• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٠ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٣٠ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

کڕنۆشێک بۆ کاوە ئاوازێک بۆ سەرکەوت

زایینی: ٠٩-٠٧-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٤/١٩ - ١٥:٠٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
کڕنۆشێک بۆ کاوە ئاوازێک بۆ سەرکەوت
مەجید حەقی

قارەمانی ڕاستەقینە کەسانێکن کە گیانی خۆیان لە پێناو ئامانجێکی گەورەتر فیدا دەکەن. کەسانێکن کە مەرگ بە هەڵبژاردەی خۆیان بە چۆکدا دێنن. کاتێک مەرگی قارەمانان دێت، ئەوان ترسنۆکانە ناپاڕنەوە لە بەر مەرگ، دەست بۆ ئاسمان هەڵنابڕن بۆ ئەوی چەند ساتێک ژیان بکەن بۆ گۆڕینی ڕێگای ژیانیان. ئەوان گۆرانی بەسەر مەرگدا دەچڕن و مردن دەکەنە ژیانێکی نوێ. مەرگی خۆیان دەکەن بە شۆڕشێک و ژیان دەبەخشنە مرۆڤایەتی. تا دوا هەناسە ئەویندارن، ئاوازی عەشق دەخوێنن، هیوا دەبەخشن بە ئەویندارانیان، ژیان دەبەخشن بە دەوروبەریان، وزە دەدەنە بێ هیوایان، ژیان و چاوەڕوانانی مەرگی هەر ڕۆژە.

قارەمانان و ڕێبەرانی ڕاستین لە دواساتەکانی ژیانیاندا، لە دوا هەناسەکانی بەرخوداندا نیشان دەدەن کە توانایی ئەوەیان هەیە، قووڵترین گۆڕانکاری لە نێو مرۆڤدا پی‌بێنن، ئەوان خاوەنی شیان و بڕوایەکی وا قووڵن کە بە مەرگی خۆیان، واتا و فەلسەفەیەکی دیکە بەژیان ببەخشن. سنووری نێوان مەرگ و ژیان بکەنە خاڵی دەسپێکی وەرچەرخانی کۆمەڵگا و ببنە ئاوازی هەتا هەتای هەستانەوەی نەتەوەیەکی پارچە پارچە کراو. ئەوان قارەمانانی شانۆی ژیانن و بە دوا هەڵبژاردەی خۆیان، ژیانی ئێمە مرۆڤە ئاساییەکان بەرەوڕووی لێگەری بەخۆداچوونەوە و قووڵتربوون لە واتای ژیان و ژیانەوە دەکەن.

ئەوان خەڵکیان هان نەدا بۆ ئەوەی بەشداری لە سەنگەری بەرگری بکەن، ئەوان پێش خەڵک کەوتن، گەورەترین و بەڕواڵەت بەهێزترین دوژمنی کوردیان بە خوڵقاندنی داستانی ئەفسانەیی بەرخودانیان بەچۆکدا هێنا، نیشانیان دا کاوە وتەنی "ئێشی ماڵئاواییەک کە هیچ دڵنیاییەک بۆ گەڕانەوە نیە، بەنرختر و قووڵتر لە ئازاد کردنی شار و گوندێکە".

کاوە و سەرکەوت بوون بە هەڵۆی بەرزترین بەرزاییەکانی ئاسمانی کوردستان. بوون بە ئەستێرەی ڕێنیشاندەری ژیانەوەی کوردستان، بوون بە بڵێسەی ئاگری شۆڕشی ژیان خوڵقاندن و دووبارە گیاندانەوە بە نەتەوەیەک کە هەموو ڕێگاکانی هەناسەکێشانیان لێ زەوت کراوە. مرۆڤایەتیان لێ ئەستێندراوە. هەستی مرۆڤایەتیان کوژراوە و بوون بە قوربانی خۆخۆریی کورد. لەوەها کەشێکدا ئەوان بۆ دووبارە هەژاندنی ویژدانی مرۆڤایەتیان، بۆ ڕەواندنی تۆزی فریوخواردن و خۆدۆڕاندنیان مەرگی سوور لە پێناوی ژیانێکی مرۆڤانە و سەربەستانە هەڵدەبژێرن، مەرگێک کە شتێک نیە جگە لە ژیانی هەتاهەتایی، مەرگێک کە بێژمارە چاکتر و سەربەرزانەترە لە ژیانێکی تێکەڵ بە بندەستی، بەچۆکداهاتن، دۆران و لەناوچوونی ڕاستی.

نەیارانی کوردستان، داگیرکەرانی کۆنەپەرەستی کۆماری ئیسلامی، بەشێوەیەکی چڕ لە هەوڵی ئەوەدان کۆمەڵگای کوردستان و شۆڕشەکەی بەرەو سەدەکانی نێوەڕاست و دۆڕاندنی سیمای مرۆڤایەتی لە کوردستان بگەڕێننەوە. هەڵسوکەوتیان لە گەڵ کورد وەک کۆیلەکانی سەردەمی دڕندەیی و بێ‌شارستانیەت، بێ‌نرخ کردنی ژیانی مرۆڤی کوردە. کاوە جەوانمەرد و سەرکەوت سەمەدی، بە هەڵبژاردنی جۆری شەهید بوونیان "راسان"ی ڕۆژهەڵاتیان کرد بە ژێدەری بەرگری لە گەڕانەوەی کورد بۆ سەدەکانی نێوەڕاست، کردیانە سووژەی چێرۆکی ڕۆح بەخشی شەوانی دایک و باوکان بۆ نەوەکانی داهاتوویان تا بایەخە مرۆڤییەکان بەگوێ کۆرپەکانیاندا بچڕن.

لە ڕۆژگاریکدا کە کۆماری ئیسلامی سێبەری مەرگ و تاریکی بەسەر کوردستاندا زاڵ کردووە، کاوە و سەرکەوت زاراوەیەکی مرۆڤایەتیان بەخشی کە بۆنی ژیان، نوێگەری، تازەیی و خۆشەویستی لێی بەرز دەبێتەوە. چیرۆکی شەهید بوونی کاک کاوە جەوانمەرد و سەرکەوت سەمەدی، کردنەوەی پەنجەرەی دووبارە دیتنی خۆری هەتاو بەسەر مرۆڤایەتی و ڕۆحی ئەستێندراوی ئەهوورایی لە کوردستان بوو.

پەنجەرەیەک کە لەودا "مەرگ ویستن" و شەهید بوون ببێتە هەناسەی لەدایکبوونی ژیانێکی ڕاستەقینە. ئەوان لە دوایین ساتەکانی ژیانیان بە خۆ تەقاندن و شەهیدبوون نیشانیان دا کە مەرگی سەربەرزانە شتێک نیە جگە لە ژیانێکی هەتاهەتایی لە بەرانبەر تەسلیم بوون و خۆ بەدەستەوەدان.

خەباتی کورد، شۆڕشی "شەهیدپەروەری" و شەهادەتخوازی نیە. بژی شەهیدبوون لە پێناو ئەرکی ژیان، لە پێناو کردنەوەی پەنجەرەکانی ژیان بەسەر تاریکی و ژێردەستی‌دا. مەرگی کاوە و سەرکەوت ژیان‌ئاسایە، ژیانێک پڕ لە بەهار و خۆشەویستی. ئەوان بە مەرگی خۆیان خۆشەویستیان بۆ "ئەژین" و "موژدە" هاوسەرانی کاک کاوە و کاک سەرکەوت کردە هەستێکی هەتاهەتایی. چاو لە ڕێگایانێک کە وەک هەموو سۆزداران هەناسە ژمێرییان دەکرد بۆ دیداری دووبارە لە گەڵ گەورەترین ئەوینی ژیانیان. هاوسەرانێک کە خۆشیی ژیان و چالشی شۆڕشگێڕییان کردە خاڵی پێکەوە گرێدانی هەست و هەیەجانی پێکەوە گرێدانی ڕۆحی مرۆڤایەتی. ئەوان نیشانیان دا بۆ تێگەیشتن لە هەستی ئەبەدی دەبێ ببی بە ئەو هەستە. بۆ ئەوەی هەست بە ژیان بکرێت، ئەوان ژیانیان هەڵبژارد. ژیانێکی سەربەست، سەربڵند، ئاگادارانە و بەبڕیار. گیانی خۆیانیان کردە مەتەرێزی دووبارە ژیانەوەی هەست بە مرۆڤبوون کردن. ئەوان بە هاواری دەنگی قاسملوو چوون "گەلێک ئازادی بوێت دەبێ نرخی ئەو ئازادیەش بدەت". ئەوان پەیامی دوکتور سادق شەرەفکەندیان زیندوو کردەوە، "مەرگ لە پێناو ژیانێکی سەربەستانە چاکترە لە ژیان لە بن دەستی و ژێرچەپۆکی دا".

کاتی ئەوەیە پەیمان نوێ بکرێتەوە "باشترین پاداش بۆ شەهیدان درێژە پێدانی ڕێگایانە". لەو ڕێگایەدا کاوە، سەرکەوت و شەهیدانی ڕاسانی ڕۆژهەڵات، سەمبۆل و هێمای دەسپێکێکی نوێن. دەسپێکێکی یەکگرتوو، بەهێز، دینامیک، پڕلەخۆشەویستی و بەهیوا بۆ داهاتوویەکی گەشتر.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.