• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٤ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

رووبەڕوو بوونەوەی ئوپۆزیسیۆنی کوردی ئێرانی لەگەڵ رێژیم

زایینی: ٢٢-٠٤-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩١/٠٢/٠٣ - ١٨:٣٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
رووبەڕوو بوونەوەی ئوپۆزیسیۆنی کوردی ئێرانی لەگەڵ رێژیم
کورتە راپۆرتێک لە دیداری بەڕێز مستەفا هیجری و بەڕێز فابیان

وەرگێڕان لە ئینگلیزییەوە: رێبوار فانی

وەرگێڕان بۆ کوردی: کوردستان

لە رێکەوتی 9ی رەشەمەی 1390دا، بەڕێز فابیان دەرەتانی دیدار و چاوپێکەوتن لەگەڵ بەڕێز مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانی بۆ پێک هات. ئەم دیدارە پاش سەفەری ئەمدواییانەی بۆ کوردستانی عێراق کە نیشتمانیی زۆرێک لە خەڵکی کوردە، پێک هات. لەم چاوپێکەوتنەدا، دەرەتانێک بۆ وتووێژ و ئاڵوگۆڕی بیروڕا لەمەڕ هەلومەرجی هەژێنەری سیاسیی ئێران لە پێوەندی لەگەڵ رووبەڕووبوونەوە لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی رێژیم کە بە شێوەیەکی دڕندانە سەرکوت دەکرێ و هەروەها لەو بارەوە کە سەرانی رێژیم بەدوای پەرەپێدانی تێکنۆلۆژیی ناوکی بە ئامانجی شەڕخوازانەوەن، لە نێوانیاندا پێک هات.

بەڕێز هیجری تا ئێستا لە چەندین پیلانی تیرۆریستی گیانی پارێزراو ماوەتەوە، دوایین نموونەکەی لە ساڵی 1386 هەتاوی بوو کە پیلانێکی تیرۆریستی دژی بەڕێوە برا. سەرەڕای ئەمەش، بەڕێزیان هێشتا بە شێوەیەکی لێبڕاوانە، پشتیوان و داکۆکیکاری حکوومەتێکی دێموکراتیک، فێدراڵ و سێکۆلار لە ئێراندایە.

ئەم چاوپێکەوتنە لەسەر بانگهێشت و خانەخوێیی بەڕێز فابیان لە بەڕێز هیجری لە بینای پارڵمان (بریتانیا) بەڕێوە چوو. بەڕێز هیجری لەم دیدارەدا، بیروبۆچوون و روانگەکانی خۆی لە پێوەندی لەگەڵ بارودۆخی هەنووکەی ئێرانی لەگەڵ بەڕێزیان خستە بەرباس. بەڕێز فابیان، ئەندامی پارلمان و کەسێکە کە زۆر شارەزای پرسەکانی رۆژهەڵاتی نێوەڕاستە و گرینگییەکی زۆر بە بارودۆخی روو لە گەشە و پەرەئەستێنی ئێران دەدا.

بەڕێز هیجری وتیان کە:
1ـ چاکسازی لە رێژیمی هەنووکەدا نەلواوە. هەڵبژاردنی دواجار ئەمەی سەلماند. رێژیم بۆ بانگەشەکردن بۆ رەوایی جەماوەری لە هەڵبژاردنەکان کەڵک وەردەگرێ. هەر چۆنێک بێ، لەوێڕا کە هەڵبژاردنەکان لە ئێراندا نە ئازادانە و نە دادپەروەرانەن، بە دڵنیاییەوە ئەو رەواییەی کە رێژیم بانگەشەی بۆ دەکات، بەدەست نایێت و ئەو رێژیمە پشتیوانیی خەڵکی لەگەڵ نیە. ئەگەر رێژیمی ئیسلامیی ئێران پشتیوانیی زۆرینەی لەگەڵ بوایە، ئەوا بە هەڵبژاردنی ئازادانە و دادپەروەرانە ئیزن دەدرا.

2ـ گەمارۆکان کاریگەریگەلێکی شایانی سەرنجیان لەسەر ئابووریی ئێران داناوە. یەکەی دراوی ئێران لە بەرامبەر دۆلاردا پتر لە 40 لە سەد بەهای دابەزیوە و ئەمەیش خۆی بووەتە هۆی دابەزینی ئاستی سەرمایەدانان. سەرەڕای ئەوەش، رادەی بەرهەمهێنانی نەوت بە رادەیەکی بەرچاو کەم بووەتەوە و ئاماری بێکاری بە شێوەیەکی بەرچاو زیادی کردووە. کەوابوو دەکرێ ئەو ئاکامگیرییە بکەین کە ناڕەزایەتیی خەڵک بەنیسبەت رێژیم بە هۆی گەمارۆکانەوە زیاد بووە. هەر چەند رێژیم هەوڵ دەدا کە ئۆباڵی بارودۆخی ناسەقامگیريی ئابووری بخاتە مل وڵاتانی رۆژئاوایی، بەڵام خەڵک بۆ خۆیان لەو راستییە ئاگادارن کە ئەوە سیاسەتی دەرەکییە کە هۆکاری گەمارۆکانە. حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش لێبڕاوانە لەو بڕوایەدایە کە گەمارۆکان لەسەر توانایی رێژیم بۆ درێژەپێدانی سیاسەتە تێکدەرانەکانی لە ناوچەکەدا کاریگەری هەبووە. سەرەڕای ئەمەش، گەمارۆکان بە تەنیایی ناتوانن ببنە هۆی پێکهێنانی گۆڕانکاری لە چۆنیەتیی هەڵسوکەوت و سیاسەتی رێژیم لە پێوەندی لەگەڵ بەرنامە ناوکییەکەیدا یان ببنە هۆی پشتیوانی نەکردنی لە رێکخراوە تیرۆریستییە جیاجیاکان لە ناوچەکەدا.

سەرنجدان و پێداگریی وڵاتانی رۆژئاوایی لەسەر مەسەلەی چەکی ناوکی، لۆژیکی و شایانی درکپێکردنە. نیگەرانیگەلێکی جیددی هەیە لەوەی کە پێویستییە عەقڵانییەکان لە پێوەندی لەگەڵ لەنێوچوونی دوولایەنە لە رووبەڕووبوونەوەی ناوکی لە لایەن رێژیمی مەزهەبی ئێرانەوە گرینگی پێ نەدرێ و هەر لەم کاتەدا ناکرێ هەڕەشەکانی وەها رێژیمێک بەنیسبەت وڵاتی ئیسرائیل بە ئاسانی پشتگوێ بخرێ.

جگە لەم هەڕەشە و مەترسییانە، ئێرانێکی ناوکی دەتوانێ ببێتە بەستێنساز و دنەدەری رکەبەری لە بواری چەکوچۆڵەوە لە ناوچەکەدا و هەنووکە شایەتی ئەوەین کە وڵاتگەلێک وەک عەرەبستانی سعوودی، تورکیە و میسر لە رێڕەوی بوون بە وڵاتێکی ناوکی هەنگاو دەنێن. هەر بەو ئەندازەش نیگەرانی لەو سیناریۆیە هەیە کە رێژیمێکی تەیار بە چەکی ناوکی لە تاران بەمەبەستی پەرەپێدانی هێژمۆنیی خۆی لە ناوچەکەدا، بە شێوەیەکی رووهەڵماڵراوتر لە رابردوو پشتیوانیی خۆی لە تیرۆریزمی نێونەتەوەیی پەرەپێبدا و ببێتە هۆی ناسەقامگیریی زیاتر لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا. پێداگری لەسەر چەکوچۆڵی ناوکی بەبێ سەرنجدان بە تاوانەکانی رێژیم لە بواری مافەکانی مرۆڤـ و مافەکانی ژنانەوە، هەر لەو کاتەدا، دەبێتە هۆی ئەوەی ئێرانییەکان وا بیر بکەنەوە کە ئێمە گرینگییان پێ نادەین.

4ـ ئێمە لەسەر ئەوە باوەڕەین کە لە جیاتی هەوڵدان بۆ گۆڕینی هەڵسوکەوت و سیاسەتەکانی رێژیم، کاتی ئەوە هاتووە کە بیر لە چۆنیەتیی گۆڕینی رێژیم بکەینەوە. هەر لەم پێناوەدا، کاریگەرترین رێگە، پشتیوانی و بەهێزکردنی ئۆپۆزیسیۆنی دێموکراتیک لە ئێراندایە.

هەڕەشە بە هێرشی سەربازی بۆ سەر ناوەندە ناوکییەکانی ئێران بەو هۆیەوە کە نابێتە هۆی گۆڕینی رێژیم، کەڵکی نابێ. ئەگەر وەها هێرشگەلێک بکرێن و رێژیم دیسانیش لە دەسەڵاتدا بمێنێتەوە، توندوتیژی بە دژی خەڵک زیاتر دەکات. هەر چۆنێک بێ دەبێ لەسەر ئەم بابەتە جەخت بکرێتەوە کە لە ئەگەری هێرشکردنە سەر ئێران، ئێمە لەسەر ئەو باوەڕەین کە خەڵک پشتیوانی لە رێژیم ناکەن. ئەگەر ئۆپۆزیسیۆن لە لایەن کۆمەڵگای نێونەتەوەییەوە پشتیوانی و بەهێز بکرێ، هیوا و متمانەیەکی زیاتر لە دڵی خەڵکی ئێراندا دەبووژێتەوە و بە شێوەیەکی بەرینتر پشتیوانی لە ئۆپۆزیسیۆن دەکەن.

بۆ نموونە، نوێنەرانی پارلمان دەیانتوانی بە بانگهێشتکردنی ئۆپۆزیسیۆن، لەسەر پرسی چۆنیەتیی پێکهێنانی یەکگرتوویی زیاتر لەسەر ئامانجە هاوبەشەکان، ئاڵوگۆڕی بیروڕا بکەن.

بە پشتیوانی و پاڵپشتی لە ئۆپۆزیسیۆنی دێموکرات، کەشێکی کراوەتر و بەستێنێکی لەبارتر بۆ پرۆسەی دێموکراسی پێک دێ. بەڕێز فابیان لەسەر هەڵوێستی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە پێوەندی لەگەڵ دژایەتی لەگەڵ دەستێوەردانی سەربازیی رۆژئاوا لە پێناو رووخاندنی حکوومەتی ئێران جەخت دەکاتەوە.

ئەگەر لە چالاکیی گرووپەکانی ئۆپۆزیسیۆن پشتیوانی بکرێ، چالاکی ئەو کەسانەی لە نێوخۆی ئێراندا بەدوای گۆڕانکاریی ئاشتیخوازانەوەن، بەردەوامیی زیاتری دەبێ و ئەمەش خاڵێکە کە بەڕێز فابیان پێداگری لەسەر دەکاتەوە. بەڕێز فابیان دەڵێ: «لە رۆژانی داهاتوودا، هەڵوێستی حکوومەتی ئێران لە هەمبەر پشکێنەرانی ناوکیی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، بەڵگەیەکی متمانەپێکراو دەبێ بۆ ئەوەی بزانین کە ئایا رووڕاستییەک لە دەربڕینەکانی رێژیمی ئێراندا هەیە یان لە بنەڕەت ڕا بەدوای تێکدانی هەرچی زیاتری هاوسەنگیی هێز لە ناوچەکەدایە».

سەرچاوە:
Leedsne.co.uk/iran
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.