• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٤ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

دیکتاتۆریکی‌تر له‌ سه‌روبه‌ندی نه‌مان دایه (سمکۆ بێکه‌س)

زایینی: ١٠-١١-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩١/٠٨/٢٠ - ٠٩:١٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
دیکتاتۆریکی‌تر له‌ سه‌روبه‌ندی نه‌مان دایه (سمکۆ بێکه‌س)
سمکۆ بێکه‌س


حکوومه‌تی عێراق به‌ سه‌رۆکایه‌تیی سه‌دام حوسێن هیچ کارێکی نه‌شیاو نه‌بوو دژی گه‌له‌که‌ی نه‌یکات و بووه‌ هۆیی بێزار بوونی جه‌ماوه‌ر و هه‌موو دونیا لێ وه‌زاڵه‌ هات و له‌ ساڵی ٢٠٣٣دا بوو که‌ شه‌ڕی وڵاته‌کانی زلهێز دژی ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌و کاتی حکوومه‌تی سه‌دام حوسێن ده‌ستی پێ کرد که‌ زیاتر له‌ سی وڵات یارمه‌تیده‌ری ئه‌م شه‌ڕه‌ بوون به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ک که‌وتنه‌ لێدانی پیگه‌کانی عێراق و رۆژ له‌گه‌ڵ رۆژ حکوومه‌تی عێراق به‌ سه‌رۆکایه‌تیی سه‌دام حوسێنی دیکتاتۆر لاوازتر بوو، له‌گه‌ڵ هه‌ر هه‌نگاوێکی شه‌ڕدا داوا له‌ سه‌دام حوسێن ده‌کرا که‌ وڵات به‌ جێ بێڵێ و چه‌ند وڵاتێک ئاماده‌یی خۆیان نیشان دا هه‌تا، گه‌ر واز له‌ ده‌سه‌ڵات بێنێ ئه‌وه‌ ئه‌وان یارمه‌تی ده‌ده‌ن له‌ وڵاته‌کانی ئه‌واندا بژی و کێشه‌ی نابێ، به‌ڵام دیکتاتوره‌ له خۆبایی‌یه‌که‌ی عێراق وازی له‌ ده‌سه‌ڵات نه‌هێنا و وتی من هه‌تا دوا هه‌ناسه‌ی ژیانم شه‌ڕ ده‌که‌م و خاکی عێراقی مه‌زن جێ ناهێڵم، ئه‌وه‌ بوو که‌ له‌ناو گۆڕه‌ ته‌نگێکی تاریکدا دۆزرایه‌وه‌ که‌ نه‌ک له‌ کاتی شه‌ڕ کردندا نه‌بوو به‌ڵکوو له‌ ترسان کونه‌ مشکی لێ ببوو به‌ قه‌یسه‌ری و له‌ پاش ده‌سگیر کردنی ئیعدام کرا و ده‌سه‌ڵاته‌که‌ی به‌ یه‌کجاری کۆتایی هات و ته‌نیا ناوی وه‌ک دیکتاتۆرێک له‌ ناو لاپه‌ڕه‌کانی مێژوودا به‌ تۆمار کراوی مایه‌وه.


هه‌رله‌گه‌ڵ شۆڕ‌شه‌کانی به‌هاری عه‌ره‌بی و سه‌رکه‌وتنی ئیراده‌ی گه‌لی چه‌ند وڵات و داڕووخانی ده‌سه‌ڵاتی دیکتاتۆری ئه‌و وڵاتانه، نۆره‌ گه‌یشته‌ وڵاتی سه‌رهه‌نگ قه‌زافی دیکتاتوری سه‌رۆکی وڵاتی لیبی له‌ ساڵی ٢٠١١ـه و ئه‌ویش هاواری ده‌کرد کۆڵان به‌ کۆڵان و ماڵ به‌ ماڵ شه‌ڕ ده‌که‌م، زۆر که‌س و لایه‌ن و وڵات وتیان واز بێنه‌ و وه‌ره‌ له‌ وڵاتێکی‌تر به‌ ئارامی دابنیشه‌ و ته‌نیا ده‌سه‌ڵات به‌ جێ بهێڵه‌ ئه‌ویش لووتی به‌رزی ده‌سه‌ڵاتخوازی رێگه‌ی پێ نه‌دا و ده‌ی وت وڵات جێ ناهێڵم و ده‌بێ له‌ خاکی خۆمدا بکوژرێم که‌ له‌ کۆتاییدا له‌ ناو کونی لوله‌ی ئاوه‌ڕۆیی کۆڵانێکدا که‌وته‌ ناو داوی خه‌باتگێڕانی ئازادی ویست ونه‌یان هێشت زۆر ژیان بکات و هه‌ر ته‌نیا چه‌ند ساتێک دوایی ده‌سگیر کردنه‌که‌ی له‌وێ کوشتیان. ئیتر ئه‌وێش ناوی چووه‌ ناو دیکتاتۆره‌کانی مێژووی سه‌رده‌م.


وا ئه‌م جاره‌ نۆره‌ گه‌یشتوته‌ دیکتاتۆرێکی‌تری مێژوو به‌ ناوی به‌شار ئه‌سه‌د که‌له‌ ته‌له‌فزیۆنی ده‌سه‌ڵاتداری خۆیه‌وه‌ وتی هه‌تا دوا هه‌ناسه‌ له‌ سووریه‌ ده‌مێنمه‌وه‌ و لێره‌ش ده‌بێ بمرێ، که‌ ئه‌مه‌ نیشانه‌یه‌کی گرینگه‌ له‌نزیک بوونه‌وه‌ی کۆتایی ده‌سه‌ڵاته‌که‌ی، ئه‌مه‌ له‌ کاتێک دایه‌ که‌ چه‌ند وڵاتێک و یه‌ک له‌وان بریتانیا داوای لێ کرد که‌ وڵات و ده‌سه‌ڵات به‌ جێ بێڵێ و بچیته‌ بریتانیا هه‌موو ژیانی بۆ دابین ده‌که‌ن. به‌ڵام لووت به‌رزی و ده‌سه‌ڵات ویستی رێگه‌ی پێ نادا گیانی خۆی و بنه‌ماڵه‌که‌ی پارێزراو بێت و ئه‌وه‌ له‌ سه‌روبه‌ندی کۆتایی ده‌سه‌ڵاته‌که‌ی نزیک ده‌بێته‌وه‌ وادیاره‌ مێژوو بۆ دیکتاتوره‌کان وه‌ک یه‌ک دووباره‌ ده‌بێته‌وه‌ و هه‌مویان وه‌ک یه‌ک چاره‌نووسیان نووسراوه‌ و نزیکه‌ له‌م رۆژانه‌دا ئه‌ویش له‌ کونیکی ناو کوڵانی شارێکدا به‌ زیندوویی و یان به‌ مردووی بکه‌وێته‌ ده‌ستی خه‌باتگێڕانی ئازادی ویستی گه‌ل چونکه‌ رۆژ به‌ دوای رۆژ ده‌سه‌ڵاتی به‌شار ئه‌سه‌دی خوێنڕێژ که‌م ده‌بێته‌وه‌ و خاکی سووریه ده‌که‌وێته‌ ده‌ست خه‌باتگێڕانی ئازادیخوازی دژی دیکتاتۆری. بۆیه‌ جێگه‌ی خۆیه‌تی بڵێین ده‌رس و عیبره‌ت وه‌رگرتن له‌ ئه‌زموونی تێکشکانی دیکتاوری هیچ وانه‌یه‌کی فێری ئه‌م دیکتاتورانه‌ی‌تر نه‌کردووه‌ و هه‌موویان وه‌ک یه‌ک بیر ده‌که‌نه‌وه‌ و کورسیی ده‌سه‌ڵاتیان ئه‌وه‌نده‌ خۆش ده‌وێ که‌ ئاماده‌ن بۆی بمرن. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا روڕه‌شی بۆ ئه‌و وڵاتانه‌ ده‌مێنێته‌وه‌ که‌ پشتیوانییان له‌م ده‌سه‌ڵاتدارانه‌ کردووه‌ که‌ به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ک سه‌رکوتی گه‌له‌که‌ی خۆیان بکه‌ن، که‌ ته‌نیا داوای ئازادی ده‌که‌ن.


جیگه‌ی خۆیه‌تی ئه‌مه‌ ببێته‌ ئه‌زموونی ده‌رسێکی گرینگ بۆ هه‌موو دیکتاتوره‌ ده‌سه‌ڵات‌ویست و کورسی خۆشه‌ویسته‌کانی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ که‌ بزانن ده‌سه‌ڵات هه‌تا کۆتایی ژیانیان، بۆ هه‌موو که‌س نییه‌ و ده‌بێت رۆژێک ته‌سلیمی ویست و داخوزی ئازادی ویستی گه‌له‌کانیان بن، ده‌نگی ئازادی و ئازادیخوازی هه‌موو کات سه‌ر ده‌که‌وێ و پێگه‌ و ده‌سه‌ڵاتی هه‌موو دیکتاتوره‌کانی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ به‌ره‌و نه‌مان ده‌چێ. له‌ هه‌ر وڵاتێک شه‌پۆلی ده‌نگی ناڕازی خه‌ڵکی راپه‌ڕیوو بڕژێته‌ سه‌ر شه‌قامه‌کان ده‌سه‌ڵاتداره‌ گه‌نده‌ڵه‌کان خۆ ناگرن و حکوومه‌ته‌ زۆرداره‌کان به‌ره‌و رووخان ده‌چن. بۆیه‌ هیواخوازین له‌ ماوه‌یه‌کی زۆر نزیکدا هه‌واڵی داڕووخانی یه‌کجاریی ده‌سه‌ڵاتی به‌شار ئه‌سه‌د به‌ گوێی هه‌موو لایه‌ک بگات و هه‌ر چی دیکتاتۆر و زاڵمی ناوچه‌که‌ش هه‌یه‌ له‌ ناو بچن و گه‌لانی ئازادیخواز یه‌ک له‌وان گه‌لی کوردی به‌ش خوراو به‌ ئازادی و رزگاری بگات و ئاڵای کوردستان له‌سه‌ر بانی هه‌موو ماڵێکی کورد له‌ باکوور، باشوور، رۆژئاوا و رۆژهه‌ڵات بشه‌کێته‌وه‌ و کورد ببێته‌ خاوه‌ن کیانی خۆی و به‌ سه‌ربه‌خۆیی بژی، سه‌رکه‌وێ ئازادی و برووخێ حکوومه‌ته‌ دیکتاتۆره‌کان.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.