• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٠ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٣٠ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

سوڕانەوە بە دەوری بازنەی هەڵدێردا

زایینی: ١١-٠٥-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٢/٢٢ - ١٨:٠٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
سوڕانەوە بە دەوری بازنەی هەڵدێردا
سابیر فەتاحی

دۆخی ناوچە و هەرەوەها جیهانیش تەواو بەپێچەوانەی لێکدانەوەکانی دەسەڵاتدارانی کۆماری ئیسلامی و بەرژەوەندییەکانیان لە حالی لەناو چووندایە،لە چەند مانگی ڕابردوودا چەندین ڕووداو هاتنە ئاراوە کە ئاکامەکەیان دەمانگەیەنێتە ئەم قەناعەتە کە ڕووخانی کۆماری ئیسلامی بەم زووانە مسۆگەرە. یەکێک لەو ڕووداوانەی کە ڕوانگەی منی لەمەر بەرەو هەڵدێر بردنی کۆماری ئیسلامی بەرەولای خۆی ڕاکێشاوە ئەوەیە کە ئامریکا ئەگەری دەستپێڕاگەیشتنی ئێرانی بە سیستمی ئابووریی ئەم وڵاتە ڕەد کردۆتەوە، هەر لەم پێوەندییەدا و بەپێی ڕاپۆرتەکان، وەلیۆڵڵای سەیف، سەرۆکی بانکی ناوەندیی ڕێژیم کە بۆ بەشداری لە کۆبونەوەی بانکی جیهانی و سندوقی نێونەتەوەیی دراو سەردانی واشنگتۆنی کردبوو، لە چاوپێکەوتنێکدا بە جەک لو، وەزیری خەزێنەداریی ئامریکای ڕاگەیاندبوو کە بۆ هاندانی بانکە نێو نەتەوەیەکان و هەروەها ئاسانکاری بۆ دەسپێڕاگەیشتنی ئیران بە بنکە ماڵیەکانی ئامریکا، هەوڵەکانیان وەگەر بخەن، بەڵام وتەبێژی کۆشکی سپی ڕایگەیاند کە ئەگەری دەسپێڕاگەیشتن بە سیستمی ماڵیی ئامریکا بەشێک لە بەرجام نیە و بۆیە ئەم داواکارییەی ڕێژیمی ڕەد کردەوە. حاڵەتی دووهەم بۆ سەلماندی ئەم بابەتە ئەوەیە کە ڕێکخراوی کۆنفڕانسی ئیسلامی بە تێکڕای دەنگ ڕێژیم و ڕێکخراوی تێرۆریستی حیزبوڵڵای مەحکوم کرد. لەم پێوەندییەدا و لە ڕاگەیەندراوی کۆتایی ئەم کۆنفڕانسەدا کە لە ئیستانبۆل بەڕێوەچوو، دەستێوەردانەکانی ڕێژیم لە کار و باری نێوخۆیی وڵاتانی ناوچە و هەروەها وڵاتانی ئەندامی ئەم ڕێكخراوە وەک وڵاتانی بەحرین، یەمەن، سووریە، سومالی و هەروەها درێژەی پشتیوانییەکانی ڕێژیم لە تیرۆریزمی بە توندترین شێوە مەحکووم کرد. هەر لەو ڕاگەیەندراوەدا ڕێکخراوی حیزبوڵڵاش بە هۆی تێکدانی ئارامیی وڵاتانی ناوچە مەحکووم کرابو. هەر بۆیە حەسەن ڕووحانی سەر کۆمار و جەواد زەریفی وەزیری دەرەوەی ڕێژیم، دوای گوێ لێ بوون لەم ڕاگەیەندراوە، هەر زۆر زوو شوێنی بەڕێوچوونی کۆنفڕانسەکەیان بەجێ هێشت. حاڵەتێکی دیکە دەتوانێت ئەوە بێت کە هەر وەک ئاگادارن قاسم سولەیمانی سەرۆکی سپای قۆدسی ڕێژیم لەم دوایانەدا سەردانی ڕووسیەی کرد و ئاماناج لە سەردانەکەی چاوپێکەوتن لەگەڵ فەرماندەرانی ئەرتەش و ڕێبەرانی ئەم وڵاتە ڕاگەیاند، تەنانەت ڕایگەیاندبوو کە بەتەمایە لە گەڵ پووتین سەرکۆماری ئەم وڵاتەش چاوپێکەوتن بکات، بەڵام کرێملین ڕایگەیاند کە پووتین وا بڕیار نیە کە لەگەڵ سولەیمانی چاوپێکەتن بکات، بەو شێوەیە داواکارییەکەی ئیران زۆر بە ڕوونی ڕەد کرایەوە و لە بەرانبەریشدا تەنانەت ڕاگەیەندرا کە وا بڕیارە بە زووترین کات پووتین لەگەڵ بێنیامین نتانیاهۆی سەرکۆماری ئیسرائیل چاوپێکەتن بکات. هەر بۆیە لە ١٨ی ئاوریلدا لە گەڵ هەیئەتێکی تێکەڵاو لە بەرپرسانی فلستین چاوپێکەوتنی کرد و چەند ڕۆژ دواتریش لە گەل نتانیاهۆی سەر کۆماری ئیسرائیل بە جیا چاوپێکەتنی کرد و لە بارەی شەڕ و پێکدادانەکانی نێوان عەرەبەکان و ئیسرائیلییەکان و هەروەها دۆخی سووریە، ئاڵوگۆڕی بیروڕایان کرد، ئەوە لە حاڵێکدایە لەمەر دۆخی سووریە، ئێران وڵاتی ڕووسیەی وەک هاوپەیمان چاو لێدەکرد، بەڵام چاوپێکەوتنی پووتین و نتانیاهۆ بە پێچەوانەی ئەوەی دەرخست. نا ئارامییەکانی ئێراق و لە سەرووی هەموان کۆنتڕۆلی پەرلەمانی ئەم وڵاتە لە لایەن لایەنگرانی ڕەوتی سەدر بە ڕێبەریی موقتەدا سەدر کە خۆی لە حەوزەی عیلمیەی قوم دەرسە ئاینییەکانی تەواو کردووە و پێدەچوو کە لە ئێران نیزیک بێ، بەڵام دروشمی دژە ئێرانی لایەنگرانی ئەم ڕەوتە شانسی ئیرانی لەم بوارەشدا لەم وڵاتەی کە وای بۆ دەچوو دەستێكی باڵای لە ناساقامگیری‌دا هەیە، کورت کردەوە. ئەگەرچی هەر زوو سەدر بانگێشتی تاران کرا کە وڵامدەری ئەم حەرەکەتە بێت، دەکرێت ئەمەش وەک یەکێک لە حاڵەتەکانی دیکەی بەرەو هەڵدێر چوونی ئێران بەئەژمار بێت. حاڵەتەکانی ئاماژە پێکراوی سەرەوە شکستی ئێرانی لە دەرەوەی سنوورەکانی خۆی لە هەموو حاڵەتەکاندا بەدواوە بووە، بەڵام بۆ سەلماندنی بێ هێزیی ئێران لە نێو خۆی سنوورەکانی خۆشی، دەکرێت ئاماژە بە گرژی و ئاڵۆزییەکانی نێو باڵەکانی نیزام لە بواری کاروباری بەڕێبەری و هەروەها دۆڕانە گەورەکەی شەڕەکەی شاری ڕەبەت کە لە لایەن هێزێکی کوردیی دژبەری ئەم دەسەڵاتە بەر جەستەی باڵی پارێزەری ئەم ویلایەتە! واتە سپای پاسداران کەوت، ئاماژە بکرێت. بەم شێوەیە کۆماری ئیسلامی هەم لەبارەی پرسە نێوخۆییەکان و بابەتەکانی پێوەندیدار بە ناوچە و هەروەها لە ئاستی جیهانیشدا زۆر بە توندی لە ژێر گوشاردایە، دەبێت چاوەڕوان بکەین کە ئایا کۆماری ئیسلامی دووبارە پیاڵەی ژەهر هەڵدەلووشێت و تووشی نەرمشێکی قارەمانانەی دیکە دەبێت، یان بەرگری هەڵدەبژێرێت! کە لە هەردووک حاڵەتدا ڕووخانی کۆماری ئیسلامی لە ئارادایە.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.