• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٠ی ئوکتۆبەری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٨ی رەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی  

ڕاسان و شار

زایینی: ٢٠-٠١-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٥/١١/٠١ - ١٠:٠٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ڕاسان و شار
کەریم پەرویزی

شار بە مانا گشتییەکەی و لە ڕاستیدا شوێنی ژیانی ئاسایی و ڕۆژانەی خەڵکی کوردستان، پێگەیەک و سەرچاوەی بنەمایی ڕاپەڕین و سەرهەڵدان و ڕاسانەوەیە و لە شاخەوە شۆڕش کڵپە دەکا و لە شاردا هێز دەگرێتەوە، و بڵێسە دەستێنێ.

گەلی کورد لە کوردستانی ڕۆژهەڵات لە ئەزموونی جۆربەجۆر و هەمەڕەنگی سیاسی و خەباتکاری‌دا بەشدارییان کردووە و هەر چین و گرووپ و توێژ و بەشێک، بە پێی دۆخ و توانایان لە خەباتدا دەوریان هەبووە و ڕۆڵی خۆیان گێڕاوە.

سەردەمانێک لە کۆماری کوردستاندا، حیزبی دێموکرات لە نێو شارەکان و لە نیو کۆڕ و کۆبوونەوەی خەمخۆر و تێگەیشتوانی گەلەوە سەری هەڵدا و شاری کوردستانی بە شێوازی نوێ هێنایە نێو مێژووی خەبات و سەرهەڵدان و وەکوو پێگەیەکی گرنگی خەباتی سەردەمیانە دەوری گێڕا کە بەداخەوە زۆر درێژەی نەکێشا.

لە سەردەمی شۆڕشی گەلانی ئێران دژ بە دەسەڵاتی پەهلەویشدا کوردستان لە نێو دڵی شار و لە شەقام و کۆڵانەکاندا هێزی جەماوەری نیشان دا و دوایەش لە سەرەڕۆیی و هێرشەکانی پاسدارانی خومەینیدا خەڵکی شار و گوندەکانی کوردستان بوون کە ڕیزی خەباتیان پتەوتر دەکرد و شەقام و کۆڵانەکانیان دەکردە مەتەرێزی بەرگری و خۆڕاگری و، پشتیوانی هێزی پێشمەرگە بوون.

هەر هەمان خەڵکی شار و گوندەکانی کوردستان بوون کە لە قۆناغی دواتر و لە شەڕی شاخ و پارتیزانیدا، پشتیوان و ڕێنوێن و یارمەرتیدەری هێزی پێشمەرگە و تیمەکانی پێشمەرگە بوون.

دوای ڕاگرتنی خەباتی چەکداریش، شاری کوردستان ڕۆڵ و دەوری بەرچاوی لە ڕاگرتنی ئیرادە و ورەی خەباتدا هەبووە و لە شێوازی جۆربەجۆردا ئیرادەی نەتەوەییان لە ڕیزی ئەنجومەنی جیاوازی فەرهەنگی و مەدەنی و ڕێپێوان و ناڕەزایی دەربڕين و خۆپیشاندان و سەرهەڵداندا سەلماندوە و دوژمنیان تاساندووە.

لە قۆناغی نوێی خەباتدا و لە ڕاسانی ڕۆژهەڵاتدا، خەباتی هێزی پێشمەرگە و ڕۆڵی کوردی پەڕیوەی تاراوگە و خەڵکی شار و گوندەکانی کوردستان کە بە هێمای شار ناوی دەبەین، ڕۆڵی هاوسەنگ و پێکەوەیان دەبێ و لەم قۆناغەدا پێشمەرگە هێما و ڕەمزی خۆڕاگری و ورەبەخشییە و شار سەرچاوەی سەرهەڵدان و ڕاپەرین و بەگژ دوژمندا چوونەوە و کوردانی تاراوگەش، پاڵپشتی هێزی پێشمەرگە و دەنگی ڕاسانی گەل دەبێ لە دنیای دەرەوە.

شار لەم بڕگەیەی خەباتدا، کە هەنگاوی نوێ و ئەزموونی تازەی لێ دەکەوێتەوە، چیدی تەنیا ڕۆڵی یارمەتیدەری نابێ، بەڵکوو دەبێ قۆناغ بە قۆناغ ڕۆڵی سەرەکیی خەباتی پێ بسپێردرێتەوە و شار ببێ بە مەکۆی سەرهەڵدان و بەرخۆدان.

شار شوینی پێکەوە ژیانی هەموو ڕەنگەکانی کۆمەڵگایە و خەباتی نەتەوەیی دێموکراتیکی کوردیش پێویستی بە ئامادەبوونی هەموو ڕەنگەکانە. هەر لەوکاتەدا دوژمنی داگیرکەر دەیەوێ شار و شاخ لێک داببڕێ و شاخ بکا بە دوورگەیەکی دوورخراوە لە واقیعی کۆمەڵگا و دەستبەسەر شاردا بگرێ.

ڕاسانی ڕۆژهەڵات پووچەڵکردنەوەی پیلانەکانی ڕژیمی داگیرکەرە کە دەیەوێ شار بە چۆکدا بێنێ و شاخ زنجیر بکا. کرداری خەباتکارانە و ئامانجداری هەموو چین و توێژەکانی کوردستان لە شار و گوندەکاندا کە بیانەوێ سیحر و تەلیسمی دوژمنان بەتاڵ بکەنەوە و وەکوو نەتەوەیەکی خاوەن ئیرادەی خۆسەلماندن و کۆڵنەدەر ژیانێکی سەرفرازانە بکەن، پێویستییەکی گرنگی ئەم وەرزە نوێیەیە و هێزی پێشمەرگەی ڕەمز و هێمای خەباتکاری و گیانفیدایی و ورەبەخشی دەتوانێ پاڵپشتی شار بێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٠ لەم ژمارەیەدا:

ــ هەموو ڕێگاکان دەچنەوە کوردستان
ــ سەهۆڵبەردان لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا
ــ دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
ــ زیندانیی سیاسی بوونی نییە
  • ڕەساڵەتی تەنز له شێعری \ ڕەساڵەتی تەنز له شێعری "مەلا مارف کۆکەیی"دا
    کۆمەڵیک ڕووداوی ناخۆش و تاڵ وەک شەڕە جیهانییه‌کان، شەڕی ناوخۆی ئێران، سیڵاوی مەهاباد، کوشتاری خەڵکی ئه‌م شاره و قات و قڕی له ماوەی ژیانی مەلا مارفدا که له سەر هەژاری و نەداری خەڵک شوێندانەر بوو له شێعرکانی ڕەنگدانه‌وەی جیددیان هه‌یه، شاعیری نوکته باز له سەردەمی دیکتاتۆرییه‌تدا زۆر جار به زمانی ته‌نز لۆمه له‌م بارودۆخه دەگرێ.
  • کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن
    خرۆشانی جەماوەریی ڕۆژهەڵات و پەیامەکانی لە دوای ئەنجامە ئەرێنییەکەی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستانی باشوور، مژاری چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنی تیشکە لەگەڵ کەریم پەرویزی، ئەندامی دەفتەری سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کە سەرنجتانی بۆ خوێندنەوەی ڕادەکێشین.
  • بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور
    چوار فاکتۆری سەرچاوە گرتنی ئەم سەربەخۆییە لە ئیرادەی گشتی، دادپەروەری وەک بناغەی ئەو حکوومەتە، دێموکراسی و هەبوونی هێزی پێشمەرگە بۆ دابین کردنی ئاسایش و ئاسوودەیی هاووڵاتیان لەو فاکتۆرانەن کە لە بەرژەوەندیی حکوومەتی سەربەخۆی باشووری کوردستان دا دەبن.
  • باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد
    ئێمە دەبێ سەرەتا لە هەناوی کۆمەڵگەی خۆماندا حزوورمان هەبێت و ئاگاداری هەموو گرفت و خەسڵەتەکانۆ کۆمەڵگەی خۆمان بین و بتوانین جیاوازییە هەرێمی و ناوچەییەکان بناسین، هەتا بتوانین بەرنامە و پرۆژەکانمان لەسەر بنەمای واقیعی کۆمەڵگەکەمان بێت.
  • چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران
    سەرئەنجام دوای پڕۆسەی قانوونی، ماری و مێردەکەی پێکەوە لە ئافریقاڕا کچێک و کۆڕێکیان وەک منداڵی خۆیان وەرگرت. ئێستا ئەوان ١٤ ساڵ و ١٢ ساڵ تەمەنیانە و وەک هەر منداڵێکی دیکە دەچنە قوتابخانە و ژیانێکی باشیان هەیە.
  • خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك
    دیاردەگەلێك كە بەربەستن لە بەردەم بەرزەفڕی مرۆڤ و وەك نەخۆشییەك خەون و ئارەزووەكانی مرۆڤ تووشی بەلاڕێداچوویی دەكەن و لە ئاكامدا ئەوە ئەو دیاردانەن كە زۆرجار زاڵ دەبن بەسەر مرۆڤدا. خۆكوژی یەكێك لەو دیاردانەیە كە ئەمڕۆ بەربینگی مرۆڤی گرتووە و بووەتە دیاردە لە نێو هەموو كۆمەڵگا مرۆییەكانی جیهاندا.
  • ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا
    زۆربەی بزاڤە ڕزگاریخوازەکانی دنیا لە حاڵەتێکدا سەریان هەڵداوە، کە دیکتاتۆرەکان ویستوویانە لە ڕێگای ئامرازەکانی هێز و دەسەڵاتەوە ڕێککەوتنێکی مڵکەجبوون لە نێوان خۆیان و کۆمەڵگادا ساز بکەن و کۆمەڵگا ملکەجی بەرژەوەندییەکانی خۆیان بکەن و ئەدەبیاتێک لە سەر کۆمەڵگا زاڵ بکەن کە لە ڕاستای دەسەڵاتی ئەواندا بێت و سەروەری ئەوانی تێدا گارانتی کرابێت.
  • دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
    کەوایە بەپێی وتەی بەرپرسانی ڕێژیم، خامنەیی ڕاستەوخۆ لە هەڵبژاردنی هەموو وەزیرەکانی رووحانیدا دەستی هەیە، ڕەنگە لێرەدا بگوترێ: "بۆخۆت بەخێر بێیتەوە، ئاگات لە کوێیە؟"
  • هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان
    لە دوای ٥٧ و خۆسەپاندنی رێژیمی ئیسلامی بەسەر گشتایەتیی جوغرافیای ئێراندا، کوردستان بوو بە مەکۆی گشت لایەنە پەراوێزخراوەکان، ئەو رۆژانە زۆر لایەن بوون کە لە نیشتمانی کوردەکاندا داڵدە درابوون، حیزبە کوردییەکان بە سینگ ئاوەڵاییەوە وەریانگرتن.
  • سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا
    پەرەئەستاندنی دێموکراسی و پتەوبوونی پەیوەندیی لە نێوان ئەمریکا، وڵاتانی ئەورووپی، ژاپۆن، کورەی باشوور و ئوسترالیا "بەراییەکی ئاشتی" (zone of peace) لێ کەوتووەتەوە. دێموکراسی هەروەها ڕای گشتی کردووەتە فاکتەری سنووردارکەر، هەڵبەت نەک ڕێگر، لە پەیوەندی لەگەڵ شەڕکردنی وڵاتانی دێموکراتیکدا.
  • زیندانیی سیاسی بوونی نییە زیندانیی سیاسی بوونی نییە
    لە وڵاتێکی ژێر دەسەڵاتێکی دیکتاتۆری و فاشیستیدا، شتێک بە ناوی زیندانیی سیاسی ناتوانێ مانایەکی هەبێ و ئاماژەیەک بۆ شتێکی راستەقینە نابێ. لە راستیدا چەمکی زیندانیی سیاسی دەتوانێ چەمکێکی چەواشەکارانە و بەلاڕێدابەرانە بێ.
  • ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ
    بە بۆنەی ٢٥ـەمین ساڵڕۆژی شەهیدانی بێرلین لە لایەن دیپلۆمات تێرۆریستانی نێردراوی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران ڕۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وتووێژێکی لەگەڵ "ئەحمەد شێربەگی" بێژەری بەناوبانگی ڕادیۆ دەنگی کوردستانی ئیران پێک هێناوە کە دەقی ئەم وتووێژە بەم چەشنەیە:
  • شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟ شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟
    لە ڕاستیدا خودی وشەی "شۆڕش" (انقلاب) واتە گۆڕانێکی بنەڕەتی لە ناوەڕۆکدا؛ ئەوەش پێویستی بە هەندێک هۆکاری تایبەتی و گشتی هەیە کە هۆکارە تایبەتییەکە ئەوەیە سەرتاسەری شۆڕشەکانی مێژوو بە دەست کەسانی نوخبه و زانای کۆمەڵگای نێوخۆی خۆیان کراوە جا ئەم کەسانە لە هەر چین و توێژێکی کۆمەڵگا بن و بە هەر جۆرە بیرۆکەیەک.
  • کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان
    لە ساڵانی ١٣٣٠ی (١٩٥٢ی زایینی) هەتاوی بەئەملا لەسەر دەستی كەسانێكی تر و نەوەیەكی تر شەپۆل و رەهەندێكی دیكە لە نووسین و داهێنانی ئەدەبی و بەتایبەت ژانری شیعر لە كرماشان و ئیلام سەر هەڵدەدەن و دەبنە ئاوێنەی باڵانوێنی كۆمەڵ و لەباری فەرهەنگییەوە پێشەنگایەتیی ئەو قۆناغە دەگرنە ئەستۆ.