• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٢ی ئاوریلی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٢ی بانەمەڕی ١٣٩٧ی هەتاوی  

کڕنۆشێک بۆ کاوە ئاوازێک بۆ سەرکەوت

زایینی: ٠٩-٠٧-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٤/١٩ - ١٥:٠٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
کڕنۆشێک بۆ کاوە ئاوازێک بۆ سەرکەوت
مەجید حەقی

قارەمانی ڕاستەقینە کەسانێکن کە گیانی خۆیان لە پێناو ئامانجێکی گەورەتر فیدا دەکەن. کەسانێکن کە مەرگ بە هەڵبژاردەی خۆیان بە چۆکدا دێنن. کاتێک مەرگی قارەمانان دێت، ئەوان ترسنۆکانە ناپاڕنەوە لە بەر مەرگ، دەست بۆ ئاسمان هەڵنابڕن بۆ ئەوی چەند ساتێک ژیان بکەن بۆ گۆڕینی ڕێگای ژیانیان. ئەوان گۆرانی بەسەر مەرگدا دەچڕن و مردن دەکەنە ژیانێکی نوێ. مەرگی خۆیان دەکەن بە شۆڕشێک و ژیان دەبەخشنە مرۆڤایەتی. تا دوا هەناسە ئەویندارن، ئاوازی عەشق دەخوێنن، هیوا دەبەخشن بە ئەویندارانیان، ژیان دەبەخشن بە دەوروبەریان، وزە دەدەنە بێ هیوایان، ژیان و چاوەڕوانانی مەرگی هەر ڕۆژە.

قارەمانان و ڕێبەرانی ڕاستین لە دواساتەکانی ژیانیاندا، لە دوا هەناسەکانی بەرخوداندا نیشان دەدەن کە توانایی ئەوەیان هەیە، قووڵترین گۆڕانکاری لە نێو مرۆڤدا پی‌بێنن، ئەوان خاوەنی شیان و بڕوایەکی وا قووڵن کە بە مەرگی خۆیان، واتا و فەلسەفەیەکی دیکە بەژیان ببەخشن. سنووری نێوان مەرگ و ژیان بکەنە خاڵی دەسپێکی وەرچەرخانی کۆمەڵگا و ببنە ئاوازی هەتا هەتای هەستانەوەی نەتەوەیەکی پارچە پارچە کراو. ئەوان قارەمانانی شانۆی ژیانن و بە دوا هەڵبژاردەی خۆیان، ژیانی ئێمە مرۆڤە ئاساییەکان بەرەوڕووی لێگەری بەخۆداچوونەوە و قووڵتربوون لە واتای ژیان و ژیانەوە دەکەن.

ئەوان خەڵکیان هان نەدا بۆ ئەوەی بەشداری لە سەنگەری بەرگری بکەن، ئەوان پێش خەڵک کەوتن، گەورەترین و بەڕواڵەت بەهێزترین دوژمنی کوردیان بە خوڵقاندنی داستانی ئەفسانەیی بەرخودانیان بەچۆکدا هێنا، نیشانیان دا کاوە وتەنی "ئێشی ماڵئاواییەک کە هیچ دڵنیاییەک بۆ گەڕانەوە نیە، بەنرختر و قووڵتر لە ئازاد کردنی شار و گوندێکە".

کاوە و سەرکەوت بوون بە هەڵۆی بەرزترین بەرزاییەکانی ئاسمانی کوردستان. بوون بە ئەستێرەی ڕێنیشاندەری ژیانەوەی کوردستان، بوون بە بڵێسەی ئاگری شۆڕشی ژیان خوڵقاندن و دووبارە گیاندانەوە بە نەتەوەیەک کە هەموو ڕێگاکانی هەناسەکێشانیان لێ زەوت کراوە. مرۆڤایەتیان لێ ئەستێندراوە. هەستی مرۆڤایەتیان کوژراوە و بوون بە قوربانی خۆخۆریی کورد. لەوەها کەشێکدا ئەوان بۆ دووبارە هەژاندنی ویژدانی مرۆڤایەتیان، بۆ ڕەواندنی تۆزی فریوخواردن و خۆدۆڕاندنیان مەرگی سوور لە پێناوی ژیانێکی مرۆڤانە و سەربەستانە هەڵدەبژێرن، مەرگێک کە شتێک نیە جگە لە ژیانی هەتاهەتایی، مەرگێک کە بێژمارە چاکتر و سەربەرزانەترە لە ژیانێکی تێکەڵ بە بندەستی، بەچۆکداهاتن، دۆران و لەناوچوونی ڕاستی.

نەیارانی کوردستان، داگیرکەرانی کۆنەپەرەستی کۆماری ئیسلامی، بەشێوەیەکی چڕ لە هەوڵی ئەوەدان کۆمەڵگای کوردستان و شۆڕشەکەی بەرەو سەدەکانی نێوەڕاست و دۆڕاندنی سیمای مرۆڤایەتی لە کوردستان بگەڕێننەوە. هەڵسوکەوتیان لە گەڵ کورد وەک کۆیلەکانی سەردەمی دڕندەیی و بێ‌شارستانیەت، بێ‌نرخ کردنی ژیانی مرۆڤی کوردە. کاوە جەوانمەرد و سەرکەوت سەمەدی، بە هەڵبژاردنی جۆری شەهید بوونیان "راسان"ی ڕۆژهەڵاتیان کرد بە ژێدەری بەرگری لە گەڕانەوەی کورد بۆ سەدەکانی نێوەڕاست، کردیانە سووژەی چێرۆکی ڕۆح بەخشی شەوانی دایک و باوکان بۆ نەوەکانی داهاتوویان تا بایەخە مرۆڤییەکان بەگوێ کۆرپەکانیاندا بچڕن.

لە ڕۆژگاریکدا کە کۆماری ئیسلامی سێبەری مەرگ و تاریکی بەسەر کوردستاندا زاڵ کردووە، کاوە و سەرکەوت زاراوەیەکی مرۆڤایەتیان بەخشی کە بۆنی ژیان، نوێگەری، تازەیی و خۆشەویستی لێی بەرز دەبێتەوە. چیرۆکی شەهید بوونی کاک کاوە جەوانمەرد و سەرکەوت سەمەدی، کردنەوەی پەنجەرەی دووبارە دیتنی خۆری هەتاو بەسەر مرۆڤایەتی و ڕۆحی ئەستێندراوی ئەهوورایی لە کوردستان بوو.

پەنجەرەیەک کە لەودا "مەرگ ویستن" و شەهید بوون ببێتە هەناسەی لەدایکبوونی ژیانێکی ڕاستەقینە. ئەوان لە دوایین ساتەکانی ژیانیان بە خۆ تەقاندن و شەهیدبوون نیشانیان دا کە مەرگی سەربەرزانە شتێک نیە جگە لە ژیانێکی هەتاهەتایی لە بەرانبەر تەسلیم بوون و خۆ بەدەستەوەدان.

خەباتی کورد، شۆڕشی "شەهیدپەروەری" و شەهادەتخوازی نیە. بژی شەهیدبوون لە پێناو ئەرکی ژیان، لە پێناو کردنەوەی پەنجەرەکانی ژیان بەسەر تاریکی و ژێردەستی‌دا. مەرگی کاوە و سەرکەوت ژیان‌ئاسایە، ژیانێک پڕ لە بەهار و خۆشەویستی. ئەوان بە مەرگی خۆیان خۆشەویستیان بۆ "ئەژین" و "موژدە" هاوسەرانی کاک کاوە و کاک سەرکەوت کردە هەستێکی هەتاهەتایی. چاو لە ڕێگایانێک کە وەک هەموو سۆزداران هەناسە ژمێرییان دەکرد بۆ دیداری دووبارە لە گەڵ گەورەترین ئەوینی ژیانیان. هاوسەرانێک کە خۆشیی ژیان و چالشی شۆڕشگێڕییان کردە خاڵی پێکەوە گرێدانی هەست و هەیەجانی پێکەوە گرێدانی ڕۆحی مرۆڤایەتی. ئەوان نیشانیان دا بۆ تێگەیشتن لە هەستی ئەبەدی دەبێ ببی بە ئەو هەستە. بۆ ئەوەی هەست بە ژیان بکرێت، ئەوان ژیانیان هەڵبژارد. ژیانێکی سەربەست، سەربڵند، ئاگادارانە و بەبڕیار. گیانی خۆیانیان کردە مەتەرێزی دووبارە ژیانەوەی هەست بە مرۆڤبوون کردن. ئەوان بە هاواری دەنگی قاسملوو چوون "گەلێک ئازادی بوێت دەبێ نرخی ئەو ئازادیەش بدەت". ئەوان پەیامی دوکتور سادق شەرەفکەندیان زیندوو کردەوە، "مەرگ لە پێناو ژیانێکی سەربەستانە چاکترە لە ژیان لە بن دەستی و ژێرچەپۆکی دا".

کاتی ئەوەیە پەیمان نوێ بکرێتەوە "باشترین پاداش بۆ شەهیدان درێژە پێدانی ڕێگایانە". لەو ڕێگایەدا کاوە، سەرکەوت و شەهیدانی ڕاسانی ڕۆژهەڵات، سەمبۆل و هێمای دەسپێکێکی نوێن. دەسپێکێکی یەکگرتوو، بەهێز، دینامیک، پڕلەخۆشەویستی و بەهیوا بۆ داهاتوویەکی گەشتر.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٢٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
ــ تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
ــ کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
ــ د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
  • ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات
    مێژووی سەرهەڵدانی ئەدەبی جیهانی لەلایەن پاسکال کازانۆڤا لە کتێبی کۆماری جیهانیی ئەدەبیات(ز١٣٩٢) سێ رەوتی فۆرم، گەشەسەندن و رەوتی کێبڕکێی نێودەوڵەتی لەخۆ گرتووە و هەر رەوتێکی لەگەڵ گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە سەرهەڵدان و پەرەسەندنی زمانە رەسەنەکانی ئەورووپا لێکداوەتەوە و مانای کردۆتەوە.
  • د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
    مەسەلەی عەفرین جودایە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە؛ ئەجێندای سیاسیی گەورە لە پشت ئەو هێرشە هەبوو، بۆیە ئەورووپا ئامادە بوو هێرش بکات، بەڵام بۆ عەفرین نا.
  • کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
    ئەوەیکە لە گۆشە و کەناری وڵاتدا هێندێک خەمخۆری لەلایەن خەڵک یان خەڵکانێکدا دەبیندرێ یان هێندێک پێشکەوتن لە چەند بواری جیاجیادا دێتە ئاراوە، ئەوە هیممەت و بەرخۆدانی خەڵکە لە بەرامبەر کۆنەپەرەستی رێژیم و بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی بە رێژیمەوە نییە .
  • \ "هوزمانەوەن" نمونەی بەرچاوی له نێوبردنی سروشتی کوردستان
    کاتێک ئێمه دەڵێین حکوومەته داگیرکەرەکانی کوردستان به بەرنامەیەکی داڕێژراو، سەرەکیترین سەرچاوەی ژیانی نەتەوەی کوردیان کردووەتە ئامانجی هێرشەکەیان، تەنیا له ڕووی هەستی خۆشەویستی خاک و کوردبوونەوە نییه، بەڵکوو لەم ڕاستایه‌دا بەڵگه ئەوەنده زۆره که تەنیا لێکوڵینەوەیەکی کورت دەتوانێ زۆر شت ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەداخەوه لەم بوارەشدا ئێمەی کورد کەمکارییەکی ئێجگار زۆرمان کردووه.
  • دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە
    ئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی فەلسەفە و زۆربەی زانستە فیکرییەکان بدرێتەوە، هێندێ خاڵ بەرچاو دەکەوێت، کە وڵامی زۆربەی قەیرانە هزرییەکان دەدرێتەوە. ئەگەر لە بابەتێکدا دوو لایەن و هێڵی فیکری جیاواز دەکەونە ململانێیەوە، ئاکامەکەی یان دەبێتە هۆی بەزینی یەکیان، یان دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی فکرێکی سێهەم کە ڕەنگە دڵخوازی هیچ لایەکیان نەبێت، بەڵام کۆتاییهێنەری ململانێیەکانە.
  • تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
    بنەماییترین تایبەتمەندییەکانی فاشیزم بریتییە لە پیرۆزمەندیی پەتی و سەرۆکێکی بێ هەڵە. لەلای فاشیستەکان ئەوەی هەمیشە وەک داردەست ئاپۆرەی پێ کۆنترۆڵ دەکرێ، تارماییەکی تۆقێنەرە کە بەپێی هەڵکەوتەیەکی تایبەت ئەم تارماییە لە شێوازی دوژمن، لایەن یان ئەگەرێک خۆی دەردەخات.
  • نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
    مرۆڤێك كه له هەژاریدا ڕاگیراوه، مرۆڤێك كه نكۆڵی له ناسنامه ئێتنیكی، ئایینی یان نەتەوەییەكەی دەكرێ یان دەكەوێته بەر تەوژمی سیاسەتی تواندنەوه و سووكایەتی پێكردن یان لەژێر ستەمی جنسیدا دەژی، مرۆڤێكه كه كەرامەتی لێ زەوت كراوه.
  • شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن
    گۆڕانکارییەکانی ناو کابینەی ترامپ و کاریگەرییان لە سەر سیاسەت و رووداوەکانی ناوچە، تەوەری گفتوگۆی ئەم ژمارەیەی رۆژنامەی کوردستانە لەگەڵ شەریف هەژاری، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران
    لە دوو بابەتی پێشوودا، "شەڕی ئێران و ئیسرائیل"و بەشی یەکەمی "پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران"، هێڵی بەهێزی ڕێژیمی تاران (دەرەوەی سنوورەکان و کەڵک وەرگرتن لە ملیشیا و لایەنگرە شێعەکانی لە وڵاتانی ناوچە) و خاڵی لاوازی ئەو ڕێژیمە (خەڵکی ناڕازی و وەزاڵەهاتووی نێو شارەکانی ئێران) خرایە بەر باس و لێک درایەوە.
  • بێستوون، شوێنی خودای خوداکان بێستوون، شوێنی خودای خوداکان
    شاری بێستوون، یەکێک له شارەکانی کرماشانه که له باکووری رۆژهەڵاتی ئەو گەورەشاره جێگای خۆش کردووه و له سەر رێگای کرماشان - هەمەدان که سەردەمانێک پێتەختی ئیمپراتوری کوردان بوو، هەڵکەوتووه.
  • مانیفێستی ڕزگاری مانیفێستی ڕزگاری
    هەتا لاپەڕەکانی مێژووی کورد زیاتر هەڵدەدەینەوە، تابلۆی تراژێدیای کورد زیاتر دەردەکەوێت. لە پەنای ئەم تابلۆیە سەربوردەی قارەمانیەتی، فیداکاری، کاریگەری بلیمەت و ڕێبەرەکانمان لەسەر زیندوو مانەوەی کورد وەکوو نەتەوە زۆر ڕوونە. لە لایەک پرسیاری بۆچی تا ئێستا سەرنەکەوتووین دەبێتە خۆرەی مێشک، لە لایەک جێ داخە بۆچی ئەم ڕێبەرە زانا و لێهاتووانە بە ڕادەی پێویست لە لایەن تاکی کورد بەرجەستە نەکراون.
  • پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان
    ئەوان کۆتاییان بە کۆمار هێنا، بەڵام نەیانزانی ئامانجەکانی کۆمار و گیانفیدایی ڕێبەرەکانی، چ بەهایەکی مەزنن و چۆن بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێنەوە، دوای حەفتاو یەک ساڵ لەو ڕووداوە، داستانی مەرگی سەربەرزانەی پێشەوا، هێشتا خاوەنی بەهێزترین وانەی خۆنەویستی، خەڵکویستی، ئازادیخوازی و سەرفرازییە و ئەوینێکی بەهێزیشە بۆ بە چۆکداهێنانی هەموو مەترسی و ناخۆشییەکان.
  • سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە
    لە وڵاتێکدا کە چەند کەلتوور و نەتەوە و ئایینی جیاواز دەژین، حکوومەتی دەسەڵاتدار لەگەڵ هەڕەشە و دەرفەتی جۆربەجۆر بەرەوڕوویە؛ لەو جۆرە وڵاتانەدا، بەهۆی چەندنەتەوەیی و چەندکولتووری و پێکهاتەی ئاڵۆزی کۆمەڵگاوە، ژیانی کۆمەڵایەتی - سیاسی و هەروەها ئیدارەکردنی حکوومەت و دابەشکردنی دەسەڵات و سامان و ئیمتیازەکان لە نێو خەڵکدا ئەرکێکی ئاڵۆز و پڕمەترسییە، کە هەرجۆرە هەنگاو و کردارێک کە نیشان لە هەڵاواردن و بێبەشکردنی کەس و کەسانێک و پێکهاتەیەک بدا، دەبێتە هۆکارێک بۆ رووخانی ئێعتمادی خەڵک بەرامبەر بە دەسەڵاتدار و حکوومەت.
  • پانۆڕامای ساڵ پانۆڕامای ساڵ
    خوێنەرانی خۆشەویست، ڕۆژنامەی کوردستان وەک نەریتی ساڵانە لە دوایین ژمارەی ساڵدا پوختەیەک لە ڕووداو و هەواڵە گرینگە حیزبییەکانی ساڵ دەخاتە بەر دیدی ئێوەی ئازیز؛ لێرەدا بەشێک لەم هەواڵ و ڕووداوانە دەخەینە بەر چاوی ئێوەی هێژا: