" />

  • ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٠ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠١ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

مستەفا هیجری: پێشبینییەکەمان وەدیهات و لاوازبوونی ئێران دەرکەوت

زایینی: ١٩-٠٧-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٤/٠٤/٢٨ - ١١:٠٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
مستەفا هیجری: پێشبینییەکەمان وەدیهات و لاوازبوونی ئێران دەرکەوت
کوردستان میدیا: سکرتێری گشتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە دیمانەکەیەکدا لەگەڵ ئاژانسی " ئەنادۆلو" باسی لەرێککەوتنەکەی نێوان رێژیمی ئێران و وڵاتانی رۆژئاوایی کردووە و ئاماژەی بە ملدانی رێژیمی ئێران بەو رێککەوتنە کردووە.

بەپێی راپۆرتی ماڵپەڕی کوردستان میدیا، مستەفا هیجری سکرتێری گشتی حیزبی دێموکرات لەو دیمانەیەدا باسی لەسەردانە دیپلۆماسییەکەی بۆ وڵاتانی ئورووپایی و ئەمریکا کردووە و ئەوەشی خستووەتەڕوو ئەو وڵاتانە پشتیوانی خۆیان لە دۆزی کورد دووپات کردووەتەوە و هاوکاتیش پرژاوەتە سەر رێککەوتنە ناوکییەکەی رێژیمی ئێران.

سکرتێری گشتی حیزبی دێموکرات سەبارەت بە رێککەوتنەکان وتوویەتی: "من پێشتر ئاماژەم بەوە دابوو کە كۆماری ئیسلامی ئێران لەبەر ئەوەی لەباری ئابوورییەوە تووشی گیر و گرفتێكی یەكجار زۆر گەورە بووەتەوە، ناچارە هەموو مەرجەكانی رۆژئاوا قبووڵ بكات و بینیمان کە خاڵی لاوازی ئەو رێژیمە دەرکەوت".

ئەو دەڵێ: رێژیمی ئێران بۆ ئەوەی بتوانێت گەمارۆكان لەسەر خۆی لابەرێت ملی بەو دانوستانە دا و لەو ماوەیەشدا كە زیاتر لەساڵێكی خایاند و چەندین جار درێژكرایەوە ئێران هەوڵی دا دەستكەوتی زیاتر بەدەست بهێنێت، بەڵام لە كۆتاییدا مەرجەكانی رۆژئاوای قبووڵ كرد و تەسلیم بوو.

دروست کردنی گیر و گرفت بۆ خەڵک، بێكاری و بێ بەرنامەیی و راوەستانی هەزاران پڕۆژەی خزمەتگوزاری لەناو ئێراندا ئەو خاڵانەن کە مستەفا هیجری باسی لێوە کردوون و لەو باوەڕەدابووە کە هەموو ئەوانە لەئەنجامی ئەو بەرزە فڕییانەی ئێران بوون.

ئەو سیاستمەدارە لەدرێژی لێدوانەکەیدا بۆ ئاژانسی "ئاندۆلو" باسی لەدوو فاکتەری سەرەکیی کردووە کە ئێرانی ناچار کرد مل بۆ رێککەوتنەکە بدات. بە باوەری هیجری:" كۆماری ئیسلامی ئێران دوو دوژمنی گەورەی وەهمیی بۆ خۆی دروست كردووە، یەكەمیان كۆمەڵەی هێزەكانی سوننە كە دەورووبەری ئێرانییان گرتووە، دووەمیان رۆژئاوا بەگشتی و بەتایبەت ئەمریكا.

هەر بۆیە رێژیمی ئێران ویستی بە دروست کردنی چەکی ئەتۆمیی پارێزگاریی لەخۆی بکات و دواتر پلانەکەی بە هەڵە دەرچوو و گەمارۆی زۆر توندی خرایە سەر و پاشان بە پەراوێزكەوتنی لەسیاسەتی نێودەوڵەتی و دووركەوتنەوە لەكۆمەڵگەی گشتی ناوچەكە، زیانێكی زۆر گەورە بۆ خۆی و خەڵكەكەی بەدی هێنا و لە كۆتاییدا ئێران تەسلیم بوو و بەناچاری ئەو رێككەوتنەی ئێمزا كرد.

سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران پێیوایە،" لەبەر ئەوەی كۆماری ئیسلامی ئێران باوەڕی بە مەسەلەی دیالۆگ و وتووێژ نییە و خۆی بە شایستە دەزانێت کە چەكی ئەتۆمیی بەدەست بێنێت، ئەوە بەڵێنیەكانی جێگای ئێعتیبار و متمانە نین و لە رابردووشدا بەڵێنییەکانی پیشێل کردووە".

هیجری لەدیمانەکەیدا باسی لەسەردانەکەی بۆ ئەمریکا کردووە و دەڵی: بەرپرسانی ئەمریکا، پێیان راگەیاندووین کە بە پێی باردۆخی هەر وڵاتێک یارمەتی کوردەکانی ئەو وڵاتە دەدەن و لە بارەیەوە بەڵێنی یارمەتیان وەرگرتووە.

هیجری باسی لەوەش کردووە، لە بەرنامەی رێبەرایەتی حیزبی دێموکرات دایە کە پەیوەندیمان لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی هەبێ و سەبارەت بە پێوەندی لەگەڵ توركیەش وتوویەتی "ئەو پەیوەندییە دیپلۆماسییەی خۆمان چاوەڕوانیین هێشتا بەرقەرار نەبووە".

سەبارەت بە هەڵوێستی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لەسەر رێککەوتنە ئەتۆمییەکەی رێژیمی ئێران و ڕۆژئاوا، دەفتەری سیاسی حیزبی دێموکرات لەبەیاننامەیەکدا رایگەیاندبوو، رابردووش نیشانی داوە پاش ئەوەی رێککەوتنامەکە بکەوێتە بواری جێبەجێ کردنەوە سەركوت‌ و فشار بۆ سەر خەڵكی ئێران بەرینتر ‌و زیاتر ‌و بێ‌‎بەزییانەتر دەبێ‌ ‌و لە دەرەوەی وڵاتیش رێگا دەدات كۆماری ئیسلامی ئێران بە رێژەیەكی بەرچاوتر لە پێشوو یارمەتی هاوپەیمانانی خۆی لە ناوچەکە بدات و ئەوەش بەمانای درێژکیسانی ئاژاوەنانەوەکان لە ناوچە دایە.

لەبەشێکی دیکەی بەیاننامەکەدا هاتبوو، خەباتی كورد لەكوردستانی ئێران خەباتێكی رەوایە بۆ مافێكی ئینسانی، نەتەوایەتی ‌و ئازادیخوازنەیە. خەباتێكە بە رابردوویەكی روون ‌و بە داهاتوویەكی گەش، بۆیە ئەو خەباتە تا دابینبوونی دێموكراسیو مافی نەتەوایەتی‌ هەر بەردوام دەبێ و تێكۆشەرانی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران لەو خەباتەدا كاریگەری مێژوویی خۆیان نیشان دەدەن.

دەقی تەواوی وتووێژەکە بەم چەشنەیە:

مستەفا هیجری دەڵێت هێزیان بردووەتە سەر سنوور و ویستوویانە بەشێك لە پێشمەرگەکانیان بچنەوە بۆ رۆژهەڵات و لەوێ لەگەڵ خەڵكدا پەیوەندییان هەبێت و جەختیشی لەوە کردەوە بارودۆخی وڵاتی ئەوان لەگەڵ تورکیە جیاوازە. هیجری پێی وایە لە هەر وڵاتێک هەلی گونجاو هەبێ بۆ سیاسەت کردن ئەوە بەکارهێنانی چەک گونجاو نییە و لە تورکیە ئەو دەرفەتە بۆ کورد رەخساوە کە خەباتی مەدەنی بکات.

سكرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران مستەفا هیجری لە هەڤپەیڤینێكدا لەگەڵ ئاژانسی ئانادۆڵو باس لەوە دەکات کە لە سەردانەکەیدا بۆ ئامریکا، ئەوان پێیان راگەیاندوون کە بەپێی بارودۆخی هەر وڵاتیک یارمەتی کوردەکانی ئەو وڵاتە دەدەن. ئەو گوتی لە بەرنامەشمان دایە کە پەیوەندیمان هەبێ لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی و لە پەیوەندی لەگەڵ توركیەش دەڵێ "ئەو پەیوەندییە دیپلۆماسییەی خۆمان چاوەڕوانیین هێشتا بەرقەرار نەبووە".

لەبارەی رێكەوتنی چەند رۆژی رابردووی ئێران و وڵاتانی پێنج كۆ یەك كە لە ڤییەنا لەسەر پرسی پڕۆگرامی ناوەكیی ئێران ئیمزا كرا مستەفا هیجری دەڵێت پرسی گفتوگۆكردن لەسەر مەسەلەی پیتاندانی ئۆرانیۆم لە نێوان ئێران و وڵاتانی پێنج كۆ یەك ماوەیەكی زۆرە دەستی پێكردبوو، بۆ ئەوان ئەنجامەكەی لە سەرەتاوە دەركەوتبوو.

هیجری لەو رووەوە دەڵێت "من پێشتر ئاماژەم بۆ كردبوو كۆماری ئیسلامیی ئێران لەبەر ئەوەی لەباری ئابوورییەوە تووشی گیر و گرفتێكی یەكجار زۆر گەورە بووەتەوە، بۆیە ناچارە هەموو مەرجەكانی رۆژئاوا قبوڵ بكات بۆ ئەوەی كە بتوانێت گەمارۆكان لەسەر خۆی لابەرێت، لەو ماوەیەشدا كە زیاتر لە ساڵێكی خایاند و چەندین جار درێژكرایەوە لەگەڵ بڕگە جۆراوجۆرەكانی ئێران هەوڵی دا دەستكەوتی زیاتر بەدەست بهێنێت، بەڵام لە كۆتاییدا مەرجەكانی رۆژئاوای قبوڵ كرد، تەسلیم بوو بەوەی كە گەمارۆكان لەسەر خۆی لابەرێت و بتوانێت بارودۆخی ئابووری خۆی ساغ بكاتەوە، ئەو پڕۆسەیە كە ئەنجامەكەی بووە هۆی ئەوەی گەمارۆكان بەسەر خەڵكی ئێران بسەپێنرێت و خەڵكەكەی تووشی گیر و گرفتێكی زۆر ببێتەوە لە بێكاری و بێ بەرنامەیی و راوەستانی هەزاران پڕۆژەی خزمەتگوزاری لەناو ئێراندا هەموو ئەوانە ئەنجامی ئەو بەرزە فڕییانەی ئێران بوون بەوەی پیتاندنی ئۆرانیۆم بكات بۆ ئەوەی دەستی بە چەكی ئەتۆمی رابگات".

هیجری زیاتریش دەڵێت "وڵاتانی رۆژئاوا بە هاوپشتی لەگەڵ بەشی زۆری وڵاتانی دنیا پێشیان بە ئێران گرت و ناچاریان كرد بێتە سەر مێزی گفتوگۆ و ئەمیش بە قەناعەت و دڵخوازی خۆی نەهاتە سەر مێزی گفتوگۆ، ئەوەشی روویدا لە رێكەوتن لەسەر ئەوە نییە كە كۆماری ئیسلامیی ئێران باوەڕی پێیەتی، بەڵكوو پێیوایە دەبێت چەكی ئەتۆمی هەبێت و لە هەر دەرفەتێكدا بۆی هەڵبكەوێت ئەو بەرنامەیە درێژە پێدەدات، واتە ئەو مەسەلەیە لەرووی قەناعەت و باوەڕوە نەبووە".

دەشڵێت دوو فاكتەری دیكەش لە پاڵ ئەوانی ترەوە هەن كە وایكردووە ئێران هەوڵی دەست پێڕاگەیشتن بە چەكی ئەتۆم بدات، هیجری لەو رووەوە بۆ ئانادۆڵو دەڵێت "كۆماری ئیسلامیی ئێران دوو دوژمنی گەورەی و همیین بۆ خۆی دروستی كردوون، یەكەمیان كۆمەڵەی هێزەكانی سونیین كە دەوروبەری ئێرانییان گرتووە و ئێران بە دوژمنی خۆی دەزانێت، دووهەمیان خۆرئاوا بەگشتی و بەتایبەت ئامریكا كە كۆماری ئیسلامیی ئێران لەوباوەڕە دایە كە دەیانەوێ بیروخێنن، بۆیە كۆماری ئیسلامیی ئێران كەوتە ئەوەی بۆ پارێزگاری لەخۆی و حكوومەتەكەی چەكی ئەتۆمی بەدەستەوە بێت، ئەوەتا بینییمان لە دە پازدە ساڵی رابردوودا بە تەحەمولی هەموو گەمارۆكان و پەراوێز كەوتنی لە سیاسەتی نێودەوڵەتی و دووركەوتنەوە لە كۆمەڵگەی گشتی ناوچەكە، زیانێكی زۆر گەورە بۆ خۆی و خەڵكەكەی بەدی هێنا، بەڵام لەكۆتاییدا ئێران تەسلیم بوو و بەناچاری ئەو رێككەوتنەی ئێمزا كرد".

سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بەگشتیش پێی وایە کە "ئەو رێكەوتنە كە ئەگەر بەپێی ئەو بەڵێنانەی ئێران داویەتی و بەپێی ئەو مەرجانەی كە رۆژئاوا بۆیان داناوە ئەگەر كۆماری ئیسلامیی ئێران دەستی بە چەكی ئەتۆم رانەگات ئەوا بۆخۆی و سەقامگیری ناوچەكە و دونیا باشە، بەڵام لەبەر ئەوەی كۆماری ئیسلامیی ئێران باوەڕی بەو مەسەلەیە نییە و بە پێویستی دەزانێت چەكی ئەتۆمی بەدەست بێنێ، بەڵێنەكانی جێی ئیعتیبار نییە، هەروەك لە رابردوودا بەڵێنی دا و جێبەجێی نەكرد".

هاوكات لە روویەكی دیكەوە پێی وایە ئێران لە رێگەی ئەو رێكەوتنەوە پارەی زیاتری وەدەست دێت و كاولكاری زیاتر دەقەومێنێت، ئەو دەڵێت "لەلایەكی دیكەوە لاچوونی گەمارۆكان دەبنە هۆی ئەوەی كۆماری ئیسلامیی ئێران زیاتر لە 100 میلیارد دۆلار كە پارەی خۆیەتی و لە بانكەكانی دنیایە ئازاد ببێت و نەوت دەفرۆشێت و لەرووی ئابوورییەوە دەستی پڕ دەبێت و دەست پڕ بوونیشی واتە یارمەتی زیاتری هاوپەیمانانی خۆی وەكو رێژیمی بەشار ئەسەد و شیعەكان لە عێراق و حیزبوڵای لوبنان و حووسییەكانی یەمەن دەدات، بەگشتی گرووپەكانی تیرۆریستی لە ناوچەكە ئێران بەهێز دەكات و ئەوەش دەكاتە شەڕ و ئاوارەیی و كوشتاری زیاتر كە ئێران ئەمە لە قازانجی خۆیدا دەبینێت، بۆیە لەمەودوا شەڕ و ئاژاوە لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست شەڕ و كوشتار و وێرانی زیاتر دەبێت و ئەوە هۆكارێكە لە دەستی كۆماری ئیسلامی ئێرانە بە یارمەتیدانی ئابووری زیاتر بە هاوپەیمانەكانی لەناوچەكەدا".

لە وەڵامی ئەوەی ئەو رەشبینییەی ئەوان لەسەر رێكەوتنەكە كە سەرۆكی ئامریكا و ئێران و چەندین وڵاتی دیكەش بە پۆزەتیڤییان زانی، مستەفا هیجری دەڵێت "ئەگەر كۆماری ئیسلامیی ئێران لە ئەزموونی زیاتر لە سی ساڵەی رابردوودا ئەزموونێكی سەركەوتووی دابا لەوەی دەیەوێ لە كۆمەڵگای نێودەوڵەتی نزیك بێت و لەگەڵ خەڵكی نێوخۆی ئێران و دراوسێكان تەعامول بكات ئەوا ئەوان دەیانگوت ئەو رێككەوتنە بە قازانجی خەڵكی ئێران تەواو دەبێت، بەڵام ئەزموونی ئەو چەند ساڵەی رابردوو لەگەڵ كۆماری ئیسلامیی ئێران هەیانە پێچەوانەی ئەو چاوەڕوانییەیە كە پێیان دەڵێت".

مستەفا هیجری لەو رووەوە رایدەگەیەنێت "پاش شەڕی هەشت ساڵەی ئێران لەگەڵ عێراق و پەسەند کردنی بڕیاری نەتەوە یەکگرتووەکان، بەرپرسانی ئەو وڵاتە دەستیان كرد بەكوشتاری زیندانییانی سیاسی لە نێوخۆی ئێراندا، زەبر و زەنگ بۆ سەر خەڵك زیاتر بوو، لەو كاتەشەوە دەبینین ئەگەر ئاڵوگۆڕ كرابێت بەرەو دواوە و بەستراوی و توندوتیژییە، بەتایبەت لە باری ئایدۆلۆژییەوە هەرچی پرنسیپەكانی رێكخراوی مافەكانی مرۆڤی نەتەوە یەكگرتووەكان پەسەندی كردووە كۆماری ئیسلامیی ئێران دژیەتی، ئەوەی ئێران باوەڕی پێیەتی دژی مافەكانی مرۆڤە، ئەو ئامادە نییە تەعامول لەگەڵ دنیای دەرەوە بكات تەنانەت ئامادە نییە ئەوانەی لە دامەزراندنی كۆماری ئیسلامیی ئێران هاوكار و وەفادار بوون كەمترین بۆچوونی جیاوازیان هەبێت، ئایەتوڵا مونتەزری نموونەی ئەوانە كە كۆماری ئیسلامیی ئێران بێحورمەتییان پێدەكات تەنها لەبەر كەمترین جیاوازی بیروبۆچوونە، بۆیە كۆماری ئیسلامی بەرەو كرانەوە و دیموكراسی و تەعامول لەگەڵ دنیا و دراوسێیەكان هەنگاو نانێت، چونكە سیاسەت و بیروباوەڕ و دەستووریشی ئەوە بە ئێمە ناڵێت".

لە تەوەرەێكی دیكەی هەڤپەیڤینەكەیدا لەگەڵ ئاژانسی ئانادۆڵو سكرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران مستەفا هیجی باسی سەردانەكەی ئەمدواییەی دەكات بۆ ئەڵمانیا و ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئامریكا و دەڵێت "سەفەرەكە لە کاتی بەرەو پێشچوونی رێكەوتنەكەی ئێران و وڵاتانی پێنج كۆ یەك بوو، لەگەڵ ئامریكا و ئەڵمانەكان باسی ئەوەمان كرد كۆماری ئیسلامیی ئێران پاش رێكەوتنەكە چی لێ دێت، بۆ ئێمە گرنگە دنیا لەبارەی لەژێر پێنانی مافەكانی مرۆڤ بە تایبەت مافەكانی گەلی كورد تەماشا كار نەبێت، كۆماری ئیسلامیی ئێران لە هەڵگرتنی گەمارۆكان لەسەری، بەدڵی خۆی یارمەتیدەری هاوپەیمانانی خۆی دەبێ بۆ دووبەرەكی و شەڕی زیاتر لە ناوچەکەدا".

هیجری دەشڵێت "لە نێو ئەمریكاییەكان زیاتر لە كۆماری خوازەكان و بەشێكی دیموكراتەكان لەبارەی ئەو رێككەوتنەوە زۆر بەد بینین و پێیان وایە ئیمتیازی زیاتر بە كۆماری ئیسلامی ئێران دراوە و دەبوو مەرجی زیاتر بەسەر ئێران سەپانرابا، لەلایەكی دیكەوە باوەڕیان بە ئێران نییە و پێیان وایە لە هەر دەرفەتێكدا ئەو پڕۆسەیەی پیتاندنی یۆرانیۆم درێژە پێدەدا، هەندێكیان باسیان لەوەدەكرد پاش تەواوبونی حكوومەتی دێموكراتەكان كە ئۆباما سەرۆكایەتی دەكات، دەبێت ئەو رێكەوتنە نەمێنێت".

سەبارەت بە كورد لە رۆژهەڵاتی كوردستان بەلای ئامریكا و ئەڵمانییەكانەوە، مستەفا هیجری هێمای بۆ ئەوە كرد كە ئەوان بە روونی باسیان لەوەكرد كە پێویستە كورد لەو پارچەیە یارمەتی زیاتر بدرێت، ئەو روونی دەكاتەوە "ئەوان گوتیان دەبێت لەهەموو بەشەكان یارمەتی كورد بدرێت بەڵام بەپێی شوێن و جوڵانەوە و چۆنییەتی رەفتاری رژێمەكەی دەبێ ئەو یارمەتییە بدرێت و لەوێدا كوردی ئێرانیش پێیان وابوو دەبێت زیاتر یارمەتی بدرێت".

دەشڵێت ئەوان تا ئێستا یارمەتی تایبەتییان نەداون، بەڵام داوایان كرد لە رەوشیان زیاتر ئاگادار بن و زیاتر پشتگیرییان بكەن لەرووی سیاسییەوە، گوتیشی" دیارە كوردی ئێران لەرووی سیاسییەوە دەبێت زیاتر هەوڵ بدەین و زیاتر دنیا شارەزاتر بێت لەوەی بەسەر كورد دێت".

سەبارەت بە پەیوەندیی حیزبەکەیان بە وڵاتانی عەرەبییەوە مستەفا هیجری گوتی "تا ئێستا هیچ پەیوەندییەكی راستەوخۆ لەنێوان ئێمە و وڵاتانی عەرەبی نییە، هەرچەندە پێمان وایە وەكو حیزبێكی سیاسی كە خەبات لە دژی كۆماری ئیسلامیی ئێران بەڕێوە دەبەین پێویستە لەگەڵ هەموو وڵاتانی دنیا بەتایبەت وڵاتانی ناوچەكە پەیوەندییمان هەبێت كە لەنزیكەوە چاودێری بارودۆخەكەن و كاریگەرییان لەسەر بارودۆخی ئێران و خەڵكەكەی هەیە، بەتایبەت عەرەبەكان، بەڵام ئەوان پەیوەندیی راستەوخۆیان لەگەڵ نەبەستووین، ئێستاش پێمان وایە پەیوەندیی خۆمان لەگەڵ وڵاتانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستت دەبێت هەبێت، لە بەرنامەماندا هەیە پەیوەندییمان هەبێت".

هەرچی دەربارەی پەیوەندییەكانییانەوەیە لەگەڵ توركیا گوتی" لەگەڵ توركیە ئەو پەیوەندییە دیپلۆماسییەی خۆمان چاوەڕوانیین هێشتا بەرقەرار نەبووە، بەڵام دەستمان پێكردووە لە هەندێ كەناڵەوە چووینەتە پێشەوە و هیوادارین زیاتر بچینە پێشەوە و پەرەی پێبدەین".

سكرتێری حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران مستەفا هیجری لە درێژەی قسەكانیدا بۆ ئاژانسی ئانادۆڵو هێما بۆ ئەوە دەكات كە ئەوان هێزیان بردووەتە سەر سنوورەكان لەگەڵ ئێران و دەڵێت "ئێمە وەكو سیاسەتی گشتی لەسەرەتاوە پاش رووخانی رژێمی شا لە ئێران خەباتێكی چەكداری چەندین ساڵەمان لەگەڵ كۆماری ئیسلامی هەبووە لەو دەمەوە تا ئێستا خەباتی چەكداریمان وەكو بەشێك لە خەبات رەتنەكردووەتەوە و هەمیشە باسمان لەوەكردەوە خەباتی چەكداری دەبێت رێبەرایەتی حیزب بڕیاری لەسەر بدات كە قازانجە وەكو خەبات، بەپێی ئاڵوگۆڕەكانی ناوچەكە و بارودۆخی نێو كۆماری ئیسلامیی ئێران و ئەو ستەمەی لەسەر كوردی ئێراندا كردوویەتی هەوڵمان داوە پێشمەرگەكان نزیك بكەینەوە و بیانبەینە سنوورەكان و ئەگەر گونجاو بوو بەشێوەیەک بیاننێرینەوە بۆ رۆژهەڵات بۆ ئەوەی لەگەڵ خەڵك لە پەیوەندیدابن، بۆیە دەستمان پێكردووە".

لەبارەی خەباتی چەكداریشەوە هیجری رەتی دەكاتەوە وازیان لێ هێنابێت، ئەو بۆ ئانادۆڵو دەڵێت چەك وەكو رزگاریدەری كورد لەخەباتەكانمدا نازایین لەهەموو بەشەكانی كوردستاندا، بەڵام چەك دەتوانێت وەكو بەشێك لە خەبات بێ دەتوانێ شوێندانەری هەبێت، ئێستا ئەو رۆڵە دەبینین لە كۆماری ئیسلامی ئێران كە لە خزمەتی سیاسەتی حزب بچێتە پێشەوە".
هیجری لە وەڵامی ئەو پرسیارە کە لە کاتێکدا لە تورکیە هەوڵی چەکدانان دەکرێ بۆ پەکەکە کەچی ئەوان تازە بە تازە چەک وەکوو گوشارێک بەکار دێنن گوتی: "ئەمە بۆ توركیە جیاوازە و لەوێ بواری خەباتی مەدەنی هەیە و كورد بە هەڵبژاردن دەتوانن نوێنەری خۆیان ببەنە پەرلمان، هەدەپە بەشێكی زۆری شارەوانییەكانی كوردنشینی بەدەست هێنا و ژمارەیەكی زۆری كورسی لە پەرلمان وەدەست هێنا، بۆیە لە هەر جێگە یان شوێنێكی كوردستان ئیمكاناتی خەباتی مەدەنی هەبێت نابێت خەباتی چەكداری بكات، بەڵام لە بەشێك كە خەباتی مەدەنی مەجالی نییە دەكرێت سوود لە خەباتی چەكداری وەربگرین، ئەگەر وەكو توركیە بین ئەوا رەنگە بڕیارێكی ترمان دابایە".

هیجری دەربارەی ئامادەییان بۆ دانیشتن و گفتوگۆكردن لەگەڵ كۆماری ئیسلامیی ئێران دەڵێت "ئێمە هاتنە سەركاری كۆماری ئیسلامیی ئێران پێشنیاری وتوێژمان كردووە، ئەو كاتە بوو كە دەستەی نوێنەرایەتی كورد لە كوردستان بە هاوكاری حیزبی دێموكراتی ئێران و هەندێك لە هێزە سیاسییەكانی دیكە كە لە گۆڕەپانی سیاسی كوردستانی ئێراندا بوون، كۆماری ئیسلامیی ئێران ئەو كاتە دەریخست باوەڕی بە دیالۆگ نییە و دەیەوێ هێزەكانی كۆ بكاتەوە، دوای ئەوەی هێزەكانی كۆ كردەوە هێرشی كردە سەر رۆژهەڵاتی كوردستان، بەڵام ئێمەدوای ئەوەش هەوڵمان داوە لە رێگەی دیالۆگەوە كێشەكانمان لەگەڵ كۆماری ئیسلامیی ئێران چارەسەر بكەین، ئەوە بوو بینیمان د.شەهید قاسملوو و شەهید كاك عەبدوڵا قادری ئازەر لەسەر داوەتی كۆماری ئیسلامیی ئێران و لەسەر مێزی گفتوگۆ شەهید كران كە چەند رۆژێك لەمەوبەر یادمان كردەوە".

دەشڵێت" كێشە ئەوەیە كۆماری ئیسلامیی ئێران باوەڕۆی بە مافی نەتەوەكان و مافی كورد و ئازادی و دێموكراسییەت نییە، خۆزگە باوەڕی ببایە تا بمانتوانیبا كێشەكان چارەسەر بكەین، لەگەڵ ئەوەشدا هەر كاتێك هەست بكەین كۆماری ئیسلامیی ئێران دەیەوێ كێشەی كورد لە كوردستانی ئێراندا لەرێگەی باس و گفتوگۆوە چارەسەر بكات، ئێمە ئامادەدەبین بە سوود وەرگرتن لە ئەزموونەكانی رابردوومان".

لە بارەی بوونی هەوڵی نێوەندگیریش بۆ دانیشتن هیجری گوتی "لە ساڵانی رابردوو لەوبارەیەوە هەوڵ دراوە دۆستانی ئەورووپاییمان كە دۆستی ئێمە و كۆماری ئیسلامیی ئێران بوون ویستیان ئەو دانیشتانە هەبێت سەرەتا كۆماری ئیسلامیی ئێران پێیان باش بوو، دوایی كە زانییان جیدی بووین ئەوان پەشیمان بوونەوە، بەڵام لەم سەردەمە نوێیەدا داوامان نەكردووە، چونكە ئێران بۆ وتوێژ و دیالۆگ جیددی نییە".

دەربارەی هەوڵەكانی یەكگرتنی هەردوو حیزبی دێموكراتیش مستەفا هیجری گوتی "ئەگەری دەستپێكردنەوەی وتوێژەكان هەیە و لەلایەن خۆمانەوە خوازیاری وتوێژین، لایەنی بەرامبەر هەرچەند رایاننەگەیاندووە وتوێژ ناكەن، بەڵام ئیدی هەر دوادەكەوێت، بۆیە هەوڵ دەدەین و قبوڵی بكەن دووبارە دابنیشینەوە لەسەر گفتوگۆكان، ئەوەی هەوڵی بۆ دەدەین ئۆرگانی زۆر سەرەوەتری ئێمەیە وەكو كۆنگرە بڕیاری لەسەر داوە، پێمان وایە ئێستا كاتی ئەوەیە لەم بارودۆخە كە ناوچەكە لە گۆڕاندایە و ئێران پاش رێككەوتنەكە شتی نوێ دەبێت یەكبگرینەوە بۆ ئەوەی هێزێكی یەكگرتووتر بەرامبەر بە كۆماری ئیسلامیی ئێران بین".

ـ روونکردنەوەیەک لە پێوەندی لەگەڵ ئەم وتووێژە:
ئەم وتووێژە وەکوو دەقی تەواوی خۆی لە ئاژانسی ئانادۆڵو لە کوردستان میدیا دابەزیوە، بەڵام بە هۆی تێنەگەیشتنی زاراوەیی، لە چەند شوێنێک وشەکان لە باری مانایی خۆیەوە بە درووستی دانەبەزیوە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.