• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢١ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٢ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

مامۆستا محیەدین حەق‌شناس شاعیر و ئەدیبی ناسراوی کورد کۆچی دوایی کرد + وتووێژ

زایینی: ١٦-١٠-٢٠١٣ - هەتاوی: ١٣٩٢/٠٧/٢٤ - ١٤:٠٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
مامۆستا محیەدین حەق‌شناس شاعیر و ئەدیبی ناسراوی کورد کۆچی دوایی کرد + وتووێژ
کوردستان میدیا: مامۆستا محیەدین حەق‌شانس ئەدیب و شاعیری بەناوبانگی ئەردەڵان و ئافرێنەری بەرهەمی ''شارەکەم سنە''، ماڵئاوایی لە ژیان کرد.


بەپێی راپۆرتی ماڵپەڕی کوردستان میدیا، رێکەوتی ٢٣ی رەزبەری ١٣٩٢ی هەتاوی، مامۆستا مـحیەدین حەق‌شناس، شاعیری ناسراوی نەتەوەی کورد لە شاری سنە بەهۆی پیری و نەخۆشی لە تەمەنی ٨٩ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد.


مامۆستا حەق‌شناس، خاوەنی چەندین بەرهەمی ئەدەبی و هونەریی کوردی و فارسییە و کۆمەڵە شیعری ''شارەکەم سنە'' لە بەرهەمە دیارەکانی ناوبراوە و چەندین بەرهەمی دیکەشی وەکوو پەرتووکی بیرەوەرییەکانی و کۆمەڵە شیعرێک بە زمانی فارسی هەیە کە هێشتا لە چاپ نەدراوە.


تەرمی ناوبراو ئێوارەی رۆژی سێ‌شەممە رێکەوتی ٢٣ی رەزبەر، بە ئامادە بوونی ژمارەیەکی زۆر لە فەرهەنگ دۆستان و ئەدەب دۆستان، لە گۆڕستانی ''بەهەشت محەممەدی''ی شاری سنە بە خاک سپێردرا.


محیەدین حەق‌شناس یەکێک لە هەڵکەوتووترین شاعیرانی نێو کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان و ئەدەبدۆستانی ناوچەکە بوو و چەندین جار وەکوو کەسایەتیی دیار و سەرکەوتووی فەرهەنگیی کوردستان رێز و حورمەتی لێ گیراوە.


فەرەیدوون ئەرشەدی شاعیر و چالاکی فەرهەنگی، سەبارەت بە کەسایەتیی مامۆستا محیەدین حەقشناس و کەسانی هاوچەشنی ئەو، بە ماڵپەڕی ''کوردستان میدیا''ی راگەیاند: ''ئوستاد مەحیەدین حەق‌شناس لە زومرەی شاعیرانی ناوچەی ئەردەڵانە کەبە شێوازی تایبەتیی خۆیان هەوڵی پاراستنی زمان و فەرهەنگی نەتەوەکەیان داوە. ئەم شاعیرانە لە کەش و هەوای ئازادی دەورانی ''دوکتور موسەدێق''دا لەتەک زمان و فەرهەنگی فارسی ئاشنا بوون و لە هەمان کاتدا وجوودی چەندین رۆژنامە بەتایبەت لە شاری سنە و تاراندا ، هاندەرێکی باش بوو بۆ چالاکترکردنیان لە بواری شیعر و ئەدەبی فارسی بەگشتی و پاشان ئەدەبی کوردی بەتایبەت شیعر. لە کەس شاراوە نییە کە پێش کۆماری کوردستان، کەش و هەوای رۆشنبیریی شاری سنە و ناوچەی ژێر دەسەڵاتی ئێمارەتی ئەردەڵان، بوونی بەرهەمی شاعیرانی گەورە و مێژوونووسانی دیاری ئەو سەردەمە، بەستێنی لەباری بۆ دەوڵەمەند کردنی پاشخانی زمانی و فیکریی ئەم شاعیرانە ئامادە کردبوو. لێکدانەوەی سەردەمی پاش کودەتای ١٣٣٢ و چۆنیەتیی کەش و هەوای فەرهەنگی و رۆشنبیریی شاری سنە و حاڵ و ئەحواڵ و کاری شاعیران و نووسەرانی کارامەی ئەو دەورانە دەرفەتێکی دیکە دەخوازێ و لە تاقەتی ئەم وتووێژەدا ناگونجێ''.

8017.jpg
فەرەیدوون ئەرشەدی


ئەرشەدی سەبارەت بە کۆمەڵە شیعری ''شارەکەم سنە'' وتی: ''ئوستاد مەحیەدین حەق‌شناس یەکێک لەو شاعیرانەی ناوچەی ئەردەڵانە کەلە کارە کوردییەکانیدا بە شێوازی شیعری خۆماڵی و بە وەزنی پێنج بڕگەیی لە قاڵبی مەسنەویدا، کە زۆربەی سەربهوردە و پەندی پێشینیان و داستانی عاشقانەی کوردی لە زەمانێکدا پێی نووسراوەتەوە. مەنزوومەیەکی بە ناوی ''شارەکەم سنە'' نووسیوە کەلە هاوچەشنەکانی خۆیدا بێ هاوتایە''.


وتیشی: ''هەروەک هەموان دەزانن ئەم مەنزوومەیە، داستانی کەسە دیارەکانی ناو شار و باری کۆمەڵایەتی و داب و نەریتی شاری سنەیە. خاڵی هەرە گرینگ لە کاری ''ئوستاد حەقشناس''دا ئەوەیە کە هەوڵی داوە داب و نەریت و کولتووری شاری سنە بە شێوازێکی کۆنی کوردی بپارێزێت''.


فەرەیدوون ئەرشەدی وێڕای ئاماژەدان بە گرینگیی کاری مامۆستا حەق‌شناس لە مەنزوومەکەیدا وەکوو سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو بۆ کۆمەڵناسان، فیلمنامەنووسان، شانۆکاران و زمانناسان، وتی: ''شارەکەم سنە سەرچاوەیەکی زۆر پڕ و زۆر گرینگە بۆ لێکدانەوەی شێوەزاری ئەردەڵانی و کەڵک وەرگرتن لە وشەکانی بۆ زیاتر دەوڵەمەند کردنی زمانی ستانداردی کوردی''.


ئەو چالاکە فەرهەنگییە هەروەها سەبارەت بە دەسکەوتی مامۆستا محیەدین وتیشی: ''پاراستنی هۆوییەت و ناسنامەی کوردانی دانیشتووی شاری سنە و دەوروبەری، بە نواندنی تایبەتمەندییەکانی ژیانی رابردوویەکی نە فرە دوور، یەکێک لە گرینگترین دەستکەوتەکانی کاری ئەم شاعیرەیە''.


ئەرشەدی لە کۆتاییشدا سەبارەت بە شێوازی ئەدەبی و قاڵبی شیعریی شارەکەم سنە وتی: ''گەر چی ئەو قاڵبە شیعریەی ئاغای حەقشناس بۆ نووسینی ''شارەکەم سنە'' بەکاری بردووە، وردە وردە کارکردی خۆی لە ئەدبیاتی کوردیدا لە دەس داوە، بەڵام نووسەری مەنزوومەی شارەکەم سنە نیشانی داوە کە دەتوانین لە قاڵبە کۆنەکانیش بە شێوازێک کەڵک وەربگرین کە لە کۆمەڵگای نیمچە مۆدێڕنی کوردەواریدا بە باشی وەربگیردرێ. پێشوازی و بە پیرەوە چوونی خەڵک لەو بەرهەم نیشانی دا کە خزمەت بە خەڵک و زمانی دایکی، لە هەر قاڵب و شێوازێکی ئەدەبیدا بێت، پڕ بایەخە و لەلایەن خەڵکەوە بە دڵ ئاوەڵایی‌یەوە وەردەگیرێ''.

وێنە: ئەفشین فەتاحی
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.