• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٩ی ئوکتۆبەری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٧ی رەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی  

دۆستی خەباتێک

زایینی: ٠٦-٠٨-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٥/١٥ - ٢١:١٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
دۆستی خەباتێک
کەریم پەرویزی

لە رۆژانی رابردوودا، رۆژنامەنووس و لێکۆڵەری بەناوبانگی مێژوو ، کریس کۆچێرا کۆچی دوایی کرد کە نەک تەنیا بنەماڵەکەی، بەڵکوو بەهۆیەوە ژمارەیەکی یەکجار زۆر لە کەسانی نەتەوەی دیکە جیا لە نەتەوەکەی خۆی بۆ مەرگی ئەو کەسایەتییە داخدار بوون.

ژیان و رەوڕەوەی تێپەڕاندنی تەمەن بۆ هەموو کەسێک لەم دونیایە بە هەر شێوازێک بێ دەچێتە پێش و بە میلیۆنان کەس لەدایک دەبن و بە میلۆنان کەسیش دەمرن. هەر تاکێکیش لە ژیانی خۆیدا بە ئاوات و خولیاکانی تایبەت بە خۆی دەژی و وەکوو تاکێک رەنگە جیاوازییەک لە نێوان ژیانی کەسەکاندا نەبینرێ و هەموو وەکوو یەک چاو لێ بکرێن، بەو مانایە کە بگوترێ ژیانی هەموو کەس لە خاڵێکەوە دەست پێ دەکات و هەندێک رووداوی بەرەوڕوو دەبێتەوە و هەندێک شت لە ژیانی دێنە پێش و دوایەش لە خاڵێکدا ژیانی بە کۆتایی دەگات.

بەڵام لەو نێوەدا هەندێک کەس هەن کە ژیانەکانیان تایبەتی دەبێتەوە و لە نێو ملیۆنان ژیاندا، ئەوان ناودار دەبن و خەڵک یادیان دەکاتەوە، ئەوان ئەو کەسانەن کە ژیانیان بە رەوتی ئاسایی تێ ناپەڕێنن و لە ژیاندا ریسک دەکەن یان بە داهێنانیان رەنگێکی تایبەتی بە ژیانی خۆیان و رەنگە بە ژیانی هەزارانی دیکەش ببەخشن.

لە نێو ئەوانەشدا هەن کەسانێک وەکوو کریس کۆچێرا کە سنووری ژیانیان، بەرتەسکی تێدەپەڕێنێ و سنووری نێوان نەتەوەکانیش دەبەزێنێ. لە کۆتاییدا نەتەوەیەکی دیکە بەداخەوە دەڵێ کە دۆستێکی نەتەوەکەمان کۆچی دوایی کرد. ژیانی کۆچێرای دۆستی کورد، ئەو ژیانە بوو کە دەنگی نەتەوەی کوردی بە گوێی جیهان گەیاند و لە لاپەڕەکانی مێژووشدا تۆماری کرد بۆیە کورد بۆ کۆتایی وەها ژیانێک خەمبارە.

لەلایەکی دیکەوە ژیان و دۆستایەتی کریس کۆچێرا رەهەندێکی گرنگی دیکەی هەیە کە ناکرێ ئاماژەی پێ نەکرێ؛ ئەویش ئەو رەهەندەیە کە کەسانێک لە نێو نەتەوەی کورددا هەوڵیان داوە کە کەسێکی وەکوو کۆچێرا بکەن بە دۆستی نەتەوەی کورد.

لە ئاست پێوەندیی نێوان نەتەوەکانی دونیادا رەنگە بە هەزاران نموونە بووبێ و دووبارەش پێش بێتەوە کە کەسێک ببێ بە دۆستی نەتەوەیەکی دیکە؛ هەروەها بە سەدان و هەزاران رۆژنامەنووس و راپورتنێری میدیایی سەردانی وڵاتانی دیکە بکەن و زانیاری کۆبکەنەوە و کاری رۆژنامەوانییان لەسەر بکەن؛ بەڵام ئەو کەسانەی کە دەبنە دۆستی نەتەوەیەکی دیکە، رەنگە بە هۆکاری شەخسی یان لە بەر بەرژەوەندییەکی تایبەتی کە بۆیان دابین دەکرێ ئەو پێوەندییانە چڕ بکەنەوە، کە لە بەرزترین ئاستی خۆیدا بۆ نموونە لە نێو کۆنگرەی ئامریکادا ئەندام کۆنگرە و سەنای وا هەبێ کە کاری لۆبی بۆ وڵات و نەتەوەیەکی دیکە بکا.

بەڵام ئەوەیکە کاری کەسێکی وەکوو دوکتۆر قاسملوو زۆر گرنگتر و جیاواز دەکاتەوە ئەوەیە کە رۆژنامەنووسێکی وەکوو کۆچێرا دەبینێ و وەها کاریگەری لەسەر دادەنێ کە ئەو کەسە دەکات بە دۆستی خەباتێک!

دۆستایەتیی خەباتێک بۆ کەسێکی رۆژئاوایی کە لە وڵاتی خۆی ژیان و دەرەتانی باشی هەیە، لەو بارەوە گرنگە کە بەرژەوەندییەکی ماددی و شەخسیی بۆ دابین ناکا، بەڵکوو رێبەرێکی بلیمەتی وەک دوکتۆر قاسملوو بە بەیان کردنی ئاوات و خولیا و خەباتی نەتەوەی کورد بۆ کۆچێرا، کەسێکی دیکە لە قاڕەیەکی دیکە و بەتوانای تایبەتەوە رادەکێشێ بۆ لای ئەو خەون و خولیایانە و لە راستیدا خەون و خولیای خەباتی کورد بە زمانێکی سەردەمیانە دەباتە نێو بیر و هزرێکی رۆژئاواییەوە.

گەورەیی کارەکەی دوکتۆر قاسملوو لەوەدایە کە کەسایەتییەکی رۆژئاوایی دەکا بە دۆستی خەباتی نەتەوەیەک کە لە نێوخۆیدا دوژمنی زۆرە!
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٠ لەم ژمارەیەدا:

ــ هەموو ڕێگاکان دەچنەوە کوردستان
ــ سەهۆڵبەردان لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا
ــ دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
ــ زیندانیی سیاسی بوونی نییە
  • ڕەساڵەتی تەنز له شێعری \ ڕەساڵەتی تەنز له شێعری "مەلا مارف کۆکەیی"دا
    کۆمەڵیک ڕووداوی ناخۆش و تاڵ وەک شەڕە جیهانییه‌کان، شەڕی ناوخۆی ئێران، سیڵاوی مەهاباد، کوشتاری خەڵکی ئه‌م شاره و قات و قڕی له ماوەی ژیانی مەلا مارفدا که له سەر هەژاری و نەداری خەڵک شوێندانەر بوو له شێعرکانی ڕەنگدانه‌وەی جیددیان هه‌یه، شاعیری نوکته باز له سەردەمی دیکتاتۆرییه‌تدا زۆر جار به زمانی ته‌نز لۆمه له‌م بارودۆخه دەگرێ.
  • کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن
    خرۆشانی جەماوەریی ڕۆژهەڵات و پەیامەکانی لە دوای ئەنجامە ئەرێنییەکەی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستانی باشوور، مژاری چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنی تیشکە لەگەڵ کەریم پەرویزی، ئەندامی دەفتەری سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کە سەرنجتانی بۆ خوێندنەوەی ڕادەکێشین.
  • بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور
    چوار فاکتۆری سەرچاوە گرتنی ئەم سەربەخۆییە لە ئیرادەی گشتی، دادپەروەری وەک بناغەی ئەو حکوومەتە، دێموکراسی و هەبوونی هێزی پێشمەرگە بۆ دابین کردنی ئاسایش و ئاسوودەیی هاووڵاتیان لەو فاکتۆرانەن کە لە بەرژەوەندیی حکوومەتی سەربەخۆی باشووری کوردستان دا دەبن.
  • باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد
    ئێمە دەبێ سەرەتا لە هەناوی کۆمەڵگەی خۆماندا حزوورمان هەبێت و ئاگاداری هەموو گرفت و خەسڵەتەکانۆ کۆمەڵگەی خۆمان بین و بتوانین جیاوازییە هەرێمی و ناوچەییەکان بناسین، هەتا بتوانین بەرنامە و پرۆژەکانمان لەسەر بنەمای واقیعی کۆمەڵگەکەمان بێت.
  • چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران
    سەرئەنجام دوای پڕۆسەی قانوونی، ماری و مێردەکەی پێکەوە لە ئافریقاڕا کچێک و کۆڕێکیان وەک منداڵی خۆیان وەرگرت. ئێستا ئەوان ١٤ ساڵ و ١٢ ساڵ تەمەنیانە و وەک هەر منداڵێکی دیکە دەچنە قوتابخانە و ژیانێکی باشیان هەیە.
  • خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك
    دیاردەگەلێك كە بەربەستن لە بەردەم بەرزەفڕی مرۆڤ و وەك نەخۆشییەك خەون و ئارەزووەكانی مرۆڤ تووشی بەلاڕێداچوویی دەكەن و لە ئاكامدا ئەوە ئەو دیاردانەن كە زۆرجار زاڵ دەبن بەسەر مرۆڤدا. خۆكوژی یەكێك لەو دیاردانەیە كە ئەمڕۆ بەربینگی مرۆڤی گرتووە و بووەتە دیاردە لە نێو هەموو كۆمەڵگا مرۆییەكانی جیهاندا.
  • ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا
    زۆربەی بزاڤە ڕزگاریخوازەکانی دنیا لە حاڵەتێکدا سەریان هەڵداوە، کە دیکتاتۆرەکان ویستوویانە لە ڕێگای ئامرازەکانی هێز و دەسەڵاتەوە ڕێککەوتنێکی مڵکەجبوون لە نێوان خۆیان و کۆمەڵگادا ساز بکەن و کۆمەڵگا ملکەجی بەرژەوەندییەکانی خۆیان بکەن و ئەدەبیاتێک لە سەر کۆمەڵگا زاڵ بکەن کە لە ڕاستای دەسەڵاتی ئەواندا بێت و سەروەری ئەوانی تێدا گارانتی کرابێت.
  • دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
    کەوایە بەپێی وتەی بەرپرسانی ڕێژیم، خامنەیی ڕاستەوخۆ لە هەڵبژاردنی هەموو وەزیرەکانی رووحانیدا دەستی هەیە، ڕەنگە لێرەدا بگوترێ: "بۆخۆت بەخێر بێیتەوە، ئاگات لە کوێیە؟"
  • هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان
    لە دوای ٥٧ و خۆسەپاندنی رێژیمی ئیسلامی بەسەر گشتایەتیی جوغرافیای ئێراندا، کوردستان بوو بە مەکۆی گشت لایەنە پەراوێزخراوەکان، ئەو رۆژانە زۆر لایەن بوون کە لە نیشتمانی کوردەکاندا داڵدە درابوون، حیزبە کوردییەکان بە سینگ ئاوەڵاییەوە وەریانگرتن.
  • سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا
    پەرەئەستاندنی دێموکراسی و پتەوبوونی پەیوەندیی لە نێوان ئەمریکا، وڵاتانی ئەورووپی، ژاپۆن، کورەی باشوور و ئوسترالیا "بەراییەکی ئاشتی" (zone of peace) لێ کەوتووەتەوە. دێموکراسی هەروەها ڕای گشتی کردووەتە فاکتەری سنووردارکەر، هەڵبەت نەک ڕێگر، لە پەیوەندی لەگەڵ شەڕکردنی وڵاتانی دێموکراتیکدا.
  • زیندانیی سیاسی بوونی نییە زیندانیی سیاسی بوونی نییە
    لە وڵاتێکی ژێر دەسەڵاتێکی دیکتاتۆری و فاشیستیدا، شتێک بە ناوی زیندانیی سیاسی ناتوانێ مانایەکی هەبێ و ئاماژەیەک بۆ شتێکی راستەقینە نابێ. لە راستیدا چەمکی زیندانیی سیاسی دەتوانێ چەمکێکی چەواشەکارانە و بەلاڕێدابەرانە بێ.
  • ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ
    بە بۆنەی ٢٥ـەمین ساڵڕۆژی شەهیدانی بێرلین لە لایەن دیپلۆمات تێرۆریستانی نێردراوی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران ڕۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وتووێژێکی لەگەڵ "ئەحمەد شێربەگی" بێژەری بەناوبانگی ڕادیۆ دەنگی کوردستانی ئیران پێک هێناوە کە دەقی ئەم وتووێژە بەم چەشنەیە:
  • شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟ شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟
    لە ڕاستیدا خودی وشەی "شۆڕش" (انقلاب) واتە گۆڕانێکی بنەڕەتی لە ناوەڕۆکدا؛ ئەوەش پێویستی بە هەندێک هۆکاری تایبەتی و گشتی هەیە کە هۆکارە تایبەتییەکە ئەوەیە سەرتاسەری شۆڕشەکانی مێژوو بە دەست کەسانی نوخبه و زانای کۆمەڵگای نێوخۆی خۆیان کراوە جا ئەم کەسانە لە هەر چین و توێژێکی کۆمەڵگا بن و بە هەر جۆرە بیرۆکەیەک.
  • کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان
    لە ساڵانی ١٣٣٠ی (١٩٥٢ی زایینی) هەتاوی بەئەملا لەسەر دەستی كەسانێكی تر و نەوەیەكی تر شەپۆل و رەهەندێكی دیكە لە نووسین و داهێنانی ئەدەبی و بەتایبەت ژانری شیعر لە كرماشان و ئیلام سەر هەڵدەدەن و دەبنە ئاوێنەی باڵانوێنی كۆمەڵ و لەباری فەرهەنگییەوە پێشەنگایەتیی ئەو قۆناغە دەگرنە ئەستۆ.