• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رێبەندانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

وتووێژی ماڵپەڕی کوردستان میدیا لەگەڵ ئەندامانی بەڕێوەبەریی یەکیەتیی ژنان

زایینی: ٠٧-٠٣-٢٠١٣ - هەتاوی: ١٣٩١/١٢/١٧ - ١٨:٠٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
وتووێژی ماڵپەڕی کوردستان میدیا لەگەڵ ئەندامانی بەڕێوەبەریی یەکیەتیی ژنان
کوردستان میدیا: ماڵپەڕی کوردستان میدیا بە بۆنەی رۆژی جیهانیی ژنان وتووێژی لەگەڵ ئیلهام چایچی بەرپرسی یەکیەتیی ژنانی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران، هێرۆ جڵدیانی جێگری بەرپرسی یەکیەتیی ژنان و رۆژین بەهرامی ئەندامی بەڕێوەبەریی ئەو یەکیەتییە پێک‌هێنا.


سەرەتای سەدەی بیستەم ژنان لە وڵاتانی پیشەیی بە وەرگرتنی بڕە پارەیەکی زۆر کەم لە حەقدەستەکەیان و نەبوونی ئاسانکاری لەمەڕ پێشکەوتنی ئەو توێژەی کۆمەڵگا، بارودۆخێک هاتە پێشەوە کە ژنانی خستەسەر رێچکەی بزووتنەوەیەکی یەکسانیخوازی و ئەمەش بووە هۆی رەخساندنی هەلێک هەتا چەمکی رۆژی جیهانیی ژنانی هێنایە ئاراوە.

رۆڵی ژنانی کرێکاریش لەم بزووتنەوەیەدا کەم رەنگ نییە و رۆژی ٨ی مارس وەکوو رۆژی جیهانیی ژنان بەبۆنەی خۆپیشاندانی ژنانی کرێکاری کارگەی رستن و چنینی نیۆیۆرکی ئەمریکا لە ساڵی ١٨٥٧ی زایینی دیاری کرا.


ژنانی ئێران و کوردستان بەتایبەتی خاوەن ئەزموون و مێژووی خەباتی تایبەت بە خۆیانن. لە کوردستاندا ژنان بەهۆی هەبوونی ستەمی نەتەوەیی و کولتووری و ئابووری، چەندقات زێدەتر لە ژنانی جیهان دەچەوسێنەوە و ئەمەش دەبێتە هۆی ئەوە کە خەباتی ژنان لە کوردستاندا بگرە چەند قات‌تر ئەستەم و دژوارتر دەکاتەوە.

بۆ تاوتوێ کردنی ئەو پرسە وتووێژمان لەگەڵ چەند کەس لە ئەندامانی بەڕێوەبەریی یەکیەتیی ژنانی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران کە کۆن‌ترین رێکخراوەی سازماندراوی کوردستانە و سەردەمی کۆماری دێمۆکراتێکی کوردستاندا دامەزراوە، پێک هێناوە.

3935.jpg
ئیلهام چایچی


كوردستان میدیا: زۆر جار گوێ‌بیستی ئەوە دەبین كە دەڵێن، دێمۆكراسی و مافی مرۆڤ ئەو وشە جوانانەن كە بەپێی بەرژوەندییەكان هەڵسوكەوتیان لەگەڵ دەكرێ‌ولە دونیای مۆدێڕنیشدا سەری هەڵداوە بەڵام زیاتر پێاوان رۆڵیان تێدا بینیوە هەر بۆیە ژنان لە بواری دێمۆكراسی و مافی مرۆڤەوە پشت گوێ‌خراون، رای بەڕێزتان چیە؟

ئیلهام چایچی:
ئەم بیرۆكەیە هەتا رادەیەك دروستە، بە هۆی‌بەشدار نەبوونی‌ژنان لە پرۆسەی‌بە ‎دێمۆكراسی بوون و دابین‎كردنی‌مافی‌مروڤ، لە زۆر بوارەوە بێ‌بەش كراون و لەگەڵ بێ‌عەداڵەتی جینسی‌بەرەوڕوو بوون. مێژوویەك كەلە سەر چەوسانەوە و زەوت كردنی‌مافی‌ژنان دامەزرابێ‌و دێموكراسییەك كە نەتوانێ‌مافی‌نیوەی‌كۆمەڵگا بپارێزێت، ناتوانین بڵێن ئەمە دێمۆكراسییەكی‌دروست و راستەقینەیە. بۆیە دێمۆكراسی‌كاتێك مانا پەیدا دەكات كە هەموو شارومە‌ندانی‌كۆمەڵگا لە مافی‌بەرامبەر و تاكەكان لە ئازادی بەرخوردار بن و ژن و پیاو بە شێوەی‌بەرامبەر خۆیان ببیننەوە.

بۆ نمووونە دێمۆكراسیی‌راستەقینە، كۆمەڵگای‌مەدەنی‌هان دەدات و یارمەتی‌دەكات بۆ دامەزراندنی‌رێكخراوەكانی‌مەدەنی و NGOـەکان، ژنانیش دەتوانن لە رێگای‌ئەم رێكخراو و پێكهاتانە بۆ رێكخستن و نەهادینە كردنی‌دێمۆكراسی‌گەشە بكەن و ژنانی‌كورد بۆ وەدیهاتنی‌ئامانج و داخوازییەكانی‌خۆیان تێبكۆشن.

3932.jpg
هێرۆ جڵدیانی


کوردستان میدیا: کۆمەڵگای نەریتنی و ئایینیی کوردستان، هەتا چەندە زیان، یان قازانجی بۆ بزووتنەوەی ژنان و بەشداریی ئەو توێژە لەو بزووتنەوەیەدا هەبووە و دیاردەی خۆ کوژی هەتا چەندە پێوەندی بەو مەسەلەیەوە هەیە؟

هێرۆ جڵدیانی:
ئایین و دینەكان لە قۆناغی جۆراوجۆری ژیانی مرۆڤدا پێكهاتوون وهەر یەك یاسا و شێوە و رێبازێكی تایبەتی بە خۆی هەبووە، هەر بەم بۆنەشەوە شێوەی هەڵسوكەوتەكانیش لەگەڵ ژنان جیاوازی هەبووە. ئەو جیاوازیانەن كە بوونەتە هۆی سەرهەڵدان و بزووتنەی ژنان بۆ رزگاری لە ژێر نەریت و یاسا دواكەوتووەكانەوە. ئەم رەوتە هەتا ئێستاش بەردەوامە. ئەوە ئەركی بزووتنەوەی ژنانە كە دەبێت هاوسەنگی لە نێوان نەریت و ئایینەكان لەگەڵ رەوتی سەردەم پێك بێنێت.

بزووتنەوەی ژنان لە كوردستانیش قۆناغی جۆراوجۆری تێپەڕاندووە و ناوی زۆربەی لەو ژنانە لە مێژووی كوردەواریدا تۆمار كراوە كە خەباتیان كردووە بەدژی نەریت و یاسا و بەربەستە ئایینی و كۆمەڵایەتێیەكاندا، بەڵام بەهۆی نەبوونی هاوسەنگی لە نێوان ژن و پیاو لە كۆمەڵگادا سەرەڕای هەموو جیاوازییەكان بە بەردەوامی ستەمی زیاتر لە ژن كراوە. (ژن بەژنە، گەورە بەچووكە، دوو ژن بە شاهیدێك دانان، میرات، بەرخوێن دان، لەسەر پشتی لانك مارە كردن، پێشكەشی، تەڵاقی یەكلایەنە، دەستدرێژیی جینسی، فرە ژنی، لێدان، لە گۆشەی ماڵدا مانەوەوە و ...هتد) دەیان هۆی سیاسی و كۆمەڵایەتی و ئابووری و هەریەك لەوانە رادەی خۆكوژیشی لە نێو ژناندا زیاد كردووە.

3933.jpg
رۆژین بەهرامی


کوردستان میدیا: زۆر جار دەنگۆی ئەوە هەیە کە ژنانی فمینیست، یان یەکسانیخواز کە خوازیاری نەهێشتنی توندوتیژی لەدژی ژنانن، بە دژبەری پیاوان دادەنرێن،ئێوە راتان لەو بارەیەوە چییە؟

رۆژین بەهرامی: لە راستیدا ئەوە دەگەڕێتەوە بۆ بیری ئەو پیاوانەی كە نایانهەوێ‌بیر و هزری خۆیان لەگەڵ پێشكەوتن و پێشەڤەچوونەكانی دونیای مۆدێڕن و ئەوڕۆیی بگونجێنن و پێویستە بگۆترێ‌هیچ ژنێكی فمینیست نە تەنیا دژی پیاوان نییە بەڵكوو باوەڕی تەواوی بە بنەماكانی یەكسانی و ئازادی و دێمۆكراسی هەیە و بەردەوامیش بۆ بەدەست هێنانی ئەو چەمكانە كاری كردووە و هەوڵی داوە و لە هەوڵەكانیشیان بۆ چەسپاندنی ئەو بنەمایانە بەردەوامن.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٧ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ ڕاسان و گۆڕان
ــ ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسەدا
ــ ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.
  • ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟ ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟
    ئەرکەواز لە باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵاتەوە پاڵی داوەتە داوێنی (پشتکێو)ەوە و لە باشوور و باشووری ڕۆژهەڵاتیشەوە دەبەسترێتەوە بە شاخی (بیورەواز) و لە باشوووری ڕۆژئاواشەوە پاڵی داوەتە شاخی (کەڵەک) کە بەرجەوەندی شار چەشنی دۆڵێکی بەرینی سەرسەوز بە بەرزی و نەوییەوە دەردەکەون و بینا و گەڕەک و کۆڵانەکانی لە نێوان دیمەنی سەرسەوز و داوێنی کێو و کەنار جۆگە و ئەو چەند کێوەدا بە جوانییەکی سەرنجڕاکێشەوە دەردەکەون.
  • سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟ سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟
    هیچ گیانلەبەرێک نییە کە بتوانێت بێبەش و دوورخراوە لە "پەروەردە و ڕاهێنان" بژیت و پێویستی بەو مەسەلەیە نەبێت، تەنانەت ئەگەر گیانلەبەرێک بە تەنیا لە هەر شوێنێک بژیت، بە تەنیا خۆی پەروەردە دەکات و "چۆنیەتی" ڕێڕەوی ژیانی خۆی دیاری دەکات بۆ ئەوەیکە بتوانێت لە بەردەم ئاستەنگ، کێشە و گرفتەکانی ژیاندا سەرکەوێ و ئەمنییەتی هەمەلایەنەی ژیانی دابین بکات.
  • ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا
    ڕاسان لە واتای وشەییدا بە مانای هەڕەشە بۆ لێدان و هەستانەوە و ڕاسبوونەوە بەرامبەر بە هێرشبەرێک بۆ تۆقاندن و دابەزاندنی ورەی دێت.
  • \ "ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی"
    ئەگەر تەنیا ئەو دوو ڕستەیەی ئەو رۆژنامەیە و سیاسەتی گشتی بەڕێوەبەرانی رۆژنامەکە و بە روونی سیاسەتی دەسەڵاتدارانی شۆڕشی سمکۆ سەیر بکەین و بیدەینە بەر سەرنج، بە روونی بۆمان دەردەکەوێت، کە خەڵکی کوردستان زۆر پێش ئەوەی ئەرتەشی سوور بۆ مەبەستی بەرگریکردن لە ئەگەری هێرشی ئاڵمان لە خاکی ئێرانەوە، رووبکاتە ئێران خۆی وەک نەتەوەیەک داناوە و باوەڕی بە بەرژەوەندی باڵای نەتەوەکەی هەبووە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    به‌ دوای رووخانی كۆماری كوردستان و له‌ سێداره‌درانی پێشه‌وا قازی مه‌حه‌ممه‌د له ١٠ی خاکەلێوەی ١٣٢٦ی هەتاوی‌(٣٠ی مارسی ١٩٤٧) خه‌باتی حیزبی دێموكرات كه‌وته‌ قۆناغێكی ئه‌سته‌مه‌وه‌، به‌ڵام حیزبی دێموكرات وه‌ك حیزبێكی ڕێنوێن، درێژه‌پێده‌ر و وه‌دیهێنه‌ره‌وه‌ی ئامانجه‌ به‌رزه‌كانی كۆماری كوردستان، ئه‌ركی رێكخستنی بزاڤی میللی- دێموكراتیكی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستانی درێژه‌ پێدا.
  • ڕاسان و گۆڕان ڕاسان و گۆڕان
    حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش وەک هەر حیزبێکی دیکە، لە قۆناخی نوێدا پێویستی بە هزری نوێ و هێزی نوێ و رۆئیای دووبارە پێناسەکراو و سیستمی کاری نوێ هەیە.
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".