• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٧ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٢٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

پەیامی بەڕێز مستەفا هیجری، سكرتێری گشتیی حدک ئێران بە بۆنەی 2ی رێبەندان، 66مین ساڵڕۆژی دامەزرانی كۆماری كوردستان

زایینی: ٠٦-٠٣-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩٠/١٢/١٦ - ٢٢:٢٢ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
پەیامی بەڕێز مستەفا هیجری، سكرتێری گشتیی حدک ئێران بە بۆنەی 2ی رێبەندان، 66مین ساڵڕۆژی دامەزرانی كۆماری كوردستان
پەیامی بەڕێز مستەفا هیجری، سكرتێری گشتیی حدک ئێران بە بۆنەی 2ی رێبەندان، 66مین ساڵڕۆژی دامەزرانی كۆماری كوردستان

هاونیشتمانانی‌ خۆشەویست!

ئێزن دەخوازم لەم رۆژەدا، 2ی رێبەندان، ساڵڕۆژی دامەزرانی كۆماری كوردستان، لە پێشدا سڵاو بنێرم بۆ گیانی‌ پاكی‌ هەموو ئەو شەهیدە سەربەرزانەی‌ كەلە رێگای‌ كۆماردا گیانیان بەخت كرد، لەسەروی‌ هەموانەوە پێشەوای‌ خۆشەویستیی‌ گەل قازی‌ محەممەد سەركۆماری‌ ئەو كۆمارە ساوایە ‌و نەمر مەلا مستەفا بارزانی‌ پشتیوانی‌ بە وەفای‌ كۆمار، دروودی‌ بێ ‌پایان بۆ گەلی‌ كورد بەتایبەت ئەندامان ‌و لایەنگرانی‌ حیزبی‌ دێمۆكراتی‌ كوردستانی‌ ئێران كەلە سەرەتاوە تا ئێستا ئاڵاهەڵگری‌ راستەقینەی‌ كۆمار بوونە ‌و كۆمار ‌و پەیامەكەی‌ روونكەرەوەی‌ رێگای‌ خەباتی‌ سەربەرزانەیان بووە.

لەم رۆژانەدا لێرەو لەوێ‌ لە هەر جێگایەك دەرفەتێك رەخسا بێ‌، هاونیشتمانانی‌ تێكۆشەر بە پێكهێنانی‌ كۆڕ ‌و كۆبوونەوە هەستی‌ وەفارداریی‌ خۆیان بە كۆماری‌ كوردستان دەربڕیوە ‌و یادی‌ ئەم بەها نەتەوەییەی‌ كوردیان بەرز نرخاندووە، لە وڵاتانی‌ رۆژئاوا زنجیرەیەك رێوڕەسمی‌ ئەم بۆنەیە لەلایەن ئەندامان‌ و لایەنگرانی‌ حیزبی‌ دێمۆكرات بە بەشداریی‌ كوردانی‌ هەموو بەشەكان پێكهاتوون، لە هەرێمی‌ كوردستان كە بە خۆشییەوە لە دەستی‌ داگیركەران ئازاد بووە، ئەمساڵ زیاتر ‌و بەرچاوتر لە ساڵانی‌ رابردوو ئەم رێوڕەسمانە پێكهاتوون ‌و لە هەموو شوێنەكان بەشداریی‌ بەرچاوی‌ هاونیشتمانانی‌ كوردی‌ كوردستانی‌ عێراق، كوردە ئاوارەكانی‌ كوردستانی‌ ئێران ‌و باقی بەشەكانی نیشتەجێ‌ لە هەرێمی‌ كوردستان بەڕێوە چوون‌ و هەروا درێژەی‌ هەیە. لە بەڕێوە چوونی‌ بەربڵاوی‌ ئەم رێوڕەسمانە لە هەرێمی‌ كوردستان دەوری‌ شوێندانەری‌ یەكیەتی‌ لاوانی‌ دێمۆكراتی‌ كوردستانی‌ ئێران بە هاوكاریی كۆمەڵێك لە رێكخراوەكانی لاوانی هەرێمی كوردستان جێگای‌ دڵخۆشی ‌‌و لە هەمان كاتدا نیشانەی‌ وریایی‌ ‌و بەهادانی‌ لاوە خۆشەویستەكانی‌ نیشتمانەكەمانە بە مێژووی‌ نەتەوە ماف پێشێل كراوەكەیان.

لە كوردستانی‌ ئێرانیش كە وەك دیكەی‌ بەشەكانی‌ ئێران ‌و بگرە زیاتریش لەوان زەبر ‌و زەنگی‌ دیكتاتۆری‌ یەكێك لە دواكەوتووترین سیستمی‌ دیكتاتۆری‌ تێپەڕ دەكا، لاوانی‌ بوێر ‌و پێگەیشتوو لەژێر فەزای‌ هەڕەشە ‌و زەبر ‌و زەنگی‌ پولیسی‌‌ و ئەمنیەتی‌ داسەپاو لەلایەن هێزە بەكرێگیراوەكانی‌ كۆماری‌ ئیسلامییەوە‌ بە بڵاوكردنەوەی‌ تراكت ‌و دروشم ‌و شێوە‌ گونجاوەكانی‌ دیكە هەستی‌ نیشتمانپەروەری‌‌ و رێزداریی‌ خۆیان بۆ كۆمارە شەهیدەكەیان دەربڕیوە، ئێمە بە چاوی‌ رێز ‌و سوپاسەوە دەڕوانینە هەموو‌ ئەم ئەرك‌ و تێكۆشانانە. زیندوو راگرتنی‌ ئەم بۆنە نەتەوەییە لەو روانگەشەوە بۆ ئێمە جێگای‌ شانازییە كە ئەگەر دوژمنانی‌ نەتەوەكەمان لە هەموو لایەكەوە بە درێژایی‌ نێزیك بە سەدەیەك هەموو پیلانێكیان دژ بە نەتەوەكەمان تاقی‌ كردوەتەوە ‌و لەو رێگایەدا سەرمایەیەكی‌ زۆریان سەرف كردووە‌ و بە هەزاران كەس لە خەڵكی‌ وشیار‌ و ئازادیخوازی‌ ئێمەیان بە تاوانی‌ كورد بوون ئیعدام كردووە تا بەڵكوو زمان، كولتوور، مێژوو ‌و هەموو بەها نەتەوەییەكانمان لەبیر بەرنەوە‌ و بەگشتیی‌ لەنێو كولتوری‌ نەتەوەیی‌ زۆرداریی‌ خۆیاندا بمانتوێننەوە، بەڵام گەلی‌ كورد چۆكی ‌دانەداوە‌ و ژێرانە ئامادە بووە هەموو نرخێك بدا بۆ ئەوەی‌ هەر كورد بمێنێتەوە‌ و هەر كورد ماوەتەوە. ئەوانە‌ و زۆری‌ دیكەش نیشانەی‌ بەرچاوی‌ ئەم راستیەن كە ئێمە سەردەكەوین ‌و رزگار دەبین.

هاونیشتمانیانی خۆشەویست، هاوڕێیانی رێگای روونی كۆمار!

ئەمڕۆش ئێمە لێرە كۆ بووینەتەوە تا پێكەوە یادی كۆمار بەرز رابگرین. كۆمارێك كە پاش تێپەڕ بوونی‌ ٦٦ ساڵ لە ژیانە كورتەكەی هێشتا وەك چرایەك رێگەی راست و هیوای داهاتوویەكی باش بۆ ئـێمە و نەوەكانی دواڕۆژمان پێشان دەدا.

هەرچەند سەبارەت بە كۆمار و تایبەتمەندییەكانی زۆر گوتراوە و زۆر نوسراوە بەڵام، دەسكەتەكان ‌و پەیامەكانی‌ كۆمار ئەوەندە گەورە ‌و زۆرن هێشتا پێوست دەكا كە ئاوڕی لێ بدەینەوە. گەورەییەك كە نەوەكانی ئەمڕۆ، ئەواونەی كە قەت كۆماریان بە چاو نەبینیوە هێشتا بە شانازییەوە باسی لێوە دەكەن و تامەزرۆی هێنانەدیی دووبارەی‌ ئاواتە پیرۆزەكانی كۆمارن.

كۆماری كوردستان دەرخەری ناخ و خەیاڵی تاكی كورد بوو. تاكێك كە دەیهەوێ بڵێ كە منیش وەك ئەوانیتر كەرامەتێكم هەیە كە دەمهەوێ بیپارێزم. تاكێك كە كیانێكی هەیە و داوای سەروەریی ئەو كیانە دەكات، تاكێك كە پابەندی ئەخلاق و بەها مرۆڤایەتیەكانە ‌و هیوای دابڕانی مرۆڤەكان بە ناوی ئایدۆلۆژی و میتافیزیكەوە ناكات، بەپێچەوانە داوای پێكەوە ژیان ، ئاشتی و دێمۆكراسی دەكات.

هەر‌ بۆیە منیش دەمهەوێ‌ لەم 2ی رێبەندانەدا ئاوڕێك لە بەشێك لە پەیامە بەرزە فیكری‌یەكانی كۆماری كوردستان بدەمەوە كە كەمتر كەوتوونەتە بەرباس ‌و لێكۆڵینەوە:

كۆماری كوردستان هەڵگری كۆمەلێك مانا بوو كە جیا لە كۆمەڵگای كوردی رووی لەوانیتریش بوو. چ ئەوانەی لەگەڵ ئێمەدا دەژین و چ ئەوانەی لە دەرەوەی ئێمە دەژین. پەیامی پیرۆزی كۆمار بۆ ئەوانیتر ئەوە بوو كە خۆتان دەرباز كەن لە ئەقڵییەتی پاوانخوازی و ببن بە دێمۆكرات. رزگار بن لە دواكەوتوویی و ببن بە ئەمڕۆیی. كەرامەتی مرۆڤ زۆر گەورەترە لە تەواوی بەها سازكراوەكان، هەر بۆیە مرۆڤ دەكاتە پێوانەی رەوایی خۆی و بە ئەوانیتر دەڵێ، دەرباز بن لە هەموو ئەو رەواییانەی‌ كە بێجگەلە مرۆڤ شتێكی دیكە دەكەنە بنەما، چاو لە شەرعییەتی خەڵك بكەن.

سەرەڕای هەموو ئەم بوارانە خالێك كە دەبێ ئەمڕۆ باسی لەسەر بكەین گەڕانەوەیە بۆ خودی كۆمار، بۆ ئەوەی كەلە خۆمان بپرسین دەسكەوت یان میراتەكانی كۆمار چین؟ ئەو میراتانە چین كە دەبێ ئەمڕۆ ئاوێنەی رێگای رزگاری و ئازادیی نەتەوەكەمان بن؟ ئەو میراتانە لە كام بەش و جێگادا كاریگەرییان كردۆتە سەر تاكی كورد؟ ئایا ئەو میراتانە خاوەن ئەو پەیامەن كە پێمان بڵێ ئەمڕۆ چی بكەین؟ ئایا ئەو میراتانە ئەو بەهایانەیان تێدایە كە سنوورێكمان بۆ دیاری بكەن و پێمان بڵێن كامە بەرژەوەندیی نەتەوەییە و كامە نیە؟ هەموو ئەمانە لە ئەزموون و میراتەكانی كۆمار دەپرسین تاكوو لە تریبونی حیزبەكەی كۆمارەوە دیسان پەیامی خۆمان ئاراستەی كوردستانیان بكەین.

بە بۆچوونی من چەند پەیامی سەرەكی لە چوارچرای مەهابادەوە بەرەوە سنە، ورمێ، كرماشان، ئیلام، و تاران و جیهانی دەرەوەی ئێران ئاراستە دەكرێت. پەیامێك بۆ كوردستان كەلە ماكۆ و سەڵماسەوە دەس پێدەكات تاكوو داڵاهۆ و چیا و دارستانەكانی ئیلام. پەیامێك كە رووی لە ناسیۆنالیزمی پاوانخواز و نەتەوە تەوەرە كە دەسەڵاتی‌ تاران بەرهەمی‌ بووە ‌و بەرهەمیەتی‌.

یەكێك لەو میراتانە پەیامی كۆمارە بۆ نەتەوەی كورد، ئەو پەیامە پێمان دەڵێ، رزگاری‌ و ئازادی‌ لە درێژەدانی‌ رێگامان دایە. بە دەسەڵاتی ناوەندی دەڵێ، وەرەن پێكەوە بژین، پێكەوە ژیان فەلسەفەی ژیانە و مرۆڤ لە پێكەوە ژیاندا گەورە دەبێت.

خەڵكی‌ ئازادیخوازی‌ كوردستان!

كاتێك كە دەنگی كۆمار لە چوارچرای مەهابادەوە رووی كردە تەواوی كوردستان، پێی ‌گوتین كە ئێمە دەبێ رزگار بین، رزگارییەك كە بۆنی دەربازبوون لە هێماكانی داگیركەر بدات. رزگارییەك كە شوناسەكەمان بەرەوە كەناری ئارامی ببات. هەر لەم رەهەندەوە بوو كە كۆمار تەنیا رێگەی لە ئارامی و ئاسایش بۆ شوناسەكەمان پێناسە كرد. كۆمار و ئەندازیارەكانی چاكیان دەزانی كە هەتا كاتێك مرۆڤ رزگار نەبێ ناتوانێ كەرامەتی خۆی بپارێزێ. هەر بۆیە مانیفیستی سیاسی، كۆمەلایەتی، ئابووری و كولتووری خۆی گرێ دا بە رزگار بوونەوە و پێی وتین، گەلێك كە رزگار نەبێ قەت ناتوانێ پارێزگاری لە كەرامەت و ئازادییەكانی خۆی بكات. بوون ‌و هاتنە كایەی كۆمار خۆی لەم پەیامەدا دەبینێتەوە كە ئێمە بۆ رزگاریی كورد هاتووین و دەمانهەوێ كە ئەم نەتەوە رزگار بكەین. مەبەست و ئاواتی ئێمە دەرباز كردنی ئەم نەتەوەیە لەو ترسەی كەلە شوناسەكەی هەیەتی. هەر بۆیە ترس و شەرمێون بوون لەم شوناسە سەركوت كراوە دەبێ تەواو بێ و سەردەمی قەتیس مانەوە لە مەزڵووم بوون كۆتای پێ بێت و بەرەو شانازی كردن بەم شوناسە هەنگاو هەڵبگرین، چونكە لە شوناسی سەركوتكراودا كەرامەتی مرۆڤی كورد پێشێل دەكرێت. رێبەرانی كۆماری كوردستانیش ئەم راستیە دەزانن و هەوڵی ئەوە دەدەن كە گەلی كورد لەم بنپێ بوونە رزگار بكەن. ئەوەی لە چوارچێوەی بزووتنەوەی نەتەوە ژێردەستەكاندا بینیومانە ئەوەیە كە ئەوانیش وەك كورد بۆ دەرباز بوون لە بندەستی، خۆیان تەرخان كرد و بەرەنگاری داگیركەر بوونەوە تاكوو شوناسەكەی خۆیان لە مەترسییەكان بپارێزن ‌و ئەوانەی ئەوەیان نەكرد لە لاپەڕەی رۆژگاردا وەك نەتەوە سڕانەوە. لە ئەزموونی كۆمارەوە فێر بووین كە رزگاری هەنگاوی یەكەمە، ئەگەر كەرامەتی خۆمان وەك مرۆڤ بەدەست نەهێنین، ناتوانین دواڕۆژی نەوەكانمان كە ئەركی پاراستنی ئەم شوناسەیان هەیە، مسۆگەر بكەین. هەر بۆیە یەكێك لە میراتە گرینگەكانی كۆمار ئەوە بوو كە ئەو بیرەی تێدا زیندوو كردینەوە كە هەوڵەكانی ئێمە بۆ ئاسوودە بوون لە دەروازەی رزگاریی شوناسەكەمانەوە دەرباز دەبێ. لە ساتە وەختەكانی رووخانی كۆمارە ساوەكەمانەوە كاروانی شوناسی كوردی بە رێبەرایەتیی حیزبەكەی كۆمار رانەوەستاوە تاكوو ئەوەمان پێ بلێ كە نەوەكانی كورد لە هەر سەردەمێكدا ئەو میراتەی كۆماریان بە دەستەوەیە و هەنگاو بۆ رزگاریی نەتەوەیی دەدەن تا مەكۆیەكی ئارام ببینینەوە، بۆ ئەوەی‌ كەس زەفەر بە شوناسەكەمان نەبا.

میراتی دووهەمی كۆمار بۆ خەڵكی كوردستان هێنانە ئارای ئەو پەیامە بوو كە ئەگەر ئێمە لە قۆناغی رزگاری تێپەڕ بووین بەو مانایە نیە كە دەبین بە ئاغا و كوێخای تاكەكانی كورد، بەڵكوو لە پاش رزگاری، ئەركی كورد و دەسەڵاتی كوردی سازكردنی ئەو زەمینەیە كە تاكەكان بە هەموو تایبەتمەندیەكانیەوە تاكی خاوەن ماڤ بن. ئەركی دەسەڵاتی كوردی تەنها ساز كردنی هاوسەنگییە بۆ ئەوەی بتوانێ بەرژەوەندییە جیاوازەكان رێك بخات و نەهێڵێ كە مافی تاك بكەوێتە مەترسییەوە. هەر لەم رەهەندەوە بوو كە ناوی دەسەڵاتی كوردی كرا بە كۆمار، واتە كۆمار لە لایەكەوە بنەمای رەوایی خۆی لە جەماوەر یان خەڵكەوە وەردەگرێ، لە لایەكی ترەوە كۆماری كوردستان كەلە سەر بنەمای شوناسی نەتەوەی كورد خۆی ساغ دەكاتەوە.

هەر بۆیە دەبینین كەلە ماوەی دەسەڵاتداریی كۆماردا هیچ چەشنە پەلاماردانێك بۆ سەر ئازادییەكانی خەڵك نەكرا. كاربەدەستانی كۆمار هەوڵەكانیان بۆ ئەوە نەبوو كە پانتاییە گشتییەكانی تاكی كورد كۆنترۆل بكەن. لەو كۆمارەدا جیاواز لە تاكی كورد كە خاوەن شوناسی كۆمارەكە بوو، شوناسەكانی دیكەش مافیان وەك هاوڵاتییەكی دانیشتووی كیانی كوردی پارێزراو بوو، واتە مافێكی هاوتایان هەبوو.

لە فەلسەفەی كۆماردا سیاسەت و ماف تەنها بەشی پیاو نەبوو، بەڵكوو ئەو نیوەكەی تری كۆمەڵگای كوردستانیش كە ژن بێ، خاوەن هەمان ماف بوو. ئەوە لە كاتێكدا بوو كە كۆمەڵگای كوردستان لەو سەردەمەدا لە ئاستێكدا نەبوو كە هەست یان تێگەیشتنی هەبێ بەرانبەر بە مافی ژن، بەڵام كۆمار خۆی هەوڵەكانی خستە گەڕ بۆ ئەوەی كۆمەڵگا و خودی ژن لە مافەكانی ئاگادار بكاتەوە.

هەروەها كە بۆمان دەردەكەوێ چەمكی ئازادی لای كۆمار چەمكێكی ئایدۆلۆژیك یان سنوودار نەبوو، بە مانای تەسك كردنەوەی لە چوارچێوەی گرووپ یان شوناسێكی دیاریكراودا. لێرەوەیە كە ئەم ئەزموونەی كۆمار فێرمان دەكات خەباتی رزگاریخوازی كورد تەنها خەباتی رزگاریی نەتەوەیی نیە، بەڵكوو لە هەمانكاتدا خەباتێكە بۆ ئازادیی تاكەكانیش لە كۆمەڵدا، بۆیە ئەم میراتە گەورەی كۆمار تاكوو ئەمڕۆ و بگرە تا سبەیش یەكێك لەو میراتە پڕ لە شانازییانەیە كە پێمان دەڵێ ئێمە دەتوانین لە بەرەی رزگاریی نەتەوەییدا كۆ ببینەوە، بەڵام ئەوە ناگەیەنێ كە كۆمەڵگایەك بەرهەم دێنین كە مافی تاك لەبەرچاو نەگرێت.

لایەنێكی‌ ‌دیكەی ئەزموون یان میراتی كۆمار ئەو پەیامەیە كە ئاراستەی لایانگرانی بیری یەك نەتەوە، یەك زمان و یەك مێژوو دەكات. كۆمار بە لایانگرانی ئەقڵیەتی پاوانخواز دەڵێ كە ئەو خەیاڵەی كە ئێوە هیوای دەكەن و هەنگاوی بۆ هەڵدەگرن ناتوانێ هەروا درێژەی‌ هەبێت ‌‌و بە ئامانج بگات، لەبەر ئەوەی كە ئێوە تەنیا خۆتان دەبینن و هەوڵدەدن كە ئاواتەكانی‌ ئێمە لەناو ببەن، بۆیە كۆمار و سەركردە زاناكانی بە پێچەوانەی دەنگی پاوانخواز لە تاران، دەنگی فرە رەنگی و فرە نەتەوەیی ئێران هەڵدەبڕن و هاواری پێكەوە ژیان دەكەنە دروشم و چرای رزگاریی ئێران لە پاوانخوازی دادەگیرسێنن.

ئەوەی لانیكەم لە ماوەی یەك سەدەی رابردوودا تاكوو ئەمڕۆ لە ئێران بینیومانە ئەوەیە كە بەناو و شێوازی جۆراوجۆرەوە هەوڵەكان بۆ كۆنترۆڵ كردنی دەسەڵاتی سیاسی بەدەوام بووە و لە هەموو لایەكەوە هەوڵ دراوە بۆ ئەوەی دەسەڵاتی سیاسی لە ناوەند بە شێوەیەكی پاوانخوازانەوە بەڕێوە بچێت. كاتێك لەژێر ناوی نەتەوایەتی و كاتێكی تر لەژێر ناوی ئایینەوە. هەر یەك لەمانە پانتایی گەمە سیاسیەكانی ئێران دەخەنە ژێر رەكێفی خۆیانەوە و ئەوانیتر كەلە چوارچێوەی نەتەوەكەی ئەواندا یان ئایینەكەی ئەواندا جێگایان نابێتەوە، پەرواێزی دەخەن. بەڵام كاتێك كۆمار دەنگ هەڵدەبڕێ ئەو پەیامەیان ئاراستە دەكات كە بەڕێوە بردنی وڵات بەم شێوەیە تەنیا دیكتاتۆریی لێ دەكەوێتەوە و ئێمە نەتەوە ژێر دەستەكانی ئێران بە پێچەوانەی ئێوە چەقبەستوانە بیر ناكەینەوە و بە جێگای پێناسە كردنی ئێران وەك تەنیا نەتەوەیەك باوەڕمان وایە كە ئەم وڵاتە چەندین نەتەوەی تێدایە و پێكەوە ژیانی نێوان ئەمانەیە كە رێڕەوی ژیانی سیاسیی ئێران دەگۆڕێت و بەرەو دیمَۆكراسی دەیبات. لە هەمانكاتدا خودی كۆمار بەپێچەوانەی نەتەوە پەرەستەكان و ئاخوندەكان كیانێك ساز دەكات كە هەموو نەتەوە و ئایینزایەك مافی بەرانبەریان وەك تاكی كورد هەیە. لە كاتێكدا كە كاربەدەستانی تاران هەوڵی پاكتاو كردنی نەتەوەكانی دیكەنیان دەدا، كۆمار هەوڵی پێكهێنانی كەشێكی ئارامی دەدا كە كوردستان بكاتە كوردستانی بوون ‌و خۆی دەرباز بكات لە بیری تەسكی نەتەوە پەرستی.

لێرەوە بۆمان روون دەبێتەوە كە كۆماری كوردستان بە پێچەوانەی پڕوپاگەندەی نەتەوە پەرەستەكانی تاران، ئەزموونێك بوو كە باشترین مودێلی بۆ پێكەوە ژیانی‌ لە ئێران خستەڕوو. هەر بۆیە ئەم كۆمارە میراتەكانی تەنیا تایبەت بە خەڵكی كورد نیە، بەڵكوو دەتوانێ میراتی ئێرانیەكانیش بێ، بەو مەرجەی لە دەرەوەی جیهانی نەتەوە پەرەستی بیر بكەنەوە.

جیاواز لە میراتی كۆمار بۆ كوردستان و ئێران، ئەم كۆمارە پەیامێكی زۆر گرینگیشی ئاراستەی كۆمەڵگای نێونەتەوەی كرد، ئەویش ئەو پەیامە بوو كە خەیاڵی كورد لە هێنانە ئارای كۆمار، بە دێمۆكراتیزە كردنی كۆمەڵگای نێونەتەوەییە. كاتێك جیهان دەتوانێ ئارامی و ئاسایش بە خۆیەوە ببینێ كە هەموو شوناسەكان بەیەك ئاست و رێژە خاوەن ماف و بەرپرسایەتی بن. هەر بۆیە كۆمار زۆر بە وریاییەوە دەنگی هەڵبڕی كە ئەم مۆدێلی‌ دەسەڵاتداری و پاكتاو كردنە لە جیهان، بەتایبەت لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، دەبێ كۆتایی پێ بهێنرێت، لەبەر ئەوەی كە ئەم دەوڵەتانە بەرلەوەی كە نوێنەرایەتیی تاكەكانی ناوخۆی وڵاتەكەیان بكەن، نوێنەری بەرژەوەندییە تەسكەكانن كە جیهان بەرەو بێقەراری دەبات و ئاسایش بەم ئەقڵییەتەوە ناتوانێ بەرهەم بێت.

بەڵام بەداخەوە كێبڕكێی زلهێزەكان لەسەر بەرژەوەندییەكان هۆیەكی گرنگ بوو بۆ ئەوەی ئەوان قەت ئەو پەیامە نەبیسن، بەڵام ئێمە وەكوو گەلی كورد و حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران كۆڵ‌ نادەین ‌و ئەركی سەرشانمانە لە ئێستادا دەنگی خۆمان بەرزتر بكەینەوە، چونكە لە ئێستادا زیاتر لە هەموو رابردوو حەقانیەتی پەیامی كۆمار بۆ هەموو دنیا روون بۆتەوە.

ئێستاش پاش ٦٦ ساڵ لە رۆژی 2ی رێبەندانی 1324ی هەتاو‌ییەوە، ئێمە وەك حیزبی دێمۆكرات وەك رێبوارانی رێگەی كۆمار جارێكی‌ دیكە دووپاتی دەكەینەوە كە بیروباوەڕی كۆمار بیروباوەڕی ئێمەیە، رەفتار و سیاسەتی كۆمار، رەفتار و سیاسەتی ئێمەیە. لەگەڵ ئەوەی‌ ئەو میراتانەی كەلە كۆمار بەجێماوە تەنیا مڵكی حیزب نیە، بەڵكوو مڵكی تەواوی مرۆڤی رزگاریخوازە. هەر بۆیە رووی قسەكانم دەكەمە خەڵكانی كوردستان، روو دەكەمە نەتەوەكەمان و دەڵێم هەموو لایەك لە كۆمەڵگای كوردی چ تاك و چ حیزبەكان ئەركمان ئەوەیە كە مانیفێستی بیركردنەوەی خۆمان لەو میراتانەی كۆمار دوور نەخەینەوە و تا دێ رووی داخوازییەكانی خۆمان بكەینە كۆمەڵگای كوردی و جیهانی دەرەوەی خۆمان، بۆ ئەوەی هەم ریزەكانی خۆمانی پێ پتەوتر بكەین، هەم دونیا لە ئێمە بە باشی تێ بگات.

لەم بۆنە پیرۆزەدا و بە تێڕوانین لەو میراتە هزرییانەی كۆمار، روو دەكەینە هێز و لایەنە ئێرانییەكان ‌و پێیان دەڵێین كە: ئەگەر خولیای پاراستنی مافی مرۆڤ ‌و دێمۆكراسی لە ئێرانن، ئەگەر خوازیاری پاراستنی تەواویەتیی خاكی ئێرانن‌ و ئەگەر ژیان لەژێر سێبەری حكوومەتی نەتەوە پەرستی پاشایەتی ‌و ئایینیی كۆماری ئیسلامیدا بێزاری كردوون ‌و خوازیاری ژیان وەك مرۆڤێكی ئەم سەردەمەن، پێویستە لە میراتەكانی كۆمار كەڵك وەربگرن‌ و پەیامەكانی ببیسن.

حیزبی ئێمە حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران، كە یەكەم میراتگەری ئەو میراتانەیە، لەژێر رووناكایی پەیامەكانیدا، لەگەڵتانە بۆ پێكەوە ژیان لە ئێرانێكدا كە هی هەموو نەتەوەكان بێ‌ بە مافی بەرانبەرەوە، بە پێناسەی خۆمان وەكوو كورد ‌و كوردستانی، بەڵام ئەگەر هەروەك رابردوو خەیاڵی دەسەلاتێكی ستەمكارانەتان هەیە، ئەوە رێگای ئێمە رێگایەكی دیكە دبێ‌‌ و ئێوەش بە ئاواتەكانتان ناگەن.

لە كۆتاییدا جارێكی دیكە پیرۆزبایی 66ـەمین ساڵڕۆژی دامەزرانی كۆماری كوردستان لە هەموو گەلی كورد‌ و ئێوە خۆشەویستان بەشدارانی ئەم كۆڕیادە دەكەم، بەو هیوایەی هەموومان پێكەوە بۆ وەدیهێنانی پەیامەكانی كۆمار تێ بكۆشین ‌و هەموومان شانازیی دامەزراندنەوەی دووبارەی كۆماری كوردستانمان پێ ‌ببڕێ‌.
سكرتێری گشتی
مستەفا هیجری

02.11.1390ی هه‌تاوی
22.01.2012ی زایینی
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.