• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٠ی ئوکتۆبەری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٨ی رەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی  

داوانامەیەک پێشکەشی دەوڵەتی فینلاند و باڵوێزخانەکان لەو وڵاتە کرا

زایینی: ٢٠-٠٩-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٦/٢٩ - ١٤:١٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
داوانامەیەک پێشکەشی دەوڵەتی فینلاند و باڵوێزخانەکان لەو وڵاتە کرا
کوردستان میدیا: ژمارەیەک لە حیزب و ڕێکخراوە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵات بە هاوکاری فێدراسیۆنی کۆمەڵە کوردییەکانی فینلاند، داوانامەیەکیان پێشکەشی وەزارەتی دەرەوە، سەرجەم پارلەمانتارانی فینلاند، باڵوێزخانەی وڵاتانی جیهان لەهەمبەر کوشتنی کۆڵبەران و پێشێلکاری مافی مرۆڤ لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کرد.

ڕۆژی سێشەممە ڕێکەوتی ٢٨ی خەرمانانی ١٣٩٦ی هەتاوی، ژمارەیەک لە حیزب و ڕێکخراوەکانی چالاکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە فینلاند بە هاوکاری فێدراسیۆنی کۆمەڵە کوردییەکان لەو وڵاتەدا، لە داوانامەیەکدا وێڕای ئاماژە کردن بە پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤی خەڵکی کوردستان، لە لایەن ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی و کوشتاری سیستماتیکی کۆڵبەرانی کوردستان، داوایان لە دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی کرد کە بە گوشار خستنەسەر ئەو ڕێژێمە پێش بە ژێنۆسایدی سیستماتیکی ئابووری و کۆمەڵایەتی خەڵکی کوردستان بهێنن.

دەقی داوانامەکە بە شێوەی خوارەوەیە:

داوانامە بۆ دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی


ئێمە واژۆکارانی ئەو داوانامەیە لە دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی داوا دەکەین زەخت بخەنە سەر کۆماری ئیسلامیی ئێران کە پێبەندی بنەماکانی مافی مرۆڤ بێت و خۆی لە کوشتنی سیستماتیکی کۆڵبەران و زەحمەتکێشانی کوردستان بە دوور بگرێ.

ڕۆژی ٣/٩/٢٠١٧ هێزە چەکدارەکانیی ئێران لە شاری بانەی کوردستانی ئێران تەقەیان لە کۆڵبەران کرد و لە ئاکامدا دوو کەس بە ناوەکانی قادر بەهرامی ٤٥ ساڵە و حەیدەر فەرەجی ٢١ ساڵە گیانیان لە دەست دا. لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٧وە تا ئێستا لانیکەم ١١٤ کۆڵبەر لە کوردستان لە لایەن هێزەکانی ئێرانەوە کوژراو و بریندار بوون، دەیان کۆڵبەر و ناڕازییانی سەرکوتی خەڵکی کوردستان ڕەوانەی ئەشکەنجەگاکانی کۆماری ئیسلامیی کراون. لە هەفتەی ڕابردوودا لە شارەکانی کوردستان خەڵکی شارەکان بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی خۆیان دەستیان کرد بە خۆپێشاندانی هێمنانە لە بەردەم دەزگاکانی حکوومەتی ئێران. هێزە چەکدارکان لە بەرامبەردا بە تەقە کردن لە خەڵک وێڕای بریندار کردنی ژمارەیەکی زۆر لە خەڵک چەندین کەس لە خەڵکی بەشدار لە خۆپێشاندانەکانیان گرتووە و ڕەوانەی زیندان کردووە. ناوچەکانی کوردستانی ئێران لە لایەن کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە لە ژێر ئابلۆقەی ئابووری دایە. لە ماوەی ١٠ ساڵی ڕابردوودا سەدان کەس لە کۆڵبەرانی کوردستان لە لایەن هێزەکانی ئێرانەوە کوژراون و بە دەیان کەس بریندار و کەمئەندام بوون و بە سەدان چوارپێی کۆڵبەران بەکوشت چوون. لە چوار دەیەی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا لانیکەمی سەرمایە بۆ بەرەوپێشچوونی ئابووری، پیشەسازی و کرانەوەی شوێنی کار تەرخان کراوە، بە شێوەیەک کە چوار پارێزگای سەرەکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەژارترین پارێزگانی ئێرانن، نرخی بێکاری لەو پارێزگایانەدا لە ئاستێکی نزمدایە. زیاتر لە ٧٠ لەسەدی خەڵکی کوردستان تەمەنیان لەژێر ٣٥ ساڵە. لەو ژمارەیە لانیکەم ٢٥ لەسەدی لاوان بێکارن و هیچ سەرچاوەیەکی بژیویان نییە. خەڵک بۆ ئەوەی بتوانن بژیوی ژیانی خۆیان بە دەست بێنن، ناچار ڕوویان کردووەتە کاری تاقەت‌پڕووکێن و مەترسیداری کۆڵبەری. کۆڵبەرانی کوردستان بۆ هێنان و بردنی کەلوپەلی ژیان بە پێ یان بە چوارپێیەکانی خۆیان ناچار دەبن، دەیان کیلۆمێتر لە شاخ و دەوەنەکانی کوردستان بپێون و هەر کام لەوان لانیکەم ١٠٠ کیلۆ بار هەڵدەگرن. ئەم کارە تاقەت‌پڕووکێنە وێڕای ئەوەیکە دەبێتە هۆی نەخۆشی، پیری زووگەیشتوو (زودرس)، مەرگی زووکات، لە گەڵ هەڕەشەی کوژران لە لایەن هێزەکانی چەکداری کۆماری ئیسلامیی ئێراندا بەرەوڕوو دەبن.

لە ئێراندا خەڵکی کوردستان کەشی ژیانیان بەسەردا رۆژبەرۆژ بەرتەسکتر دەکرێتەوە، لەلایەک بەشێوەکی پڕچەک میلیتاریزە کراوە، هەر جۆرە بزاڤێکی مەدەنی خەڵک لەلایەن حکوومەتەوە سەرکوت دەکرێت، لەلایەکی دیکەوە ڕێگە نادرێت لە کوردستان سەرمایەگوزاری بکرێت و هەلومەرجی کار و کارخوڵقاندن بۆ خەڵک بڕەخسێت. ڕێژیمی ئێران هاوکات بەشێوەی سیستماتیک خەریکی وێران کردنی ژینگە و دارستان و کانیاوە ژێرزەوییەکانی کوردستانە. بەپێی ئەسڵی ٤٣ی یاسای بنەڕەتی ئێران، "ئەرکی دەوڵەت پێکهێنانی دەرفەت و ئیمکان بۆ وەدیهاتنی کاری تەواو (اشتغال کامل) و وەدیهێنانی کەلوپەلی کاری بۆ هەموو ئەو کەسانەیە کە توانای کاریان نییە". دەوڵەت بەپێی دەستووری ئێران ئەرکدارە، ناوەڕۆکی بەرنامەی ئابووری خۆی بە شێوەیەک دابڕێژیت کە بۆ هەموو کەس هەلی کار و خۆتاقیکردنەوە و بەرەوپێشچوونی ئابووری هەبێت. دەستووری ئێران دەوڵەت ئەرکدار دەکات کە ئازادی هەڵبژاردنی پیشە بۆ خەڵک وەدی‌بێنێت و خەڵک ناچار بە بەهرەکێشی و ئەنجامی کاری ناچاری نەبێت.

بەپێچەوانەی دەستووری کۆماری ئیسلامی ئێران، دەسەڵاتدارانی تاران هەموو دەرفەتەکانی کاریان لە خەڵکی کوردستان ئەستاندووە و ئەوانیان ناچار کردووە ڕوو بکەنە کاری تاقەت‌پڕووکێن و مەترسیداری کۆڵبەری، کرێکاری ڕۆژانە و کاری زۆرەملێ بەمەبەستی دابینکردنی سەرەتاییترین پێویستییەکانی ژیانی خۆیان. بۆ ئەوەی ژیان لەسەر خەڵکی کوردستان بەرتەسکتر بێت، رێژیمی ئێران بەشێوەی سیستماتیک بە مینڕیژکردنی ڕێگا و بانەکان و تەقە لە کۆڵبەران، شوان و گاوان و زەحمەتکێشانی کوردستان ڕەفتاری سیستەمێکی داگیرکەر لەگەڵ نەتەوەیەکی داگیرکراو ئەنجام دەدەن. ئەم سیاسەتەی کۆماری ئیسلامی شتێک نییە، جگە لە ژێنۆسایدی سپی و بێدەنگی خەڵکی کورد لە کوردستانی ئێران.

ئێران هەر دوو جاڕنامەی مافی مرۆڤی ICCPR و ICESCR و هەروەها جاڕنامەی قەدەغە کردنی هەر جۆرە هەڵاواردنێک لە ١٩٦٦ی واژۆی کردووە و دەبێ پێبەند بەو جاڕنامە و پەیماننامانە نێونەتەوەییانە بێت.

ئێمە داوا لە دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی دەکەین، کە لە ڕێگای پێوەندییە دیپلۆماتیک و سیاسییەکانی خۆیانەوە زەخت بخەنە سەر کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ جێبەجێ کردنی ئەسڵی ٤٣ی دەستووری خۆی.

جێبەجێ کردنی ئەرکەکانی خۆی بەپێی جاڕنامەکانی نەتەوەیەکگرتووەکان بەتایبەت ICESCR و جاڕنامەی دژی هەڵاواردن.

کۆتایی هێنان بە سەرکوتی زەحمەتکێشانی کوردستان و کوشتن و گرتنی کۆڵبەران.

کردنەوەی دەرگای سەرمایەگوزاری وەک بەشەکانی ناوەندی ئێران بۆ کوردستان.

ئازاد کردنی زیندانییان و گیراوانی ناڕازی لە کوژرانی کۆلبەران.

رێگەدان بە لێژنەیەکی چاوەدێری لە مافی‌مرۆڤ لە کوردستان بەتایبەت لە پارێزگاکانی: ئیلام، کرماشان، سنە و ورمێ.

درێژەدانی ئەو سیاسەتەی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەتوانێت لە درێژخایەندا ببێتە هۆی کارەساتێکی مرۆڤی و کوژران و ئاوارە بوونی سەدان هەزار کەس لە خەڵکی کوردستان.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٠ لەم ژمارەیەدا:

ــ هەموو ڕێگاکان دەچنەوە کوردستان
ــ سەهۆڵبەردان لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا
ــ دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
ــ زیندانیی سیاسی بوونی نییە
  • ڕەساڵەتی تەنز له شێعری \ ڕەساڵەتی تەنز له شێعری "مەلا مارف کۆکەیی"دا
    کۆمەڵیک ڕووداوی ناخۆش و تاڵ وەک شەڕە جیهانییه‌کان، شەڕی ناوخۆی ئێران، سیڵاوی مەهاباد، کوشتاری خەڵکی ئه‌م شاره و قات و قڕی له ماوەی ژیانی مەلا مارفدا که له سەر هەژاری و نەداری خەڵک شوێندانەر بوو له شێعرکانی ڕەنگدانه‌وەی جیددیان هه‌یه، شاعیری نوکته باز له سەردەمی دیکتاتۆرییه‌تدا زۆر جار به زمانی ته‌نز لۆمه له‌م بارودۆخه دەگرێ.
  • کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن
    خرۆشانی جەماوەریی ڕۆژهەڵات و پەیامەکانی لە دوای ئەنجامە ئەرێنییەکەی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستانی باشوور، مژاری چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنی تیشکە لەگەڵ کەریم پەرویزی، ئەندامی دەفتەری سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کە سەرنجتانی بۆ خوێندنەوەی ڕادەکێشین.
  • بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور
    چوار فاکتۆری سەرچاوە گرتنی ئەم سەربەخۆییە لە ئیرادەی گشتی، دادپەروەری وەک بناغەی ئەو حکوومەتە، دێموکراسی و هەبوونی هێزی پێشمەرگە بۆ دابین کردنی ئاسایش و ئاسوودەیی هاووڵاتیان لەو فاکتۆرانەن کە لە بەرژەوەندیی حکوومەتی سەربەخۆی باشووری کوردستان دا دەبن.
  • باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد
    ئێمە دەبێ سەرەتا لە هەناوی کۆمەڵگەی خۆماندا حزوورمان هەبێت و ئاگاداری هەموو گرفت و خەسڵەتەکانۆ کۆمەڵگەی خۆمان بین و بتوانین جیاوازییە هەرێمی و ناوچەییەکان بناسین، هەتا بتوانین بەرنامە و پرۆژەکانمان لەسەر بنەمای واقیعی کۆمەڵگەکەمان بێت.
  • چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران
    سەرئەنجام دوای پڕۆسەی قانوونی، ماری و مێردەکەی پێکەوە لە ئافریقاڕا کچێک و کۆڕێکیان وەک منداڵی خۆیان وەرگرت. ئێستا ئەوان ١٤ ساڵ و ١٢ ساڵ تەمەنیانە و وەک هەر منداڵێکی دیکە دەچنە قوتابخانە و ژیانێکی باشیان هەیە.
  • خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك
    دیاردەگەلێك كە بەربەستن لە بەردەم بەرزەفڕی مرۆڤ و وەك نەخۆشییەك خەون و ئارەزووەكانی مرۆڤ تووشی بەلاڕێداچوویی دەكەن و لە ئاكامدا ئەوە ئەو دیاردانەن كە زۆرجار زاڵ دەبن بەسەر مرۆڤدا. خۆكوژی یەكێك لەو دیاردانەیە كە ئەمڕۆ بەربینگی مرۆڤی گرتووە و بووەتە دیاردە لە نێو هەموو كۆمەڵگا مرۆییەكانی جیهاندا.
  • ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا
    زۆربەی بزاڤە ڕزگاریخوازەکانی دنیا لە حاڵەتێکدا سەریان هەڵداوە، کە دیکتاتۆرەکان ویستوویانە لە ڕێگای ئامرازەکانی هێز و دەسەڵاتەوە ڕێککەوتنێکی مڵکەجبوون لە نێوان خۆیان و کۆمەڵگادا ساز بکەن و کۆمەڵگا ملکەجی بەرژەوەندییەکانی خۆیان بکەن و ئەدەبیاتێک لە سەر کۆمەڵگا زاڵ بکەن کە لە ڕاستای دەسەڵاتی ئەواندا بێت و سەروەری ئەوانی تێدا گارانتی کرابێت.
  • دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
    کەوایە بەپێی وتەی بەرپرسانی ڕێژیم، خامنەیی ڕاستەوخۆ لە هەڵبژاردنی هەموو وەزیرەکانی رووحانیدا دەستی هەیە، ڕەنگە لێرەدا بگوترێ: "بۆخۆت بەخێر بێیتەوە، ئاگات لە کوێیە؟"
  • هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان
    لە دوای ٥٧ و خۆسەپاندنی رێژیمی ئیسلامی بەسەر گشتایەتیی جوغرافیای ئێراندا، کوردستان بوو بە مەکۆی گشت لایەنە پەراوێزخراوەکان، ئەو رۆژانە زۆر لایەن بوون کە لە نیشتمانی کوردەکاندا داڵدە درابوون، حیزبە کوردییەکان بە سینگ ئاوەڵاییەوە وەریانگرتن.
  • سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا
    پەرەئەستاندنی دێموکراسی و پتەوبوونی پەیوەندیی لە نێوان ئەمریکا، وڵاتانی ئەورووپی، ژاپۆن، کورەی باشوور و ئوسترالیا "بەراییەکی ئاشتی" (zone of peace) لێ کەوتووەتەوە. دێموکراسی هەروەها ڕای گشتی کردووەتە فاکتەری سنووردارکەر، هەڵبەت نەک ڕێگر، لە پەیوەندی لەگەڵ شەڕکردنی وڵاتانی دێموکراتیکدا.
  • زیندانیی سیاسی بوونی نییە زیندانیی سیاسی بوونی نییە
    لە وڵاتێکی ژێر دەسەڵاتێکی دیکتاتۆری و فاشیستیدا، شتێک بە ناوی زیندانیی سیاسی ناتوانێ مانایەکی هەبێ و ئاماژەیەک بۆ شتێکی راستەقینە نابێ. لە راستیدا چەمکی زیندانیی سیاسی دەتوانێ چەمکێکی چەواشەکارانە و بەلاڕێدابەرانە بێ.
  • ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ
    بە بۆنەی ٢٥ـەمین ساڵڕۆژی شەهیدانی بێرلین لە لایەن دیپلۆمات تێرۆریستانی نێردراوی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران ڕۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وتووێژێکی لەگەڵ "ئەحمەد شێربەگی" بێژەری بەناوبانگی ڕادیۆ دەنگی کوردستانی ئیران پێک هێناوە کە دەقی ئەم وتووێژە بەم چەشنەیە:
  • شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟ شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟
    لە ڕاستیدا خودی وشەی "شۆڕش" (انقلاب) واتە گۆڕانێکی بنەڕەتی لە ناوەڕۆکدا؛ ئەوەش پێویستی بە هەندێک هۆکاری تایبەتی و گشتی هەیە کە هۆکارە تایبەتییەکە ئەوەیە سەرتاسەری شۆڕشەکانی مێژوو بە دەست کەسانی نوخبه و زانای کۆمەڵگای نێوخۆی خۆیان کراوە جا ئەم کەسانە لە هەر چین و توێژێکی کۆمەڵگا بن و بە هەر جۆرە بیرۆکەیەک.
  • کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان
    لە ساڵانی ١٣٣٠ی (١٩٥٢ی زایینی) هەتاوی بەئەملا لەسەر دەستی كەسانێكی تر و نەوەیەكی تر شەپۆل و رەهەندێكی دیكە لە نووسین و داهێنانی ئەدەبی و بەتایبەت ژانری شیعر لە كرماشان و ئیلام سەر هەڵدەدەن و دەبنە ئاوێنەی باڵانوێنی كۆمەڵ و لەباری فەرهەنگییەوە پێشەنگایەتیی ئەو قۆناغە دەگرنە ئەستۆ.