• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٨ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٢٨ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

خەباتی‌ چەكداری‌ وەك پشتیوانێک بۆ خەباتی‌ مەدەنی‌ (کاوە بەهرامی)

زایینی: ٠٦-٠٣-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩٠/١٢/١٦ - ٢٢:٣٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
خەباتی‌ چەكداری‌ وەك پشتیوانێک بۆ خەباتی‌ مەدەنی‌ (کاوە بەهرامی)
پاش سی‌‌وسێ ساڵ تێپەربوون بەسەر دەسەڵاتی‌ رێژیمی‌ كۆماری‌ ئیسلامی‌ و ئەو زەبر و زەنگانەی‌ كە روبەڕووی‌ خەڵكی‌ كوردستان و ئێرانی‌كردۆتەوە، بەردەوام باسی‌چۆنیەتیی‌بەرەنگار بونەوەی‌ئەم رێژیمە دەكرێ. لەم ساڵانەی‌دواییدا و پاش ئەو شۆڕشانەی‌كەلە

وڵاتانی‌عەرەبیدا سەریهەڵدا، خەباتی‌مەدەنی‌كەوتە رۆژەڤەوە. بە شێوەیەك كە بەردەوام باس لەوە دەكرێ كە تاكە رێگا بۆ لەناو بردنی‌كۆماری‌ئیسلامی‌خەباتی‌مەدەنییە. جیاواز لەوانەی‌كەلە "میسر و تونس"دا رویان دا، پێدەچێ نێوەرۆكی‌ئەم رێژیمە زۆر لە نێوەرۆكی‌رێژیمەكەی‌ئەسەدەوە نزیك بێ، مەبەستم ئەو ماهیەتەیە كە چۆن روبەڕووی‌هەر چەشنە ناڕەزایەتییەك دەبیـَتەوە، بۆیە دەتوانین چۆنیەتیی‌مامەڵە كردنی‌رێژیمی‌سووریە بە نموونە بێنینەوە كە ئایا خەباتی‌مەدەنی‌لەو وڵاتە گەیشتوتە ئامانج؟ هەر بۆیە هەمان پرسیاریش دەتوانێ بەرانبەر بە كۆماری‌ئیسلامی‌بكرێ.


ئایا خەباتی‌مەدەنی‌تاكە رێگای‌رووخانی‌كۆماری‌ئیسلامیە و ئەو شێوە خەباتە توانیویەتی‌تا ئێستا وەڵامدەر بێت؟ ئایا دەكرێ تەنیا شێوەیەك لە شێوەكانی‌خەبات بۆ گۆڕانكاری‌لە ئێراندا پەسندی‌بكەین؟ ئایا كاتی‌ئەوە هاتووە هاوكات لەگەڵ خەباتی‌مەدەنی‌لە خەباتی‌چەكداری‌وەك پاڵپشت و بەهێز كردن و سەرخستنی‌ئەم شێوە خەباتە كەڵك وەرگرین؟ زیاتر لە سی و سێ ساڵە كۆماری‌ئیسلامیی‌ئێران، دەسەڵاتی‌نگریسی‌خۆی‌بەسەر گەلانی‌ئێراندا سەپاندووە و نایهەوێ بە هیچ شێوەیەك سێبەری‌دیكتاتۆریی‌خۆی‌لەسەر خەڵكی‌ئێران لابەرێ. بۆ درێژەدان بە دەسەڵاتی‌دواكەوتووی خۆی‌كۆمەڵێ‌ئاخوندی‌دواكەوتووی‌لە بوارە جۆراوجۆرەكاندا راهێناوە كە بۆ مانەوەی‌ئەم سیستمە لە هەر جۆرە میكانیزمێكی‌دژی‌مرۆیی‌كەڵك وەردەگرن.


بە هاتنە سەركاری‌كۆماری‌ئیسلامی‌تا ئێستا زیاتر لە دەیان ئۆرگانی‌جۆراوجۆری‌سەركوت و زەبر و زەنگی‌بۆ سەر كۆمەڵانی‌خەڵكی‌ئێران پێكهێناوە، لەگەڵ ئەوەشدا لەو نیزامەدا جگەلە وەلی‌فەقیه كە بریاردەری‌سەرەكیی‌ئەم رێژیمەیە هیچ كامە لە ئۆرگانە فەرمی‌و نافەرمییەكان لە گۆڕانكاریی‌و چارەنووسی‌ئەم خەڵكە چەوساوەیە بچووكترین دەسەڵاتیان نیە.

پێكهێنانی‌سپای‌پاسداران، بەسیج، ئیتلاعات سەرەتایەك بوون بۆ لاواز كردنی‌ئۆرگانە فەرمییەكانی‌نیزامی‌و ئینتزامی‌وەك ئەرتەش و ژاندارمری‌و شارەوانی‌و پێكهێنانی‌چەند ئۆرگانی‌سەركوتكەر بۆ پاراستنی‌دەسەڵاتی‌نگریسی‌ئاخوندی‌. لە ماوەی‌ئەم 33 ساڵەدا چین و توێژەكانی‌گەلانی‌ئێران لە شێوەكانی‌جۆراوجۆری‌خەبات بۆ گۆڕانكاری‌و گەیشتن بە ئامانجەكانیان كەڵكیان وەرگرتووە. بەگشتی‌ئەو كەس و لایەنانەی‌كە توانای‌نووسین و گەیاندن و روونكردنەوەیان لەسەر كردەوە نامرۆڤانەكانی‌كۆماری‌ئیسلامی‌هەبووە لە رۆژنامە و گۆڤاردا ئاماژەیان پێكردوە، دەستبەسەر یان ئیعدام كراون. هەرچەشنە رێكخستنێكی‌ئیسلامی‌یا غەیرە ئیسلامی‌ئەگەر لە راستای‌سیاسەت و بۆچوونی‌ئەم رێژیمەدا خۆی‌رێك نەخستبێ، پەراوێز خراوە، تەنانەت ئەگەر لە راستای‌ئیدیۆلۆژیی‌ئیسلامیدا خۆشی‌رێك خستبێ و بۆ تاقە جارێك رەخنەی‌لە كردەوەیەكی‌ئەم رێژیمە گرتبێت جێگای‌لەو سیستەمەدا نەماوە.

هیچ حیزبێكی‌سیاسی‌و كۆمەڵگای‌مەدەنی‌تا ئێستا لەناو رێژیمی‌كۆمای‌ئیسلامیدا نەیتوانیەوە چووكەترین كاردانەوەی‌سیاسی‌لەخۆی‌نیشان بدات و ئازادانە لە ئێراندا تێ بكۆشێت، چونكە هەر لەبنەڕەتدا كۆماری‌ئیسلامی‌هەرچەشنە ئازادی‌رادەربڕینێكی‌لە كۆمەڵگا زەوت كردووە.


كۆماری‌ئیسلامیی‌ئێران تەنانەت بەزەیی‌بەو كەسانەشدا نەهاتەوە كە ماوەی‌30 ساڵ بوو بۆ پاراستن و مانەوەی‌ئەم رێژیمە خەباتیان كردووە و لەژێر فەرمانی‌ئەم رێژیمەدا بە هەموو شێوەیەك خەڵكی‌ئازادی‌خوازیان سەركوت دەكرد و لەگەڵ دەربڕینی‌كەمترین ناڕەزایەتی‌ئەویش بە شێوەی‌هێمنانە بۆ ئیعتراز بە هەڵبژاردنی‌سەركۆماری‌و بەرژەوەندیی‌خۆیان ئێستا لەو چاڵەڕەشانە دان، كە پێشتر بۆ ئازادیخوازان ئامادەیان كردبوو. كۆماری‌ئیسلامی‌لە ماوەی‌دەسەڵاتی‌پڕ لە تاوان و جینایەتی‌خۆیدا بە سەدان هەزار كەسی‌بێ‌دیفاعی‌وڵاتەكەمانی‌ئیعدام و ماڵوێران كردوە و كەش و هەوایەكی‌پۆلیسی‌و ئەمنیەتیی‌بەسەر وڵاتەكەماندا زاڵ‌كردووە.


بە ئاوڕدانەوە لەو راستییانەی‌كە هەتا ئێستا لە شێوەكانی‌خەبات بۆ بەرەنگاربونەوەی‌كۆماری‌ئیسلامی‌ئەزموون كراون، كاتی‌ئەوە هاتووە كە خۆمان روبەڕووی‌ئەو پرسیارە بكەینەوە كە ئایا پێویست ناكات بۆ سەرخستن و پشتگیری‌كردن لە خەباتی‌مەدەنی‌بیر لە میكانیزمێكی‌گونجاو و وەڵامدەر بكەینەوە؟! لێرەوەیە كە بە ئاوردانەوە بە هەلومەرجی‌ناوخۆیی‌و دەرەكیی‌وڵاتەكەمان دەتوانین ئەم مژارە بخەینە بەرباس.

هەلومەرجی‌ناوخۆیی‌و پێویستیی‌پاڵپشتی‌خەباتی‌چەكداری‌:
هیچ رێگایەك لەلایەن خەڵكەوە بۆ ئاڵوگۆڕی‌ئەم سیستەمە دیكتاتۆرە نەماوە كە ئەزموون نەكرابێت، هیچ كامە لە شێوەكانی‌خەباتی‌مەدەنی‌لە سیستمی‌داخراوی‌كۆماری‌ئیسلامیدا رێگایان پێ نادرێ و ئەگەریش باس لە هەڵبژاردن دەكرێ ئەوا بەرهەمی‌هەڵبژاردن لە ساڵی‌88 بە هەڵبژێرانەوەی‌ئەحمەدی‌نژاد بە ئاشكرا وەڵامی‌ كۆمەڵانی‌ خەڵكی‌ ئێرانی‌ دایەوە.


خەباتی‌مەدەنی‌بۆ بەدەست خستنی‌داواكارییەكانی‌خەڵك مافی‌هەموو كۆمەڵگایەكی‌ئازاد و پێشكەوتنخوازە، بەڵام لە ئێراندا بە سەركوت و گوللە وەڵامی‌ئەم شێوە خەباتە دەدرێتەوە.


بۆ ئەوەی‌بتوانین لە تێكەڵاوێك لە خەباتی‌مەدەنی‌و باقی‌خەباتەكانی‌دیكە كەڵك وەرگرین، پێویستە گەلانی‌ئێران لە خەباتی‌چەكداری‌وەك پاڵپشت و میكانیزمێكی‌دیكەی‌خەبات هاوتەریب لەگەڵ‌خەباتی‌مەدەنی‌كەڵك وەربگرن، رێژیمی‌كۆماری‌ئیسلامی‌ئەوەی‌سەلماندووە كە هیچ كامە لە شێوەكانی‌خەباتی‌مەدەنی‌قبووڵ‌ناكات و تەنانەت ئەگەر لەلایەن خەڵكی‌مافخواز و ئازادیخوازەوە خۆپێشاندانی‌هێمنانە و بێدەنگ وەڕێ دەخرێ، دەكەونە بەر پەلاماری‌چۆماقدارانی‌هێزە نیزامی‌و ئینتزامییەكانی‌كۆماری‌ئیسلامی‌.


هەر وڵاتێك ئەرتەشی‌بە مەبەستی‌پارێزگاری‌لە سنوورەكانی‌وڵاتەكەی‌رێك خستووە و لەو پەیوەندییەدا پەروەردەی‌كردووە، بەڵام كۆماری‌ئیسلامیی‌ئێران دەیان ئۆرگانی‌سەركوتكەری‌وەك "سپای‌پاسداران، بەسیج، حیزبوڵڵا، هێزەكانی‌ئینتزامی‌، لیباس شەخسی، كۆماندۆ، ئیتلاعات و تەنانەت ئەرتەشیش بە هەموو لق و پۆپەكانیەوە و ....هتد تەنیاو تەنیا بۆ پارێزگاری‌لە قەوام و دەوامی‌سیستەمە توتالیتێر و دژی‌گەلیی‌خۆی و سەركوتی‌خەڵكەكەی‌رێك خستووە، رێگا نادەن هیچ چەشنە رەخنە و ناڕەزایەتییەك لە بەرانبەر كردەوە نامرۆڤانەكانی‌رێژیمی‌ویلایەتی‌فەقیه دەر ببڕن.

ئەزموونی‌ئەم چەند مانگەی‌وڵاتانی‌عەرەبی‌ئەوەی‌سەلماند كە ئەم رێژیمە سەركوتكەرانە بە هیچ شێوەیەك ئامادە نین واز لە دەسەڵات بهێنن، بەتایبەت رێژیمی‌ئاخوندی‌بە هەڵسوكەوت و كردەوەكانی‌خۆی‌بەرانبەر بە گەلانی‌ئێران لەخۆی‌تێگەیشتووە ئەگەر ئەم دەسەڵاتە لەدەست بدات، بۆ هەتا هەتایە دەچێتە زبڵدانی‌مێژووەوە.

ئێستا كە هەم لە ئاستی‌نێوخۆی‌وڵات و هەم لە بیروڕای‌گشتیی‌جیهانیدا گڵۆڵەی‌كەوتۆتە لێژی‌، هیچكام لە پێوەرەكانی‌سەقامگیری‌لەو حكوومەتەدا بەرچاو ناكەوین، واتە لە بواری‌" ئابووری‌، نێونەتەوەیی‌و ناوخۆیی‌" رۆژ بە رۆژ بەرەو لاوازی‌دەڕوات. لەلایەكی‌دیكەوە مێژوو نیشانی‌داوە ئەو حكوومەتە دیكتاتۆرانە هەرچی‌درێژایی‌تەمەنی‌نگریسیان بەرەو كۆتایی‌دەڕوات، زیاتر زەبر و زەنگ دەخەنە سەر خەڵكی‌وڵاتی‌خۆیان و پەرە بە رەوتی‌سەركوت و كوشتن و گرتن و تۆقاندنی‌گەلەكەیان دەدەن.

ئەگەر باس لە پاڵپشتی‌خەباتی‌چەكداری‌دەكەین لەبەر ئەوەیە كە ئەگەر گەلانی‌ئێران پێش بە سەرەڕۆیی‌دەسەڵاتی‌كۆماری‌ئیسلامی‌ئێران نەگرن، دەبێتە هۆی‌ئەوەی‌كە هێزە دەرەكییەكان بیر لە چارەنووسی ئێران بكەنەوە. هەر بۆیە پێویستە گەلانی‌ئێران خۆیان سەنگەرەكانی‌بەربەرەكانێ‌لە ناوخۆدا بەهێز بكەن بۆ ئەوەی‌كە كۆماری‌ئیسلامی‌هەر بەدەستی‌خەڵكی‌ئێران بڕووخێت، لەم سۆنگەوە بۆمان دەردەكەوێ كە خەباتی‌چەكداری‌لەم بوارەشدا دەتوانێ یارمەتیدەر بێت.

ئەوەی‌كە ئێستا كۆماری‌ئیسلامی‌ئێران لەو شێوە سەركوتە كەڵكی‌وەرگرتووە، زیندانەكانی‌سەرتاسەری‌ئێران و قەبرستانەكان شاهیدی‌ئەو سەركوتەن، لە راستیدا ئەو شێوە سەركوتە بەربڵاوەی‌رێژیم خەڵكیان چاوترسێن كردووە و ئەم شگردەی‌رێژیم تا رادەیەك پاشەكشەی‌بە بەشێك لە گەلانی‌ئێران كردووە، جگەلە كوردستان و تا رادەیەك بەلووچستان لە خەباتی‌چەكداری‌و رێبەریی‌حیزبی‌كە بتوانێ لە هەلومەرج و بۆنە تایبەتییەكان خەڵك كۆدەنگ بكات، لە باقی‌شار و پارێزگاكانی‌دیكەی‌ئێران كەڵك وەرنەگیراوە، ئیعدام و زیندانەكانیش بەردەوام كۆسپی‌سەر رێگای‌ئازادیخوازان و شۆرشگێڕان و رووناكبیران بووە.

ئەگەر ئاوڕێكی‌كورت لە چۆنیەتیی‌هەڵسوكەوتی‌رێژیم لە پێوەندی‌لەگەڵ سڕینەوەی‌فیزیكی‌خەڵك بدەینەوە بۆمان دەردەكەوێ كە پێویستە گەلانی‌ئازادیخوازی‌وڵاتەكەمان لە شێوەی‌خەبات و تێكۆشانی‌مافخوازانەی‌خۆیاندا، ئاڵوگەڕی‌پێویست پێك بهێنن.

خەڵكی‌ئێران لە قۆناغە جۆراوجۆرەكانی‌خەباتی‌ئەم 33 ساڵەدا شەهید و قوربانییەكی‌بەرچاوی‌داوە، هەر جارێك ناڕەزایەتی‌لە گۆشەیەكی‌ئێران سەریهەڵداوە لەگەڵ سەركوت و ئیعدام بەرەوڕوو بووە و لە كۆتاییدا لەژێر كاریگەریی‌كەش و هەوا ئەمنیەتی‌و نیزامییەكانی‌رێژیمدا وازیان لە درێژەی‌خەبات هێناوە، لە بێ‌هەڵوێستیی‌شارەكانی‌دیكەی‌ئێراندا چاوەڕێی‌دەرفەتگەلێكی‌دیكەدا بوون.

ئەم شێوە بێ لایەنییە دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی‌كە رێژیم بە ئاور و ئاسن دژی‌خەباتی‌مەدەنی‌كەڵكی‌وەرگرتووە و لە هیچ هەڵسوكەوتێكی‌بێبەزەییانە خۆی‌نەپاراستووە. خۆپێشاندەران یا نوسەران، روناكبیران، مامۆستایان، یاسادانەران و پارێزەرانی‌مافی‌مرۆڤ بە چەشنێكی‌هۆڤانە سەركوت كراون، ئەوە بووە هۆی‌ئەوەی‌كە دیكتاتۆرانی‌كۆماری‌ئیسلامی‌رێگا نەدەن ئازادیخوازان داوای‌مافە رەواكانی‌خۆیان بكەن، لەم بوارەدا پێویستە خەڵكی‌ئێران بۆ پارێزگاری‌لە خۆیان بەرانبەر هێزە چەكدار و چۆماغ بەدەستەكانی‌كۆماری‌ئیسلامی‌خۆیان چەكدار بكەن، لە هەر جێگایەك هێرشی‌چەكداری‌دەكرێتە سەر خۆپێشاندەران، وەڵامیان بە چەك بدەنەوە. كۆماری‌ئیسلامی‌ئێران بە ئاسانی‌واز لە دەسەڵات ناهێنێ. ئەم رێژیمە دەبێ بە زمانی‌خۆی لەگەڵی‌بدوێین و بەربەرەكانێ‌لەگەڵ بكەین.

ئێستا كە مەترسیی‌نیزامی‌بۆ سەر كۆماری‌ئیسلامی‌لە رۆژەڤی‌سیاسیی‌جیهان دایە، پێویستە خەباتگێرانی‌ئێران بۆ بەچۆكدا هێنانی‌ئەم رێژیمە خۆیان رێك بخەن، ئەگەر لە كوردستان خەباتی‌چەكداری‌دژی‌رێژیم رێك خرابوو، دژكردەوەی‌گەلی‌كورد بەرانبەر هێرشی‌رێژیمی‌دیكتاتۆری‌كۆماری‌ئیسلامی‌بوو كە شەڕی‌بەسەر گەلی‌كورددا سەپاند، بەڵام بەهۆی‌وشیاریی‌رێبەرانی‌جووڵانەوەی‌گەلی‌كورد لە كوردستانی‌ئێراندا، رێژیم لەم پەیوەندیەدا زەمینگیر بوو، ئەگەر باقی‌گەلانی‌ئێران پاڵپشتی‌ئەم شێوە خەباتەیان كردبایە، ئێستا لەمێژ بوو كە تەمەنی‌نگریسی‌ئەم رێژیمەیان تێكەوە پێچابوو.

هەنووكە چ بكەین كە بتوانین هاوكات لە هەموو شێوەكانی‌خەبات بۆ گۆڕانكاری‌لەم سیستەمەدا كەڵك وەرگرین بۆ ئەوەی‌كە بتوانین لە ئامانجەكانمان نزیك ببینەوە؟ كۆماری‌ئیسلامیی‌ئێران هەر لە سەرەتای‌هاتنە سەركارییەوە، ئەوەی‌سەلماند كە دوژمنی‌ئەو هێزانەیە كە پارێزگاری‌لە مافی‌رەوای‌خەڵك دەكەن.

خەباتی‌چەكداری‌لە راستیدا بۆ رەهەندی‌بەرگری‌لە بەرانبەر هێرشی‌داسەپاودا بەكار هاتووە، بەڵام ئەوەی‌جێگای‌سەرنج و تێڕامانە كەڵك وەرگرتن لەو شێوە خەباتە لە بارودۆخی ئێستای‌ناوچەكەدا كە بە لەبەرچاو گرتنی‌ئەو هاوكێشە سیاسییانەی‌پاش بەهاری‌عەرەبی‌و كاریگەریی‌گەمارۆكان كە لە ئێران هاتوونەتە ئاراوە، لە كورت ماوەدا دەبێتە كارتێكی‌فشار بۆ بەربەرەكانێ لەگەڵ بیری‌چەقبەستوی‌سەدە ناوەڕاستی‌كۆماری‌ئیسلامی‌، لە درێژ ماوەدا لەچاو خوێندنەوەی‌واقیعبینانە بۆ رووداوەكان دەبێتە هۆی‌ئەوەی‌كە ئۆپۆزیسیۆنی‌ناوخۆی‌ئێران، هێز و پێگە و قورسایی‌تایبەت بە خۆی‌ببێت.

لە كۆتاییدا ئەگەر خۆ رێك خستنێكی‌بەهێزی‌چەكداریمان بۆ پاڵپشتی‌لە خەباتی‌مەدەنی‌رێك نەخەین ناكرێ چاوەڕوانی‌ئەوە بین لە ئێراندا گۆڕانكاری‌روو بدات.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.