• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٤ی دێسامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٣ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی  

داوانامەیەک پێشکەشی دەوڵەتی فینلاند و باڵوێزخانەکان لەو وڵاتە کرا

زایینی: ٢٠-٠٩-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٦/٢٩ - ١٤:١٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
داوانامەیەک پێشکەشی دەوڵەتی فینلاند و باڵوێزخانەکان لەو وڵاتە کرا
کوردستان میدیا: ژمارەیەک لە حیزب و ڕێکخراوە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵات بە هاوکاری فێدراسیۆنی کۆمەڵە کوردییەکانی فینلاند، داوانامەیەکیان پێشکەشی وەزارەتی دەرەوە، سەرجەم پارلەمانتارانی فینلاند، باڵوێزخانەی وڵاتانی جیهان لەهەمبەر کوشتنی کۆڵبەران و پێشێلکاری مافی مرۆڤ لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان کرد.

ڕۆژی سێشەممە ڕێکەوتی ٢٨ی خەرمانانی ١٣٩٦ی هەتاوی، ژمارەیەک لە حیزب و ڕێکخراوەکانی چالاکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە فینلاند بە هاوکاری فێدراسیۆنی کۆمەڵە کوردییەکان لەو وڵاتەدا، لە داوانامەیەکدا وێڕای ئاماژە کردن بە پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤی خەڵکی کوردستان، لە لایەن ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی و کوشتاری سیستماتیکی کۆڵبەرانی کوردستان، داوایان لە دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی کرد کە بە گوشار خستنەسەر ئەو ڕێژێمە پێش بە ژێنۆسایدی سیستماتیکی ئابووری و کۆمەڵایەتی خەڵکی کوردستان بهێنن.

دەقی داوانامەکە بە شێوەی خوارەوەیە:

داوانامە بۆ دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی


ئێمە واژۆکارانی ئەو داوانامەیە لە دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی داوا دەکەین زەخت بخەنە سەر کۆماری ئیسلامیی ئێران کە پێبەندی بنەماکانی مافی مرۆڤ بێت و خۆی لە کوشتنی سیستماتیکی کۆڵبەران و زەحمەتکێشانی کوردستان بە دوور بگرێ.

ڕۆژی ٣/٩/٢٠١٧ هێزە چەکدارەکانیی ئێران لە شاری بانەی کوردستانی ئێران تەقەیان لە کۆڵبەران کرد و لە ئاکامدا دوو کەس بە ناوەکانی قادر بەهرامی ٤٥ ساڵە و حەیدەر فەرەجی ٢١ ساڵە گیانیان لە دەست دا. لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٧وە تا ئێستا لانیکەم ١١٤ کۆڵبەر لە کوردستان لە لایەن هێزەکانی ئێرانەوە کوژراو و بریندار بوون، دەیان کۆڵبەر و ناڕازییانی سەرکوتی خەڵکی کوردستان ڕەوانەی ئەشکەنجەگاکانی کۆماری ئیسلامیی کراون. لە هەفتەی ڕابردوودا لە شارەکانی کوردستان خەڵکی شارەکان بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی خۆیان دەستیان کرد بە خۆپێشاندانی هێمنانە لە بەردەم دەزگاکانی حکوومەتی ئێران. هێزە چەکدارکان لە بەرامبەردا بە تەقە کردن لە خەڵک وێڕای بریندار کردنی ژمارەیەکی زۆر لە خەڵک چەندین کەس لە خەڵکی بەشدار لە خۆپێشاندانەکانیان گرتووە و ڕەوانەی زیندان کردووە. ناوچەکانی کوردستانی ئێران لە لایەن کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە لە ژێر ئابلۆقەی ئابووری دایە. لە ماوەی ١٠ ساڵی ڕابردوودا سەدان کەس لە کۆڵبەرانی کوردستان لە لایەن هێزەکانی ئێرانەوە کوژراون و بە دەیان کەس بریندار و کەمئەندام بوون و بە سەدان چوارپێی کۆڵبەران بەکوشت چوون. لە چوار دەیەی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامیی ئێراندا لانیکەمی سەرمایە بۆ بەرەوپێشچوونی ئابووری، پیشەسازی و کرانەوەی شوێنی کار تەرخان کراوە، بە شێوەیەک کە چوار پارێزگای سەرەکی ڕۆژهەڵاتی کوردستان هەژارترین پارێزگانی ئێرانن، نرخی بێکاری لەو پارێزگایانەدا لە ئاستێکی نزمدایە. زیاتر لە ٧٠ لەسەدی خەڵکی کوردستان تەمەنیان لەژێر ٣٥ ساڵە. لەو ژمارەیە لانیکەم ٢٥ لەسەدی لاوان بێکارن و هیچ سەرچاوەیەکی بژیویان نییە. خەڵک بۆ ئەوەی بتوانن بژیوی ژیانی خۆیان بە دەست بێنن، ناچار ڕوویان کردووەتە کاری تاقەت‌پڕووکێن و مەترسیداری کۆڵبەری. کۆڵبەرانی کوردستان بۆ هێنان و بردنی کەلوپەلی ژیان بە پێ یان بە چوارپێیەکانی خۆیان ناچار دەبن، دەیان کیلۆمێتر لە شاخ و دەوەنەکانی کوردستان بپێون و هەر کام لەوان لانیکەم ١٠٠ کیلۆ بار هەڵدەگرن. ئەم کارە تاقەت‌پڕووکێنە وێڕای ئەوەیکە دەبێتە هۆی نەخۆشی، پیری زووگەیشتوو (زودرس)، مەرگی زووکات، لە گەڵ هەڕەشەی کوژران لە لایەن هێزەکانی چەکداری کۆماری ئیسلامیی ئێراندا بەرەوڕوو دەبن.

لە ئێراندا خەڵکی کوردستان کەشی ژیانیان بەسەردا رۆژبەرۆژ بەرتەسکتر دەکرێتەوە، لەلایەک بەشێوەکی پڕچەک میلیتاریزە کراوە، هەر جۆرە بزاڤێکی مەدەنی خەڵک لەلایەن حکوومەتەوە سەرکوت دەکرێت، لەلایەکی دیکەوە ڕێگە نادرێت لە کوردستان سەرمایەگوزاری بکرێت و هەلومەرجی کار و کارخوڵقاندن بۆ خەڵک بڕەخسێت. ڕێژیمی ئێران هاوکات بەشێوەی سیستماتیک خەریکی وێران کردنی ژینگە و دارستان و کانیاوە ژێرزەوییەکانی کوردستانە. بەپێی ئەسڵی ٤٣ی یاسای بنەڕەتی ئێران، "ئەرکی دەوڵەت پێکهێنانی دەرفەت و ئیمکان بۆ وەدیهاتنی کاری تەواو (اشتغال کامل) و وەدیهێنانی کەلوپەلی کاری بۆ هەموو ئەو کەسانەیە کە توانای کاریان نییە". دەوڵەت بەپێی دەستووری ئێران ئەرکدارە، ناوەڕۆکی بەرنامەی ئابووری خۆی بە شێوەیەک دابڕێژیت کە بۆ هەموو کەس هەلی کار و خۆتاقیکردنەوە و بەرەوپێشچوونی ئابووری هەبێت. دەستووری ئێران دەوڵەت ئەرکدار دەکات کە ئازادی هەڵبژاردنی پیشە بۆ خەڵک وەدی‌بێنێت و خەڵک ناچار بە بەهرەکێشی و ئەنجامی کاری ناچاری نەبێت.

بەپێچەوانەی دەستووری کۆماری ئیسلامی ئێران، دەسەڵاتدارانی تاران هەموو دەرفەتەکانی کاریان لە خەڵکی کوردستان ئەستاندووە و ئەوانیان ناچار کردووە ڕوو بکەنە کاری تاقەت‌پڕووکێن و مەترسیداری کۆڵبەری، کرێکاری ڕۆژانە و کاری زۆرەملێ بەمەبەستی دابینکردنی سەرەتاییترین پێویستییەکانی ژیانی خۆیان. بۆ ئەوەی ژیان لەسەر خەڵکی کوردستان بەرتەسکتر بێت، رێژیمی ئێران بەشێوەی سیستماتیک بە مینڕیژکردنی ڕێگا و بانەکان و تەقە لە کۆڵبەران، شوان و گاوان و زەحمەتکێشانی کوردستان ڕەفتاری سیستەمێکی داگیرکەر لەگەڵ نەتەوەیەکی داگیرکراو ئەنجام دەدەن. ئەم سیاسەتەی کۆماری ئیسلامی شتێک نییە، جگە لە ژێنۆسایدی سپی و بێدەنگی خەڵکی کورد لە کوردستانی ئێران.

ئێران هەر دوو جاڕنامەی مافی مرۆڤی ICCPR و ICESCR و هەروەها جاڕنامەی قەدەغە کردنی هەر جۆرە هەڵاواردنێک لە ١٩٦٦ی واژۆی کردووە و دەبێ پێبەند بەو جاڕنامە و پەیماننامانە نێونەتەوەییانە بێت.

ئێمە داوا لە دەوڵەتی فینلاند و کۆمەڵگای نێونەتەوەیی دەکەین، کە لە ڕێگای پێوەندییە دیپلۆماتیک و سیاسییەکانی خۆیانەوە زەخت بخەنە سەر کۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ جێبەجێ کردنی ئەسڵی ٤٣ی دەستووری خۆی.

جێبەجێ کردنی ئەرکەکانی خۆی بەپێی جاڕنامەکانی نەتەوەیەکگرتووەکان بەتایبەت ICESCR و جاڕنامەی دژی هەڵاواردن.

کۆتایی هێنان بە سەرکوتی زەحمەتکێشانی کوردستان و کوشتن و گرتنی کۆڵبەران.

کردنەوەی دەرگای سەرمایەگوزاری وەک بەشەکانی ناوەندی ئێران بۆ کوردستان.

ئازاد کردنی زیندانییان و گیراوانی ناڕازی لە کوژرانی کۆلبەران.

رێگەدان بە لێژنەیەکی چاوەدێری لە مافی‌مرۆڤ لە کوردستان بەتایبەت لە پارێزگاکانی: ئیلام، کرماشان، سنە و ورمێ.

درێژەدانی ئەو سیاسەتەی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەتوانێت لە درێژخایەندا ببێتە هۆی کارەساتێکی مرۆڤی و کوژران و ئاوارە بوونی سەدان هەزار کەس لە خەڵکی کوردستان.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٤ لەم ژمارەیەدا:

ــ قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
ــ ڕاسان و پێشمەرگە
ــ ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
ــ بورجی بابل
  • مەرگی نووسەر مەرگی نووسەر
    ئه‌وه‌ ده‌زانین ده‌ق، بە تەنیا بە دێڕێک ناڵێن کە لە لێزگەیەک وشە پێکهاتبێ که‌ واتایه‌کی ئاسمانی ("په‌یام"ی نووسەر-خودا)ی لێوه‌ده‌رچێ؛ به‌ڵکوو که‌شایه‌کی فره‌رەهەندە،‌ له‌ کۆمه‌ڵه‌ نووسینێکی جۆراوجۆردا، که‌ هیچ کامیان خاوەن رەسەنایەتی نین، له‌وێدا تێکه‌ڵ به‌ یه‌ک ده‌بن و له‌یه‌ک ده‌نگوێن.
  • سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان
    ئێستا دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی زۆر لە ڕووداوەکە، خەڵکی ناوچەکە لە زۆر ڕووەوە لە ژێر گوشاردان و سەرمای زستان و باران لەلایەک، نەبوونی خانوو یان تەنانەت لە هەندێک شوێن خێوەتیش لەلایەکی‌تر خەڵکی نیگەران کردووە.
  • راسان و پێشمەرگە راسان و پێشمەرگە
    لە راساندا گۆڕەپانی خەبات ئەوەندە بەرفراوان بووە كە دەرفەتی بۆ یەك بە یەكی ئەندامانی كۆمەڵگا رەخساندووە تاکوو بەپێی شوێن و رێگەی خۆی هەنگاو بنێت و هیچ جیاوازییەك لە بواری ئەرك و جێبەجێ كردنەوە بوونی نییە، تەنیا ئەوە پێویستە ئەو كردارە لە خزمەتی رزگاركردنی نەتەوەدا بێت.
  • بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا
    هەموو لایەک دەبێ باش بزانن کە شارستانیەت و کولتوور شتی دینامیکن و لە رەوتی مێژوودا دەتوانن تووشی ئاڵوگۆڕ بن، بەرز بن یان لەنێوبچن.
  • زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن
    دوایین ڕاپۆرتە پێوەندیدارکان بە بارودۆخی ژیان پاش بوومەلەرزەی ٢١ی خەزەڵوەر لە پارێزگای کرماشان کە زۆرتر له ١٠هزار کوژرا و بریندا لێکەوتەوە، دەری دەخات کە سەرباری تێپەڕینی زۆرتر له سێ هەفته بەسەر ئەم تراژێدیا، هێشتا هیچ هەنگاوێکی شوێندانەر بۆ ساڕێژکردنەوەی برینی زامداران هەڵنەگیراوە.
  • کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم
    ئەمە لە حاڵێکدایە کە بەشێکی کەم لە ماڵە ڕووخاوەکان پشکێندراون و ئاماری بی سەروشوێنەکان هێشتا دیار نییە و مەزەندە دەکرێ کە ئاماری کوژراو و بریندارەکان زۆرتر بێت.
  • قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
    لە ئاخاوتنێکدا لە ٨ی مارسی ١٩٨٩ی زایینیدا، دوکتور قاسملوو پێداگری لەسەر ئەوە دەکا کە "خەبات بۆ ئەوەی ژن مافی خۆی وەربگرێ، بە هیچ شێوەیەک جودا نییە لە خەباتی میلەتەکەمان بۆ دێموکراسی و خودموختاری."
  • یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن
    چونکە تا کاتێک ژنانی عەرەبستان بتوانن بە بێ مۆڵەتی پیاوی بنەماڵە – باوک، هاوسەر، جاری وایە تەنانەت کوڕەکەی خۆی – کار بکەن، بڕۆنە سەفەر، کاروباری یاسایی ئەنجام بدەن و بەشێوەیەکی دیکە بەشداری لە ژیانی کۆمەڵایەتی بکەن، وڵات ناتوانێ هەست بە هێزی ئابووری نیوەی دیکەی کۆمەڵگا بکات.
  • ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان
    لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا بەردەوام باس له نەبوونی خزمەتگوزاری و گوێنەدانی بەرپرسانی ڕێژیم لەو بارەیەوە کراوە بەچەشنێک کە نەتەنیا یارمەتی بە خەڵک نادەن بەڵکوو تەنیا بۆ سەیر و سیاحەت دەچنە شوێنی بوومەلەرزەکە؛ ئەو باسەش لە ڕاگەیەندنەکانی ڕێژیم لەوانەش "ایرنا" و "ایسنا" بڵاو بووەتەوە هەروەها هەندێک لە ڕۆژنامەکانی ڕێژیم وەک "ابتکار" بە تیتری گەورە نووسیان "تور زلزلە گردی!" .
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    واتای دووهەم: ئەو ڕێژە ئاوە، بۆ وەدیهێنانی خواست و ویستی کۆماری ئیسلامی زۆر کەمە، واتە ژینگە گەورەترین بەربەستی سەر ڕێی کۆماری ئیسلامییە بۆ وەدیهێنانی خەونەکانی.
  • ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
    شەڕی داگیرکەرانی کوردستان بەرامبەر بە نەتەوەی کورد بە گشتی و هێزی پێشمەرگەی کوردستان بەتایبەتی، تەنیا بە ڕوبەڕووبوونەوەی نیزامی نەبەستراوەتەوە بەڵکوو دوژمن لە ڕێگای جیاجیا و یەک لەوان پڕوپاگەندەی بێبنەما بەردەوام هەوڵ دەدات پرش و بڵاوی لە نێو ماڵی کوردان دروست بکات تاکوو بەمشێوەیە زیاتر بتوانێت بە ئامانجە گڵاوەکانی بگات.
  • بورجی بابل بورجی بابل
    رووداوە کۆنە مێژووییەکان و تەنانەت ئوستوورەکانیش دەڵێن بۆ ئەوەیکە کۆمەڵگایەک لاواز بکەی تاکوو خۆی بەرەو پووکانەوە بڕوا، باشتر وایە کە ئاژاوەی تێ بخەی و خۆیان بە خۆیانەوە سەرقاڵ بکەی تاکوو هەم گرفتە سەرەکییەکە لەیاد بکەن و هەم تەنیا بە نێوخۆیانەوە خەریک بن و خۆیان ببنە هۆکاری داڕزاندنی خۆیان.
  • عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ
    لە پێوەندی لەگەڵ زەویلەرزەی پارێزگای کرماشاندا، بەرێزعەلی ئەشرەف مەجیدی، ئەندامی جێگری کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وڵامی چەند پرسیارێکی ڕۆژنامەی کوردستانی داوەتەوە کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک
    بەڵام وتووێژ و کارکردن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی لە هەندێک بابەت دا زۆر جیاوازییەکی لەگەڵ قسەکردن لەگەڵ ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی دا نییە بەڵکوو لەوانەشە خەساری زۆرتر بێت؛ بۆیە لە پێوەندی لەگەڵ ئەو نزیک‌بوونەوە پێویستە چەند خاڵ بەم شێوەی خوارەوە لە بیر نەکرێن.