• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رێبەندانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

خاڵی لاوازی رژیم

زایینی: ٢١-٠٤-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٢/٠٢ - ١٢:٤٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
خاڵی لاوازی رژیم
کەریم پەرویزی

لە ماوەی رابردوودا بەرپرسانی نیزامی و ئەمنیەتیی رژیم بڕیاریان دا کە خاڵە سنووریەکانی کوردستان بەتایبەت ئەو شوێنانەی کە رێگای هاتوچۆی زیاتری بازار و کاسبیی تێدا هەبوو بگرن و بازارچە نیمچە فەرمیەکانی شارە سنووریەکانی کوردستان دابخەن.

دۆخی ئابووری و ژیانی رۆژانەی خەڵکی کوردستان بە کاسبی و بازاری سنووریەوە بەسراوەتەوە. هۆی ئەم بەسراوەبوونەش بۆ چەند شت دەگەڕێتەوە، لەوانە نەبوونی کارگا و کارخانەی گەورەی ئابووری و هەروەها گرینگی نەدانی حکوومەت بە بەشی کشتوکاڵی و ئاژەڵداری لە کوردستاندا و ئەمنیەتیکردن و گرنگی نەدان بە بەشی تووریستی و شوێنەوارە گەشتیاری و مێژوویەکانی کوردستان. ئەو پرۆژە گەورانەی وەکوو بەنداو و رێگا وبان، هەمووی لە ژێر کۆنترۆڵی سپای پاسداراندایە و هەروەها چەندین هۆکاری دیکە کە هەموویان دەستیان داوەتە دەست یەک و سیاسەتی گشتیی رژێمی ئیسلامیی ئێرانیان سەبارەت بە بواری ئابووری لە کوردستاندا لێ کەوتۆتە کە دەیانەوێ کوردستان لە دۆخی لاوازی ئابووری و داخراوی و لارەملیدا بهێڵنەوە تاکوو هەرکات پێویستیان بوو بە بەستنی شاڕێی بژێوی ژیانی خەڵکی کورد، لارەمل و ناچار بە قبووڵکردنی سیاسەتەکانی ریژیمیان بکەن.

لە ماوەی چەند ساڵی رابردوودا خەڵک رێگای کاسبیی سەرسنووریان دۆزیەوە و هەموو گرفتەکانی ئەو رێگایەیان قبووڵ کردبوو و تەنانەت تەقەی راستەوخۆی هێزەکانی رژیم لە کاسبکارانیان تەحەمول دەکرد و بە کۆژرانی دەیان کۆڵبەر هەر درێژەیان بەو نان دەرهێنانە پڕ رەنج و ئازارە دەدا تاکوو ملکەچی ویستەکانی سپای پاسداران و رژیمی سەرەڕۆ نەبن.

لە لایەکی دیکەوە هێزە ئیتلاعاتی و پاسدارەکان، لە رێگەی دەسبەسەردا گرتن بە کاری بازرگانیی قاچاخی، داهاتی میلیاردیان لە گیرفان دەخست و هەم بەزۆری زۆرداری باجیان لەخەڵک وەردەگرت و هەم تەقەیان لێ دەکردن و دەیان کوشتن و هەم بەناوی ئەمنیەتی بوونی ناوچەکە بوودجەی وڵاتیشیان هەڵ دەلووشی و بەکورتی قازانجی هەمەلایەنەیان لێ دەکرد.

ئێستا و بەتایبەت لەم یەک ساڵی رابردوودا کە وەزعی سیاسی لە ناوچەکە گۆڕاوە و پارامێتری دیکە هاتۆتە کایەوە و بەتایبەت بزاوتی رزگاریخوازی لە کوردستانی خۆرهەڵات وەجووڵەی نوێ و بەشێوەی تازە کەوتوە، ئیتر کاسبی و قاچاخی سەرسنوور ئەو پێگەیەی پێشووی بۆ رژیم نەماوە و لە ترسی وەلەرزە کەوتنی ئەمنیەتە پووشاڵی و درۆینەکەی، بڕیاری داخستنی بازار و رێگاکانی هاتوچۆی کاسبیی سەرسنووری لە کوردستان داوە و لەپێناوی ترسی لە هێزە کوردیەکاندا، چاوپۆشیی لە میلیاردها داهاتی ئەو بازرگانیە ی سەرسنوور کردوە.

بەڵام ئەم داخستنی سنوور و بازارچە سنووریەکان، هەر وا بە ئاسان بۆی نەچۆتە پێش و ژیانی رۆژانەی دەیان هەزار کەس لە چەندین شاری کوردستان بە ئەو سنورانەوە بەسراوەتەوە و ئەو هەڕەشەیەی رژیم لە ژیانی رۆژانەی خەڵک، ناراەزایەتی و مانگرتنی بازاریانی لێ کەوتەوە و لە شارەکانی وەکوو بانە و سەردەشت و پیرانشار و مەریوان، نارەزایەتی و مانگرتنەکان بەرچاو بوون و تەنانەت خۆپیشاندان و کۆبوونەوەی نارەزایەتیی خەڵکی بەدواوە بوو.

هەرچی بەرپرسانی جۆر بە جۆری رژیم لە ئەندامانی مەجلیس و شووراکانی شارەوە بگرە تا فەرماندار و نوێنەری وەلیی فەقیه و ... هەوڵیان دا کە بە هەڕشە و تەماح و وەبەرنان و وادەو بەڵینیی درۆینە و ... خەڵک لە مانگرتن پەشیمان بکەنەوە و زوو کێشەکە بێدەنگ بکەن.

بەڵام هەڵوێستی یەکدەنگ ومەدەنیانەی خەڵک و دەنگدانەوەی ئەو هەڵوێستە و کردارە شارستانیانەی خەڵکی کورد، لە راگەیناندەکاندا و بەردەوامییان لە سەر داواکاریە سادە و رەواکانیان، رژیمی ناهومێد کرد و بەرپرسانی رژیم رایان گەیاند کە وەزارەتی ناوخۆ رێگای داوە کە سنوورەکان بۆ ماوەی مانگێک کراوە بێ.

هەرچەند ئەم بڕیارەی رژیم کاتیە و بۆ ماوەی مانگێکە و رەنگە بە هەموو فرتوفێڵێک هەوڵ بدەن ئەو یەک مانگەش بەڕێوەی نەبەن، بەڵام هەر خودی ئەو بڕیارە نیشانی دا کە رژیمی کۆماری ئیسلامی خاڵێکی لاوازی زۆر گرنگ و ئەساسیی هەیە.

خاڵی لاوازی رژیمێکی وەک کۆماری ئیسلامی کە لە ناوچەکەدا بە پەرەدان بە تیرۆریزم ئاژاوەیەکی گەورەی ناوەتەوە و ئیدیعای ئەمنیەت و ئاسایش لە نێو سنوورەکانی خۆیدا دەکا، لە شارەکانی کوردستاندایە.

رژیمی دیکتاتۆر و سەرەڕۆی وەک کۆماری ئیسلامی لە شار و خەڵکی کوردستان دەترسێ. ئەزموونی رابردوو و ئەم جارەش سەلماندوویە کە هەر کات کۆمەڵگا و خەڵکی شارەکان وەجووڵە دەکەون و هەڵوێستی یەکدەنگ و لێبڕاویان هەبێ و بە شێوەی جەماوەری بێنە گۆڕەپانی داواکاریی ماف و ئازادی و ویستەکانیان، رژیم هەرچەند چاوی سوور کردبێتەوە، هەر پاشەکشە دەکا و سەنگەری پێ چۆڵ دەکرێ.

پاشنەی ئاشیل و لای تەنکیی دەسەڵاتی سەرەڕۆی ئیسلامیی تاران، نارەزایەتی دەربڕینی جەماوەری و یەکدەنگی خەڵک و بەتایبەت لە شارەکاندایە. شار وەک سەنگەرێکی گەورە و گرانی خەباتی مافخوازی و ئازادیخوازی، دەسەڵاتی لەرزۆکی رژیم ناچار بە پاشەکشێ دەکا.

دیکتاتۆر هەرچەندە خۆی هەڵمسێنێ و بە هەڕوگیف وا بنوێنێ کە دەسەڵاتەکەی ئەبەدیە، بەڵام بە وەجووڵەکەوتنی یەکدەنگی خەڵک کونە مشکی لێ دەبێ بە قەیسەری.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٧ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ ڕاسان و گۆڕان
ــ ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسەدا
ــ ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.
  • ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟ ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟
    ئەرکەواز لە باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵاتەوە پاڵی داوەتە داوێنی (پشتکێو)ەوە و لە باشوور و باشووری ڕۆژهەڵاتیشەوە دەبەسترێتەوە بە شاخی (بیورەواز) و لە باشوووری ڕۆژئاواشەوە پاڵی داوەتە شاخی (کەڵەک) کە بەرجەوەندی شار چەشنی دۆڵێکی بەرینی سەرسەوز بە بەرزی و نەوییەوە دەردەکەون و بینا و گەڕەک و کۆڵانەکانی لە نێوان دیمەنی سەرسەوز و داوێنی کێو و کەنار جۆگە و ئەو چەند کێوەدا بە جوانییەکی سەرنجڕاکێشەوە دەردەکەون.
  • سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟ سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟
    هیچ گیانلەبەرێک نییە کە بتوانێت بێبەش و دوورخراوە لە "پەروەردە و ڕاهێنان" بژیت و پێویستی بەو مەسەلەیە نەبێت، تەنانەت ئەگەر گیانلەبەرێک بە تەنیا لە هەر شوێنێک بژیت، بە تەنیا خۆی پەروەردە دەکات و "چۆنیەتی" ڕێڕەوی ژیانی خۆی دیاری دەکات بۆ ئەوەیکە بتوانێت لە بەردەم ئاستەنگ، کێشە و گرفتەکانی ژیاندا سەرکەوێ و ئەمنییەتی هەمەلایەنەی ژیانی دابین بکات.
  • ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا
    ڕاسان لە واتای وشەییدا بە مانای هەڕەشە بۆ لێدان و هەستانەوە و ڕاسبوونەوە بەرامبەر بە هێرشبەرێک بۆ تۆقاندن و دابەزاندنی ورەی دێت.
  • \ "ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی"
    ئەگەر تەنیا ئەو دوو ڕستەیەی ئەو رۆژنامەیە و سیاسەتی گشتی بەڕێوەبەرانی رۆژنامەکە و بە روونی سیاسەتی دەسەڵاتدارانی شۆڕشی سمکۆ سەیر بکەین و بیدەینە بەر سەرنج، بە روونی بۆمان دەردەکەوێت، کە خەڵکی کوردستان زۆر پێش ئەوەی ئەرتەشی سوور بۆ مەبەستی بەرگریکردن لە ئەگەری هێرشی ئاڵمان لە خاکی ئێرانەوە، رووبکاتە ئێران خۆی وەک نەتەوەیەک داناوە و باوەڕی بە بەرژەوەندی باڵای نەتەوەکەی هەبووە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    به‌ دوای رووخانی كۆماری كوردستان و له‌ سێداره‌درانی پێشه‌وا قازی مه‌حه‌ممه‌د له ١٠ی خاکەلێوەی ١٣٢٦ی هەتاوی‌(٣٠ی مارسی ١٩٤٧) خه‌باتی حیزبی دێموكرات كه‌وته‌ قۆناغێكی ئه‌سته‌مه‌وه‌، به‌ڵام حیزبی دێموكرات وه‌ك حیزبێكی ڕێنوێن، درێژه‌پێده‌ر و وه‌دیهێنه‌ره‌وه‌ی ئامانجه‌ به‌رزه‌كانی كۆماری كوردستان، ئه‌ركی رێكخستنی بزاڤی میللی- دێموكراتیكی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستانی درێژه‌ پێدا.
  • ڕاسان و گۆڕان ڕاسان و گۆڕان
    حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش وەک هەر حیزبێکی دیکە، لە قۆناخی نوێدا پێویستی بە هزری نوێ و هێزی نوێ و رۆئیای دووبارە پێناسەکراو و سیستمی کاری نوێ هەیە.
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".