• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٢ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

داوانامەیەک پێشکەشی دەوڵەتی فینلاند و باڵوێزخانەکان لەو وڵاتە کرا

زایینی: ٢٠-٠٩-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٦/٢٩ - ١٤:١٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
داوانامەیەک پێشکەشی دەوڵەتی فینلاند و باڵوێزخانەکان لەو وڵاتە کرا
کوردستان میدیا: ژمارەیەک لە حیزب و ڕێکخراوە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵات بە هاوکاری فێدراسیۆنی کۆمەڵە کوردییەکانی فینلاند، داوانامەیەکیان پێشکەشی وەزارەتی دەرەوە، سەرجەم پارلەمانتارانی فینلاند، باڵوێزخانەی وڵاتانی جیهان لەهەمبەر کوشتنی کۆڵبەران و پێشێلکاری مافی مرۆڤ لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کرد.

ڕۆژی سێشەممە ڕێکەوتی ٢٨ی خەرمانانی ١٣٩٦ی هەتاوی، ژمارەیەک لە حیزب و ڕێکخراوەکانی چالاکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە فینلاند بە هاوکاری فێدراسیۆنی کۆمەڵە کوردییەکان لەو وڵاتەدا، لە داوانامەیەکدا وێڕای ئاماژە کردن بە پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤی خەڵکی کوردستان، لە لایەن ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی و کوشتاری سیستماتیکی کۆڵبەرانی کوردستان، داوایان لە دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی کرد کە بە گوشار خستنەسەر ئەو ڕێژێمە پێش بە ژێنۆسایدی سیستماتیکی ئابووری و کۆمەڵایەتی خەڵکی کوردستان بهێنن.

دەقی داوانامەکە بە شێوەی خوارەوەیە:

داوانامە بۆ دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی


ئێمە واژۆکارانی ئەو داوانامەیە لە دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی داوا دەکەین زەخت بخەنە سەر کۆماری ئیسلامیی ئێران کە پێبەندی بنەماکانی مافی مرۆڤ بێت و خۆی لە کوشتنی سیستماتیکی کۆڵبەران و زەحمەتکێشانی کوردستان بە دوور بگرێ.

ڕۆژی ٣/٩/٢٠١٧ هێزە چەکدارەکانیی ئێران لە شاری بانەی کوردستانی ئێران تەقەیان لە کۆڵبەران کرد و لە ئاکامدا دوو کەس بە ناوەکانی قادر بەهرامی ٤٥ ساڵە و حەیدەر فەرەجی ٢١ ساڵە گیانیان لە دەست دا. لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٧وە تا ئێستا لانیکەم ١١٤ کۆڵبەر لە کوردستان لە لایەن هێزەکانی ئێرانەوە کوژراو و بریندار بوون، دەیان کۆڵبەر و ناڕازییانی سەرکوتی خەڵکی کوردستان ڕەوانەی ئەشکەنجەگاکانی کۆماری ئیسلامیی کراون. لە هەفتەی ڕابردوودا لە شارەکانی کوردستان خەڵکی شارەکان بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی خۆیان دەستیان کرد بە خۆپێشاندانی هێمنانە لە بەردەم دەزگاکانی حکوومەتی ئێران. هێزە چەکدارکان لە بەرامبەردا بە تەقە کردن لە خەڵک وێڕای بریندار کردنی ژمارەیەکی زۆر لە خەڵک چەندین کەس لە خەڵکی بەشدار لە خۆپێشاندانەکانیان گرتووە و ڕەوانەی زیندان کردووە. ناوچەکانی کوردستانی ئێران لە لایەن کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە لە ژێر ئابلۆقەی ئابووری دایە. لە ماوەی ١٠ ساڵی ڕابردوودا سەدان کەس لە کۆڵبەرانی کوردستان لە لایەن هێزەکانی ئێرانەوە کوژراون و بە دەیان کەس بریندار و کەمئەندام بوون و بە سەدان چوارپێی کۆڵبەران بەکوشت چوون. لە چوار دەیەی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا لانیکەمی سەرمایە بۆ بەرەوپێشچوونی ئابووری، پیشەسازی و کرانەوەی شوێنی کار تەرخان کراوە، بە شێوەیەک کە چوار پارێزگای سەرەکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەژارترین پارێزگانی ئێرانن، نرخی بێکاری لەو پارێزگایانەدا لە ئاستێکی نزمدایە. زیاتر لە ٧٠ لەسەدی خەڵکی کوردستان تەمەنیان لەژێر ٣٥ ساڵە. لەو ژمارەیە لانیکەم ٢٥ لەسەدی لاوان بێکارن و هیچ سەرچاوەیەکی بژیویان نییە. خەڵک بۆ ئەوەی بتوانن بژیوی ژیانی خۆیان بە دەست بێنن، ناچار ڕوویان کردووەتە کاری تاقەت‌پڕووکێن و مەترسیداری کۆڵبەری. کۆڵبەرانی کوردستان بۆ هێنان و بردنی کەلوپەلی ژیان بە پێ یان بە چوارپێیەکانی خۆیان ناچار دەبن، دەیان کیلۆمێتر لە شاخ و دەوەنەکانی کوردستان بپێون و هەر کام لەوان لانیکەم ١٠٠ کیلۆ بار هەڵدەگرن. ئەم کارە تاقەت‌پڕووکێنە وێڕای ئەوەیکە دەبێتە هۆی نەخۆشی، پیری زووگەیشتوو (زودرس)، مەرگی زووکات، لە گەڵ هەڕەشەی کوژران لە لایەن هێزەکانی چەکداری کۆماری ئیسلامیی ئێراندا بەرەوڕوو دەبن.

لە ئێراندا خەڵکی کوردستان کەشی ژیانیان بەسەردا رۆژبەرۆژ بەرتەسکتر دەکرێتەوە، لەلایەک بەشێوەکی پڕچەک میلیتاریزە کراوە، هەر جۆرە بزاڤێکی مەدەنی خەڵک لەلایەن حکوومەتەوە سەرکوت دەکرێت، لەلایەکی دیکەوە ڕێگە نادرێت لە کوردستان سەرمایەگوزاری بکرێت و هەلومەرجی کار و کارخوڵقاندن بۆ خەڵک بڕەخسێت. ڕێژیمی ئێران هاوکات بەشێوەی سیستماتیک خەریکی وێران کردنی ژینگە و دارستان و کانیاوە ژێرزەوییەکانی کوردستانە. بەپێی ئەسڵی ٤٣ی یاسای بنەڕەتی ئێران، "ئەرکی دەوڵەت پێکهێنانی دەرفەت و ئیمکان بۆ وەدیهاتنی کاری تەواو (اشتغال کامل) و وەدیهێنانی کەلوپەلی کاری بۆ هەموو ئەو کەسانەیە کە توانای کاریان نییە". دەوڵەت بەپێی دەستووری ئێران ئەرکدارە، ناوەڕۆکی بەرنامەی ئابووری خۆی بە شێوەیەک دابڕێژیت کە بۆ هەموو کەس هەلی کار و خۆتاقیکردنەوە و بەرەوپێشچوونی ئابووری هەبێت. دەستووری ئێران دەوڵەت ئەرکدار دەکات کە ئازادی هەڵبژاردنی پیشە بۆ خەڵک وەدی‌بێنێت و خەڵک ناچار بە بەهرەکێشی و ئەنجامی کاری ناچاری نەبێت.

بەپێچەوانەی دەستووری کۆماری ئیسلامی ئێران، دەسەڵاتدارانی تاران هەموو دەرفەتەکانی کاریان لە خەڵکی کوردستان ئەستاندووە و ئەوانیان ناچار کردووە ڕوو بکەنە کاری تاقەت‌پڕووکێن و مەترسیداری کۆڵبەری، کرێکاری ڕۆژانە و کاری زۆرەملێ بەمەبەستی دابینکردنی سەرەتاییترین پێویستییەکانی ژیانی خۆیان. بۆ ئەوەی ژیان لەسەر خەڵکی کوردستان بەرتەسکتر بێت، رێژیمی ئێران بەشێوەی سیستماتیک بە مینڕیژکردنی ڕێگا و بانەکان و تەقە لە کۆڵبەران، شوان و گاوان و زەحمەتکێشانی کوردستان ڕەفتاری سیستەمێکی داگیرکەر لەگەڵ نەتەوەیەکی داگیرکراو ئەنجام دەدەن. ئەم سیاسەتەی کۆماری ئیسلامی شتێک نییە، جگە لە ژێنۆسایدی سپی و بێدەنگی خەڵکی کورد لە کوردستانی ئێران.

ئێران هەر دوو جاڕنامەی مافی مرۆڤی ICCPR و ICESCR و هەروەها جاڕنامەی قەدەغە کردنی هەر جۆرە هەڵاواردنێک لە ١٩٦٦ی واژۆی کردووە و دەبێ پێبەند بەو جاڕنامە و پەیماننامانە نێونەتەوەییانە بێت.

ئێمە داوا لە دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی دەکەین، کە لە ڕێگای پێوەندییە دیپلۆماتیک و سیاسییەکانی خۆیانەوە زەخت بخەنە سەر کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ جێبەجێ کردنی ئەسڵی ٤٣ی دەستووری خۆی.

جێبەجێ کردنی ئەرکەکانی خۆی بەپێی جاڕنامەکانی نەتەوەیەکگرتووەکان بەتایبەت ICESCR و جاڕنامەی دژی هەڵاواردن.

کۆتایی هێنان بە سەرکوتی زەحمەتکێشانی کوردستان و کوشتن و گرتنی کۆڵبەران.

کردنەوەی دەرگای سەرمایەگوزاری وەک بەشەکانی ناوەندی ئێران بۆ کوردستان.

ئازاد کردنی زیندانییان و گیراوانی ناڕازی لە کوژرانی کۆلبەران.

رێگەدان بە لێژنەیەکی چاوەدێری لە مافی‌مرۆڤ لە کوردستان بەتایبەت لە پارێزگاکانی: ئیلام، کرماشان، سنە و ورمێ.

درێژەدانی ئەو سیاسەتەی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەتوانێت لە درێژخایەندا ببێتە هۆی کارەساتێکی مرۆڤی و کوژران و ئاوارە بوونی سەدان هەزار کەس لە خەڵکی کوردستان.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.