• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ئاوریلی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی بانەمەڕی ١٣٩٧ی هەتاوی  

وتووێژی ماڵپەڕی کوردستان میدیا لەگەڵ چالاکێکی ژنان لە وڵاتی ئاڵمان بە بۆنەی ٨‌ی مارس

زایینی: ٠٧-٠٣-٢٠١٣ - هەتاوی: ١٣٩١/١٢/١٧ - ١٠:٠٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
وتووێژی ماڵپەڕی کوردستان میدیا لەگەڵ چالاکێکی ژنان لە وڵاتی ئاڵمان بە بۆنەی ٨‌ی مارس
مالپەڕی کوردستان میدیا به مەبەستی ئاوەڕدانەوە لە کێشەی ژنان لە بەرەبەری ٨‌ی مارس رۆژی جیهانی ژناندا وتووێژێکی لەگەڵ کەژاڵ نەقشبەندی چالاکێکی ئەو بوارە پێک هێنا.


دەقی وتووێژەکە:


كوردستان میدیا: ئێستاكە لە بەشێكی زۆری ئەو جیهانەدا ژنان هەتا رادەیەك توانیویانە بە مافەكانان ئاشنا بن و كاری بۆ بكەن، بەڵام ئەگەر سرنج بدەین لە ئێران ژنان پێشكەوتنێكی ئەوتۆیان بە خۆیەوە بەمانا مۆدێڕنەكەی نەبینیوە، هۆكاری ئەمە بۆ چی دەگەڕێنەوە؟


ک. نەقشبەندی: لە ئێران بەهۆی عقڵیەتی پیاوسالاری و سوننەتی بوونی کۆمەڵگە یاساکان لەسەر بنەمای مەزهەب و دین داڕێژراون و بە ئاشکرا لە یاساکاندا مافی ژن پێشێل دەکرێ و ژن بە شارومەندی دووهەم سەیر دەکرێت و کەمترین دەرکەوتنی ژن لە بواری سیاسی و کۆمەڵایەتی و ... هتد بە عەیب و عار لە قەڵەم دەدرێت و بە توندی رێگری لێ دەکرێت، تەنانەت لە چالاکی مەدەنیشدا بێبەشن و رێگەی هەر جۆر چالاکییەکیان لێ دەگیردرێت و مافی ئەوەشیان نییە کە داوای مافی خۆیان بکەن. بەڵام سەرەڕای ئەو هەموو توندوتیژییە کەلە ئێران چ لەلایەن حکوومەت و چ لەلایەن کۆمەڵگاوە بەرامبەر بە ژنان هەیە هێشتا نەیانتوانیوە دەنگی ناڕەزایەتی ژنان کپ بکەن.


كوردستان میدیا: یاسا لە سیستمی حكوومەتی ئێراندا هەتا چەندە رێگر بووە لەبەردەم باوەڕ بەخۆبوون و بەرەوپێش چوونی ژنان؟

ک. نەقشبەندی: حکومەتی ئێران زۆر بە ئاشکرا و بە تووندی رێگری پێشکەوتن و باوەڕ بە خۆبوونی ژنانە و ئەویش لەرێگای یاساکانییەوەیە کە بەشێوەی یاسایی، یان شەرعی ژنان دەکەنە قوربانیی توندوتیژی، ئەمەش زۆر لە ژنان بەو باوەڕە دەگەیەنێ کە بێ مافیەکانیان، مافیانە و ئەبێ ملکەچی بن، ئەمەش دەبێتە هۆی باوڕ بە خۆ نەبوون و نموونەی هەندێ لەو یاسا دژ بە ژنانە بریتین لە:
حیجابی زۆرەملێ، سیغە کردنی ژنان، توندوتیژی جینسی بێ رەزامەندیی ژن، فرە ژنی، بەشی کچ لە میراتدا نیوەی کوڕە، شەهادەتی دوو ژن بەرامبەرە بە شهادەتی یەک پیاو، ژن ئیجازە و بڕیاری تەڵاقی نییە تاکوو پیاوەکە رازی بە تەڵاق نەبێ و زۆر شتی دیکە ... هتد.


كوردستان میدیا: ئەركی ژنان لە ئێران و بە تایبەتی كوردستان بۆ گۆڕینی ئەو یاسایانە و جێگیر كردنی یاسایەكی دێمۆكراتیك بە مانای پاراستنی مافی ژنان چییە؟

ک. نەقشبەندی: هەنگاونان بۆ دەرخستنی رووبەرێکی راستەقینە لە پراکتیزە کردنی دێمۆکراتی و بەرەوپێش چوونی کۆمەڵگای راستەقینە بە شێوەی عەمەڵی بۆ هوشیار کردنەوە و هەوڵدان بۆ بردنە سەرەوەی ئاستی رۆشنبیری و گۆڕینی بیروڕای کۆمەڵگە بەرامبەر بە ژن زۆر پێویستە.


كوردستان میدیا:
رێكخراوەكانی داكۆكیكاری مافەكانی ژنان لە ئێران و دەرەوەی ئێران بۆ ئاشنا كردنی ژنان بە مافەكانیان چ كار و هەنگاوێكیان هەڵهێناوەتەوە و پێویستە هەڵی بێنەوە؟


ک. نەقشبەندی: ئەوەی راست بێ هەوڵی زۆر دراوە بۆ چارەسەر کردنی کێشە و نەمانی توندوتیژی دژ بە ژنان و هەوڵدان بۆ گەیشتن بە مافەکانی ژنان لە ئێران چ ناوەوە و چ لە دەرەوەی ئێران لەلایەن چالاکانی پرسی ژنان چ سەربەخۆ و چ بە شێوەی گرووپی و رێکخراوەیی، بەڵام بە داخەوە زولم و زۆری حکوومەتی ئیسلامیی ئێران بەرامبەر بە ژنان هیندە زۆرە کە ئەو هەموو هەوڵ و تەقالایەی چالاکانی مافی ژنان و گشت رێکخراوەکان لە ئاستیکی کەمدا دەبینریت.

بۆ ئاشنا کردنی ژنان بە مافەکانیان پێویستە چالاکانی مافی ژنان هەوڵ بدەن بۆ رۆشنگری و ناساندنی مافی ژنان بە خودی ژنان چون ژن تاکوو مافی خۆی نەناسێت هەوڵیشی بۆ نادات، ئەبێ هەوڵ بدرێت بۆ گرتنی کۆڕ و کۆبوونەوە و سمینار لەسەر پرسی ژنان بە بەشداری کەسانی شارەزا لە بواری مافی ژنان، دەورەی ئاموزشی ساز بکرێت بۆ ژنان، هەوڵ بدرێ بە بەردەوامی پێوەندێ هەبێ لەگەڵ لایەنە پێوەندیدارەکان بە پرسی ژنانەوە. هەروەها چالاکی راگەیاندنی ژنان بۆ ناساندنی پرسی ژنان و شتێک کە زۆر گرینگە ئامووزشی ژنان بۆ پەروەردەی دروست لە بنەماڵەدا، کەواتە پەروەردە کردنی منداڵ بە شێوەی دروست و لە سەر بنەمای یەکسانیی کوڕ و کچ بۆ بنیاد نانی کۆمەڵگایەکی یەکسان.


سپاس بۆ خاتوو کەژاڵ

کەژاڵ نەقشبەندی، لەناوچەی ژاوەرۆی هەورامان لەدایک بووە

ــ بەرپرسی یەکیەتیی ژنانی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران لە وڵاتی ئاڵمان

ــ ئەندامی کۆمیتەی بەڕێوەبەریی یەکیەتی ژنان لە دەرەوەی وڵات

ــ نوێنەری ژنە بیانیەکان لە ئۆفنباخ و نۆیئیزنبورگ لە وڵاتی ئاڵمان
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٢٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
ــ تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
ــ کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
ــ د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
  • ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات
    مێژووی سەرهەڵدانی ئەدەبی جیهانی لەلایەن پاسکال کازانۆڤا لە کتێبی کۆماری جیهانیی ئەدەبیات(ز١٣٩٢) سێ رەوتی فۆرم، گەشەسەندن و رەوتی کێبڕکێی نێودەوڵەتی لەخۆ گرتووە و هەر رەوتێکی لەگەڵ گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە سەرهەڵدان و پەرەسەندنی زمانە رەسەنەکانی ئەورووپا لێکداوەتەوە و مانای کردۆتەوە.
  • د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
    مەسەلەی عەفرین جودایە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە؛ ئەجێندای سیاسیی گەورە لە پشت ئەو هێرشە هەبوو، بۆیە ئەورووپا ئامادە بوو هێرش بکات، بەڵام بۆ عەفرین نا.
  • کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
    ئەوەیکە لە گۆشە و کەناری وڵاتدا هێندێک خەمخۆری لەلایەن خەڵک یان خەڵکانێکدا دەبیندرێ یان هێندێک پێشکەوتن لە چەند بواری جیاجیادا دێتە ئاراوە، ئەوە هیممەت و بەرخۆدانی خەڵکە لە بەرامبەر کۆنەپەرەستی رێژیم و بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی بە رێژیمەوە نییە .
  • \ "هوزمانەوەن" نمونەی بەرچاوی له نێوبردنی سروشتی کوردستان
    کاتێک ئێمه دەڵێین حکوومەته داگیرکەرەکانی کوردستان به بەرنامەیەکی داڕێژراو، سەرەکیترین سەرچاوەی ژیانی نەتەوەی کوردیان کردووەتە ئامانجی هێرشەکەیان، تەنیا له ڕووی هەستی خۆشەویستی خاک و کوردبوونەوە نییه، بەڵکوو لەم ڕاستایه‌دا بەڵگه ئەوەنده زۆره که تەنیا لێکوڵینەوەیەکی کورت دەتوانێ زۆر شت ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەداخەوه لەم بوارەشدا ئێمەی کورد کەمکارییەکی ئێجگار زۆرمان کردووه.
  • دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە
    ئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی فەلسەفە و زۆربەی زانستە فیکرییەکان بدرێتەوە، هێندێ خاڵ بەرچاو دەکەوێت، کە وڵامی زۆربەی قەیرانە هزرییەکان دەدرێتەوە. ئەگەر لە بابەتێکدا دوو لایەن و هێڵی فیکری جیاواز دەکەونە ململانێیەوە، ئاکامەکەی یان دەبێتە هۆی بەزینی یەکیان، یان دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی فکرێکی سێهەم کە ڕەنگە دڵخوازی هیچ لایەکیان نەبێت، بەڵام کۆتاییهێنەری ململانێیەکانە.
  • تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
    بنەماییترین تایبەتمەندییەکانی فاشیزم بریتییە لە پیرۆزمەندیی پەتی و سەرۆکێکی بێ هەڵە. لەلای فاشیستەکان ئەوەی هەمیشە وەک داردەست ئاپۆرەی پێ کۆنترۆڵ دەکرێ، تارماییەکی تۆقێنەرە کە بەپێی هەڵکەوتەیەکی تایبەت ئەم تارماییە لە شێوازی دوژمن، لایەن یان ئەگەرێک خۆی دەردەخات.
  • نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
    مرۆڤێك كه له هەژاریدا ڕاگیراوه، مرۆڤێك كه نكۆڵی له ناسنامه ئێتنیكی، ئایینی یان نەتەوەییەكەی دەكرێ یان دەكەوێته بەر تەوژمی سیاسەتی تواندنەوه و سووكایەتی پێكردن یان لەژێر ستەمی جنسیدا دەژی، مرۆڤێكه كه كەرامەتی لێ زەوت كراوه.
  • شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن
    گۆڕانکارییەکانی ناو کابینەی ترامپ و کاریگەرییان لە سەر سیاسەت و رووداوەکانی ناوچە، تەوەری گفتوگۆی ئەم ژمارەیەی رۆژنامەی کوردستانە لەگەڵ شەریف هەژاری، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران
    لە دوو بابەتی پێشوودا، "شەڕی ئێران و ئیسرائیل"و بەشی یەکەمی "پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران"، هێڵی بەهێزی ڕێژیمی تاران (دەرەوەی سنوورەکان و کەڵک وەرگرتن لە ملیشیا و لایەنگرە شێعەکانی لە وڵاتانی ناوچە) و خاڵی لاوازی ئەو ڕێژیمە (خەڵکی ناڕازی و وەزاڵەهاتووی نێو شارەکانی ئێران) خرایە بەر باس و لێک درایەوە.
  • بێستوون، شوێنی خودای خوداکان بێستوون، شوێنی خودای خوداکان
    شاری بێستوون، یەکێک له شارەکانی کرماشانه که له باکووری رۆژهەڵاتی ئەو گەورەشاره جێگای خۆش کردووه و له سەر رێگای کرماشان - هەمەدان که سەردەمانێک پێتەختی ئیمپراتوری کوردان بوو، هەڵکەوتووه.
  • مانیفێستی ڕزگاری مانیفێستی ڕزگاری
    هەتا لاپەڕەکانی مێژووی کورد زیاتر هەڵدەدەینەوە، تابلۆی تراژێدیای کورد زیاتر دەردەکەوێت. لە پەنای ئەم تابلۆیە سەربوردەی قارەمانیەتی، فیداکاری، کاریگەری بلیمەت و ڕێبەرەکانمان لەسەر زیندوو مانەوەی کورد وەکوو نەتەوە زۆر ڕوونە. لە لایەک پرسیاری بۆچی تا ئێستا سەرنەکەوتووین دەبێتە خۆرەی مێشک، لە لایەک جێ داخە بۆچی ئەم ڕێبەرە زانا و لێهاتووانە بە ڕادەی پێویست لە لایەن تاکی کورد بەرجەستە نەکراون.
  • پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان
    ئەوان کۆتاییان بە کۆمار هێنا، بەڵام نەیانزانی ئامانجەکانی کۆمار و گیانفیدایی ڕێبەرەکانی، چ بەهایەکی مەزنن و چۆن بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێنەوە، دوای حەفتاو یەک ساڵ لەو ڕووداوە، داستانی مەرگی سەربەرزانەی پێشەوا، هێشتا خاوەنی بەهێزترین وانەی خۆنەویستی، خەڵکویستی، ئازادیخوازی و سەرفرازییە و ئەوینێکی بەهێزیشە بۆ بە چۆکداهێنانی هەموو مەترسی و ناخۆشییەکان.
  • سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە
    لە وڵاتێکدا کە چەند کەلتوور و نەتەوە و ئایینی جیاواز دەژین، حکوومەتی دەسەڵاتدار لەگەڵ هەڕەشە و دەرفەتی جۆربەجۆر بەرەوڕوویە؛ لەو جۆرە وڵاتانەدا، بەهۆی چەندنەتەوەیی و چەندکولتووری و پێکهاتەی ئاڵۆزی کۆمەڵگاوە، ژیانی کۆمەڵایەتی - سیاسی و هەروەها ئیدارەکردنی حکوومەت و دابەشکردنی دەسەڵات و سامان و ئیمتیازەکان لە نێو خەڵکدا ئەرکێکی ئاڵۆز و پڕمەترسییە، کە هەرجۆرە هەنگاو و کردارێک کە نیشان لە هەڵاواردن و بێبەشکردنی کەس و کەسانێک و پێکهاتەیەک بدا، دەبێتە هۆکارێک بۆ رووخانی ئێعتمادی خەڵک بەرامبەر بە دەسەڵاتدار و حکوومەت.
  • پانۆڕامای ساڵ پانۆڕامای ساڵ
    خوێنەرانی خۆشەویست، ڕۆژنامەی کوردستان وەک نەریتی ساڵانە لە دوایین ژمارەی ساڵدا پوختەیەک لە ڕووداو و هەواڵە گرینگە حیزبییەکانی ساڵ دەخاتە بەر دیدی ئێوەی ئازیز؛ لێرەدا بەشێک لەم هەواڵ و ڕووداوانە دەخەینە بەر چاوی ئێوەی هێژا: