• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٧ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٢٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

گرینگی رۆڵی راگەیەنە گشتییەکان لە جیهانی ئەمڕۆدا (حوسێن نازدار)

زایینی: ٢٣-٠٤-٢٠١٤ - هەتاوی: ١٣٩٣/٠٢/٠٣ - ١١:٠٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
گرینگی رۆڵی راگەیەنە گشتییەکان لە جیهانی ئەمڕۆدا (حوسێن نازدار)
حوسێن نازدار

مێژووی مرۆڤایەتی گەواهی دەدا کە لەگەڵ سەرهەڵدانی کۆمەڵە سەرەتایی‏یەکان و بەردەوامبوونی شارستانیەتدا، بە گوێرەی پێویستیی ژیان و لەپێناوی ئاڵوگوڕی بیروڕا ‌و وەدەستهێنانی زانیاریدا، پێوەندیی نێوان مرۆڤەکان بە شێوازی جیاواز بەردەوام بووە. مرۆڤ هەر لە سەرەتای پەیدابوونییەوە و لەو رۆژەیەوە کە قسەی زانیوە پابەند بووە بە راگەیاندنەوە و ئامرازەکانی پێوەندی جەماوەری دەوری کاریگەر و گرینگیان بووە لە ژیانی تاک‌و کۆمەڵدا و لە هەموو قوژبنێکی ئەم دنیایەدا شان بە شانی مرۆڤ ئامرازەکانی پەیوەندی کردنیش لە هەموو روویەکەوە پەرەیان سەندووە.

لە کۆمەڵە دێرینەکاندا بە هۆی بارودۆخی جوگرافیایی و ئەو ژینگەیەی کە مرۆڤ تێیدا پەروەردە بووە مەودای پێوەندی کردن و زانیاری گەیاندن و ئامادەکردنی رای گشتی بەرتەسک بووە و تایبەت بووە بە چەند بابەتێکەوە و زۆر نەچۆتە قووڵایی بابەتەکانەوە، لە هێندێک بوارەوە تێـڕوانینی میتافیزیکییانەی بووە.

لە سەدەکانی دێریندا مرۆڤ بۆ گواستنەوەی پەیامێک یان ئاشکراکردنی رووداوێک، پەنای بردۆتە بەر هاوارکردن و دەنگ و دەهۆڵ کوتان و بۆریەژەنی ‌و ئاگر و دووکەڵ و تیشک و تیشکدانەوە، بەڵام لە چاخی نوێدا پێشکەوتنی راستەقینەی ئامرازەکانی پێوەندی و راگەیاندنی زانیاری لەگەڵ داهێنانی"پیت" و سەرهەڵدانی "چاپ" و "تلگراف" دەست پێ دەکات تا دەگاتە بڵاو بوونەوەی کتێب و گۆڤار و رۆژنامە و وەگەڕکەوتنی رادیۆ ‌و سینەما و تەلەفزیۆن و مانگە دەسکردەکان (ماهوارە) ‌و ئینترنێت. لە راستیدا هەر لەو سەردەمەوە کە"پیت" سەری هەڵداوە و نووسین لەسەر پێستی ئاژەڵ و خشتی سوور دەستی پێ کردوە تا ئەمڕۆ، تێکنۆلۆژیی زانیاری و پێوەندییەکان کاریگەرییەکی چارەنووسسازی هەیە.

راگەیاندن، لە پەیام و پەیامنێر و ناوەند و شێواز و وەرگر و کاردانەوە پێک دێ‌، کەسایەتیی راگەیاندن و هۆکاری راگەیاندن و رای گشتی پێکەوە پەیامی راگەیاندن تەواو دەکەن، پێوەندیکردن رەوتێکە کە راگەیاندن بە جۆر و ناوەند و وەرگرەوە بە کار دێنێ‌، راگەیاندنی کارا و کاریگەر ئەوەیە کە دەبێتە هۆی پێوەندیکردن.

راگەیەنە گشتییەکان، ئەو دەستەیە لە راگەیاندنەکانن کە بە مەبەستی گەیاندنی دەنگ و باس و زانیاری و دابین‏کردنی سەر گەرمی بۆ ژمارەیەکی زۆری خەڵک بە کار دەهێنرێن، وەکوو رۆژنامەکان، گوڤارەکان، رادیو، تەلەفزیون، سینەما، ڤیدیۆ سی‌دی و ئینترنێت، کە پیت و دەنگ و وێنەیان دەگەنە لای زۆرێک لە مرۆڤەکان و کاریگەرییەکی شوێندانەریان لەسەر ژیانی خەڵک هەیە.

راگەیاندنەکان، لە چاخ و قۆناغ و سیستمی جیاوازدا نێوەڕوک و مەبەستی جیاوازیان هەبووە، ئامانجی سەرەکیی راگەیەنە گشتییەکان لە جیهانی ئەمڕۆدا، بڵاو کردنەوە و ناساندنی شارستانییەتەکان، کولتوورەکان، شێوازەکانی ژیان، سیستمەکان، یاساکان، بەهاکان، ئەزموونەکان و گەیاندنی زانیارییە پێویستەکان بە خەڵک و بەره‌وپێشبردنی مرۆڤایەتییە.

ئێمە لە هەزارەی سێهەم و لە سەردەمێکی تێکچرژاو پێکەوە بووندا دەژین کەلە ئاکامی بەنێو دەوڵەتی بوونی پێوەندییە مۆدێڕنەکان، خەڵکی سەرانسەری دنیا لە سیستمی جیهانی زانیاریدا بەشدارن. تێکنۆلۆژیی زانیاری و پێوەندییەکان و هاوگەرایی وەبەرهێنان و دابەش کردن و بەکارهێنەرانی کاڵا و شتومەکە زانیارییەکان بە شێوەیەکی بەرفراوان پەرەی سەندووە، پیشەسازی راگەیەنەکان بە شێوەیەکی خێرا تێکەڵ بە رەوتی جیهانگەرایی بووە، شیرکەتە راگەیەنەکان بەرین‌تر و فراوان‌تر لە سنوور و چوارچێوە نەتەوەیی‌یەکان چالاکی دەکەن، تێکەڵ کردنی کۆمپانیا راگەیەنەکان پەرەی سەندووە و چالاکییەکانی خۆیان فرەچەشن و فرەلایەن و جۆراوجۆر کردوونەتەوە، پیشەی راگەیەنە جیهانییەکان لە ژێر دەسەڵات ‏و رکێفی رێژەیەکی بەرچاو لە شیرکەتە فرەنەتەوەیی‌یەکان دایە. رۆژنامە، رادیۆ، تەلەفزیۆن و تەلەفۆنە جۆراوجۆرەکان لە ئەنجامی پێشکەوتنی تێکنۆلۆژی و پەرەسەندنی خێرای ئینترنێت رووبەڕووی گۆڕانکارییەکی قووڵ و سەرسوڕهێنەر بوونەتەوە و شێوازەکانی رێکخستن و پێشکەش کردنی خزمەتگوزارییەکان لە گۆڕانی بەردەوام دان، ئینترنێت ئیمکانات و پێداویستیی نوێ ‌و ورووژینەوە دەخولقێنی و رێژەی بە کارهێنەرانی لە سەرانسەری دنیا بە خێرایی روو لە زیادبوون کردووە، کارکردی مۆبایلەکان لە حاڵی گەشە و پەرەسەندن دایە، دەکرێ‌ رۆژنامەکان لەسەر تۆڕە ئەلێکترۆنییەکان بخوێنرێنەوە.

لە سەردەمی بە جیهانی بوونی زانیاریدا، راگەیەنە گشتییەکان پێشکەوتن و گەشەکردنیان کردۆتە بە مەلەکەی زەینی مرۆڤ و بەردەوام بە جیهانی زەینی مرۆڤ فۆرم و شێوازی نوێ‌دەدەن، کات و شوێنیان چڕ کردوونەتەوە، جیهانیان کردۆتە بە گوندێکی بچووک، بوونەتە بە چاو و گوێی کۆمەڵگا و دەنگ و باس و زانیاری بە هەر کەس و هەموو لایەنێک دەگەیەنن، وریاکەرە و هاندەری خەڵکن، رێگا خوش دەکەن بۆ وتووێژ و لێک تێگەیشتن و یەکتر قبووڵ کردن و پێکەوە گونجانی مرۆڤەکان، نەخشیان هەیە لە رێکخستنی هاووڵاتییان لە پێناوی گەیشتن بە ئامانجەکانیان، بیروڕای گشتی رێک دەخەن و ئاراستەی پێ‌دەبەخشن، کەش و هەوای لەبار و گونجا و دەڕەخسێنن بۆ وەگەڕخستنی سەرمایە و بازاری ئازاد و رکابەریی ئابووری.

لە چاخی زانیارییدا، راگەیەنە گشتییەکان شێوازێکی مۆدێڕنیان لە پێوەندییە کۆمەڵایەتی و کولتوورییەکاندا ساز کردوە، لە گۆڕینی کولتووری نەریتی و باوکسالارانە بۆ کولتوورسازیی نوێ ‌و سەردەمیانە و داڕشتنەوەی سیستمی پەروەردە و بیچم‌گرتنی کەسایەتی مرۆڤی نوێ‌بە تایبەت منداڵان و مێر منداڵان‏دا رۆڵی کاریگەر و شوێندانەریان هەیە.

میدیا جیهانییەکان، سنووری نەتەوەیی دەوڵەتەکانیان بەزاندووە و بە تێکشکاندنی سانسۆری جۆراوجۆر، دەسەڵاتە دیکتاتۆرەکانیان خستوونەتە ژێر گوشار و ئەو دەرفەتەیان بۆ کەمایەتییە نەتەوەیی و سیاسییەکان رەخساندووە کە پەرە بە کولتووری خۆیان بدەن و بۆ دابینکردن و دەستەبەر کردنی ئاسایشی نەتەوەیی و سیاسیی خۆیان و گەیشتن بە ئاوات و ئامانجەکانیان بە شێوازی جۆراوجۆر خەبات بکەن.

لە کۆمەڵگای مەدەنی و ئازاد و دێموکراتیکدا، راگەیەنە گشتییەکان دەبنە ئاڵقەی پێوەندیی نێوان دەسەڵات و هاووڵاتییان و مەوادی نێوان خەڵک و حکوومەت کەم دەکەنەوە، لەسەر چۆنیەتیی بەڕێوەبردنی وڵات لەلایەن دەسەڵاتەوە زانیاری دەدەن بە هاووڵاتییان ‌و دەسەڵاتیش لە ویست و خواستی خەڵک ئاگادار دەکەنەوە، بارودۆخی گونجاو دەڕەخسێنن بۆ بەشداریکردن و راهێنانی هاووڵاتییان لەسەر بڕیارە سیاسییەکان، بە شێوەیەک مەسەلەکان سادە دەکەنەوە کە هاووڵاتییان ئاسان‌تر سەر لە کێشە سیاسییەکان دەرکەن، پرسە سیاسییەکان دەخەنە بەر رەخنە و هەڵسەنگاندن، رووناکی دەخەنە سەر کردار و ئاکاری دەسەڵاتدارن و شێوازی بەڕێوەبەرییان دەخەنە ژێر پرسیار، بە فۆڕمدان بە سیاسەت و دەوڵەتی یاسا باندۆری کاریگەر لەسەر چۆنیەتی بەڕێوەبردنی وڵات دادەنێن و دەسەڵات پابەند دەکەن بە وەڵامدانەوە بەرامبەر بە هاووڵاتییان، لە رێگای چاوەدێری کردن و لە قاودانەوە پێشگیری لە گەندەڵیی ئیداری و سیاسی و ئابووری و کۆمەڵایەتی دەکەن.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.