دیاریكردنی چارەنووس بۆ كوردەكانی سووریە لە چوارچێوەی هەرێمێكی ئۆتۆنۆم و هەرجار هەڵوێست گرتنێكی جیاواز و ناڕوون لە لایەن ئەنجوومەنی نیشتمانی سووریە، لە لایەن سیاسەتڤانان و شارەزایانی پرسی سووریەوە شرۆڤە و خوێندنەوەی جیاوازی لەسەر كرا. هێندێك لەو شارەزایانە لەسەر ئەو باوەڕەن كە دەبوایە كورد وەك نەتەوەیەكی سەرەكی لە سووریەدا كە خاوەنی خاك، زمان و مێژووی خۆیەتی، بۆ كۆنفرانسێكی وەها گرینگ و چارەنووس‏ساز بانگهێشت كرابا و لەو كۆنفرانسەدا كە 83 وڵاتی جیهان تێدا ئامادە ببوون و پێداگری لە سەردانی ئەو مافانە بە كوردەكان كرابا كە پێشتر لە كۆنفرانسی توونس باسی لێ كرابوو. بەڵام بانگهێشت نەكردنیان ئەو شك و گومانە پێك دێنێ كە نەكا دیسانەكە ئەو كەس یان لایەنانە دژی كوردانەی كاریگەر لەو كۆنفرانسەدا بیریان لە دووپاتكردنەوەی پەیامی لۆزان بە دژی گەلی كورد كردبێ.

هێندێكی دیكە لە شارەزایانى پرسی سووریەش پێیان وایە كە گرینگی نەدان بە كورد و پرسی كورد بەتایبەتی لەو كۆنفرانسەدا دەگەڕێتەوە سەر ئەو هەستە شۆڤینیستییەی كە ئێستاش هێندێك لە بەشدارانی ئەنجوومەنی نیشتمانیی سووریە هەیانە و ئێستاشی لەگەڵدا بێ ئەگەر ئەمانە دەسەڵاتیان هەبێ، هەوڵی بۆ دامەزراندنی دەسەڵاتێك لەسەر بنەمای یەك خاك، یەك زمان و یەك ئاڵا دەدەن. بەڵام سەرەڕای ئەو بیرە شۆڤینیستییەی كە هێندێك لە بەشدارانی ئەنجوومەنەكە هەیانە بە هۆی ئەوەی كە ئەنجوومەنی نیشتمانی سووریە لەو قۆناغە هەستیارەدا پێویستیی بە بەشداریی تەواوی هێز و لایەنە سیاسییەكانی سووریە لەو شۆڕشەدا هەیە و بانگهێشت نەكردنی كورد لە قازانج و بەرژەوەندیی خێراتركردنی رەوتی خەبات و شۆڕشی سووریەدا نەبوو، بۆیە دوای كۆنفرانسی ئەستەمبوڵ هیلاری كلینتۆن پێوەندیی تەلەفۆنی بە سەرۆكی ئەنجوومەنی نیشتمانیی كوردی سووریەوە كرد و پێداگریی لەسەر مافی كوردەكان دوای رووخانی دەسەڵاتی سووریە كرد.

كۆی ئەم هەڵوێستە جیاواز، دژ بە یەك و لێڵانە ئەوەمان پێ دەڵێ كە هێز و لایەنە سیاسییەكانی كوردی سووریە لەو قۆناغە هەستیار و چارەنووس‏سازە و لە بەرامبەر پیلانە شاراوە و ئاشكراكانی نەیارە هەرێمی و نێوخۆییەكانیدا دەبێ سیاسەتێكی زۆر عاقڵانە و ژیرانە لەسەر بنەمای قازانج و بەرژەوەندیی نەتەوەیی بە دوور لە بەرژەوەندیی تەسكی حیزبی و كێشەی نێوخۆیی بگرنە پێش، بۆ ئەوەی كە وەك لایەنێكی بەهێز و خاوەن یەك پرۆگرام و یەك ستراتیژی لە ئاستی ناوچەیی و نێونەتەوەییدا دەر بكەون، چوونكە تەنیا یەكگرتن و پێكەوەبوون رەمزی سەركەوتنیان و كۆتاییهێنان بەو هەموو نەهامەتی و ئێش و ئازارانەیە كە گەلی كورد بە درێژایی دەسەڵاتە دیكتاتۆر و سەرەڕۆیە یەك لە دوای یەكەكان چێشتوویەتی.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.