• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رێبەندانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

وتووێژی ماڵپەڕی کوردستان میدیا لەگەڵ چالاکێکی ژنان لە وڵاتی ئاڵمان بە بۆنەی ٨‌ی مارس

زایینی: ٠٧-٠٣-٢٠١٣ - هەتاوی: ١٣٩١/١٢/١٧ - ١٠:٠٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
وتووێژی ماڵپەڕی کوردستان میدیا لەگەڵ چالاکێکی ژنان لە وڵاتی ئاڵمان بە بۆنەی ٨‌ی مارس
مالپەڕی کوردستان میدیا به مەبەستی ئاوەڕدانەوە لە کێشەی ژنان لە بەرەبەری ٨‌ی مارس رۆژی جیهانی ژناندا وتووێژێکی لەگەڵ کەژاڵ نەقشبەندی چالاکێکی ئەو بوارە پێک هێنا.


دەقی وتووێژەکە:


كوردستان میدیا: ئێستاكە لە بەشێكی زۆری ئەو جیهانەدا ژنان هەتا رادەیەك توانیویانە بە مافەكانان ئاشنا بن و كاری بۆ بكەن، بەڵام ئەگەر سرنج بدەین لە ئێران ژنان پێشكەوتنێكی ئەوتۆیان بە خۆیەوە بەمانا مۆدێڕنەكەی نەبینیوە، هۆكاری ئەمە بۆ چی دەگەڕێنەوە؟


ک. نەقشبەندی: لە ئێران بەهۆی عقڵیەتی پیاوسالاری و سوننەتی بوونی کۆمەڵگە یاساکان لەسەر بنەمای مەزهەب و دین داڕێژراون و بە ئاشکرا لە یاساکاندا مافی ژن پێشێل دەکرێ و ژن بە شارومەندی دووهەم سەیر دەکرێت و کەمترین دەرکەوتنی ژن لە بواری سیاسی و کۆمەڵایەتی و ... هتد بە عەیب و عار لە قەڵەم دەدرێت و بە توندی رێگری لێ دەکرێت، تەنانەت لە چالاکی مەدەنیشدا بێبەشن و رێگەی هەر جۆر چالاکییەکیان لێ دەگیردرێت و مافی ئەوەشیان نییە کە داوای مافی خۆیان بکەن. بەڵام سەرەڕای ئەو هەموو توندوتیژییە کەلە ئێران چ لەلایەن حکوومەت و چ لەلایەن کۆمەڵگاوە بەرامبەر بە ژنان هەیە هێشتا نەیانتوانیوە دەنگی ناڕەزایەتی ژنان کپ بکەن.


كوردستان میدیا: یاسا لە سیستمی حكوومەتی ئێراندا هەتا چەندە رێگر بووە لەبەردەم باوەڕ بەخۆبوون و بەرەوپێش چوونی ژنان؟

ک. نەقشبەندی: حکومەتی ئێران زۆر بە ئاشکرا و بە تووندی رێگری پێشکەوتن و باوەڕ بە خۆبوونی ژنانە و ئەویش لەرێگای یاساکانییەوەیە کە بەشێوەی یاسایی، یان شەرعی ژنان دەکەنە قوربانیی توندوتیژی، ئەمەش زۆر لە ژنان بەو باوەڕە دەگەیەنێ کە بێ مافیەکانیان، مافیانە و ئەبێ ملکەچی بن، ئەمەش دەبێتە هۆی باوڕ بە خۆ نەبوون و نموونەی هەندێ لەو یاسا دژ بە ژنانە بریتین لە:
حیجابی زۆرەملێ، سیغە کردنی ژنان، توندوتیژی جینسی بێ رەزامەندیی ژن، فرە ژنی، بەشی کچ لە میراتدا نیوەی کوڕە، شەهادەتی دوو ژن بەرامبەرە بە شهادەتی یەک پیاو، ژن ئیجازە و بڕیاری تەڵاقی نییە تاکوو پیاوەکە رازی بە تەڵاق نەبێ و زۆر شتی دیکە ... هتد.


كوردستان میدیا: ئەركی ژنان لە ئێران و بە تایبەتی كوردستان بۆ گۆڕینی ئەو یاسایانە و جێگیر كردنی یاسایەكی دێمۆكراتیك بە مانای پاراستنی مافی ژنان چییە؟

ک. نەقشبەندی: هەنگاونان بۆ دەرخستنی رووبەرێکی راستەقینە لە پراکتیزە کردنی دێمۆکراتی و بەرەوپێش چوونی کۆمەڵگای راستەقینە بە شێوەی عەمەڵی بۆ هوشیار کردنەوە و هەوڵدان بۆ بردنە سەرەوەی ئاستی رۆشنبیری و گۆڕینی بیروڕای کۆمەڵگە بەرامبەر بە ژن زۆر پێویستە.


كوردستان میدیا:
رێكخراوەكانی داكۆكیكاری مافەكانی ژنان لە ئێران و دەرەوەی ئێران بۆ ئاشنا كردنی ژنان بە مافەكانیان چ كار و هەنگاوێكیان هەڵهێناوەتەوە و پێویستە هەڵی بێنەوە؟


ک. نەقشبەندی: ئەوەی راست بێ هەوڵی زۆر دراوە بۆ چارەسەر کردنی کێشە و نەمانی توندوتیژی دژ بە ژنان و هەوڵدان بۆ گەیشتن بە مافەکانی ژنان لە ئێران چ ناوەوە و چ لە دەرەوەی ئێران لەلایەن چالاکانی پرسی ژنان چ سەربەخۆ و چ بە شێوەی گرووپی و رێکخراوەیی، بەڵام بە داخەوە زولم و زۆری حکوومەتی ئیسلامیی ئێران بەرامبەر بە ژنان هیندە زۆرە کە ئەو هەموو هەوڵ و تەقالایەی چالاکانی مافی ژنان و گشت رێکخراوەکان لە ئاستیکی کەمدا دەبینریت.

بۆ ئاشنا کردنی ژنان بە مافەکانیان پێویستە چالاکانی مافی ژنان هەوڵ بدەن بۆ رۆشنگری و ناساندنی مافی ژنان بە خودی ژنان چون ژن تاکوو مافی خۆی نەناسێت هەوڵیشی بۆ نادات، ئەبێ هەوڵ بدرێت بۆ گرتنی کۆڕ و کۆبوونەوە و سمینار لەسەر پرسی ژنان بە بەشداری کەسانی شارەزا لە بواری مافی ژنان، دەورەی ئاموزشی ساز بکرێت بۆ ژنان، هەوڵ بدرێ بە بەردەوامی پێوەندێ هەبێ لەگەڵ لایەنە پێوەندیدارەکان بە پرسی ژنانەوە. هەروەها چالاکی راگەیاندنی ژنان بۆ ناساندنی پرسی ژنان و شتێک کە زۆر گرینگە ئامووزشی ژنان بۆ پەروەردەی دروست لە بنەماڵەدا، کەواتە پەروەردە کردنی منداڵ بە شێوەی دروست و لە سەر بنەمای یەکسانیی کوڕ و کچ بۆ بنیاد نانی کۆمەڵگایەکی یەکسان.


سپاس بۆ خاتوو کەژاڵ

کەژاڵ نەقشبەندی، لەناوچەی ژاوەرۆی هەورامان لەدایک بووە

ــ بەرپرسی یەکیەتیی ژنانی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران لە وڵاتی ئاڵمان

ــ ئەندامی کۆمیتەی بەڕێوەبەریی یەکیەتی ژنان لە دەرەوەی وڵات

ــ نوێنەری ژنە بیانیەکان لە ئۆفنباخ و نۆیئیزنبورگ لە وڵاتی ئاڵمان
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٧ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ ڕاسان و گۆڕان
ــ ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسەدا
ــ ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.
  • ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟ ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟
    ئەرکەواز لە باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵاتەوە پاڵی داوەتە داوێنی (پشتکێو)ەوە و لە باشوور و باشووری ڕۆژهەڵاتیشەوە دەبەسترێتەوە بە شاخی (بیورەواز) و لە باشوووری ڕۆژئاواشەوە پاڵی داوەتە شاخی (کەڵەک) کە بەرجەوەندی شار چەشنی دۆڵێکی بەرینی سەرسەوز بە بەرزی و نەوییەوە دەردەکەون و بینا و گەڕەک و کۆڵانەکانی لە نێوان دیمەنی سەرسەوز و داوێنی کێو و کەنار جۆگە و ئەو چەند کێوەدا بە جوانییەکی سەرنجڕاکێشەوە دەردەکەون.
  • سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟ سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟
    هیچ گیانلەبەرێک نییە کە بتوانێت بێبەش و دوورخراوە لە "پەروەردە و ڕاهێنان" بژیت و پێویستی بەو مەسەلەیە نەبێت، تەنانەت ئەگەر گیانلەبەرێک بە تەنیا لە هەر شوێنێک بژیت، بە تەنیا خۆی پەروەردە دەکات و "چۆنیەتی" ڕێڕەوی ژیانی خۆی دیاری دەکات بۆ ئەوەیکە بتوانێت لە بەردەم ئاستەنگ، کێشە و گرفتەکانی ژیاندا سەرکەوێ و ئەمنییەتی هەمەلایەنەی ژیانی دابین بکات.
  • ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا
    ڕاسان لە واتای وشەییدا بە مانای هەڕەشە بۆ لێدان و هەستانەوە و ڕاسبوونەوە بەرامبەر بە هێرشبەرێک بۆ تۆقاندن و دابەزاندنی ورەی دێت.
  • \ "ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی"
    ئەگەر تەنیا ئەو دوو ڕستەیەی ئەو رۆژنامەیە و سیاسەتی گشتی بەڕێوەبەرانی رۆژنامەکە و بە روونی سیاسەتی دەسەڵاتدارانی شۆڕشی سمکۆ سەیر بکەین و بیدەینە بەر سەرنج، بە روونی بۆمان دەردەکەوێت، کە خەڵکی کوردستان زۆر پێش ئەوەی ئەرتەشی سوور بۆ مەبەستی بەرگریکردن لە ئەگەری هێرشی ئاڵمان لە خاکی ئێرانەوە، رووبکاتە ئێران خۆی وەک نەتەوەیەک داناوە و باوەڕی بە بەرژەوەندی باڵای نەتەوەکەی هەبووە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    به‌ دوای رووخانی كۆماری كوردستان و له‌ سێداره‌درانی پێشه‌وا قازی مه‌حه‌ممه‌د له ١٠ی خاکەلێوەی ١٣٢٦ی هەتاوی‌(٣٠ی مارسی ١٩٤٧) خه‌باتی حیزبی دێموكرات كه‌وته‌ قۆناغێكی ئه‌سته‌مه‌وه‌، به‌ڵام حیزبی دێموكرات وه‌ك حیزبێكی ڕێنوێن، درێژه‌پێده‌ر و وه‌دیهێنه‌ره‌وه‌ی ئامانجه‌ به‌رزه‌كانی كۆماری كوردستان، ئه‌ركی رێكخستنی بزاڤی میللی- دێموكراتیكی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستانی درێژه‌ پێدا.
  • ڕاسان و گۆڕان ڕاسان و گۆڕان
    حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش وەک هەر حیزبێکی دیکە، لە قۆناخی نوێدا پێویستی بە هزری نوێ و هێزی نوێ و رۆئیای دووبارە پێناسەکراو و سیستمی کاری نوێ هەیە.
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".