• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٩ی مەیی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٨ی جۆزەردانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

مستەفا هیجری: "ئێمه پۆتانسیێلی به‌هاری كوردی له ئێران ده‌بینین"

زایینی: ١٨-٠٨-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٥/٢٨ - ١٨:٣٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
مستەفا هیجری:
کوردستان میدیا: مستەفا هیجری سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە وتووێژێکدا لەگەڵ ماڵپەڕی "ئورشەلیم ئانلاین" باسی لەوە کردووە کە ئێمە ‌پۆتانسیێلی ڕاپەڕین لە ‌دژی ڕێژیم، لە ‌هەموو ئێراندا و بە‌تایبەتی لە‌ کوردستاندا دەبینین، بەڵام ئەو پۆتانسیێلە ‌پێویستی بە‌ بەهێزکردن و یارمەتیدان هەیە. کوردەکان ئەگەر پشتیوانی بکرێن، دەتوانن ببنە ‌ناوەندی بە‌توانای ئەو راپەڕینە یان ئەو بەهارە ‌بۆ هەموو ئێران".

دەقی وتووێژەکە:

له وتووێژێكی تایبه‌تی ئورشەلیم ئانلاین، لەگەڵ بەڕێز مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، ناوبراو باسی ئه‌و زوڵم و زۆره‌ دەکات كه كورده‌كانی ئێران چێشتوویانه و ئاماژە ‌به‌و هه‌موو سته‌مه که‌ڵه‌که بووه ده‌کات، که وای له کورده‌کانی کوردستانی ئێران کردووه، له دژی کۆماری ئیسلامیی ئێران شۆڕشێکی ئازادیخوازانه ده‌ست پێ‌بکه‌ن. شۆڕشێک بۆ ڕووخاندنی و دامه‌زراندنی سیستمێکی دێموکراتی فێدڕاڵی، که ڕێز له مافی گشت نه‌ته‌وه‌کان و مافی مرۆڤ بگرێ.

له وتووێژێكی تایبه‌تی‌دا، له‌گه‌ڵ ئورشەلیم ئانلاین، بەڕێز مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، دەڵێت: "لە ‌سەرەتای هاتنە‌سەرکاری دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامی لە ‌ئێراندا، کوردەکانی ئەو وڵاتە ‌لەو باوەڕەدا بوون کە؛ ئەو ڕێژیمە‌ مافە ‌سیاسییەکانی خەڵکی ئێران دابین ناکات، بۆیه لە ‌ڕێفراندۆمی دیاریکردنی چەشنی ڕێژیم‌دا به‌شدارییان نه‌کرد. دواتر کورده‌کان داوای وتووێژ لەگەڵ دەوڵەتیان کرد، بۆ ئەوەی به شێوه‌ی ئاشتیخوازانه چاره‌سه‌ریی کێشه‌ی کورد بکرێت، و ڕێژیم ئۆتۆنۆمی بۆ میلله‌تی کورد قبووڵ بکات. بەڵام به پێچه‌وانه‌وه، ڕێژیم نه‌ته‌نیا داواکارییه‌کانی گه‌لی کوردی په‌سه‌ند نه‌کرد، به‌ڵکوو شه‌ڕێکی نه‌خوازراوی به‌سه‌ر گه‌لی کورددا سه‌پاند. ئۆپۆزیسیونی کورد، به‌تایبه‌تی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، ده‌ستیان دایه شۆڕش بۆ به‌ده‌ست هێنانی مافه نه‌ته‌وایه‌تییه‌کانی گەلی کورد. سه‌ره‌ڕای نه‌بوونی باڵانسی هێز له نێوان هێزه ئازادیخوازه‌کانی گەلی کورد و ڕێژیمی ئێران، و ئه‌و هه‌موو پاڵه‌په‌ستۆیه که له‌سه‌ریان بووه و هه‌یه، گەلی کورد و ڕێکخراوه سیاسییه‌کانی ئه‌و گه‌له له خه‌بات له‌دژی ئه‌و ڕێژیمه به‌رده‌وامن و کۆڵیان نه‌داوه و کۆڵ ناده‌ن".

"ڕێژیمی ئێران شۆڕشی مێژوو خوڵقێنی گەلی کورد و ڕێکخراوه سیاسییه‌کانی بۆ سه‌ر ده‌سه‌ڵاته شوومه‌که‌ی، به مه‌ترسی ده‌زانێ، و میلله‌تی کورد و ئازادیخوازانی ئه‌و گه‌له به دوژمنی سه‌ره‌کیی خۆی ده‌زانێت، و منداڵانی میلله‌تی کوردی له نێعمه‌تی خوێندن به زمانی دایکیی خۆیان بێبه‌ش کردووه. به‌م جۆره، سیاسه‌تی ئاپارتایدی به‌سه‌ر گەلی کورددا سه‌پاندووه. هه‌روه‌ها سته‌مێکی مه‌زهه‌بیی زاڵمانه‌شی به‌سه‌ر باوه‌ڕمه‌ندانی مه‌زهه‌بیی کورددا سه‌پاندووه. بۆ نموونه سوننی مه‌زهه‌به‌کان که ڕێژه‌یان له تاران ده‌گاته چه‌ند میلیون کەس، مافی ئه‌وه‌یان نیه که مزگەوتی خۆیان هه‌بێ و له‌هه‌ر چوار پارێزگاکه‌ی کوردستان، یارمه‌تیی مادی نادرێت به مزگەوته‌کان".

"ڕێژه‌ی بێکاری له کوردستان، به به‌راورد لەگەڵ شوێنه‌کانی دیکه‌ی ئێران، زیاتره. چالاکیی سیاسی و نه‌ته‌وه‌یی و داخوازه‌کانیان، به نایاسایی ده‌ژمێردرێ و چالاکوانانی سیاسیی کورد، ده‌به‌ستنه‌وه به ئیسراییل و ئه‌مریکا، و به‌م دوایانه‌ش عه‌ره‌بستانی سعوودییه‌وە. چالاکوانی سیاسیی کورد زیندانی هه‌تاهه‌تای بۆ دەبڕدرێتەوە و به‌شێکیشیان له‌سێداره ده‌درێن، ئه‌و هه‌موو سته‌مه‌ی که له‌سه‌ر گەلی کورد هه‌یه، وای له کورده‌کان کردووه که له به‌رانبه‌ر ڕێژیمدا ڕاو‌ستن و ده‌ست بده‌نه شۆڕش".

سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران دەڵێت: "ئه‌و هێز و توانایه له گەلی کورد و شۆڕشگێڕانی‌دا ده‌بینێ، که به‌هاری کوردی مسۆگه‌ر بکه‌ن". هه‌روه‌ها ده‌ڵێت؛ "ئێمه له‌و باوه‌ڕەداین که پرسی کورد به‌گشتی له ئێستادا، پرسێکی گرینگی سیاسییه له ناوچه‌که‌دا. ئه‌وان مافه‌کانی خۆیان ده‌ناسن و خه‌باتی بۆ ده‌که‌ن، کورد هێزێکی شوێندانەرە ‌لە ‌خۆرهەڵاتی نێوەڕاست، کوردی ئێرانیش وەکوو بەشێک لەو نەتەوەیە، ‌داهاتووی باشتری لە‌پێشە، بە‌تایبەت کە ‌کۆماری ئیسلامی، وەکوو سیستمێکی نامۆ لە‌ دەسەڵاتداری لە ‌ئێران، بە‌هۆی ناتەباییە نێوخۆییەکانی، گەندەڵ بوونی سەرتاپای ڕێژیمەکە، پەرەگرتنی ڕۆژبەڕۆژی زیاتری بێزاریی خەڵک و، قەیران خولقاندن و ئاژاوەگێڕی لە‌ناوچە، ناتوانێ بۆ ماوەیەکی زۆر درێژە ‌بە ‌دەسەڵاتی خۆی بدات. ئێمە ‌پێمان وایە ‌کە ‌هەموو وڵاتانی دێموکرات و ئازادیخواز، پێویستە ‌یارمەتیی کوردەکانی ئێران بدەن لە‌خەبات دژی ڕێژیم، چوونکە ‌ئەو خەباتە ‌لە‌ ڕاستای بەهێز کردنی بەرەی دێموکرات لە ‌ناوچە‌ و بە‌دژی کۆنەپەرەستترین ڕێژیمی سەردەمە‌ کە ‌دژایەتی دێموکراسی و مافی مرۆڤ لە‌هەموو جیهاندا دەکات، یارمەتیی زۆربەی گرووپە ‌تیرۆریستییەکان دەدا، دەستێوەردان لە ‌کاروباری نێوخۆیی وڵاتان دەکا. لاواز بوون یان نەمانی ئەو ڕێژیمە‌، ئاشتی و سەقامگیری لە‌ خۆرهەڵاتی نێوەڕاست بەهێز دەکا."

هجری هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: "ئێمە ‌وەکوو کورد، بەگشتی هیچ کێشەیەکمان لەگەڵ هیچ دەوڵەتێک نییە ‌بە‌ ئیسرائیلیشەوە، بێجگە ‌لە ‌حکوومەتی ئەو وڵاتانەی مافی کورد پێشێل دەکەن، لەو باوەڕەدام کە‌زۆربەی خەڵکی ئێرانیش هەر وا بیر دەکەنەوە. ئێمەی کورد بەرنامەی جیابوونەوە لە ئێرانمان نیە، بەڵکوو خەباتی ئێمە ‌بۆ دامەزراندنی ئێرانێکی دێموکراتیکی فیدڕاڵە، ‌کە ‌لەودا، کورد و باقی نەتەوەکان، بە‌شێوەی ئۆتۆنۆمی حکوومەتی خۆجێیان هەبێ، و لە ‌بەڕێوەبردنی ئێرانیشدا، بە‌گوێرەی یاسایەکی دێموکراتیک بەشدار بن". هیجری هه‌روه‌ها ده‌‌ڵێ كه؛ "كورده‌كانی ئێران، بێزان "له ئیداره کردنی سیاسەتی ئامریکا لە‌سەردەمی سەرۆکایەتیی ئوبامادا، و زۆرتر بە هەوڵدان بۆ سازان لەگەڵ ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی بووە، بە‌تایبەت واژۆی گرووپی ١+٥، سەبارەت بە ‌لابردنی گەمارۆکانی سەر ئێران، بە‌سەرۆکایەتی ئامریکا، دەستی ئەو ڕێژیمەی ئاواڵەتر کرد بۆ سەرکوتی ئازادیخوازانی ئێرانی، بە‌کورد و باقی نەتەوەکانەوە. هەروەها لە‌ یارمەتیدانی زیاتری ڕێژیم بە ‌گرووپە ‌تیرۆریستییەکانی ناوچە ‌و لە‌ئاکامدا وێرانیی و کۆشتاری زیاتر لە ‌خۆرهەڵاتی نێوەڕاست و زۆر شوێنی دیکەی دنیا."

"مستەفا هیجری دەڵێت: "ئێمە ‌پۆتانسیێلی ڕاپەڕین لە‌دژی ڕێژیم، لە ‌هەموو ئێراندا و بە‌تایبەتی لە‌ کوردستاندا دەبینین، بەڵام ئەو پۆتانسیێلە ‌پێویستی بە‌ بەهێزکردن و یارمەتیدان هەیە. کوردەکان ئەگەر پشتیوانی بکرێن، دەتوانن ببنە ‌ناوەندی بە‌توانای ئەو راپەڕینە یان ئەو بەهارە ‌بۆ هەموو ئێران". حیزبی دێموکرات زیاتر له ٧٠ کیلۆمیتر له نێوان باشوور و ڕۆژهه‌ڵاتی کوردستانی کۆنتڕۆل کردووه، و دامه‌زرێنه‌ری کۆنگره‌ی نه‌ته‌وه‌کانی ئێرانی فیدراڵه، و لە لایەن زیاتر له ٥٠ له سه‌دی نه‌ته‌وه‌کانی ئێرانه‌وه، پشتیوانی لێ ده‌کرێت. حەشیمەتی گەلی کورد له ئێران ١٠ میلیۆنه. "حیزبی دێموکرات بۆ ماوه‌ی زیاتر لە ٧٠ ساڵ، ڕێبه‌رایه‌تی شۆڕشی گەلی کوردی کردووه و ده‌یکات. جووڵانه‌وه‌ی کورد گه‌یشتۆته قۆناغێکی تازه و ئێمه له گشت بواره‌کانی، کولتووری، مه‌ده‌نی و نیزامی‌دا، بۆ وه‌دست هێنانی سیستمێکی دێموکراتیی فیدڕاڵی له کوردستانی ئێران چالاکین."
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠١ لەم ژمارەیەدا:

ــ کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانەی بەلارێ‌دا چوون
ــ لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی
ــ ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک
ــ ژێستی سیاسی و خەباتکاری
  • هەڵبژاردن لە ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی، ئەزموونێكی ئەزموون كراو هەڵبژاردن لە ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی، ئەزموونێكی ئەزموون كراو
    یەكەم: ئەوەی كە كۆڵەكە ڕووخاوەكانی ئابووری و سیاسی نۆژن كەنەوە تا شانۆگەریی هەڵبژاردنێكی هێمن و بێ‌كێشە وە پشت سەر بنێن.
  • کورد فاکتەرى یەکلاکەرەوە لە ئاڵۆزییەکانى ڕۆژهەڵاتى نێوەڕاست کورد فاکتەرى یەکلاکەرەوە لە ئاڵۆزییەکانى ڕۆژهەڵاتى نێوەڕاست
    لەبەرچاوگرتنى ئەو هەنگاوانە بۆ دەستەبەرکردنى مافى کورد پێویستە و زۆر ڕوونە ئەگەر خۆمان پێشقەدەم نەبین لە کار کردن لە ئاراستەى ئەو ستراتیژییە، سەرکەوتنى کاتى یا بانگەشەى ڕاگەیاندن ناتوانن داهاتوویەکى ڕوون بۆ کورد دابین بکەن.
  • پەرویز ڕەحیم قادر: ڕاسان، پێویستی به‌ هاتنه‌ئارای عه‌قڵیه‌تێكی فره‌ڕه‌هه‌ند و نوێ و مۆدێڕنه‌ پەرویز ڕەحیم قادر: ڕاسان، پێویستی به‌ هاتنه‌ئارای عه‌قڵیه‌تێكی فره‌ڕه‌هه‌ند و نوێ و مۆدێڕنه‌
    یه‌كێك له‌ كێشه‌كانی كورد نه‌بوونی یه‌كگرتووییه‌كی عه‌ینی له‌ چوارچێوه‌ی ده‌سه‌ڵات، دامه‌زراوه‌ یاخود ڕێكخراوێكی سه‌راسه‌ری بووه‌. له‌ ڕاستیدا ئه‌مه‌ش بۆ نه‌بوونی ڕه‌گه‌زه‌ مۆدێڕنه‌ ناسنامه‌ییه‌كان(مادی و نامادی) ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ له‌و سه‌رده‌مه‌دا كه‌ درێژكراوه‌ی میژووی سیاسی-كولتووری و كۆمه‌ڵایه‌تی بارودۆخی كورد/كوردستان بووه‌ له‌ هه‌موو به‌شه‌كاندا، به‌تایبه‌ت له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان.
  • سەرۆک کۆمارێکی کۆیلە یان تەداروکاتچی؟ بە چ نرخێک؟ سەرۆک کۆمارێکی کۆیلە یان تەداروکاتچی؟ بە چ نرخێک؟
    ڕۆمییەکان لە نیوان کۆیلەکان و بەکرێگیراواندا جیاوازی دادەنێن و بە گوێرەی بیر و باوەڕی ئەوان، کۆیلە کە کەرەستەیەکە، لە نووسینی وەسیەتنامە بێ‌بەشە و ناتوانێ وەک شاهێد لە دۆسیەیەکدا شاهێدی بدات یان سکاڵا تۆمار بکات، بەڵام ئەگەر سەرپێچییەک بکات یان یاسایەک بخاتە ژێ پێ، دەبێ سزا بدرێ.
  • ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک
    ڕۆژنامەی کەیهان لە ژمارەی چەند ڕۆژ پێشی خۆیدا ڕایگەیاند؛ کەسانێک لە گوند و شار و شارۆچکە بێبەش کراوەکانی ئێراندا، هەڕەشەیان لە خەڵکی بێ‌دەرەتان و کەم‌داهات و هەژار کردووە کە ئەگەر دەنگ بە ڕۆحانی نەدەن بوودجە و یارانەکانتان لێ دەبڕین.
  • کۆماری ئیسلامی – حەتمیەتی لە ناوچوون کۆماری ئیسلامی – حەتمیەتی لە ناوچوون
    ستراتیژی ئیدارەدانی نێوخۆییان بۆ جڵەوگیرکردنی کۆمەڵگا لەسەر دوو بنەمای سەرەکی خۆی دەبینێتەوە، یەکەم : سیاسەتی زەبر و زەنگ و تێرۆری دەوڵەتی. دووەم : کارکردن لەسەر ستراتیژێکی پەروەردەیی زەمینەساز بۆ بێ‌ئاگاکردن و جڵەوگیرکردن و دەستەمۆکردنی کۆمەڵگا لەڕێگای خستنەگەڕی فاکتەرە فەرهەنگی و ئابوورییەکان.
  • لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی
    لە کۆماری ئیسلامی‌دا بەناو "پەروەردەی ئیسلامی"یان بەرز کردوەتەوە، هەموو شتێکیان بەستووەتەوە بەو تەوەرە لە بەر ئەوەی تەنیا بە خەڵکی بسەلمێن کە "وەلی فەقیهـ"، نوێنەری خودایە لە سەر زەوی.
  • کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانە کە بە لارێ‌دا چوون کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانە کە بە لارێ‌دا چوون
    ڕەنگە بەئەنجام گەیشتنی ئەم پڕۆسە ماوەیەکی زەمەنیی زۆری پێویست بێت کە بە ئاکام گەیشتنی زۆر ئەستەم دەبێت، بەڵام لە ئاکامدا بیر و هزری داگیرکەر تووشی ڕەپاڵدان (فرافکنی) دەبێت کە تەنانەت خۆیشی لە تەنیایی خۆیدا ناتوانێت کارە ناڕەواکەی ڕۆژی یەکەمی خۆی بە ناڕەوا بزانێت!!!
  • ژێستی سیاسی و خەباتکاری ژێستی سیاسی و خەباتکاری
    ئەم جۆرە سیمایانە کە ڕەنگە لێرە و لەوێ نموونەیان پەیدا ببێ، دەیانەوێ هەم لە ئاسوودەیی کایەکردن لە چوارچێوەی ڕێژیم بەشدار بن و هەم سیمای خەباتکارییان هەبێ، کە لە ڕاستیدا بوونەوەرێکن کە سیمای خەباتیان پێ ناشیرین دەکرێ و لە کاتی هەڵهاتنی هەتاوی ئازادی‌دا دۆڕاوییان زیاتر دەردەکەوێ.
  • ‌ئامانجی ئێمە ‌ئامانجی ئێمە
    ئەم قەڵایە کە حیزبی دێموکراتی کوردستان دایمەزراند و بناغەی دانا، ٧٠ ساڵە کە بەپێوەیە و نەک مەترسیی ڕووخانی لەسەر نیە، بەڵکوو لەگەڵ تێپەڕینی ڕۆژ و مانگ و ساڵدا، پتەوتر و قایمتر لە جاران، دەبێ بە قەڵای بەرخۆدانی ڕووناکبیری و هزری و چاوی وشیار و تیژی کۆمەڵگای کوردستان.
  • ئەمریکای ترامپ و دیکتاتۆرەکانی سەردەم ئەمریکای ترامپ و دیکتاتۆرەکانی سەردەم
    سەرەڕای تێپه‌ڕبوونی ماوەیەکى کورت لە ده‌سه‌ڵاتداریی ترامپ، پەیوەندیی نێوان ئەمریکا و دیکتاتۆرەکانی سەردەم زۆر ئاڵۆز بووە و تەنانەت زۆر لایەن كاتژمێری سفری ده‌ستپێكی شەڕی جیهانی کە لایەکی ئەمریکا بێت، ڕادەگەینن. ئەو جیاوازییەکی زۆری لەگەڵ حکوومەتی پێشووی ئۆباما هەیە کە خه‌ڵاتی نۆبێلی ئاشتیی وه‌رگرتبوو، بەڵام زۆر کێشەی چارەسه‌ر نەکراوی لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا بەجێهشت.
  • تاوتوێ کردنی هەڵبژاردن لە چەند پرسیاردا تاوتوێ کردنی هەڵبژاردن لە چەند پرسیاردا
    بابەتی هەڵبژاردن وەک چەمکێک کە لە دەسەڵاتێکی دێموکراتیکەوە، چۆتە نێو کۆماری ئیسلامی و هەر وەها بوونی دوو باڵی جیاواز لە پێكهاتەی سیاسی ڕێژیمدا، وای کردووە، کە لە ئێراندا هەم کۆمەڵگا و هەم لایەنە سیاسییەکانی دەرەوەی پێکهاتەی ڕێژیم لە هەڵوێست گرتن، لەسەر هەڵبژاردن تووشی جۆرێک دڕدۆنگی و ڕاڕایی بێن، و دەرئەنجامی ئەو ڕاڕا بوونەش، دەبێتە ئاوێک و دەچێتە ئاشێ کۆماری ئیسلامییەوە.
  • ڕۆستەم جەهانگیری: کورد بە بێ پارێزگاکانی ورمێ، کرماشان و ئیلام جەستەیەکی كه‌مئه‌ندامه‌ ڕۆستەم جەهانگیری: کورد بە بێ پارێزگاکانی ورمێ، کرماشان و ئیلام جەستەیەکی كه‌مئه‌ندامه‌
    کاتێک ئێمه باسی "ستەمی نەتەوەیی" دەکەین، ئاماژه به مێژوویەکی زۆرتر له ٢٥٠٠ساڵ لێوانلێو له داگیرکاری، ژینۆساید، ئاسمیلاسیۆن، داگیرکەر،چەوساندنەوه، هەڵداشتن، زیندان و له‌نێوبردنی ژینگەی نه‌ته‌وه‌یه‌ك دەکەین که وێڕای ئەو هەموو جینایەته، مێژوویه‌کی لێوانلێو له بەرخۆدان و شۆڕشی بۆ مانەوە و به‌دەستهێنانی ژیانێکی ئینسانی و سەروەریی سیاسی له بازنەی جوگرافیای خۆیدا تۆمار کردووه.
  • دەنگ‌دان بۆ بەردەوامیی ڕاووڕووت و جینایەت؟ دەنگ‌دان بۆ بەردەوامیی ڕاووڕووت و جینایەت؟
    بۆ شی کردنەوەی وەڵامی ئەو دوو پرسیارە سەرەکییە، پێویستە کە لە پێشدا بە کورتی لە سەر مانای هەندێک کۆنسێپتی سەرەکی کە لەو وتارەدا بە کار دەبردرێن، ڕاوەستین؛ بۆ نموونە: دێموکراسی، هەڵبژاردن، بەشداری کردن، سیستمی تەواویەتخواز، تێۆلۆژی.